منابع مقاله درباره صندلي، رديف، سکو

دانلود پایان نامه ارشد

اين منظور ارتفاع سالن از حدود 5 متر نمي تواند بيشتر شود، با توجه به اين ارتباط هر تغييري که در آرايش جايگاه حضار و تعداد صندلي ها اعمال گردد اوضاع آکوستيکي سالن را نيز دگرگون خواهد نمود، مگر آن که ميزان جذب آکوستيکي هر صندلي و کفپوش هاي متعلقه، حدوداً برابر با مقداري باشد که توسط هر يک از حضار جذب مي شود.
در مواردي که سيستمهاي تقويت کننده صدا به کار گرفته مي شوند (بخصوص چنانچه بازتابهاي تأخيري نيز تقويت شوند) تنظيم و حفظ زمانهاي طنين به تعداد حداقل خود، ضرورت بيشتري خواهد يافت. روشن است که اگر با توسل به تمهيدات مناسب، حجم سالن کاهش داده شده و مقدار جذب صدا در محيط افزايش يابد (ترجيحاً اين که از مقدار 5/3 متر مکعب به ازاء هر صندلي بيشتر نشود)، در آن صورت بهترين شرايط آکوستيکي سالن فراهم گرديده است.
نکاتي که اشاره شد، فقط در مورد تالارهائي که به عنوان سالن سخنراني طرح و استفاده مي شوند مصداق دارد زيرا براي اين نوع سالنها پاسخهاي آکوستيکي محيط، ثابت فرض مي شود. در مواردي که از يک تالار استفاده هاي متعدد به عمل آيد و در واقع، سالن چندمنظوره طرح شود، نمي توان شرايط آکوستيکي محيط را ثابت فرض کرد چون هر عملکرد به شرايط آکوستيکي ويژه خود نياز دارد، مثلاً براي اجراي کنسرتهاي موسيقي و گروه خواني حتماً طنين هاي نسبتاً طولاني تر لازم است.
دستيابي به هدف فوق دو راه دارد: يکي پيش بيني امکاناتي که بتوان با استفاده از آنها حجم مفيد سالن را به طور فيزيکي کاهش داد، و ديگر توسل به دستگاه هاي الکتريکي که طنينهاي کوتاه يا بلند به وجود مي آورند. در صورت انتخاب روش نخست، باز هم دو راه در پيش رو خواهد بود، يکي طراحي سقف اصلي به صورت متحرک، که به اقتضاي مورد در ارتفاع لازم بالا و پايين مي شود و ديگر، استفاده از سقفهاي کاذب معلق که به عنوان سطوح بازتابنده صوت در زير سقف اصلي تنظيم مي شوند، اين بازتابنده ها معمولاً در موقعيتي واقع و با مشخصاتي طرح مي گردند که فاصله زماني بين صداي غيرمستقيم (طنين) و صداي مستقيم حداکثر به 35 هزارم ثانيه تعديل شود و به عبارت ديگر اضافه مسيري که صداي انعکاس يافته، در مقايسه با صداي مستقيم طي مي کند حداکثر از 12 متر بيشتر نباشد.
روابط بين سالن و صحنه
اشخاصي که در سخنرانيها و کنگره ها شرکت مي کنند انتظار دارند صداها را خوب شنيده و صحنه يا سکوي سخنراني را به راحتي ببينند. براي رسيدن به اين منظور، علاوه بر معيارهائي که قبلاً شرح داده شد، لازمه هاي ديگري به کار مي آيند که روابط بين سالن و صحنه را شکل داده و در طراحي معماري اديتوريوم و آرايش جايگاه تأثير مستقيم دارند.
