منابع مقاله درمورد بودجه ریزی، بودجه بندی، اطلاعات حسابداری، تخصیص منابع

دانلود پایان نامه ارشد

بودجه در فارسی از زبان فرانسه اقتباس شده و در فرانسه نیز از انگلیسی اقتباس شده است و علت این امر آن است که رویه تنظیم بودجه و به تصویب رساندن آن در پارلمان ابتدا از کشور انگلستان شروع شده است. در حقیقت، واژه بوژت16 یک واژه فرانسه قدیم است و به کیف چرمی اطلاق می شده است که وجوه نقد را در آن نگهداری می کردند، در انگلستان کیف چرمی که محتوی صورت مخارج مورد نیاز پادشاه بود توسط خزانه دار وی، که بعداً وزیر دارایی نامیده شد، برای تصویب وجوه مورد نیاز پادشاه به پارلمان عرضه می شد. آن کیف، باجت17 نامیده می شد و بتدریج اطلاق اصطلاح بودجه از کیف به محتویات آن تغییر یافت. به عبارت دیگر صورتحساب های مزبور بتدریج در یک صورتحساب واحد گنجانده و تحت عنوان باجت در انگلیس و بودجه در فرانسه به کار رفت و در سایر زبانها نیز مورد استفاده قرار گرفت (مهدوی، 1386).
بودجه عبارتست از «شرح صورت وضعیت و پیش بینی درآمدها و هزینه ها برای یک دوره درآینده یک سازمان و یک ابزار مدیریتی است که مدیر را درکنترل و سلامت مالی سازمان کمک می کند استفل بودجه در سازمانهای تخصصی را این چنین تعریف می کند: بودجه ریزی مشخص کردن، تخصیص دادن، بهبود و نظارت و مدیریت صندوق مالی سازمان است که یکی از دو عامل مهم و ضروری در مدیریت و داشتن خلاقیت در مدیریت می باشد. تالبوت بودجه را به عنوان یک موقعیت پولی مناسب برای سازمانهایی که نگرانیهایی درباره اولویتهای سازمان دارد، تعریف می کند. سه هدف عمده بودجه عبارتند از:
1 – برنامه ریزی
2 – همکاری ومشارکت
3 – نظارت وکنترل
این سه هدف چنین بیان می دارد که بودجه و فرآیند مدیریت مالی انعطاف پذیر است و برای یک دوره مالی جوابگو می باشد چرا که بودجه معمولی ترین بُعد (مخرج) یک سازمان است و در چرخه هر سازمان ثابت می باشد (همان منبع).

2-2-5- فرایند بودجه ریزی
فرایند دانش براین است که از مجموعه ای قواعد و ضوابط پیروی کرده و مبتنی بر دانش تجربی خبرگان تصمیم گیرنده است. بخشی از این دانش در ذهن خبرگان، برنامه ریزان، مدیران و بخشی دیگر در دل داده های مالی سازمان نهفته است. در این صورت استخراج این دانش و فرموله بندی آن می تواند مبنایی برای شکل گیری پایگاه دانش یک سیستم خبره باشد که تا حد زیادی پاسخگوی ویژگی های کیفی تصمیم گیری در بودجه ریزی است. از طرف دیگر توجه به اطلاعات در دسترس که از سیستم های مدیریت اطلاعات مالی و داده های مربوط به عملکرد سازمان، اطلاعات حسابداری و پایگاه داده های ملی یکی از ورودی های سیستم های بودجه ریزی محسوب میشود. در این صورت ارتباط تنگاتنگی بین پایگاههای داده سازمان و سیستم های بودجه ریزی وجود دارد که می تواند یک سیستم خبره رایانه محور به خوبی مدیریت شود (آذر و همکاران، 1390).
بودجه ریزی را به عنوان فرایند« تخصیص منابع محدود به نیازهای نامحدود» میدانند. مجموع کوشش هایی که صرف تدوین بودجه و تخصیص منابع میشود به منظور «حداکثر استفاده» از منابعی است که معمولا در حد کفایت نمی نمایند و به اصطلاح اقتصادی کمیاب هستند بنابراین در راه رسیدن به اهداف مطلوب ضرورت دارد به نحوی از منابع محدود استفاده شود که در تبدیل کل منابع به پول بتوان گفت با حداقل هزینه، حداکثر استفاده به عمل آمده است (اعتباریان و همکاران، 1392).
سازمانهاي تابعه دولت به سه دليل عمده به بودجه بندي نيازمند هستند:
1) نشان دادن مفهوم مالي برنامه ها
2) شناساندن منابع مورد نياز اجراي برنامه ها
3) به دست آوردن معيارهاي سنجش، نظارت وكنترل نتيجه ها در مقايسه با برنامه ها (مرادی و همکاران،1391).

