منابع مقاله درباره ادله جرم، محل وقوع جرم، صاحب نظران

دانلود پایان نامه ارشد

مراتب را جهت كسب تكليف و اخذ دستور لازم به مقام ذيصلاح قضايي اعلام كند.
حالت دوم اين كه در جرم غيرمشهود، علائم و امارات وقوع جرم مشكوك بوده و يا اطلاعات پليس ازمنابع موثق نباشد،كه در اين صورت بر اساس ماده 22ق.آ.د.د.ع.ا ،37 پليس بايد قبل از اطلاع به مقامات قضايي، تحقيقات لازم را بدون اين كه حق دستگيري يا ورود به منزل كسي راداشته باشد، به عمل آورده و نتيجه را به مقامات يادشده اطلاع بدهد.

بنددوم : اقدامات ناظر به حفظ صحنه و آثار و دلايل جرم
حفظ صحنه و آثار و دلايل جرم براي كشف جرم و حمايت از بزه ديده فوق العاده مهم است.اقدامات صحيح و به موقع پليس در حفظ صحنه جرم و آثار و دلايل آن مي تواند تأثير فراواني در كاهش آسيب هاي ناشي از جرم، حمايت از بزه ديده و استيفاي حقوق بزه ديده بر جاي بگذارد و به عكس، اقدامات نادرست مي تواند آسيب ديدگي بزه ديده را تشديد كرده و وضعيت او را بدتر كند.معمولاً در جرائم مشهود، جرم كشف شده و لازم است كليه دلايل و مدارك و آلات و ادوات جرم به صورت صحيح جمع آوري شده و مراتب دقيقاً در صورت مجلس قيد شود.همچنين هر اقدام ضروري ديگري كه ممكن است در دادرسي و محاكمه مفيد واقع شود، بايد توسط پليس انجام گيرد. اما در جرائم غيرمشهود، اقدامات پليس به دستور مقام قضايي محدود است.در اين نوع جرائم، پليس بايد بر حسب دستور مقام قضايي، اقدامات خود را انجام دهد.اين در حالي است كه مقام قضايي گاهي صلاح مي داند كه خود تمامي اقدامات مربوط به تحقيق و جمع آوري دلايل و مدارك را انجام دهد يا فقط بخشي از آن را به پليس واگذار كند.به منظور سرعت بخشيدن به حضور پليس در صحنه جرم، برخي از كارشناسان انتظامي و بزه ديدگان پيشنهاد كرده اند كه درصورت امكان، اولين مأموراني كه به صحنه جرم اعزام مي شوند، به جاي خودرو از موتورسيكلت استفاده كنند تا در شهرهاي بزرگ در شلوغي خيابان ها گرفتار نشوند.
اخيراً در تهران نيز بسياري از مأموران پليس 110كه مجهز به وسايل و تجهيزات پليسي هم هستند، با موتورسيكلت به صحنه جرم اعزام مي شوند.
حضور گشت هاي گسترده پليس در مناطق مختلف شهرها، به ويژه در مناطق جرم خيز نيز در كم كردن فاصله زماني براي حضور در صحنه جرم هايي كه در نزديكي محل گشت آن ها واقع مي شود، تأثير خوبي
دارد.وجود اين گشت هاي انتظامي نه تنها احتمال برخورد با صحنه جرم هاي در حال وقوع و در نتيجه دخالت به موقع پليس را افزايش مي دهد، بلكه احتمال دستگيري مجرمان را نيز قبل از اين كه موفق به فرار شوند، افزايش مي دهد.از طرف ديگر به منظور انجام سريع و به موقع اقدامات لازم در صحنه جرم (به ويژه در جرائم مهمي مثل قتل) برخي كارشناسان انتظامي پيشنهاد داده اند كه تيم هاي مشترك متشكل از پليس، مقام قضايي، اورژانس و پزشكي قانوني از قبل سازمان دهي شده و در نقاط مختلف شهرها مستقر شوند و به صورت گروهي و تيم مشترك به صحنه جرم اعزام شوند.
