منابع مقاله درباره مدیریت اسناد، ایالات متحده، محتوای آموزشی، قابلیت یادگیری

دانلود پایان نامه ارشد

وگیوستی نیز مزایای استفاده از یک ویکی را به شرح زیر برمی‌شمرند:
بدون تاخیر، همه کاربران می‌توانند جدیدترین نسخه ایجاد شده از همکاری لحظه‌ای را مشاهده کنند.
مشارکت فوری، بدون ارسال اسناد از طریق ایمیل
قابل دسترس، از هر نقطه با اتصال به وب‌سایت
قابلیت تجدید نظر، می‌تواند برای بازیابی محتوای آرشیو شده جهت جلوگیری از، از دست دادن اطلاعات مهم مورد استفاده قرار گیرد.
هر کس می‌تواند مشارکت کند.
راه اندازی آسان، بسیاری از نسخه های ویکی به صورت رایگان در دسترس هستند (وی و گیوستی، 2009).
2-3-7. معایب ویکی‌
وی وگیوستی برای مناسب دانستن یک سیستم ویکی برای یک کار، افزون بر مزایا، ابتدا شناخت معایب استفاده از یک ویکی را نیز به شرح زیر مهم می‌دانند :
مگر در مواردی که به عنوان یک اینترانت استفاده می شود، ویکی برای همه عمومی است. این برای حفظ اطلاعات محرمانه و یا اطلاعات خصوصی خوب نیست.
عدم تناسب با نیاز مدیران وب برای نظارت بر تغییرات در صفحات خاص.
برای بحث در مورد موضوعات ذهنی و یا مسائل عقیده‌ای خوب نیست.
خرابکاری، هر چیزی در یک ویکی قابل اعتماد نیست (وی و گیوستی، 2009).
2-3-8. کاربردهای بالقوه ویکی‌ها
مفهوم ویکی برای ترویج بهره‌وری و همکاری عملی ایجاد شده است. به این ترتیب، برداشت‌های مختلف از ویکی دارای ویژگی‌های بسیار مفید و متنوع برای کمک به کاربران است. ویکی معمولی به همه کاربران خود اجازه می‌دهد تا با تاثیر گذاشتن بر محتوای آن، یک اثر قوی در راه یک تیم همکاری در مورد کار خود به جا بگذارند. ویژگی‌های ویکی باعث شده است که به عنوان ابزاری ارزشمند در جهت تحقق بسیاری از اهداف به کار رود (وی و گیوستی، 2009). ویکی‌ها کاربردهای بسیار زیادی در سازمان‌ها دارند و به طور عمده برای حمایت و پشتیبانی از یک فرآیند خاص، برای توزیع/ به اشتراک‌گذاری اطلاعات یا برای کمک به ارتباط و همکاری مورد استفاده قرار گرفته‌اند. کاربرد ویکی‌ها، به عنوان نظام مدیریت اسناد، پایگاه دانش، صفحات زرد مشارکتی، یا برای ذخیره‌سازی اطلاعات و مستند کردن محصول، بازخورد دادن به کاربر، خلق و تولید ایده، مدیریت طرح نمونه‌هایی از استفاده از ویکی‌ها برای به اشتراک‌گذاری یا توزیع اطلاعات و نیز ایجاد ارتباط و همکاری محسوب می‌شوند. همچنین، استفاده از ویکی‌ها برای مدیریت منابع و پست الکترونیکی گروهی و یادداشت و ثبت فروش‌ها، نشان می‌دهد که ویکی‌ها چگونه برای پشتیبانی از فرآیندهای کاری خاص، مورد استفاده قرار می‌گیرند (پاشائی‌زاد، 1390).
بطور عمده ویکی برای توسعه متن نوشته شده مورد استفاده قرار می‌گیرد. ویکی‌ها به عنوان یک ابزار مشارکتی برخط به جامعه کاربری خود اجازه می‌دهند تا برتغییرات مداوم ایجاد شده در محتوای ویکی نظارت کرده و در مورد مسائل پیش آمده به بحث بپردازند. در برخی از ویکی‌ها با محدود کردن دسترسی به گروهی از اعضا، تنها بعضی از کاربران اجازه دارند تا به همراه مشاهده هر صفحه، محتوای آن را نیز ویرایش کنند. برخی دیگر از ویکی‌ها نیز با ایجاد قابلیت دسترسی نامحدود، برای هرکسی اجازه ویرایش محتوا را می‌دهند. بنابراین ویکی‌ها را می توان به عنوان یک منبع اطلاعات و دانش، و همچنین به عنوان یک ابزار نوشتن مشارکتی استفاده کرد.