2-2-6- رابطه بین اطلاعات حسابداری و بودجه
امروزه نقش اطلاعات حسابداری در شناسایی وضعیت مالی واستقرار نظام های بودجه ای در بهبود و تغییر سازمان ها یکی از موضوعات اجتناب ناپذیر است. سازمان ها به منظور دسترسی به وضعیت مطلوب و برنامه های بلندمدت باید تصمیمات استراتژیک را بر مبنای داده های قابل اطمینان که محصول نهایی سیستم های مالی و بودجه است اتخاذ نمایند. همچنین سازمان ها برای افزایش بهروری و برقراری ارتباط بین اهداف با برنامه های عملیاتی می بایستی نظام های بودجه ریزی خود را در یک فرآیند بهبود یا تغییر به یک نظام عملکرد محور که در آن ارتباط بین منابع مالی و عملکرد شفاف و قابل درک باشد نزدیک تر سازند و از طریق پشتوانه ی اطلاعات قابل اطمینان در فرآیند بودجه های استفاده نمایند. از این رو تولید، سازمان دهی و تحلیل اطلاعات با مدل علمی برای تبدیل داده های اولیه به اطلاعات مفید و اثر بخش در راستای دستیابی به اهداف سازمان الزامی است (رحیمی و همکاران، 1389).
بودجه پیش بینی است که به آینده نگاه می کند در حالی که حسابداری گذشته و انجام یافته ها را نشان می دهد به عبارت ساده تر بودجه آینده نگر است ولی حسابداری گذشته نگری. پیش بینی های بودجه ریشه درعملکردهای حسابداری داشته و نیز اجرای مالی بودجه را حسابداری محقق می گرداند. پس آغاز و پایان بودجه با حسابداری در جریان بود. وآغاز و پایان حسابداری نیز با بودجه در ارتباط است. یعنی بودجه و حسابداری لازم و ملزم یکدیگرند. موسسات بخش عمومی که با نام دستگاهای اجرایی از بودجه کل کشور استفاده می نمایند از دو نظام حسابداری دولتی و بازرگانی یاری می جویند (انصاری، 1378).
از آنجا که مخارج دولتی در قالب بودجه سالانه پیش بینی و به تصویب مجلس می رسد، التزام به کنترل بودجه ای از اهمیت قابل ملاحظه ای برخوردار است. بنابراین طراحی و اجرای یک سیستم کنترل بودجه ای مناسب جزء لاینفک یک نظام حسابداری دولتی مبتنی بر مسولیت پاسخگویی خواهد بود. بخشی ازمسئولیت پاسخگویی دولت به اجرای صحیح بودجه مصوب سالانه مربوط می شود، لذا ادای این مسئولیت از طریق نگهداری حساب های بودجه ای و یک سیستم کنترل بودجه ای و تهیه و تنظیم و انتشار گزارش های بودجه ای امکان پذیر خواهد بود. با این ترتیب در یک نظام حسابداری و گزارشگری مالی دولتی مبتنی بر مسئولیت پاسخگویی، حسابداری بودجه ای جایگاه ویژه ای خواهد داشت (بابا جانی، 1392).

