منابع مقاله درباره توسعه نیافتگی، تضاد و تقابل، اختلافات مذهبی، ساختار اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

بوده است. برای نمونه شاه عباس صفوی بیش از 000/150 کرد را به خراسان نقل مکان داد تا در مقابل تجاوز بیگانگان از مرزهای ایران دفاع کنند و علت آن نیز این بود که، کردها در جنگیدن با دشمنان متجاوز از شجاعت خاصی برخوردار بودند. (توحیدی 1366: 34) علاوه بر کردهایی خراسان، قبایل و گروهایی از کردها چه به صورت دست جمعی یا ایلی و خانوادگی در استان هایی چون قزوین، گیلان، مازندران و حومه شهرهای تهران و تبریز ساکن اند.
در بلوچستان عشایر براخوی کرد هستند. براخوی اساساً به دو شاخه و پنج فرقه تقسیم می شوند. سروان یا براخوی سفلی و فرقه های آن عبارتتد از: کامرانی، مروانی، گورکناری، شومالانی و قلندرانی. (زکی 1378: 39 و 40)
دربارۀ جمعیت کرد در ایران نیز آماری دقیق در دسترس قرار ندارد و آمارهای موجود بنا به دلایلی زیر قابل اتکا نیستند:
1. اختلاف نظر دربارۀ حوزۀ مناطق کردنشین
2. آیا جمعیت لر در ذیل مجموعۀ کردها محاسبه شود یا نه؟
3. این آمارها کردهای غیر از مناطق کردنشین را شامل نمی شوند.
4. ترکیب ناهمگون جمعیتی در برخی از شهرها و مناطق ایران (فارس، کرد، ترک)
5. اختلاف نظر بین آمارهای دولتی و ملی گرایان کرد.
در این جا به برخی از آمارها اشاره می شود.
رابرت اُلسن در این باره می گوید: جمعیت کردهای ایران را به 6 تا 10 میلیون نفر، به سخن دیگر به حدود 10 درصد جمعیت 60 میلیونی کشور تخمین می زنند. (اُلسن 1384: 13)
سجادی معتقد است که: در سال 1959 جمعیت کردهای ایران 000/500/4 نفر بوده است. اما آمارهای فعلی از سوی دولت جمعیت کردها را از 6 تا 8 میلیون نفر بر آورده کرده اند (سجادی 1387: 14)
در صورتی که ملی گرایان این رقم را غیر واقعی می دانند و معتقدند که جمعیت کردهای ایران بالغ بر 12 میلیون نفر می باشد. چنان که ملاحظه می شود این آمارهای ارائه شده اختلاف زیادی با هم دارند.
اما بر اساس میانگین ما بین دو آمار مذکور به این نتیجه تخمینی دست می یابیم که احتمالاً جمعیت کرد ایران مابین 8 تا 10 میلیون نفر است.
جمعیت کرد در سوریه
در مورد جمعیت کردهای سوریه، علاوه بر مشکلات یاد شده در سایر کشورهایی که کردها در آنها ساکن اند می توان به سیاست های بعثی، عدم شناسنامه و مدارک شناسایی این قوم در سوریه اشاره کرد که مشکل کار را دو چندان نموده است. با این حال طبق برخی از آمارها و حدسیات جمعیت کرد سوریه این گونه برآورد شده است،
براساس سرشماری 1976 جمعیت سوریه 5/7 میلیون نفر بوده که کردها 000/825 نفر و 11 درصد جمعیت سوریه را شامل شده بودند. در سال 1990 جمعیت کردهای سوریه 000/250/1 نفر بوده است. (شریف وانلی 1373: 268)
سجادی می گوید: جمعیت کردهای سوریه در سال 1959 بالغ بر 000/800/1 نفر بوده است. (سجادی 1387: 14) برخی دیگر از آمارهای رسمی و غیر رسمی جمعیت کردان سوریه را 000/500/3 هزار نفر بعد از سال 2005 برآورد کرده اند.
