منابع مقاله درباره صنعت خودرو، تحقیق و توسعه، خودروسازی، طراحی و توسعه محصول

دانلود پایان نامه ارشد

فرهنگ و زندگی اجتماعی افراد به وجود آورد. این تغییر به اندازه‌ای مهم و گسترده بوده است که امروزه خودرو از لوازم ضروري در زندگي انسان‌ها محسوب مي‌شود و بدون آن تصور جوامع امروزی به دشواری میسر است.
يکي از ملاک‌هاي پيشرفته بودن هر کشور تعداد خودروهاي سرانه آن است چرا که تعداد خودروها به نوعی می‌تواند نماینده‌ی حجم مبادلات و انتقالات و ارتباطات ‌باشد. از طرف دیگر صنعت خودرو از گسترده‌ترين و پردرآمدترين صنايع توليدي در جهان به شمار مي‌رود و به لحاظ ويژگي‌هايي همچون سطح بالاي اشتغال‌زايي، ميزان نقدينگي و سرمايه در گردش بسيار آن، وجود صنايع جنبي گسترده، وجود بازار گسترده و نهايتاً فناوري سطح بالاي آن اهميت ويژه‌اي جهت توسعه فناورانه‌ي صنعت كشورها دارد (ملائي، 1373: 2). فروش خودرو در جهان به تنهایی حدود یک هشتم حجم کلی تجارت جهانی را به خود اختصاص داده است. به همین دلیل است که پیتر دراکر صنعت خودروسازی را «صنعت صنعت‌ها» نام نهاده و از آن به عنوان مادر صنعت‌ها یاد می‌نماید. در واقع صنایع خودروسازی سهم بسزایی در توسعه‌ی اقتصادی و صنعتی یک کشور دارد (جعفری و سمیعی‌نصر، 1388).
در ايران صنعت خودرو از جمله اولين و مهمترين صنايع غير نفتي بوده است که وارد کشور شده و برنامه‌ريزي‌ها و سرمايه‌گذاري‌هاي کلاني در مورد آن انجام گرفته است. صنعت خودرو، ارزش افزوده‌ی صنعتی در کشور ما ایجاد کرده است و سهم قابل توجهی از درآمد ناخالص ملی را تشکیل می‌دهد. به همين دليل اين صنعت همواره با اهميت و مورد توجه مديران ارشد و سياست‌گذاران بوده است.
2-5-1 تاریخچه صنعت خودرو در جهان و ایران
انسان همواره در تلاش برای ساخت وسیله‌ای برای حمل و نقل آسان و سریع بوده است. از هزاران سال پیش وی همواره فنونی را به کار برده است که موجب تسهیل در حمل و نقل و افزایش سرعت و ایمنی گردد. اما می‌توان گفت که خودرو یک فناوری منحصر به فرد می‌باشد که هرچند حدود 130 سال از اختراع آن می‌گذرد اما توانسته تمام مناسبات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را متحول سازد.
اولین خودروهای دنیا در کشور آلمان ساخته شدند. کارل بنز که مهندسی آلمانی بود در سال 1883م. کارخانه‌ای در شهر مانهایم بنا کرد و در آن اقدام به تولید موتورهای دو زمانه کرد. او در سال 1886م. آن خودروی اولیه را به کمک مهندسی به نام گوتلیب دایملر ارتقاء داد و در نتیجه خودرو‌های چهار زمانه را تولید کرد. در واقع اختراع سال 1886م. منجر به ساختن وسیله نقلیه‌ای شد که در آن از نفت سبک به عنوان سوخت استفاده می‌شد و آن را به عنوان اولین خودرو مجهز به موتور درون‌سوز31 جهان می‌شناسند. در واقع دایملر و بنز را می‌توان مخترعان اصلی خودرو دانست، هر چند که این فناوری از اولین نمونه‌های ساخته شده، تا کنون تغییرات بسیار فراوانی کرده است. کارخانه بنز اولین کارخانه خودرو‌سازی در جهان می‌باشد که توانست اقدام به ساختن خودرو برای فروش در بازار نماید.
