منابع مقاله درباره نیازهای اطلاعاتی، تحقیق و توسعه، صنعت خودرو، استفاده از کتابخان

دانلود پایان نامه ارشد

اطلاعات به شدت با مشکل روبه‌رو هستند، که این امر با روحیه پژوهشگری آن‌ها در تضاد است.
یوسفی و یوسفی38 (2007) پژوهشی با عنوان «نیازهای اطلاعاتی و رفتار اطلاع‌یابی متخصصان در یک شرکت ایرانی» انجام داده‌اند. جامعه‌ی مورد مطالعه در این پژوهش را مهندسان و متخصصان واحدهای تخصصی و بخش‌های مختلف شرکت نیرومحرکه ایران‌خودرو39 تشکیل می‌دهند. این واحدها عبارتند از: کنترل کیفیت، مهندسی صنایع، تولید، آموزش ، حسابداری و امور مالی، فناوری اطلاعات، منابع انسانی، بازرگانی، و تحقیق و توسعه. اطلاعات مورد نیاز در این پژوهش با توزیع پرسشنامه میان مهندسان و متخصصان گردآوری شده است. نتایج نشان می‌دهد که نیازهای اطلاعاتی و رفتار اطلاع‌یابی گروه‌های مهندسی و علوم اجتماعی و حسابداری تفاوت‌های قابل ملاحظه‌ای دارند. منابع اطلاعاتی مورد نیاز گروه مهندسی به اندازه‌ی کافی به روز نیستند. علیرغم این‌که آنها می‌توانند منابع روزآمدتری را از طریق محیط شبکه به دست آورند، بیشتر شکل چاپی منابع را ترجیح می‌دهند و علاقه‌ی کمی نسبت به استفاده از منابع الکترونیکی نشان می‌دهند. گروه حسابداری و بازرگانی کمترین استفاده از کتابخانه را دارند و میزان استفاده گروه مهندسان و گروه متخصصان علوم اجتماعی از کتابخانه تقریباً برابر است. پژوهشگران در پایان پیشنهاداتی ارائه کرده‌اند: اول، واحد آموزش باید دوره‌های آموزشی در زمینه‌های مرتبط با استفاده از کتابخانه و مهارت‌های اطلاع‌یابی را برگزار کند. دوم، پژوهشگران اصلی هر واحد می‌توانند برای موفقیت بیشتر از همکاری کتابدار بهره‌مند شوند. سوم، کتابداران باید دستورالعمل به کارگیری مهارت‌های اطلاعاتی خاص هر بخش را متناسب با فعالیت‌های تخصصی آن بخش تهیه کنند و در اختیار آنان قرار دهند.
گروه دوم: بررسی استفاده‌کنندگان سایر کتابخانه‌های تخصصی
مجید40 و دیگران (1999) پژوهشی با عنوان «الگوی استفاده از کتابخانه‌ی دانشمندان کشاورزی مالزی» انجام دادند. در این پژوهش آنها کتابخانه را به عنوان یک جزء جدایی‌ناپذیر هر نظام تحقیقاتی کارآمد برشمردند و معتقدند که کتابخانه‌ها نقشی اساسی در پیشرفت تحقیقات علمی و فنی و تسریع روند نوآوری بازی می‌کنند. درک نیازهای اطلاعاتی دانشمندان، به اندازه دانستن روش‌های استفاده آنها از کتابخانه، برای برآوردن نیازهای اطلاعاتی آنها به صورت کارآمد حیاتی است. آنها در این پژوهش روش‌های دانشمندان کشاورزی مالزی در دستیابی به اطلاعات از طریق کتابخانه، عوامل موثر بر بازدید از کتابخانه، و موقعیت‌های گسترش استفاده از کتابخانه را بررسی می‌کنند. نتایج نشان می‌دهد که بیشتر دانشمندان هنگام نیاز به جستجو در فهرست پیوسته کتابخانه، مرور و بررسی نشریات ادواری، یا استفاده از سایر منابع برای شناسایی اطلاعات جدید در موضوعات مورد نظر آنها، شخصاً از کتابخانه بازدید می‌کنند. بنابراین، آنها برای تهیه فتوکپی از مقالات، امانت گرفتن کتاب‌ها، و گرفتن اطلاعات از منابع شناخته شده، از دانشمندان زیردست یا غیرحرفه‌ای کمک می‌گیرند. همچنین دانشمندان به هنگام آماده‌سازی پیشنهادهای پژوهش و نوشتن گزارش‌ها به طور گسترده از کتابخانه استفاده می‌کنند. تعاملات متقابل کتابداران با پژوهشگران، برای درک بهتر نیازهای اطلاعاتی آنها به کتابدار کمک می‌کند؛ و همچنین موجب می‌شود که پژوهشگران به فهم بهتری از نقش کتابخانه در پژوهش علمی دست یابند.
