منابع مقاله درباره ارتکاب جرم، عدالت کیفری، بازدارندگی، نظام عدالت کیفری

دانلود پایان نامه ارشد

برنامه ها را بر اساس آن سازماندهي كرد.
برخوردار ساختن آحاد جامعه از نيازهاي اساسي زندگي (امنيت اجتماعي) و استمرار آن در شرايط بحراني ، پيش بيني چارچوب قانوني نامناسب با تدابير و اقدامات پيشگيرانه ، وضع قوانين حمايتي كودكان ، خانواده ها ، توجه ويژه به نقش پيشگيرانه آموزش و پرورش رسمي ، مدارس و مراكز آموزش عالي در قالب عناوين ، محتوا و برنامه هاي آموزشي ، تربيتي و پرورشي ، ايجاد هماهنگي بين نهادهاي خانه ، مدارس ، اجتماع ، رسانه ها و… در زمينه برنامه هاي پيشگيرانه از جمله اقدامات اساسي است كه در مرحله پيش از وقوع جرم
بايد در جهت ايجاد سلامت اجتماعي انجام گيرد.
2ـ مرحله دوم (وقوع جرم) : در اين مرحله سياست هاي پيشگيري شكل خاصي به خود مي گيرد . در اين مرحله پديده جرم و بزهكاري از منظر پيشگيري به طور جدي مورد بررسي و مطالعه قرار مي گيرد .علل و
عوامل شكل گيري و گسترش آن شناسايي مي شوند ، انواع جرائم ، ميزان شيوع و گستردگي آن،گسترش
جغرافيايي جرم و نقشه جهاني آن ترسيم مي شود وامكانات نهادهاي فعال همانند پليس و نيروي انتظامي، دادگاهها و نهادهاي قضايي ، مؤسسات مشاوره و مددكاري افزايش داده مي شود.
3- مرحله سوم(مرحله پس از وقوع جرم) : در اين مرحله تأكيد بر كشف ، تعقيب و مجازات و تنبيه مجرمان و بزهكاران است . آن چنانكه در كتب حقوق جزا مورد اشاره قرار گرفته است ، نظام هاي حقوقي اهدافي را براي مجازات مجرمين و بزهكاران در نظر گرفته اند كه يكي از آنها را اصلاح مجرمين مي دانند.مجازات و تنبيه بايد نقش درمان كننده براي كجروان داشته باشد و در اصلاح و بازگشت او به جامعه مؤثر باشد.
بي ترديد در اين زمينه مجازات ها و بخصوص مجازات زندان نياز به مطالعه و بازنگري در تمام ابعاد دارد و لازم است در كليه مراحل ورود مجرم و بزهكار به زندان،سياست ها،اقدامات و برنامه ها مورد توجه و عمل قرار گيرد.
رعايت اصول اجراي مجازات ها و توجه به كرامت،عزت و جايگاه انساني محكومان و خودداري از تحقير و تخريب شخصيت آنان،بكارگيري انواع روش ها و راهكارهاي بازپروري،مشاوره درماني،گروه درماني،تقويت مراكز اصلاح و تربيت ،تقويت امكانات و تجهيزات زندانها، بكارگيري نيروهاي انساني تربيت گرا در كادرهاي مختلف زندان،اجراي برنامه هاي آزادي مشروط و آماده سازي فرد براي از سرگيري زندگي اجتماعي،برنامه هاي نظارت پس از خروج از زندان،حمايت مادي و معنوي از افراد آزاد شده و… از جمله اقدامات برنامه هاي حمايتي است كه در راستاي پيشگيري از جرم در اين مرحله ارزيابي مي شود.
با توجه به مطالب گفته شده معلوم مي شود كه برنامه هاي پيشگيري از جرم گستره وسيعي از اقدامات و برنامه ها را در بخش هاي مختلف جامعه و دولت در بر مي گيرد و بر اين اساس نوعي هماهنگي را بين قواي مجريه،قضاييه،مقننه از يك سو و مشاركت نهادهاي مردمي از سوي ديگر در برنامه هاي پيشگيري از جرم ضروري مي نمايد.