کمتر از ده سال پس از این اختراع، خودرو وارد ایالات متحده‌ی آمریکا شد. در اوایل کاربرد خودرو عمدتاً محدود به مسابقات و موارد اضطراری بود اما کم‌کم کاربرد آن در بین عموم مردم گسترش یافت. نفوذ و تاثیر خودرو محدود به بازار و صنعت اروپا نبود و در آمریکای شمالی تحولات مهمی در این زمینه رخ داد. هنری فورد آمریکایی در اوایل قرن بیستم برای نخستین بار در جهان با استفاده از روش تولید انبوه32 توانست خودرو را به عنوان یک کالای همگانی به بازار عرضه کند.
فناوری خودرو در قرن بیستم پیشرفت‌های بسیاری داشته است. خودروها روز به روز از نظر سرعت، قدرت و تنوع بهبود یافتند. از سوی دیگر توجه به مسائلی مربوط به هدایت خودرو و ایمنی و راحتی سرنشینان و عابرین پیاده افزایش یافته است. در عین حال با توجه به مسائل زیست محیطی و قیمت رو به افزایش سوخت یکی از چالش‌های اساسی این صنعت کاهش آلایندگی و مصرف سوخت بوده است. به دلیل تمام محدودیت‌های اعمال شده از طرف دولت‌ها و نیز تقاضاهای بازار، مهندسان این صنعت مجبور بوده‌اند که تحقیق و توسعه‌ی پویایی را دنبال کنند تا همواره بتوانند نیازهای مشتری را پاسخ گویند. صنعت خودروسازی در جهان به ویژه در دهه‌های هشتاد و نود قرن بیستم از پیشرفت‌های قابل توجهی برخوردار بوده است (پارسا، 1378: 138-143).
اولین خودرو در ایران در سال 1278 خورشیدی توسط مظفرالدین شاه وارد شد. پس از آن فراز و نشیب‌های فراوانی در تعامل ایرانیان با فناوری وارداتی خودرو پیش آمد که همگی منجر به این شد که نفوذ آن در جامعه‌ی شهری ایران افزایش بسیار چشمگیری داشته باشد. اما تا اوایل قرن چهاردهم خورشیدی هیچ خودرویی در ایران تولید نمی‌شد. ساخت خودرو در ایران از سال 1337 شمسی با خوردو جیپ شروع شد. وسایل و قطعات این خودرو در خارج ساخته می‌شد و قسمتی نیز در کارخانه جیپ ایران هم‌بندی33 می‌شد. به مرور شرکت‌های دیگری نیز در ایران تاسیس شدند که همگی به هم‌بندی خودروهای شرکت‌های خودروسازی معروف دنیا در ایران می‌پرداختند. از مهمترین این خودروسازها می‌توان به ایران‌خودرو اشاره کرد که در 1341 با ساخت پیکان، اتوبوس و مینی‌بوس با همکاری شرکت‌های انگلیسی و آلمانی شروع به کار کرد. شرکت سایپا نیز در سال 1344 با همکاری شرکت سیتروئن فرانسه در ایران آغاز به کار کرد. تا سا‌ل‌ها پس از این تولید خودرو در ایران محدود به هم‌بندی قطعات بود و هیچ قطعه‌ای در ایران تولید نمی‌شد. اما با توجه به نیازهای رو به افزایش کشور و تعادلی شدن نرخ ارز و تنگناهای ارزی دیگر، سازندگان خودرو به داخلی کردن تولید قطعات پرداختند که این خود سرآغازی برای تحقیقات و توسعه‌ی فناوری خودرو در ایران بود. بنابراین شرکت‌های خودروسازی به تولید قطعات در داخل کشور روی آوردند و سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی در بخش قطعه‌سازی در ایران صورت گرفت (پارسا، 1378: 554-555). بعد از تلاش برای ساخت قطعات در داخل کشور، این شرکت‌ها در راستای خودکفایی هر چه بیشتر کشور در صنعت خودرو و تبدیل ایران به یک کشور خودروساز گام برداشتند. در حال حاضر دو تولید کننده‌ی عمده‌ی خودرو در ایران شامل ایران خودرو و سایپا حدود 90 درصد از تولید خودرو را در اختیار دارند.