روابط بين سالن و صحنه در چند و چون صدائي که به گوش مي رسد و تصاوير صحنه اي که به چشم مي آيد نخستين عامل تعيين کننده است. آشنائي به روابط مزبور و تصحيح و تعديل آنها باعث مي شود که نه فقط بخش به اصطلاح درجه 1 سالن هر چه بيشتر وسعت يافته و نفرات بيشتري از بهترين صدا و ديد بهره مند شوند بلکه بخشهاي ديگر نيز موقعيتي قابل قبول داشته باشند. براي ارزيابي اين روابط، بايد «زواياي ديد»، «خطوط منظر»، «مسير صداي مستقيم» و «بازتابهاي صوتي»، چه در پلان و چه در برشهاي عمودي بنا، به ترسيم درآمده و ملاک سنجش موقعيت هر بخش از جايگاه واقع شوند. به اين منظور صندلي وسط (يا نزديک به وسط) و صندلي هاي ابتدا و انتهاي هر رديف به عنوان شاخص در نظر گرفته مي شوند و موانع و مشکلات مربوط به ديد و صدا در مورد هر يک از آنها بررسي مي گردد. توجه به مورد زير به عنوان نمونه، موضوع را روشن تر مي نمايد:
اگر کف سالن افقي باشد و تمامي حضار در يک تراز جا داده شوند و ارتفاع سکو يا صحنه نيز به ميزان حداقل در نظر گرفته شود، صداي مستقيم سخنران عمدتاً جذب رديفهاي جلو شده و با افزايش فاصله، به شدت تحليل مي رود، در نتيجه به رديفهاي انتهائي سالن بهره کمتري خواهد رسيد و اين علاوه بر موانعي است که سرهاي حضار هر رديف براي ديد رديفهاي پشت سر خود به وجود مي آورند. براي رفع اين مشکلات و موانع دو راه پيشنهاد شده، راه نخست که در ضمن کم هزينه تر نيز هست به اين صورت است که تراز سکو يا صحنه در ارتفاعي واقع شود که سخنران به حضار تسلط بيشتري داشته باشد و راه حل دوم اين که کف سالن شيبدار طراحي شود تا صندلي هاي هر رديف، نسبت به رديف جلوتر، در تراز بالاتري قرار گيرند.
روابط عنوان شده در مثال فوق، بيشتر در مقطع عمودي سالن نمود مي يابد. در پلان اديتوريوم روابط ديگري نيز مطرح است. مثلاً صندلي هاي کناري هر رديف، بخصوص در جلوي جايگاه از لحاظ ديد به سکو معمولاً در موقعيت بدي قرار دارند. در بالکنهاي کناري و جايگاه انتهائي سالن نيز صدا و ديد به سکو چندان مطلوب نيست. همه اين مشکلات و موانع را مي توان با ترسيم روابط بين سالن و صحنه مشخص و در صورت امکان برطرف نمود. در سنجش ترسيمي مورد نظر کنترل مواردي که ذيلاً شرح داده مي شود از اهميت وافر برخوردار است.

ارتفاع شاخص ديـد به سکو
در برش عمودي اديتوريوم، ارتفاعي فرضي بر روي سکو را به عنوان شاخص ديد کامل ناظران به صحنه در نظر مي گيرند. اگر تمام ناظران بتوانند اين ارتفاع را که در پلان به صورت خطي افقي مطرح مي شود به راحتي ببينند، مي توان گفت امکان ديد به تمامي بخشهاي صحنه فراهم شده است. ارتفاع اين مسير براي ناظران مستقر در طبقه همکف 5 سانتيمتر بالاتر از انتهائي ترين بخش فعال صحنه (سکو) و در مورد حضار مستقر در بالکنها 5 سانتيمتر بالاتر از لبه جلوئي صحنه در نظر گرفته مي شود. روشن است که ارتفاع مسير ديد تابع ارتفاع صحنه نيز خواهد بود.
ارتفاع صحنه يا سکو
در سالنهاي چندمنظوره، صحنه يا سکوي سخنراني را معمولاً در ارتفاع بين 80 تا 110 سانتيمتر از کف اصلي ثابت مي کنند. اما چنان چه ساختار صحنه به گونه اي باشد که بتوان کف آن را به دلخواه بالا و پايين برد، بايد مراقب بود که ارتفاع مسير ديد طوري با ارتفاع سکو تنظيم شود که از محدوده مجاز خارج نگردد. در سکو يا صحنه هاي موقت که کف آنها از کف اصلي، فقط 30 سانتي متر بالاتر واقع مي شود ممکن است مسير ديد در ارتفاعي قرار گيرد که کف سکو براي تمامي ناظران قابل مشاهده نباشد.