به هر حال حفظ صحنه و آثار و دلايل جرم شامل حفظ صحنه، معاينه محل، ضبط آلات و ادوات جرم و حفظ آثار و دلايل جرم است كه به شرح ذيل مورد بررسي قرار مي دهيم.

الف : حفظ صحنه و معاينه محل
صحنه جرم محلي است كه مجرم اقدامات خلاف قانون خود را براي ارتكاب جرم در آن جا انجام مي دهد.صحنه جرم گاهي چندان وسيع نيست و در محوطه اي محدود مانند يك اتاق است و زماني وسيع و گسترده مانند يك خيابان يا يك ميدان است.گاهي جرم در محلي واقع شده و جسد مجني عليه به محل ديگري منتقل مي شود.گاهي اوقات جرم در محل هاي مختلف انجام مي گيرد؛ مثلاً در محلي نزاع و درگيري شروع شده و به نقطه ديگري كشيده مي شود و سرانجام در محل ديگر قتل به وقوع مي پيوندد.در چنين مواردي در تمامي محل هايي كه درگيري انجام شده، بايد معاينه محلي صورت گيرد.
در بررسي صحنه جرم، مأموران نيروي انتظامي زمان محدودي در اختيار دارند ، بنابراين سريعاً بايد اقدام كنند و از طرفي اعاده وضع سابق ، بعد از برهم زدن صحنه جرم امكان پذير نيست . بنابراين از اين زمان
محدود كه به» قاعده يا قانون طلايي « 38معروف است، بايد در جهت حمايت از بزه ديده و كاهش آسيب هاي ناشي از جرم، حداكثر استفاده راكرده و معاينه محلي را به خوبي و با دقت كافي انجام داد.
يكي از مهم ترين اقدامات پليس در بدو ورود به صحنه ارتكاب جرم كه نقش بسيار مهمي در كاهش آسيب هاي بزه ديده دارد، پي گيري امداد و نجات و درمان بزه ديدگان صدمه ديده است.
نجات جان مصدومان بر هر امر ديگر تقدم دارد، به ويژه از منظر اقدامات پليسي، حتي اگر بين اقدامات لازم براي درمان بزه ديده (به ويژه براي حفظ جان او) و حفظ آثار و ادله جرم تعارضي باشد، نجات جان و درمان بزه ديده بر حفظ آثار و ادله جرم تقدم و برتري دارد و مأموران پليس بايد به دنبال نجات جان و يا درمان بزه ديده مصدوم باشند.
اهداف حفظ صحنه جرم عبارتند از:
1 .كارشناسان بتوانند دلايل جرم را جمع آوري كنند؛
2 .از دخالت افراد غير جلوگيري شده و افراد مظنون و مشكوك زير نظر قرار گيرند؛
3 . از نشر بي موقع اخبار جلوگيري شود؛
4 . از ورود احتمالي مجرم و ايادي او به صحنه جرم جلوگيري شود؛
5 . از دستبرد و سوءاستفاده اشخاص غير جلوگيري شود؛
6 . جان اشخاصي كه در صحنه گرفتار شده اند، نجات داده شود.
معاينه محل عبارت است از مشاهده و بررسي صحنه جرم توسط مقامات قضايي،ضابطان دادگستري و اهل خبره به منظور جمع آوري آلات، ادوات و دلايل جرم.
معاينه محل ممكن است در مرحله تحقيقات مقدماتي به وسيله مقام قضايي يا به نمايندگي از سوي او به وسيله ضابطان دادگستري يا اهل خبره انجام گيرد و يا در مرحله دادرسي ضرورت پيدا كند و از طرف
دادگاه به عمل آيد.البته بهتر است معاينه محل در مرحله تحقيقات مقدماتي به عمل آيد تا بتوان آثار جرم را به موقع در محل، مشاهده و ضبط كرد.