صنعت خودرو به لحاظ نقش حیاتی در حمل و نقل و تثبیت زیر ساخت‌های اقتصادی مورد توجه خاص مسئولان کشور قرار دارد. راهبرد‌های کنونی صنعت خودرو کشور عبارتند از:
1. خودروساز شدن از طریق توان طراحی مهندسی خودرو، قطعات و مجموعه‌های آن
2. توسعه‌ی فناوری‌های موجود و ایجاد فناوری‌های جدید
3. رشد و توسعه‌ی تولید داخل از طریق نوسازی و افزایش سرمایه‌گذاری
4. ارتقای کیفیت، استاندارد تولید و افزایش بهره‌وری
5. دستیابی به جایگاه جدید در صنعت خودرو جهانی
6. توسعه صادرات
7. تعمیق و توسعه تفکر تا مرحله تکامل و قابلیت اتکای به صنایع (پارسا، 1378: 564-565).
با توجه به این‌که نوآوری و داخلی‌سازیِ خودرو در دهه‌های اخیر دو هدف مهم برای صنعت خودروسازی بوده است، تحقیق و توسعه به عنون موتور محرک اصلی برای محقق کردن آن اهداف ترویج فراوانی یافته است. امروزه دو شرکت بزرگ ایران‌خودرو و سایپا مراکز تحقیقاتی تخصصی خود را دارند تا در انتقال فناوری، تولید و خلق فناوری‌های جدید، اصلاحِ محصولات قدیمی و روزآمد کردن آن‌ها و افزایش بهره‌وری تولید توانایی‌های خود را گسترش دهند.
2-5-2 نقش تحقیق و توسعه در صنعت خودرو
به طور کلي صاحبان صنايع به دليل تکامل و پويايي دائمي آن بايستي هميشه در جريان آخرين تغييرات و پيشرفت‌ها قرار گيرند. همچنين متخصصان و کارشناساني که در اين صنعت مشغول به کار هستند بايد براي کسب اطلاعات و دانش روز دنيا کوشا باشند. به روز بودن و همگام شدن با فناوري‌هاي روز دنيا در صنعت خودرو از اهميت زيادي برخوردار است و باعث مي‌شود محصولات آن قابل رقابت با نمونه‌هاي خارجي باشند. به همين دليل صنايع خودرو از بخش‌هاي مهم صنعتي هستند که پرداختن به پژوهش و تحقيق در آن‌ها مي‌تواند راهگشاي پيشرفت و توسعه‌ي صنعت کشورها گردد. از آنجایی که در جهان امروز صنعت خودرو و فناوری آن به سرعت در حال تغییر می‌باشد، صنعت خودروی کشور نیز ناچار است از طریق همگام شدن با این تحولات بکوشد موجودیت صنعتی خود را حفظ نموده و آن را ارتقا دهد. در همین راستا در سال‌های اخیر شرکت‌های بزرگ خودروسازی در ایران اقدام به راه‌اندازی واحدهای تحقیق و توسعه نموده‌اند. ایران‌خودور دو مرکز تحقیق و توسعه با نام‌های «مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید (NPD34)» و «شرکت تحقیق، طراحی و تولید موتور ایران‌خودرو» را دارا می‌باشد. شرکت سایپا نیز دارای یک مرکز تحقیق و توسعه با نام «تحقیقات و نوآوری سایپا» است. در بخش بعد به توضیح مختصری در مورد هر یک از این شرکت‌ها می‌پردازیم.
اما نکته‌ی مهم در مورد مراکز تحقیق و توسعه این است که پژوهش و تحقيق در صنعت بدون اطلاعات امکان‌پذير نمي‌باشد. بنابراين روزآمد بودن اطلاعات و چگونگي دسترس‌پذير کردن آن در صنعت خودرو از اهميت زيادي برخوردار است (افراشته‌فرد، 1384: 3-4). کتابخانه‌های این مراکز نقش اصلی را در سازماندهی و دسترس‌پذیر کردن اطلاعات به عهده دارند. از این‌رو باید مورد توجه مسئولان قرار گیرند.