افزون بر آن، در محیط ویکی قابلیت یادگیری مشارکتی نیز نهفته است، به طوری‌که هر بازدید کننده‌ای با شرکت در گفت و گو و تبادل اطلاعات در میان دیگر شرکت کنندگان در پروژه‌های گروهی، می‌توانند با یادگیری تجارب مبتنی بر بحث به ساخت دانش مشارکتی بپردازند. در این روش، گروه‌های زیادی از مردم هم‌فکر می توانند در یک متن و در مورد یک موضوع خاص پیوند‌ها را ایجاد کرده و آنها را با محتوا پر کنند (کرس و کیمرل44، 2008). این قابلیت پیوند خودکار به نوشته تایپ شده باعث ایجاد نوعی ساختارمندی در منابع و مطالب شده و امکان درک جنبه‌های مختلف یک موضوع را فراهم می‌آورد، به‌طوری که می‌توان سیر یک موضوع را بررسی کرده و به درک کامل و معتبری در آن زمینه دست یافت (زوارقی و ابراهیمی، 1387). محققان با توجه به مزایای ویکی‌ها، استفاده از آن‌ها را در محیط‌های آموزشی تبلیغ می‌کنند، زیرا استفاده از ویکی موجب تحقق اهداف رویکرد تربیتی ساخت و سازگرایی در آموزش می‌شود. همچنین آن‌ها استفاده از صفحات ویکی را به عنوان ابزاری برای ارائه کارهای پژوهشی دانشجویان معرفی می‌کنند. به این ترتیب که گروهی از دانشجویان با تحقیق در مورد یک موضوع، نتایج و یافته‌های پژوهشی خود را در صفحه ویکی به ثبت می‌رسانند و می‌توانند به شکل گروهی آن را مدیریت کنند (یزدانی کاشانی، تمنایی‌فر، 1392).
در مجموع ویکی‌ها به عنوان نرم‌افزارهای اجتماعی سعی دارند با استفاده از از خردجمعی به جای خرد فردی، حوزه تملک ایده و پدیدآوری را پاک کنند. به طوری‌که حمایت ویکی‌ها از همکاری و مشارکت در ساخت و ساز دانش، باعث ایفای نقش ارزشمند در تولید دانشنامه‌های پویا شده است. در واقع ویکی‌ها رابه عنوان فن‌اوری‌های مبتنی بر شبکه‌‌های اجتماعی، به نوعی از خرد جمعی در انجام کارهای مربوط به تدوین دانش‌نامه اعم از انتخاب مدخل‌ها، نوشت مقالات مدخل‌های منتخب، ویرایش آن‌ها و سایر کارهای مربوط به دانش‌نامه‌نویسی استفاده می‌کنند(زوارقی و ابراهیمی، 1387).
شناخته‌شده‌ترین نمونه از دانشنامه‌های مبتنی بر نرم افزار ویکی، دانشنامه ویکی‌پدیا است.
2-3-8-1. ویکی‌پدیا
ویکی‌پدیا یک دانشنامه اینترنتی چندزبانه با محتویات آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کسی که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقالات آن را ویرایش کند. نام ویکی‌پدیا واژه‌های ترکیبی است که از واژه‌های ویکی(وب‌گاه مشارکتی) و انسیکلوپدیا (دانشنامه یا دایره المعارف) گرفته شده است. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامه آزاد به زبان‌های زنده دنیا است (ویکی‌پدیای فارسی،1392).
2-3-8-1-1. تاریخچه ویکی‌پدیا
ویکی‌پدیا به عنوان نسخه تکمیلی نوپدیا45 آغاز به کار کرده است. نوپدیا پروژه دانشنامه رایگان و برخطی بود که مقاله‌هایش توسط کارشناسان و از طریق یک جریان رسمی نوشته می‌شدند. اعضای برجسته نوپدیا عبارت بودند از جیمی ولز46، رئیس شرکت و تصمیم‌گیرنده نهایی و لری سنگر47 رئیس بخش ویرایش و نوشتار نوپدیا و بعدها ویکی‌پدیا.