تراز چشم ناظر
اين تراز معمولاً در ارتفاع 112 سانتيمتر از کف سالن، در محور مرکزي هر رديف واقع مي شود. البته مکان واقعي چشم هر ناظر بسته به ارتفاع کف صندلي و اندازه هاي بدني فردي که بر آن مي نشيند مي تواند تغييراتي داشته باشد.
 فاصله قائم بين تراز متوسط چشمان ناظر و بالاترين نقطه روي سر
طراحي جايگاه حضار در سالنهاي چندمنظوره، بايد آنچنان باشد که بدون آن که سر ناظر جلوئي مانع ديد ناظر پشت سر شود، امکان ديد راحت و مستقيم به صحنه را براي تمامي حضار فراهم آورد به اين منظور فاصله قائم بين تراز متوسط چشمان ناظر و بالاترين نقطه روي سر را حداقل 5/7 سانتيمتر و در سالنهاي با عملکرد ويژه بين 5/7 تا 5/12 سانتيمتر در نظر مي گيرند. توجه به اين فاصله در ترسيم زواياي ديد و خطوط منظر و طرح شيب کف سالن اهميت دارد.
 حداکثر زاويه قائم ديد رو به بالا
به منظور تأمين آسايش بيشتر و ديد راحت تر براي حضاري که در نزديک ترين فاصله تا صحنه مستقر مي شوند حداکثر زاويه قائم ديد رو به بالا نبايد از 30 درجه بيشتر باشد.
حداکثر زاويه قائم ديد رو به پائين
حضاري که در بالکن ها مستقر مي شوند با زاويه اي رو به پائين به صحنه مي نگرند، از اين رو به منظور تأمين شرايط راحت براي اين ناظران حداکثر زاويه قائم ديد رو به پائين نبايد از 35 درجه (و ترجيحاً 30 درجه) بيشتر باشد.
جزئيات طراحي رديف صندلي ها
با توجه به فاصله قائم بين تراز متوسط چشمان ناظر و بالاترين نقطه روي سر، چنانچه طراحي رديفها به گونه اي باشد که صندلي ها در يک خط و درست پشت سر يکديگر نصب شوند، کف هر صندلي بايد از کف صندلي رديف جلوي خود 5/7 تا 5/12 سانتيمتر بالاتر قرار گيرد. اما چنانچه صندلي ها، يک رديف در ميان پشت يکديگر واقع شوند، اين اختلاف ارتفاع نيز بايد يک رديف در ميان رعايت گردد و بهر صورت فاصله افقي بين سرهاي ناظران رديف هاي جلوئي بايد کنترل شود تا مزاحمتي در ديد ناظران پشت سر به وجود نيايد.
شيب کف سالن
چنانچه طراحي رديف صندلي ها با توجه به نقاط تعيين شده براي چشم ناظران، به درستي انجام گيرد و ديگر معيارهاي ترسيمي نيز رعايت شود مي توان سطح کف صندلي ها و نتيجتاً شيب کف سالن را مشخص نمود. اين شيب در بهترين حالت، به صورت يک سهمي خواهد بود که در بخش جلوئي آن، ناظران رو به بالا و در بخش انتهائي آن، ناظران، رو به پائين به صحنه يا سکو نگاه خواهند کرد.
کف سهمي شکل سالن امکان مي دهد که اختلاف ارتفاع بين جلو و عقب سالن به حداقل ممکن کاهش يافته و همه حضار، در موقعيتي نسبتاً مشابه از لحاظ صدا و ديد، مستقر شوند. به اين ترتيب، مي توان پله پله کردن کف که با رعايت 5/7 تا 5/12 سانتيمتر اختلاف ارتفاع هر رديف به رديف، بعد هم باعث افزايش بي رويه ارتفاع و حجم سالن مي شود و هم شرايط نامطلوبي در بخشهاي انتهائي سالن به وجود مي آورد جلوگيري نمود.
