منابع مقاله درباره پیشگیری اجتماعی، پیشگیری وضعی، ارتکاب جرم، پیشگیری از جرم

دانلود پایان نامه ارشد

است.106
یکی از اهداف این نوع پیشگیری، کاهش یا از بین بردن علل جرم زا در محیط اجتماعی است؛ و اصولاً برای تغییر شرایطی که به وقوع بزهکاری در اجتماعات محلی و مسکونی کمک می کند، طراحی شده است.
تأسیس مکان های تفریحی و پارک ها برای تفریح، تأسیس مراکز آموزشی، پرورشی، فرهنگی، ایجاد درآمد
زایی و اشتغال زایی در محله ها، تقویت باورهای دینی از طریق فعال کردن مؤثر و مناسب مراکز مذهبی
محلی، تشکیل پلیس محلی107 گسترش تجهیزات و تدابیری چون باشگاه های ورزشی جوانان و پروژه های مبتنی بر فعالیت ها در جهت منصرف کردن مجرمان بالفعل و بالقوه از خطاهای آینده ، 108 از مصادیق این نوع پیشگیری می باشد.
هدف دیگر در پیشگیری اجتماعی، هماهنگ سازی اعضای جامعه با قواعد اجتماعی بوده و محور اقدامات این پیشگیری نیز «فرد» می باشد.
به بیان دیگر، پیشگیری اجتماعی همانند پیشگیری کیفری، مجرم مدار و فرد مدار است و از طریق: آموزش، ترغیب، تربیت و تنبیه درصدد آن است تا معیار شناخت اَعمال خوب و بد را به فرد القاء کند و قدرت ارزش یابی عملکرد خویش را به او بدهد. نکته اساسی در این مدل از پیشگیری عبارت است از: تخصص، اندیشه و تلاش مضاعف؛ زیرا به دلیل گستردگی و پیچیدگی موضوع ممکن است با وجود سرمایه گذاری های هنگفت و کلان، نتیجه مورد نظر در کاهش جرم حاصل نشود.
پیروان این نوع پیشگیری بر این عقیده اند که از طریق شناخت علل ارتکاب جرم اعم از: فردی و اجتماعی و برطرف کردن آنها با انجام اصلاحات فردی و اجتماعی مثل: درمان بیماری ها و نارسایی های جسمی و روحی و بالا بردن ارزش های اجتماعی و تقویت نهادهای اجتماعی و تعالی فرصت های اقتصادی، تحصیلی، تفریحی، مسکن و غیره می توان از تمایلات مجرمانه در افراد جلوگیری کرد.109
در حقیقت پیشگیری اجتماعی مجموعه اقدام هایی است که مهار عوامل اثرگذار در شکل گیری جرم را به دنبال دارد؛ و از آن جا که علاوه بر محیط اجتماعی، بر فرد و انگیزه های او نیز تأثیر می گذارد؛ برخی به آن «پیشگیری فردمدار» 110نیز می گویند. یکی دیگر از اهداف پیشگیری اجتماعی، تقویت بنیادهایی است که با اثرگذاری بر گروه های در آستانه خطر، به جامعه پذیری فرد کمک می کند. به دیگر سخن، پیشگیری اجتماعی به دنبال هم نوا کردن فرد با قواعد اجتماعی از رهگذر آموزش و پرورش است.آنچه دست اندرکاران این نوع پیشگیری باید انجام دهند، بیرون بردن هر چه بیشتر افراد از نظام کیفری است.
به طور کلی، پیشگیری اجتماعی تلاشی برای حل مسائل رفتار مجرمانه با پرداختن به ریشه های جرم است و تدابیری را دربرمی گیرد که بر زمینه های ارتکاب جرم از رهگذر مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی
مؤثرند. به همین سبب، پیشگیری اجتماعی بهترین توصیف از پیشگیری نخستین به شمار می رود.111
گفتار دوم : انواع پیشگیری از حیث نحوه عمل