ویکی‌پدیا برای اولین بار در تاریخ ۱۵ ژانویه ۲۰۰۱ (۲۶ دی ۱۳۷۹) و فقط به زبان انگلیسی به نام wikipedia.com به دنیای تازه اینترنت وصل شد. ویکی‌پدیا از ۱۰ ژانویه یکی از قابلیت‌های Nupedia.com به شمار می‌رفت. به این صورت که نویسندگان عمومی می‌توانستند مقاله‌های خود را در آن وارد کنند تا پس از مرور در نوپدیا قرار گیرد. ولی پس از آن‌که هیأت مشورتی کارشناسان نوپدیا مدل تولید آن را رد کرد، از وب‌گاه نوپدیا برداشته شد. بعد از آن ویکی‌پدیا به صورت پروژه‌ای جدا از نوپدیا شروع به کار کرد (ویکی‌پدیای فارسی،1392).
2-3-8-1-2.ویکی‌پدیا و بنیاد ویکی‌مدیا48
بنیاد ویکی‌مدیا به عنوان یک سازمان غیر انتفاعی که طبق قوانین ایالت فلوریدا و کشور ایالات متحده آمریکا اداره می‌شود، توسط جیمی ویلز در تاریخ ژوئن 2003 با هدف حمایت از پروژه ویکی‌پدیا تاسیس شد. هدف بنیاد ویکی‌مدیا تقویت و به کار گماشتن افراد مختلف در سرتاسر جهان در جهت توسعه و گسترش محتوای آموزشی تحت یک مجوز آزاد49 یا در مالکیت عمومی، و عرضه موثر آن در سرتاسر جهان است. بنیاد ویکی‌مدیا، با همکاری شبکه‌ای از شعبه‌هایش، زیرساخت اساسی و چارچوب سازمانی لازم برای حمایت و توسعه پروژه‌های چندزبانی مبتنی بر ویکی و تلاش‌های دیگر که به این هدف کمک می‌کنند را فراهم می‌کند. اکنون این بنیاد علاوه بر حمایت از ویکی‌پدیا، پروژه‌های ویکی‌واژه50، ویکی‌نسک51، ویکی‌نبشته52، ویکی‌گفتاورد53، ویکی‌خبر54، ویکی‌گونه55، ویکی‌انبار56، ویکی‌دانشگاه57 و پروژه مدیا ویکی58را نیز مدیریت می‌کند. بنیاد ویکی‌مدیا همچنین علاوه بر ویکی‌پدیای به زبان انگلیسی، از 285 ویکی‌پدیا به زبان‌های دیگر(لیست ویکی‌پدیاها،2013)59 که ویکی‌پدیای فارسی نیز از آن جمله است، حمایت می‌کند.
2-3-9. جمع‌بندی بخش دوم
با توجه به آنچه که در این بخش درباره خصوصیات و قابلیت‌های کاربردی «ویکی‌ها» بویژه در جهت تولید و احیای دانشنامه برخط ویکی‌پدیا سخن گفته شد، در بخش سوم از مبانی نظری پژوهش، ویکی‌پدیای فارسی از جنبه‌های مهم حاکم بر فرآیند مشارکت و همکاری علمی در آن توصیف می‌شود.