2-5-2-1 مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران خودرو
مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران‌خودرو در سال 1374 با هدف ايجاد امکانات و دانش فني روز جهت طراحي و توسعه محصولات شرکت ايران‌خودرو تاسيس شد. اين مرکز داراي تجهيزات مدرن و متخصصان درزمينه طراحي خودرو است و از بدو تاسيس ضمن اجراي پروژه هاي بزرگ طراحي خودرو از جمله خودرو ملي, دانش فني روز در سطح جهان را کسب کرده و به‌کار گرفته است.
مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران‌خودرو از نظر تجهیزات سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای تخصصي روز در صنعت خودرو در خاورميانه منحصر به فرد است و توانایی‌های ویژه‌ای در زمینه‌ی طراحی، محاسبات، و تولید پیشرفته به وسیله رایانه را دارد. این مرکز از بخش هاي مختلفي جهت اجراي کامل فرايند طراحي تشکيل شده است که عبارتند از: طراحي محصول، ساخت نمونه، مهندسي محصول، تست و تایید نهایی35.
مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران‌خودرو دارای کارگروه‌های تخصصی در زمینه‌های مختلف می‌باشد. این کارگروه‌ها عبارتند از: طراحي صنعتي، مهندسي خودرو، طراحي به کمک کامپيوتر، محاسبات مهندسي به کمک کامپيوتر، طراحي بدنه و شاسي، طراحي تزئينات داخلي و خارجي، طراحي مکانيزم‌ها، طراحي سيستم تعليق, فرمان و ترمز، طراحي قواي محرکه، طراحي برق و الکترونيک، طراحي ابزار براي نمونه‌سازي، فرايند نويسي براي ساخت نمونه، مهندسي ساخت نمونه و مدل‌سازي، تضمين کيفيت و مهندسي کيفيت، تست و اندازه‌گيري (شامل بزرگترین و مجهزترین مرکز تست خودرو در خاورمیانه)، مديريت پروژه هاي طراحي خودرو، سيستم‌هاي مکانيزه و بانک‌هاي اطلاعاتي، مهندسي پشتیبانی و توسعه نرم‌افزارهای طراحی، و مدیریت مدارک فنی (مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران‌خودرو، 1389).
2-5-2-2 شرکت تحقیق، طراحی و تولید موتور ایران خودرو (ایپکو)
قرارگيري دركنار يك خودروساز بزرگ، جذب فارغ‌التحصيلان توانا و نخبه‌ی دانشگاه‌های ايران، ارتباط تنگاتنگ با شركت‌هاي اصلي فعال در زمينه‌ی توسعه‌ی قواي محركه، سرمايه‌گذاري قابل توجه در زمينه سخت‌افزارها و نرم‌افزارهاي توسعه محصول و همچنين ارتباط صميمانه با بسياري از سياست‌گذاران صنعت خودرو و نفت ايران، ايپكو را به مهمترين شركت تأمين‌کننده خدمات مهندسي صنعت قواي محركه در منطقه تبديل كرده است. ايپكو علاوه بر توسعه محصولات قواي محركه بر اساس سفارش مشتريان، تحقيقات كاربردي و بنيادي را نيز براي ارائه راه حل‌هاي مشكلات فعلي و آتي صنعت خودرو ايران ادامه مي‌دهد. علاوه بر ايران‌خودرو، همه توليدكنندگان اصلي خودرو و قطعات قواي محركه ايران نيز از مشتريان ایپکو هستند.
ابتدا «مرکز تحقيقات موتور» در سال 1376 تاسيس شد. در سال 1377 اولين آزمايشگاه موتور خود را

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درباره روش تحقیق، نیازهای اطلاعاتی، استفاده از کتابخان، روش‌شناسی Next Entries منابع مقاله درباره استفاده از کتابخان، نیروی انسانی، کتابخانه تخصصی، منابع طبیعی