مبحث دوم : انواع پیشگیری از جرم
گسن معتقد است كه جرم شناسي پيشگيري شاخه اي از جرم شناسي كاربردي است كه موضوع آن تعيين مؤثرترين وسايل براي تأمين پيشگيري از جرم در مقياس كل اجتماع يا يك جهت محدودتر مثلاً يك شهر، ناحيه اي از شهر و غيره خارج از ارعاب عمومي به وسيله تهديد كيفري است.
در جرم شناسي شش نوع پيشگيري قابل تصوراست،چهار نوع تحت عنوان پيشگيري متداول و دو نوع ديگر به عنوان پيشگيري جديد است.
الف-پيشگيري هاي متداول كه شامل زير مي باشد:
1- پيشگيري از بزهكاري اطفال و پيشگيري از بزهكاري عمومي
قدیمی ترین نوع پیشگیری، پیشگیری از بزهکاری کودکان و پیشگیری از بزهکاری عمومی است. طبق این تفکیک، در مورد کودکان و نوجوانان بزهکارکه شخصیت آنهادرحال شکل گیری است باید از تدابیر پرورشی
و بازپروری استفاده کرد؛ در حالی که در مورد بزهکاران بزرگسالان باید از ارعاب انگیزی وتهدید به مجازات
استفاده شود؛ زیرا شخصیت آنها شکل گرفته است.67
2- پيشگيري عمومي و اختصاصي
در پیشگیری عمومی ،کلیه عوامل جرم زای مربوط به جرائم مختلف هدف تدابیرپیشگیرانه قرار می گیرند مانند افزایش سطح رفاه عمومی و توسعه اجتماعی که درپیشگیری از طیف وسیعی از جرائم تاثیرگذار است.در حالی که، در پیشگیری اختصاصی عوامل خطر مربوط به جرم خاص در دایرۀ شمول اقدامات پیشگیرانه واقع می شود، مانند تقویت قفل و بست منازل که در پیشگیری و کاهش جرم سرقت از منازل موثر است یا نصب دزدگیر روی خودروهاکه موجب پیشگیری ازسرقت خودرو می شود.

3- پيشگيري انفعالي68 و پيشگيري فعال69
این تقسیم بندی برای نخستین بار در اجلا س مجمع عمومی اینترپل در سال1963 مطرح و وارد ادبیات پیشگیری شد.70
4- پيشگيري اوليه71،ثانويه72 و ثالث.73
به هر حال، این متنوع بودن روش های پیشگیری بیانگر آن است که بزهکاری از محدوده صرف حقوقی، قضایی و پلیسی خارج شده و مقابله مؤثر با آن از یک سو همکاری و مشارکت نهادهای دولتی و تشکل های مردمی را می طلبد و از سوی دیگر، مستلزم ایجاد تحول و نوآوری در استراتژی ها، ابزارها و نهادهای سنتی ومتداول مقابله با جرم است.74
ب ـ پيشگيري هاي جديد كه شامل موارد زير است:
1- پيشگيري وضعي؛75
2- پيشگيري اجتماعي.76

گفتار اول : انواع پیشگیری از حیث رویکرد
پيشگيري از جرايم از منظر رويكرد شامل پيشگيري كيفري و غيركيفري است كه پيشگيري كيفري خود به پيشگيري عام و خاص و پيشگيري قضايي و انتظامي تقسيم مي شود.پيشگيري غيركيفري نيز به پيشگيري وضعي و پيشگيري اجتماعي تفكيك مي گردد كه در ادامه به تعاريف و اهداف هريك از انواع پيشگيري هاي مذكور اشاره خواهد شد.