کواسیتسو41 (2003) پژوهشی با عنوان «رفتار اطلاع‌یابی مهندسان طراحی، فرایند و تولید» انجام داده است. در این پژوهش منابع اطلاعاتی مورد استفاده مهندسان طراحی، فرایند و تولید شرکت بین‌المللی تولید ریزتراشه42، و خصیصه‌های موثر در انتخاب منبع اطلاعاتی و استفاده از آن مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این پژوهش تعیین شرایطی است که منجر به جستجوی اطلاعات توسط مهندسان می‌شود و این‌که آیا تفاوتی میان رفتار اطلاع‌یابی مهندسان طراحی، تولید و فرایند وجود دارد. به علاوه، این پژوهش تاثیر زمینه‌ی کار و مدرک تحصیلی مهندسان را بر رفتار اطلاع‌یابی آنها بررسی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که از میان عوامل مختلف اغلب حل کردن مشکلات مهندسان را به سمت جستجوی اطلاعات سوق می‌دهد. همچنین مهندسان ابراز داشته‌اند که مهمترین منابع اطلاعاتی آنها به ترتیب عبارتند از: افراد در همان زمینه‌ی کاری، اطلاعات و منابع شخصی، و اینترنت. همچنین خصیصه‌های دسترس‌پذیری، کیفیت فنی، و مرتبط بودن بیشترین تاثیر را بر انتخاب منبع اطلاعاتی دارند. اطلاعات فنی محصولات، مشخصات فنی، و مقالات کنفرانس‌ها بیشترین ارتباط را با زمینه‌ی کاری مهندسان دارند. علاوه بر آن، نتایج نشان می‌دهد که هر چه سطح تحصیلات مهندسان بالاتر باشد کمتر به حافظه و منابع شخصی اتکا می‌کنند و ترجیح می‌دهند که بیشتر از کتابخانه استفاده کنند.
بیگدلی43 (2007) پژوهشی با عنوان «نیازهای اطلاعاتی و رفتار اطلاع‌یابی مهندسان ایرانی: تجربه یک شرکت کشاورزی صنعتی» انجام داده است. در این پژوهش تلاش شده تا نیازهای اطلاعاتی و رفتار اطلاع‌یابی مهندسان شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان بررسی شود. گردآوری اطلاعات مورد نیاز به وسیله توزیع پرسشنامه میان 250 نفر از مهندسان این شرکت انجام شده است. سئوالات این پرسشنامه را سئوالاتی با طیف لیکرت تشکیل می‌دهند. نتایج نشان می‌دهد که مهندسان با زمینه‌های کاری مختلف رفتار اطلاع‌یابی متفاوتی دارند. مهمترین انگیزه‌های استفاده از اطلاعات عبارت است از: توسعه دانش و مهارت، توانایی به کارگیری فناوری‌های جدید، و روزآمد کردن تخصص. از میان انواع منابع، کتاب‌های فارسی بیشترین و نشریات لاتین کمترین منبع مورد استفاده مهندسان در این پژوهش هستند. احتمالاً استفاده ناچیز از نشریات لاتین به دلیل کمبود تعداد نشریات مشترک کتابخانه می‌باشد. در مورد کانال‌های دستیابی به اطلاعات، مهندسان در این پژوهش بیشتر از کانال‌های غیررسمی استفاده می‌کنند. 8/72 درصد مشورت با دوستان و همکاران را مهمترین کانال اطلاعاتی خود برشمرده‌اند. از میان کانال‌های رسمی، کتابخانه شخصی و سپس کتابخانه و مرکز اطلاع‌رسانی سازمان بیشترین استفاده را داشته‌اند. مهمترین مشکلات و موانع در استفاده از کتابخانه طولانی بودن ساعت کار، کمبود وقت، و فاصله زیاد بین محل کار و کتابخانه نامیده شده است.