2-2-7- نقش اطلاعات حسابداری در بودجه ریزی
اهمیت اطلاعات حسابداری بر کسی پوشیده نیست و اکثر دستگاههای اجرایی به خاطر الزامات قانونی و نیز کاربردهای این اطلاعات، دست به استقرار سیستمهای اطلاعات حسابداری زده اند. این استقرار شامل طراحی و اجرای سیستمها می باشد و عموما هزینه های زیادی را در تهیه و نگهداری به دستگاههای اجرایی تحمیل نموده است. اغلب صاحبنظران حسابداری و مراجع استانداردگذار بر این عقیده هستند که تهیه اطلاعات حسابداری هزینه دارد. از این رو توصیه میشود که تهیه اطلاعات باید با رعایت منفعت- هزینه صورتش گیرد (باباجانی، 1389)
بودجه ریزی چه در عرصه نظری و چه در عرصه عملی، دانشی چند شالودهای است بدین معنی که نظریه ها، روش شناسی و الگوهای مربوط بر اساس آمیزهای از رشته های علمی گوناگون مانند اقتصاد، آمار، حسابداری و مدیریت بنا نهاده میشود که تمام این رشته ها در قلمرو بودجه ریزی نقشی همانند و هم تراز دارند. صاحبنظران، بودجه ریزی را به عنوان فرایند تخصیص منابع محدود به نیازهای نامحدود می دانند,2007) (Kong.
سیستم اطلاعات حسابداری بر شناخت و درک چگونگی وظایف واحد حسابداری شامل شیوه های گردآوری داده های مربوط به فعالیتها و رویدادهای مالی سازمان و شیوه تبدیل داده ها به اطلاعاتی موثر برای مدیریت تاکید دارند، یکی از حیاتی ترین و که وظیفه آنها تامین، اساسی ترین سیستم های یک سازمان به شمار می رود که نیازهای اطلاعات حسابداری سطوح مختلف مدیران در زمینه های برنامه ریزی و کنترل منابع، ارزیابی عملکرد و تصمیم گیری است (Davis,1997).
اطلاعاتی که به وسیله این سیستم حسابداری تهیه می شود، غالب فعالیتها و عملیات دستگاهها را در بر می گیرند. از این رو بدون داشتن سیستم حسابداری مناسب و کارا، راهبری مطلوب عملیات و فعالیتها برای دسترسی به هدفها و برنامه های بودجه ریزی دستگاههای اجرایی ممکن نیست و در نهایت اقدامات مدیریت محدود به تصمیم گیریها و کنترل موردی و بدون ضابطه و هدف خواهد بود (اعتباریان و همکاران ،1392).

2-2-8- تخصیص منابع در نظام بودجه ریزی
تخصیص بودجه در اینجا به عنوان تعیین و مأموریت مرئوسان18 برای نائل شدن به بودجه تعریف شده یک نیروی انگیزشی است که می‌تواند به مرئوسان انرژی دهد تا بهترین تلاش را به‌کار برند. تخصیص بودجه نتایج مهمی داشت و سپس باید عواملی که تأثیر بر تخصیص بودجه دارند، توجه شود. تحقیق بودجه‌بندی و صحت بیان داشت که قضاوت‌های درست رویه‌ای تأثیرات قوی بر نگرش‌ها در مورد نهادها و مراجع، همانند تعهد سازمانی دارد. (شولیهین19 و پایک 2009). در این متن، تخصیص بودجه به تعهد سازمانی مرتبط شده ‌است زیرا هردو محصول، ارزیابی سازمانی ارائه می‌دهد. فولگر20 و کونوسی (1989) یافتند که رویه‌های منصفانه تعهد کارمندان را در پی دارد که از مبادله‌ی ساده‌ای کار برای حقوق فراتر است. کوب و فری 21(1996) یافتند که مرئوسان از رئیسان که رویه‌های رفتاری منصفانه‌ای را اجرا می‌کنند، رضایت بیشتری دارند و نسبت به رئیسان متعهدند (Nahartyo,2013).