بند اول : پیشگیری واکنشی یا کیفری (Penal Prevention)
پیشگیری واکنشی که از نظر ماهوی اقدامی پسینی است، پس از ارتکاب رفتار مجرمانه ،با استفاده از ابزارهای کیفری از رهگذر نظام عدالت کیفری اِعمال می شود. این پیشگیری بر اساس اثری که بر جامعه و یا فرد بزهکار می گذارد، به دو گونه «پیشگیری واکنشی عام» و «پیشگیری واکنشی خاص» تقسیم می شود.
پیشگیری واکنشی عام یک پیشگیری واکنشی جمع مدار یا گروه مدار است که با مخاطب قرار دادن شهروندان از طریق رعب انگیزی و عبرت آموزی جمعی، به دنبال پیشگیری از بزهکاری نخستین افراد است. پیشگیری واکنشی خاص یک پیشگیری واکنشی مجرم مدار است که با اِعمال کیفر بر فرد بزهکار و با رعب انگیزی و عبرت آموزی فردی، درصدد پیشگیری از بزهکاری دوباره افراد است.77
به طور کلی، پیشگیری واکنشی یا کیفری، ناظر به اقدام کیفری قبل و بعد از وقوع جرم است که با بهره گرفتن از ساز و کارهای نظام عدالت کیفری درصدد کاهش نرخ بزهکاری است. رهیافت پیشگیری واکنشی، ارعاب انگیزی فردی، جمعی و عبرت آموزی می باشد تا از بزهکاری نخستین و بزهکاری دوباره افراد جلوگیری کند.78
این نوع پیشگیری اگر چه به تنهایی پاسخ گوی نیازهای اجتماعی و امنیتی جامعه نمی باشد، اما با ادغام در زمینه های پیشگیرانه غیر کیفری از جرم و استفاده از هر دو عنصر در کنار هم می توان عامل مهمی در
زمینه کاهش جرم در اجتماع را فراهم کرد. پیشگیری کیفری از این جهت که دارای مضرات و معایب بسیاری است و برجسم و روان مجرمان تأثیرگذار بوده و زندگی آینده آنان را در جامعه با مشکلات مواجه می کند، باید به عنوان آخرین چاره علیه بزهکاری مورد استفاده قرار گیرد. در مجموع ،اهدافی که از اِعمال پیشگیری کیفری مد نظر است عبارتند از: اصلاح بزهکار، حمایت از جامعه، ارعاب بزهکار و پیشگیری عمومی با ارعاب دیگران.

الف : پیشگیری کیفری عام (Common Prevention)
پیشگیری از بزهکاری در معنای عام شامل آن دسته از تدابیر و اقدام هایی است که از ارتکاب جرم جلوگیری می کند. به این ترتیب، هر اقدام واکنشی (کیفری) یا کنشی (غیر کیفری) مطابق این تعریف در گستره پیشگیری از بزهکاری قرار می گیرد.79
پیشگیری عام، پیشگیری جرم مدارانه است و محور آن بر نقش بازدارندگی، ارعاب انگیزی و عبرت آموزی کیفری بر عموم مردم استوار می باشد.80در این نوع پیشگیری تلاش می شود تا با وضع قوانین، تعیین کیفر و اجرای آن در مورد مجرمان، از ارتکاب اولیه جرایم توسط افراد جامعه جلوگیری شود. در پیشگیری عام، ایجاد ترس و ارعاب، تهدید و کیفر و نگرانی از دست دادن اعتبار برای همه کسانی که به صورت بالقوه آمادگی ارتکاب جرم دارند مطرح می باشد.این سطح از پیشگیری، عموم افراد جامعه را افرادی در نظر می گیرد که به صورت بالقوه آمادگی برای ارتکاب جرم دارند؛ بنابراین کوشش می شود تا از طریق ارا ئه آگاهی عمومی از ارتکاب جرم در افراد جلوگیری شود.
پیشگیری در این معنا، عبارت است از كلیه اقدامات و تدابیری است كه برای مبارزه با بزهكاری صورت می‌گیرد اعم از واكنش‌های جامعه علیه جرم از قبیل مجازات یا اقدامات تأمینی و تربیتی و جبران ضرر و زیان مجنی‌علیه، فردی كردن مجازاتها و اعطای آزادی مشروط و استفاده از مجازات های جایگزین حبس،
باز‌پروری و هر اقدامی كه برای اصلاح مجرم و جلوگیری از تكرار جرم در آینده صورت می‌گیرد. همچنین سایر نمود‌های واكنش اجتماعی كه در جهت تقلیل یا از بین بردن علل بزهكاری و قبل از وقوع جرم به منظور خنثی كردن عوامل جرم‌زای محیط خانوادگی، اجتماعی بزهكار كه در تكوین جرم مؤثرند بعمل می‌آید و نیز فعالیت هایی كه برای جلوگیری از فعلیت یافتن اندیشه‌های مجرمانه بزهكاران در جامعه صورت می‌گیرد. بنابراین مفهوم پیشگیری در معنای عام طیف وسیعی از انواع پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمین را اعم از پیشگیری كیفری و پیشگیری غیر‌كیفری را در برمی‌گیرد.