در مواردي که صندليها به جاي واقع شدن بر روي سکوي مشخص خود مستقيماً بر روي شيب کف نصب مي شوند، حداکثر شيب مجاز کف در راهروهاي طولي 1 به 10 خواهد بود. در حالي که کف هاي پله پله اي معمولاً داراي شيب هاي 1 به 8 مي باشند و بهتر است توجه داشت که حداکثر شيب مجاز براي معلولان 1 به 12 توصيه شده است. جزئيات مربوط به صندليها، نحوه چيدن آنها و آرايش جايگاه در انواع سالنهاي گردهمائي تحت شماره 4-5 در همين فصل نگاشته شده است.
خطوط منظر
اضلاع زاويه عمودي در هر ناظر به بالا و پائين پرده نايش را، خطوط منظر مي گويند. طراحي جزئيات جايگاه بايد به نحوي باشد که در ترسيم اين خطوط از چشم کليه ناظران دست اندازها، اختلاف سطوح و غيره مانع ديد مناسب به صحنه نشود.
زاويه ديد به پرده نمايش
اين زاويه در پلان اديتوريوم مطرح مي گردد و زاويه اي است که رأس آن در محل برخورد محور مرکزي پروژکسيون روي پرده نمايش و دو ضلع آن يکي همان محور پروژکسيون و ديگري خطي است که به چشم ناظر وصل مي شود. در معيارهاي مربوط به ديد، براي اين که تصوير با کمترين اعوجاج قابل مشاهده شود حداکثر اين زاويه بايد 45 درجه باشد. توجه به اين زاويه در طراحي پلان باعث مي شود که ناظران مستقر در رديفهاي کناري سالن ديد بهتري به پرده نمايش داشته باشند و بهترين ديد براي اين ناظران هنگامي فراهم مي آيد که رأس زاويه ديد در دورترين لبه تصوير فرض شود.
بهرحال وقتي ناظر تحت زاويه 45 درجه به تصاوير نگاه مي کند تصاوير با حدود هفتاد درصد وضوح نسبت به حالتي که ناظر کاملاً روبروي پرده نمايش مستقر مي شود ديده خواهد شد.
فاصله ديـد
با فرض اين که اسلايدها، فيلم ها و غيره طبق استانداردهاي مربوطه، روشني و وضوح قابل قبولي را ارائه نمايند و مشخصات دستگاه پروژکتور و پرده نمايش هم مطلوب باشد و مناسب تصويربرداري از لحاظ نشان دادن جزئيات نيز رعايت شود (مثلاً اندازه حروف و تناسبات آنها) مي توان گفت حداقل و حداکثر فواصلي که براي ديد مناسب به دست مي آيد به طور کلي تابع عرض تصوير ايجادي خواهد بود.
براي واضح و خوانا بودن تصاوير در ارتباط با فاصله، توصيه هاي متفاوتي ارائه شده که اهم مطالب آنها به شرح زير است:
• حداکثر فاصله ديد (فاصله بين چشم ناظر تا سطح پرده نمايش) نبايد از 6 برابر عرض تصوير ايجاد شده بيشتر باشد.
• حداقل فاصله ديد نبايد از 4/1 و ترجيحاً 2 برابر عرض تصوير ايجاد شده کمتر باشد.
• محدوده بهينه براي استقرار جايگاه حضار در فاصله اي بين 3 تا 5 برابر عرض تصوير ايجادي پيشنهاد شده است.
بر اساس ضوابط فوق، جايگاه حضار را مي توان در محدوده اي با فاصله بين 4/1 تا 6 برابر عرض تصوير ايجادي طرح نمود که بخش مناسب آن همانگونه که گفته شد فاصله اي بين 3 تا 5 برابر عرض تصوير تا پرده نمايش خواهد داشت.

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درباره سالنهاي، سخنراني، صداي Next Entries منابع مقاله درباره جايگاه، نمايش، صندليها