بند اول : پیشگیری فعال (Active Prevention)
در این نوع از پیشگیری، نیروی پلیس محور اصلی پیشگیری است که برای اجتناب و دوری از وقوع جرایم وارد عمل می شود و در سطح اجتماعی نیز فعال است.یعنی پلیس برنامه ریزی و هدایت اوقات فراغت گروهی از جوانان را به عهده می گیرد که در معرض جرم یا انحراف در زمان و مکان خاصی قرار دارند.در این میان، نقش نهادهای بازدارنده از جرم نیز بسیار مشهود است. در پیشگیری فعال، برنامه ریزی های بلند مدت برای جلوگیری از بزهکاری و کاهش آن مد نظر قرار دارد. مسئولان دولتی نیزهر یک به فراخور وظیفه اجتماعی خود، نقش عمده ای دارند و اقدام های مستقلی را انجام می دهند.112

بند دوم : پیشگیری انفعالی (Shame Prevention)
در پیشگیری انفعالی، برخی از اقدامات معمول و رایچ پیشگیرانه، از نوع هشداری و بازدارنده مانند هشدارهای پلیسی صورت نمی گیرد؛ بلکه در یک انتظار انفعالی برای تأثیر این اقدامات باقی می مانند. در این نوع از پیشگیری، عوامل اجتماعی (پیشگیری اجتماعی) هیچ گونه تأثیری ندارند و در این بین، کوچک ترین نقشی از خود ایفا نمی کنند. نقش نهادهای بازدارنده از جرایم مثل: پلیس و مراجع قضایی نیز در این میان بسیار کم رنگ است.

گفتار سوم : انواع پیشگیری از حیث سطوح اجرایی

بند اول : پیشگیری اولیه یا نخستین (Primary Prevention)
پیشگیری نخستین یعنی مصون کردن افراد از رهگذر مبارزه با همه زمینه های ارتکاب جرم که در چارچوب توسعه اجتماعی قرار می گیرند.113در این مرحله از پیشگیری، تلاش بر این است که افراد جامعه به سوی ارتکاب جرم گرایش پیدا نکنند. هدف در این سطح از پیشگیری، بهبود شرایط زندگی به منظور عدم مجرم شدن افراد و همچنین تولید ارزش هایی است که روابط سالم را بهبود بخشد. در پیشگیری اولیه، بیشتر توجه به رویداد جرم معطوف است تا مجرم تحریک شده. این رویکرد به نظریه شیوه زندگی هیندل لانگ نیز ارتباط داده شده است.114

بند دوم : پیشگیری ثانویه یا دومین (Secondary Prevention)
پیشگیری دومین یعنی به کارگیری شیوه هایی برای حمایت از افراد در آستانه خطر، مانند: معتادان، ولگردان و کودکان بی سرپرست و خیابانی.115 در این نوع پیشگیری، هدف آن است که با به کارگیری تدابیر مناسب و زود هنگام، از وقوع جرم توسط افرادی که در شرایط بحرانی به سر می برند و احتمال بزهکاری از سوی آنها وجود دارد پیشگیری شود. به طور مثال، در پیشگیری از اعتیاد، تمرکز تلاش ها بر روی افرادی است که به صورت تفریحی مبادرت به مصرف مواد می کنند و هنوز به درجه اعتیاد نرسیده اند. همچنین کودکانی که در خانواده های از هم گسیخته و محله های فقیرنشین در وضعیت نامناسبی زندگی می کنند،
یا جوانانی که خشونت را در خانه هایشان تجربه کرده اند احتمال بزهکاری و مجرم شدن آنها بیشتر از
سایرین می باشد.