2-4. ویکی‌پدیای فارسی
ویکی پدیاي فارسی به عنوان یکی از پروژه هاي بنیاد ویکی مدیا کار خود را در آذر1382 (دسامبر2003 ) با نام «ویکی‌پدیا: دایره‌المعارف»آغازکرد و روزبه پورنادر60 و مسعود علینقیان ازپیشگامان آن بودند. این دانشنامه فارسی فاصله هزار تا ده هزار مقاله را در 14 ماه سپري کرد و در تاریخ 9 آبان 1387 (برابر با 31 اکتبر 2008 ) از مرز 50 هزار نوشتار گذشت (قفقازی‌الاصل، جمالی و اسدی،1390). اکنون این دانشنامه فارسی باداشتن682،308 مقاله به زبان فارسی در گروه ویکی‌پدیاهای بیش از 200هزار نوشتار و نیز در جایگاه بیستم در میان دانشنامه‌های ویکی‌پدیا به زبان‌های گوناگون قراردارد. از نظر ژرفاي61دانشنامه،که از نشانه‌هاي کیفیت نسخه‌ها و میزان به روزرسانی صفحه‌ها است، با داشتن شاخص ژرفاي161 یکی از دانشنامه‌هاي با کیفیت برتر بوده است (لیست ویکی‌پدیاها،2013). این در حالی است که در سال 2011 ویکی‌پدیای فارسی با داشتن بیش از 150 هزار نوشتار و با شاخص ژرفای 94، در جایگاه بیست و چهارم در میان دانشنامه‌های ویکی‌پدیای به زبان‌های گوناگون قرار داشت (قفقازی‌الاصل، جمالی و اسدی،1390). هم‌اکنون ویکی‌پدیای فارسی در میان زبان‌هایی که عموماً در خاورمیانه تکلم می‌شود، بالاتر از زبان ترکی استانبولی(رده۲7)، زبان عربی(رده ۲4) و زبان عبری(رده ۳7) در رده نخست قرار دارد. همچنین در میان زبان‌های رایج در آسیا، ویکی‌پدیای فارسی پس از ویکی‌پدیای ژاپنی، چینی و ویتنامی در رده چهارم قرار دارد (لیست ویکی‌پدیاها،2013).
2-4-1. ویژگی‌های ویکی‌پدیا
دانشنامه‌های کاغذی سنتی شامل مقالات مرتب شده بر اساس الفبا، با ارجاعات متقابل داخلی و نیز ارجاعات خارجی به منابع دانشگاهی و برخی از انواع نمایه‌های موضوعی کلی، می‌باشند. این ویژگی‌های ساختاری بوسیله ویکی‌پدیا برای محیط برخط نیز اقتباس شده است، با این تفاوت که برخی ویژگی‌های جدید، که تحت فرآیند ویرایشی ویکی بوجود آمده، به آن اضافه شده است (مدلیان، 2009). عناصر و اطلاعات ارائه شده در زیر، در راستای پژوهش(پیرامون دو عنصر اصلی در ویکی‌پدیا یعنی کاربر و مقاله)، از ویکی‌پدیای فارسی در تاریخ خرداد 1392به‌دست آمده است.
2-4-1-1. همکاران ویکی‌پدیا
همکاران ویکی‌پدیا، در واقع به عنوان ویکی نویس، نویسنده / ویراستار نوشتارهای ویکی‌پدیا می‌باشند. این کاربران در دوگروه کلی کاربران گذرا و کاربران ثبت‌نامی به شرح زیر تعریف می‌شوند:
کاربران گذرا: تمامی بازدیدکنندگان وبگاه، شامل کاربران بی‌نام که حساب کاربری ندارند (آی‌پی‌‌ها) یا وارد سامانه نشده‌اند، عضو گروه کاربران گذرا (یا گروه کاربران گمنام) هستند. این کاربران می‌توانند تمام صفحات(به جز چند صفحه خاص در فضای نام ویژه) را ببیند، صفحات را ویرایش کنند(به جز صفحات حفاظت شده) و صفحات بحث ایجاد نمایند اما نمی‌توانند صفحه‌ای در فضای نام اصلی ایجاد کنند یا تصویری بارگذاری نمایند.
کاربران ثبت‌نامی: کاربران دارای حساب کاربری می‌باشند که تحت نام کاربری انتخابی خود(که در صورت داشتن صفحه کاربری به رنگ آبی در غیر این صورت به رنگ قرمز است) تنها می‌توانند ویرایش‌ها را جزئی علامت بزنند ولی حق ویرایش صفحات نیمه‌محافظت شده را ندارند.
2-4-1-2. سطح عضویت همکاران
ویکی‌پدیا با تعریف سطوح دسترسی گوناگون ، اختیارات عمل متفاوتی را برای کاربران خود فراهم کرده است. دسترسـی‌ها بعضی به طور خودکار و بعضی دیگر به صورت دستی به کاربر داده

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درباره تولید علمی، فضای مجازی، نیروی کار، جامعه علمی Next Entries منابع مقاله درباره مشارکت اجتماعی، ابزارهای خودکار، اصول همکاری، صاحب نظران