دو پریز44 (2008) پژوهشی با عنوان «نیازهای اطلاعاتی و رفتار اطلاع‌یابی مهندسان مشاور: یک تحقیق کیفی» انجام داده است. این پژوهش با روش کیفی به بررسی نیازهای اطلاعاتی و رفتار اطلاع‌یابی مهندسان مشاور با توجه به وظایف و مسئولیت‌های کاری آنها پرداخته است. مهندسان مشاور کارهای گوناگونی از قبیل گزارش‌دهی، طراحی، نظارت، و یا ساخت یک قطعه مهندسی انجام می‌دهند. اطلاعات مورد نیاز پژوهش از طریق مصاحبه جمع‌آوری شده است. نتایج نشان می‌دهد که وظایف و مسئولیت‌های مهندسان مشاور، نیازهای اطلاعاتی آنها را در ارتباط با طرح‌های گوناگون مشخص می‌کند. این عوامل همچنین استفاده از منابع مختلف را در طول فرایند جستجوی اطلاعات نشان می‌دهد. مهندسان مشاور برای جمع‌آوری اطلاعات مورد نیازشان از منابع گوناگونی استفاده می‌کنند اما پرکاربردترین روش را ارتباطات شخصی دانسته‌اند. از آنجایی که مهندسان مشاور در مراحل مختلف اجرای طرح به اطلاعات مختلفی نیاز دارند، از منابع گوناگونی نیز استفاده می‌کنند. عوامل موثر بر نیازهای اطلاعاتی مهندسان مشاور عبارتند از: ویژگی‌های شخصیتی آنها، وظایف و مسئولیت‌های متفاوت در مراحل مختلف اجرای طرح. همچنین نتایج پژوهش حاکی از تاثیر عواملی چون سن، جنسیت، و موقعیت جغرافیایی بر نیاز اطلاعاتی مهندسان مشاور نیست.
2-6-3 استنتاج از پیشینه پژوهش
تا کنون پژوهش‌های بسیاری به روش بررسی استفاده‌کنندگان از ابعاد مختلف در داخل و خارج از ایران انجام شده است که در دو بخش قبل به تعدادی از آنها پرداخته شد. برخی از این پژوهش‌ها به بررسی نیروهای متخصص و استفاده‌کنندگان کتابخانه‌های تخصصی پرداخته‌اند. مانند کتابخانه‌های تخصصی کشاورزی، مسکن، مخابرات، نفت، و… .از این بین چند پژوهش محدود تا کنون در زمینه‌ی بررسی کتابخانه‌های تخصصی بخش‌های مختلف صنعت خودرو و استفاده‌کنندگان آن‌ها انجام شده است. اما تا کنون استفاده‌کنندگان کتابخانه‌های مراکز تحقیق و توسعه‌ی صنعت خودروی ایران مورد بررسی قرار نگرفته‌اند.
با توجه به نقش و اهمیت تحقیق و توسعه در پویایی صنعت و اقتصاد کشور، و با توجه به جایگاه صنعت خودرو به عنوان یک صنعت مادر، جای چنین بررسی‌هایی خالی به نظر می‌رسد. لذا این پژوهش به بررسی میزان استفاده‌ی متخصصان مراکز تحقیق و توسعه‌ی صنعت خودروی ایران از کتابخانه‌های وابسته می‌پردازد. امید است نتایج این پژوهش گام کوچکی باشد در بهبود وضعیت و خدمات کتابخانه‌های مراکز تحقیق و توسعه‌ی صنعت خودروی کشور و شناسایی نیازهای اطلاعاتی و رفتار اطلاع‌یابی متخصصان این مراکز.

فصل 3
روش‌شناسی پژوهش

3-1 مقدمه
در این فصل روش پژوهش صورت گرفته به طور مرحله به مرحله، برای سنجش میزان استفاده متخصصان مراکز تحقیق و توسعه صنعت خودروی ایران از کتابخانه‌های وابسته، شرح داده شده است.