بند سوم : پیشگیری ثالث یا سومین (Tertiary Prevention)
این نوع پیشگیری شامل برنامه هایی از قبیل: مشاوره برای زنان و بچه ها، مداخلات کیفری و گروه های گوناگون می باشد. تلاش های پیشگیرانه در این مرحله برای جلوگیری از رفتارهای مجرمانه است تا مجرمان اصلاح و با محیط اجتماعی خود سازگار شوند و به ارتکاب مجدد جرم گرایش پیدا نکنند. پیشگیری سومین در نتیجه عملیات شناسایی و تشخیص یا عملیات پلیسی برای دستگیری مجرم، زندانی شدن مجرم یا محکومیت و اصلاح رفتاری زندانی به کار می رود. این تقسیم بندی توسط کاپلان صورت گرفته است.116

بخش دوم :
نقش پلیس در پیشگیری وضعی و اجتماعی

فصل اول : نقش پلیس در پیشگیری وضعی
فصل دوم : نقش پلیس درپيشگيري اجتماعی

فصل اول : نقش پلیس در پیشگیری وضعی
فصل حاضر در دومبحث ارائه شده است.درمبحث نخست گفتار اول مربوط به شناسایی آماج های جرم بوده درگفتار دوم كاهش آماج هاي جرم و جاذبه هاي آن ارائه شده است درگفتارسوم حذف و کنترل آلات و ادوات جرم ودرگفتارچهارم دادن آموزش وهشدار عمومی تبیین شده است.درمبحث دوم نیز گفتار اول مربوط به مراقبت های رسمی بوده در گفتار دوم مراقبت های غیر رسمی ودر گفتار سوم مراقبت هاي طبيعي توضیح داده می شود. كلية اقدامات پليسي در اكثر كشورها از طريق توجه به روش ها و شگرد هاي پيشگيري وضعي صورت مي گيرد؛ به عنوان مثال، پليس از طريق نصب دوربين هاي مخفي، هشداردهنده ها، سد كردن خيابان ها، تشديد قوانين و محدوديت هاي به كارگيري آلات و ادوات مجرمانه(مثل سلاح)، كنترل شديد ورودي ها وخروجي ها و… مي كوشد مانع از بروز جرم شود. همة اين اقدامات با هدف بالا بردن هزينة جرم ، كاهش دادن عوايد جرم و تغيير انتخاب بزهكاران صورت مي گيرد.117 همچنين استقرار پليس در فضاي جغرافيايي معين يا فعاليت گشت هاي پليس در مكان ها و محل هاي معين، استقرار پست هاي ايست و بازرسي و مواردي از اين دست كه معمولاً توسط نيروي انتظامي در شرايط زماني و مكاني خاص صورت مي گيرد در چارچوب پيشگيري وضعي قرار دارد.118 مهم ترين و مؤثرترين نقش پليس در پيشگيري وضعي با اعمال مراقبت هاي رسمي و افزايش خطر ارتكاب جرم براي مجرمين ايفا مي شود.پيشگيري وضعی مبتني بر تغيير وضعيت هاي قبل از وقوع جرم است كه با تجربه تحديد فرصت هاي ارتكاب جرم و يا مشكل تركردن تحقق اين فرصت ها برای مجرمين بالقوه سعي دارد شرايط را به گونه اي ايجاد نمايد كه پاسخ شخص به آن موقعيت، ارتكاب رفتار مجرمان
نباشد يا دست كم چنين پاسخ هايي تقليل يابند.119
در برنامه ريزي اجرايي پيشگيري وضعي معمولاً سه اقدام زير انجام مي شود:
الف)دشوار ساختن ارتكاب جرم؛
ب) افزايش خطر ارتكاب جرم؛
ج)كاهش آماج هاي جرم وجاذبه هاي آن.120