ب : پیشگیری کیفری خاص (Special Prevention)
اثری که مجازات در بازدارندگی مجرم دراز دست زدن مجدد به ارتکاب جرم دارد، پیشگیری خاص نامیده می شود.81 در این نوع پیشگیری سعی می شود با تحمیل مجازات بر مجرم و تنبیه او و رنج و سختی حاصل از مجازات، از ارتکاب مجدد همان جرم یا جرایم دیگر اجتناب شود. بنابراین جلوگیری از تکرار جرم و ایجاد ترس در کسانی که قبلاً مرتکب جرم شده اند، مهم ترین هدف پیشگیری خاص می باشد که در قالب اقداماتی برای تربیت، اصلاح و بازسازی مجرمان صورت می گیرد.این نوع پیشگیری معمولاً در کوتاه مدت مثل: مبارزه با اعتیاد و جمع آوری کودکان بدون سرپرست از سطح خیابانها ،مفیداست.82
بنابراین پیشگیری خاص در برگیرنده «مجموعه تدابیر و اقدام های کنشی با هدف مقابله با بزهکاری ازرهگذر کاهش یا از بین بردن علل جرم زا و تأثیرگذاری بر فرصت های پیش جنائی است ؛ به گونه ای که
بتوان با استفاده از ساز و کارهای کنشی، بر شخصیت افراد و موقعیت های پیش از ارتکاب جرم تأثیر گذاشت».83
پیشگیری در این معنا ، عبارت است از تعیین و استفاده از مجموع وسائل و تدابیری است كه به هدف مهار كردن بهتر بزهكاری،از طریق از بین بردن یا خنثی كردن عوامل جرم‌زای محیط زندگی بزهكار بدون توسل
به اعمال مجازات یا اقدامات تأمینی وتربیتی وقبل ازوقوع جرائم در یك جامعه معینی یا یك شهریا منطقه
‌ای از یك شهر به مرحله اجراء گذارده می‌شود.
این شیوه پیشگیری از جهات زیر حائز اهمیت است :
ـ نخست، این كه اقدامات پیشگیرانه بایستی از وقوع جرم و نسبت به جامعه آماری معینی و به هدف جلوگیری از ارتكاب جرم باشد؛
ـ دوم، این اقدامات منحصراً بایستی شامل تدابیر وسائلی باشد كه فاقد خصیصه‌های رنج‌آور و ارعاب باشد؛
ـ سوم، اقدامات پیشگیرانه لزوما ً بایستی ناظر به تدابیر حمایتی، از قبیل حمایت‌های انسانی و اخلاقی نسبت به بزهكار در محیط خانواده، مدرسه، و محل كار باشد.
بنابراین سیاست جنائی در خصوص پیشگیری خاص، ناظر به تعیین مؤثر‌ترین ابزار و وسائل برای مهاركردن
بزهكاری از دو جهت قابل توجه می‌باشد. یكی این كه ، اقدامات پیشگیرانه از طریق از بین بردن یا به حداقل رسانیدن تأثیر عوامل جرم‌زای محیط زندگی بزهكار و قبل از وقوع جرم صورت گیرد و دیگری ناظر به از بین بردن فرصت‌های مناسب ارتكاب جرم از مجرمین بدون توسل به كیفر یا اجرای آن است.
به علاوه پیشگیری خاص شامل انواع مختلفی است كه مهمترین آنها

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درباره قواعد آمره، شهادت شهود، ارباب رجوع Next Entries منابع مقاله درباره پیشگیری وضعی، ارتکاب جرم، پیشگیری اجتماعی، پیشگیری از جرم