جمعیت کرد در عراق
جمعیت کردها در کشور عراق در طول چند دهه ی اخیر دستخوش دگرگونی های زیادی شده است که این امر با تشدید بحران کردها با عرب ها به وجود آمده است. از این رو در جریان شورش و در گیری کردها با دولت مرکزی، کردها در معرض سخت ترین شرایط وجودی قرار گرفتند. که از جمله می توان به مستعرب کردن مناطق کردنشین (کرکوک، موصل و . . . ) همچنین شیمیایی، انفال، زنده به گور کردن آنها توسط رژیم بعثی و بمباران های هوایی و ویران کردن صدها روستا و شهر و از بین بردن ساکنان آنها و آوراگی و تبعید به سوی کشورهای همسایه وکشورهای دور از منطقه اشاره کرد.
علاوه بر موارد ذکر شده جنگ های برادر کشی بین بارزانی ها و طالبانی ها (پارتی و یه کیه تی) اوضاع را دو چندان ناامن کرده بود. با این حال به نسبت جمعیت کشورهای همسایه که کردها در آنها ساکن اند از لحاظ درصد جمعیت نسبت به جمعیت کل کشور، کردهای عراق بیشترین درصد را نسبت به کردهای ایران، ترکیه، سوریه و جمهوری های شوروی سابق در کشور خود دارا می باشند.
در عراق صدام حسین بارها از اقدام به سرشماری سرباز زد زیرا نمی خواست عواید نفت را به نسبت جمعیت کشور تقسیم کند، در حالی که بیشتر این نفت از آن خود کردها بود. (رندل 1379: 21 و 22)
به گفته ی شریف وانلی، درسال 1975 جمعیت عراق 000/124/11 هزار نفر بود که جمعیت کردهای 000/800/2 نفر و 7/26 درصد کل جمعیت عراق برآورد شده بود. (شریف وانلی 1372: 177)
بارزانی جمعیت کردها را در سال 1957 چنین برآورد کرده است که:
سرشماری سال 1957 کل جمعیت عراق 5/6 میلیون نفر، عرب ها 5 میلیون و کردها 000/400/1 هزار و سایر اقلیت ها 000/236 هزار نفر بودند. در سرشماری سال 1957 جمعیت کرد 2/27 درصد کل جمعیت عراق را شامل می شدند. (بارزانی 1998: 34 و 35)
در حال حاضر جمعیت کردها در کشور عراق 3/1 جمعیت را شامل می شوند که طبق آمارهای رسمی و غیر رسمی جمعیت آنها در حال حاضر بالغ بر 6 میلیون نفر برآورد شده است.
جمعیت کردها در سایر کشورها
جمعیت کردهایی که غیر از کشورهای ایران، ترکیه، عراق و سوریه را چنین برآورده کرده اند:
ارمنستان 486/47 هزار نفر ـ گرجستان 690/35 هزار نفر ـ آذربایجان 000/150 هزار نفر قزاقستان 313/12 هزار نفر ـ قرقیزستان 972/7 هزار نفر ـ ترکمنستان 000/50 هزار نفر (شریف وانلی 1373: 268)
مهاجرت کردها
با توجه به اوضاع نابسامان مناطق کردنشین در طی دهه های اخیر در کشورهای منطقه و همچنین عدم امکانات و فقر و توسعه نیافتگی و مشکلات سیاسی گروه های زیادی از کرد زبان ها به کشورهای مختلف جهان مهاجرت کرده اند. این مهاجرت ها گاه برای تأمین معیشت یا پناهندگی سیاسی در قالب احزاب سیاسی غیر رسمی صورت گرفته است. به طور مثال بیش از پانصد هزار کرد فقط در المان زندگی می کنند. علاوه بر آن هزاران نفر از کردها در کشورهای آمریکا، مکزیک، فنلاند، سوئد، دانمارک، بلژیک، اتریش، استرالیا، یونان، ایتالیا، فرانسه، انگلستان و . . . ساکن اند. در حال حاضر کردها در کشور سوئد دارای مدارسی هستند که به فرزندان آنها با زبان کردی تدریس می شود و با این زبان به تحصیل می پردازند. در حالی که در کشورهایی که سرزمین کردها در آن کشورها قرار دارد. زبان کردی در مدارس و آموزشکاه ها حق تدریس و آموزش ندارد. که این امر باعث تشدید ملی گرایی کردها در منطقه شده است. و باعث به وجود آمدن حس درد مشترک در بین کردها گردیده است.