3-2 روش پژوهش
این پژوهش به روش پیمایشی انجام گرفته است. پیمایشی است به دلیل آن که طی آن محقق به گردآوری اطلاعات درباره واقعیت‌ها می‌پردازد و نتایج حاصل را به طور کمی تصویر می‌کند. پژوهش پیمایشی، به منظور کشف داده‌ها یا اطلاعاتی به کار برده می‌شوند که از طریق آن‌ها، می‌توان روابط بین متغیرها را مورد بحث و بررسی قرار داد (دلاور، 1382: 100).
در این پژوهش با پیمایش نظرات متخصصان مراکز تحقیق و توسعه صنعت خودروی ایران، به بررسی میزان استفاده‌ی آنها از کتابخانه و چگونگی آن پرداخته شده است. این پیمایش با هدف چگونگی برآورده شدن نیازهای اطلاعاتی متخصصان این مراکز و میزان رضایت آنها از کتابخانه‌های وابسته انجام شده است.
3-3 جامعه
جامعه‌ی این پژوهش شامل کلیه متخصصان مراکز تحقیق و توسعه صنعت خودروی ایران که در فرایندهای تحقیق و توسعه نقش دارند می‌باشد. در حال حاضر در ایران سه مرکز تحقیق و توسعه در زمینه صنعت خودرو به فعالیت می‌پردازند که عبارتند از: شرکت تحقیق، طراحی و تولید موتور ایران‌خودرو (ایپکو)، مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران‌خودرو (ان.پی.دی)، و مرکز تحقیقات و نوآوری سایپا.
تعداد متخصصان شاغل در ایپکو 221 نفر، ان.پی.دی 454 نفر، و سایپا 180 نفر می‌باشد. بنابراین کل جامعه مورد پژوهش 855 نفر هستند.
3-4 حجم نمونه
برای انتخاب نمونه مورد نظر از روش نمونه‌گیری تصادفی استفاده شده است. کل جامعه مورد پژوهش 855 نفر هستند که بر طبق جدول مورگان حجم نمونه برابر است با 265 نفر.
با توجه به سهم هر یک از مراکز تحقیق و توسعه در جامعه، حجم نمونه آنها تعیین و پرسشنامه‌ها توزیع شد که عبارت است از: ایپکو 70 پرسشنامه، ان.پی.دی 140 پرسشنامه، و سایپا 55 پرسشنامه. از این تعداد مجموعاً 178 پرسشنامه جمع‌آوری شد. از این تعداد 56 پرسشنامه متعلق به ایپکو، 85 پرسشنامه متعلق به ان.پی.دی، و 37 پرسشنامه متعلق به سایپا می‌باشد.
جدول 3-1 توزیع فراوانی پرسشنامه‌های توزیع شده و جمع‌آوری شده
مراکز تحقیق و توسعه
فراوانی متخصصان
فراوانی پرسشنامه‌های توزیع شده
فراوانی پرسشنامه‌های جمع‌آوری شده
درصد پرسشنامه‌های جمع‌آوری شده
ایپکو
221
70
56
80%
ان.پی.دی
454
140
85
7/60%
سایپا
180
55
37
2/67%
جمع
855
265
178
1/67%
3-5 ابزار گردآوری داده‌ها
به منظور کسب اطلاعات مورد نیاز پرسشنامه‌ای محقق ساخته، با الهام از پژوهش‌های پیشین و با توجه به اهداف، پرسش‌های اساسی، و فرضیه‌های پژوهش تنظیم شد. سپس اعتبار پرسشنامه (روایی و پایایی) مورد ارزیابی قرار گرفت. بعد از تایید نهایی، پرسشنامه میان متخصصان مراکز تحقیق ‌و توسعه توزیع شد. علاوه بر توزیع پرسشنامه در مراکز تحقیق و

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درباره صنعت خودرو، بهبود مستمر، مواد دیداری، مراکز اسناد Next Entries منابع مقاله درباره نیازهای اطلاعاتی، استفاده از کتابخان، تحقیق و توسعه، مواد دیداری