مبحث اول : دشوار ساختن ارتکاب جرم دراين اقدام سعي مي شود فعاليت هاي مجرمانه براي ارتكاب جرايم با مشكلات زيادي روبرو گرد تا مجرم از ارتكاب جرم منصرف شود. کلارک، شیوه های پیشگیری از جرم را به چهار دسته اصلی، و هر دسته را به چهار گروه تقسیم کرده است و از هر کدام مثال هایی را ذکر نموده است. این چهار دسته و گروه های مربوطه از این قرارند : دسته اول : افزایش تلاش ( زحمت) مورد نظر که برای دستیابی به هدف لازم است ، شامل:
1- سخت کردن آماج جرم : مثل نصب قفل ایمنی روی فرمان خودرو و استفاده از شیشه سخت و نشکن روی اتاقک های تلفن های عمومی به منظور پیشگیری از تخریب سریع آنها. 2- کنترل ورودی ها به ا ماکن مختلف یا دسترسی به اهداف مربوطه : مثل  نرده کشیدن اطراف حیاط یا باغ و نصب کارت شناسایی روی سینه افراد مجاز و استفاده از شماره رمز. 3- تغییر جهت اعمال مجرمانه مرتکبین : مثل بستن برخی خیابان ها و نصب تابلوهای مخصوص شعار نویسی در جاهایی که افراد از طریق نوشتن مرتکب برخی بی نزاکتی ها می شوند یا نصب سطل زباله در
محل های مختلف برای جلو گیری از کثیف شدن خیابان ها و محل های خاص.
4- کنترل کردن و ایجاد محدودیت برای استفاده از ابزار های تسهیل کننده ارتکاب جرم : مثل منع حمل اسلحه یا نصب عکس روی کارت های اعتباری بانکی ( به منظور جلوگیری از سوء استفاده افراد غیر مجاز ) و نصب فن آوری لازم روی تلفن ها برای شناسایی تلفن کننده به منظور پیشگیری از مزاحمت های تلفنی. 

گفتار اول : شناسایی آماج های جرم
به طور کلی، آماج در پیشگیری وضعی دارای دو مفهوم است.در مفهوم نخست، اشیاء را شامل می شود و در مفهوم دوم، افراد نوع بشر را مدنظر دارد.121
آما ج ها- موضو ع ها یا حتی وسایل، از این جهت، به دوگروه عمده تقسیم می شوند : آما ج های مادی، مانند پول یا جسم اشخاص و آماج های فکری یا معنوی، که طیف متنوعی چون کرامت شخص، خلوت و زندگی خصوصی،حیثیت او یا در مقوله ای کاملاً متفاوت، اطلاعات، آفرینش های فکری و غیره را در برمی گیرد.122
تردیدی نیست که پیشگیری وضعی ممکن است نسبت به آماج های مادی مختلف اجرا شود، مشروط بر اینکه با هر نوع از آماج ها همان گونه، که کلارک معتقد است123 انطباق داده شود.اما تصور اینکه آماج های غیر مادی مانند حیثیت، شهرت، اطلاعات و یا آفرینش فکری بتواند موضوع اقدام های خاص پیشگیری وضعی واقع شود، دشوار است؛ همچنین است مواردی که ارتکاب جرایم غیر مادی، مستلزم توسل به وسایل مادی نباشد، مانند افشاي اسرار حرفه ای و شغلی؛ امري که به نظر می رسد، پیشگیری وضعی نسبت به آن
ها متصور نيست.124
در خصوص قسم نخست، یعنی آما جهای مادی، در امکان استفاده از روش های پیشگیری وضعی نسبت به آ نها ترديدي نيست، اما در مورد آماج های معنوی، کلارک معتقد است : به دلیل عدم امکان پیش بینی وقوع این گونه جرایم و قابل شناسایی نبودن فرصتها و موقعیت ها، طبعاً تغییر آ نها میسر نبوده و تدابیر پیشگیرانه ي

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درباره پیشگیری وضعی، ارتکاب جرم، پیشگیری اجتماعی، پیشگیری از جرم Next Entries منابع مقاله درباره پیشگیری اجتماعی، حقوق بنیادین، وق بنیادین، پلیس جامعه محور