3.7 اوضاع اجتماعی و سیاسی کردها
کردها بنا به مقتضیات جغرافیایی که در آن قرار گرفته اند، کوهستان های صعب العبور، زمستان های سخت پر برف و عدم دست یابی آسان به راه های ارتباطی و تجاری انسان های سخت کوش و صبور بار آمده اند. کردها تا این اواخر در قالب طایفه و ایل و قبیله قرار می گرفتند و نسبت به ایل و تعصبات قبیله ای خود سرسختی زیادی نشان می دادند. به طور کلی کردها به دو گروه تقسیم می شوند، کوچ نشین، روستائی و شهرنشین که با گذشت زمان جمعیت شهرنشین بر روستا نشین و کوچ نشین فزونی یافته و این سیر همچنان ادامه دارد. کوچ نشینان به دامپروری در ییلاق و قشلاق مشغول اند و روستائیان به امور کشاورزی و صنایع دستی.
در زمینهای آبی و حاصلخیز آن بیگ ها و خوانین بوده و زراعین جز در موارد کمی از خود صاحب زمین نمی باشند. کردها از لحاظ جنگی بسیار دلاور بوده و به اسلحه و شکار علاقه مند می باشند. طبعشان آزادی خواه است. (سجادی 1387: 16)
واقع شدن در نقاط مرزی کشورها مجموعاً سبب بروز رفتارهای سیاسی و امنیتی خاصی در این مناطق شده است. موقعیت کوهستانی این مناطق سبب گردیده که ساکنان آن در طول تاریخ در زمینه های مختلف دست به اسلحه ببرند و حکومت های مرکزی را درگیر جنگ های طولانی، نامنظم و چریکی و فرسائیده کنند. و بعد به کوهستان به عنوان مأمن و پناهگاه بر گردند. کوهستان که برای کردها به عنوان پایگاه و مأمنی در طول تاریخ نقش داشته، همیشه یکی از دلایل ناکار آمدی حکومت های مرکزی در سرکوب کامل شورش های این مناطق بوده است. کردها با توجه به زندگی سخت کوهستان متکی به خود و در نتیجه ی این عامل تأثیری بر شخصیت خود رأی بودن آنان گذاشته است.
«کردهااز فساد اخلاقی متنفرند، خیلی مغرور، صبور و قانع هستند و به خاطر مطاع مادی خواری نمی پذیرند. . . در فقر و تنگدستی نیز میل به بخشش دارند. . . به شدت میهن پرست بوده تا جایی که در راهش جان می سپارند . . . خویشاوندان را محترم می شمارند، عاشق شعر و شاعری بوده و به موسیقی علاقه مند هستند. . . به مسائل اخلاقی خیلی اهمیت می دهند. به غریبه احترام می گذارند. در میان کردها زن از مقام و منزلت بالایی برخوردار است. در کارهای خانه و امور پا به پای مرد فعالیت می نماید. در کارهای کشاورزی حضور دارد. زن کرد پاکدامن بوده و اگر خطایی از وی سر بزند کشته خواهد شد. زنان کوچ نشین و روستائی اغلب سوارکار و تفنگ چی هستند. جز چند منطقه در دیگر مناطق زن در انتخاب همسر آزادی کامل دارد.» (سجادی 1387: 18)
«در بررسی اوضاع آشفته کردها در طی قرون اخیر خاورمیانه، به این نتیجه می رسیم که کردها از دیر زمان در رابطه با سلطه حاکمان بیگانه با دشواری ها و مظلومیت زیادی روبه رو بوده اند . . . نظام های حکومتی در منطقه ، مانع پیشرفت و توسعه به ویژه در امور تولیدی و معیشت مردم بوده اند.» (ابریشمی 1378: 15)
علاوه بر این وجود شورش ها و جنگ های پی در پی در منطقه و تحزب گرایی نوعی ناامنی را در منطقه به وجود آورد که برای مدت مدیدی رشد اقتصادی این مناطق را به تعویق انداخت.