2-2-8-1- بودجه نمایشی
در این بودجه شاخص ها واطلاعات عملکرد در اسناد بودجه لحاظ میشود اما مبنا تصمیم گیری های بودجه ای را در در تخصیص منابع تشکیل نمی دهد (حسن آبادی و همکاران، 1391).

2-2-8-2- بودجه غیر مستقیم
در این بودجه شاخص ها واطلاعات عملکرد درکنار دیگر عوامل از قبیل سیساست های پولی و مالی، الویت های اقتصادی و ملاحضات سیاسی مبنای تصمیمات بودجه ای را تشکیل می دهد (همان منبع).

2-2-8-3- بودجه مستقیم
در این بودجه شاخص ها واطلاعات عملکرد تنها عنصر تصمیمات بودجه ای را تشکیل می دهد و میزان اعتبارت مستقیماً تحت تاثیر وحد خروجی های تولید شده براساس فرمول خاصی قرار دارد.(همان منبع)

2-2-9- انواع سیستم های بودجه بندی
2-2-9-1- بودجه بندی سنتی
روشی است که در آن هدفها و تاکیدها صرفاً به ابزار مالی و حسابداری دریافتها و پرداختهای بخش دولتی استوار است و توزیع اعتبارات تنها به دستگاه مواد هزینه منتهی می گردد و تشخیص اینکه دولت چه اعمالی را انجام می دهد و در قبال پولی که خرج می شود چه نتایجی را به دست می آورد، نشان داده نمی شود.

2-2-9-2- سیستم بودجه بندی بر مبنای برنامه
در سال 1949 در امریکا و به منظور اصلاح مدیریت سازمانهای دولتی مطرح شد. در این سبک بودجه بندی، عملیات سازمان به شکل برنامه کار تنظیم و برای هر برنامه اعتباری در نظر گرفته مشود. ضمن اینکه این مدل بودجه بندی بیشتر در بخش عمومی و سازمان های غیرانتفاعی مورد استفاده قرار می گیرد و به وسیله آن از هزینه های اضافی جلوگیری می شود و درعین حال این اطمینان ایجاد می شود که هزینه ها دقیقاً برای برنامه هایی مصرف می شود که بیشتر سودآور باشند. از آنجا که بودجه بندی سنتی، چه در بخش عمومی و چه در بخش خصوصی، کاملاً ورودی محورند، تاکیداصلیشان بر کنترلهای مالی تفصیلی است و در عین حال به واحدهای سازمانی موجود از جمله دوایر و قسمت ها توجه دارند.

2-2-9-3- بودجه بندی برمبنای عملکرد
عبارت است از برنامه سالانه به همراه بودجه سالانه که رابطه میان وجوه تخصیصی‌افته به هر برنامه و نتایج به دست آمده از آن برنامه را نشان می دهد یعنی با میزان مشخصی مخارج انجام شده درهر برنامه، باید مجموعه ای معین از هدفها تامین شود مهمترین هدف بودجه بندی بر مبنای عملکرد، اصلاح مدیریت بخش عمومی و افزایش اثربخشی مخارج این بخش است.

2-2-9-4- بودجه بندی برمبنای فعالیت
این سیستم که یکی از اجزای تکنیک های مبتنی بر فعالیت است، بر این منطق استوار است که مدیریت و کنترل هزینه باید به جای ورودی چرخه، روی خروجی آن برقرار شود. یعنی مانند سیستم بودجه بندی برمبنای صفر، از محصول مورد بودجه شروع و به عقب برمی گردد تا به فعالیت ها و منابع مورد نیاز برسد.

2-2-9-5- بودجه بندی بر مبنای صفر
مهمترین

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد بودجه ریزی، بودجه بندی، مدیریت دولتی، سازمان های دولتی Next Entries منابع مقاله درمورد بودجه بندی، حسابرسی عملکرد، حسابداری مدیریت، هدایت و رهبری