با وجود اینکه کردها در طول تاریخ به خصوص در حکومت عثمانی و بعد از آن با دولت های تازه تأسیس (عراق، سوریه و ترکیه) به دست انگلیس ها، برای احقاق حقوق خود مدام در کشمکش و جنگ بودند به علت عدم اتحاد و انسجام، نتوانستند عملاً کاری را به پیش ببرند و سرانجام آن مختوم به سرکوب شد. این امر باعث شد که افسانه عدم اتحاد کرد در اذهان به شیوه ای جلوه گر شود، که کردها ذاتاً سرکش بوده و میل به اتحاد ندارند.
در گذشته دلایلی چند باعث اتحاد میان قبلایل کرد گردیده بود. که به طور اختصار بحث خواهد شد.
1) به طبع کوهستانی بودن منطقه و عدم راه های ارتباطی آگاهی از سایر نقاط کردنشین امکان پذیر نبود.
2) عدم قشر فئودال و همچنین قشر مرفه در جامعه کردنشین بسیار کم حضور داشت.
3) بی سوادی و ناآگاهی مردم نسبت به احساس هویت و ملیت.
4) وجود مرزهای ساختگی در بین مناطق و نظارت دول مرکزی بر آنها و همچنین سیاست مشترک این دولت هادر امور مناطق کردنشین.
5) تفاوت در ساختار اجتماعی (کوچ نشین و روستانشین) و اختلاف این دو با هم.
6) پایبند بودن به تعصبات قبیله ای و عشیره ای نه هویتی و ناسیونالیستی.
7) وجود حاکمان محلی و خان ها که اکثراً با هم در تضاد و تقابل بودند.
8) اختلافات مذهبی.
9) ضعیف بودن و ناآگاهی رهبران و عدم شناخت کافی نسبت به مسائل داخلی و خارجی.
البته باید یاد آور شد که عوامل ذکر شده در قرن 21 با پیشرفت علم و آگاهی و همچنین رشد فزاینده تکنولوژی، ماهواره، اینترنت و . . . کم کم رنگ باخته و حس هویت و ناسیونالیستی از طریق رسانه ها، مجلات و روزنامه ها و کتب مرزهای ملی را در نوردیده و روز به روز به سمت همگرایی به پیش می رود.
دانا شمدت در این باره می گوید:
ناسونالیسم کرد، به علت بعد جغرافیایی مناطق کردنشین به کندی نمو و پیشرفت کرد احتیاج به یک بندر بحری دارند در حالی که تقسیم شده و با سلسله جبال های مرتفع و دره های تنگ و تفرعن های قبیله ای و علایق شدید عشایری از هم جدا شده اند. (شمدت 1362: 10)
3.8 سرزمین و جغرافیایی کوهستان
نام کردستان که دلالت بر سرزمین ویژه ی کردها دارد، برای اولین بار در قرن دوازدهم میلادی در زمان فرمانروایی سلطان سنجر سلجوقی به کار برده شد. (کینان 1348: 25)
در دایره المعارف اسلام آمده است که:
«سلطان سنجر به عنوان آخرین پادشاه سلجوقی قلمرویی را

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درباره رشد جمعیت، حضرت محمد (ص)، زنان و دختران، جنگ های صلیبی Next Entries منابع مقاله درباره ناسیونالیسم، خاورمیانه، عثمانی ها، کردستان عراق