در كشف علمي جرائم و شناسايي و دستگيري مجرمان، معاينه و بررسي صحنه جرم اهميت و نقش بسيار ارزشمندي دارد. به عقيده صاحب نظران، كليد معماي حل مشكلات در صحنه جرم نهفته است و اگر به طور علمي و دقيق بررسي شود، پليس را به مخفي گاه متهم هدايت خواهد كرد؛ زيرا مجرم براي انجام رفتار مجرمانه وارد صحنه جرم مي شود و بر آن تأثير گذاشته و از آن متأثر مي شود؛ به طور مثال، هنگام
ورود به محل در را باز مي كند، از ابزار و آلاتي براي ارتكاب جرم استفاده مي كند و يا با مجني عليه
درگير مي شود و براي ارتكاب جرم از وسايل موجود استفاده مي كند.
در گذشته هاي نه چندان دور، بهره برداري از اين آثار امكان پذير نبود، ولي امروزه با پيشرفت علم و فناوري كه همچنان در حال توسعه است، بسياري از آثار موجود در صحنه جرم قابل بهره برداري است.
يك تار مو، ته سيگار، اثر انگشت و لكه خون و انجام آزمايش هاي بر روي آن ها، مجرم را به سادگي به مأموران معرفي كرده و نحوه ارتكاب جرم را برملا مي كند.
با توجه به اين كه مأموران پليس زودتر از مقام قضايي به محل وقوع جرم وارد مي شوند، رعايت كليه نكات فني و حرفه اي مربوط به حفظ صحنه جرم و جمع آوري آلات و ادوات جرم، كمك زيادي به مقام قضايي در جهت كشف جرم كرده و در نهايت حمايت پليس از بزه ديده را افزايش مي دهد.
بدين ترتيب اهميت نقش پليس در حفظ صحنه جرم در جهت حمايت از بزه ديده و كاهش آسيب هاي ناشي از جرم به خوبي نمايان مي شود.هدف اصلي از معاينه محل و صحنه جرم، تعيين دقيق زمان و مكان وقوع جرم و كشف دلايل مادي منقول و اثربرداري، عكس برداري و يا فيلمبرداري دلايل مادي غيرمنقول به منظور تشخيص هويت مرتكب جرم است.
پليس در جهت حمايت از بزه ديده، در حفظ صحنه جرم و معاينه محلي بايد اقداماتي را انجام داده و
نكاتي را رعايت كند كه مهمترين آن ها عبارتند از:
1. كمك به بزه ديدگان : مأموران پليس بايد بلافاصله پس از حضور در صحنه جرم كمك هاي مورد نياز به قربانيان جرم را فراهم كرده و در صورت لزوم از اورژانس ياآتش نشاني استمداد بطلبند.
2. بازديد صحنه جرم : مأموران بايد در جهت گردش عقربه هاي ساعت39صحنه جرم را كاملاً و دقيقاً مورد بازديد و معاينه قرار دهند.
3. تهيه كروكي محل وقوع جرم : مأموران پليس با در نظر گرفتن جهات اصلي، بايد از وضعيت جسد، قرار گرفتن اسلحه، لوازم منزل، آثار خون و گلوله و موقعيت كلي محل، كروكي تهيه كرده و مقياس آن را مشخص كنند.تا جايي كه ممكن است بايد از گنجاندن محل و اشيايي كه با وقوع جرم ارتباط ندارند، خودداري و فواصل مدارك جرم نيز مشخص شود.
4. عكس برداري از صحنه جرم : عكس برداري بايد قبل از هرگونه تغيير و جابه جايي در صحنه جرم انجام شود و عكس ها بايد به طريقي گرفته شود كه بعد از ماهها در صورت لزوم با مشاهده آن ها وضعيت صحنه جرم براي مقامات قضايي مشخص شود. معمولاً عكس برداري از محل ورود به منزل شروع شده و در جهت گردش عقربه هاي ساعت در صحنه جرم انجام مي شود و هر عكس بايد بخشي از عكس قبلي را شامل شود تا امكان پيوند دادن آن ها عملي شود. براي عكس برداري از جسد لازم است از جهات گوناگون عكس گرفته شود و فيلم برداري نيز مي تواند در اين زمينه نتايج مثبتي داشته باشد.
5. يادداشت برداري : مسئول معاينه محلي بايد دقيقاً همه موارد را يادداشت كرده و در گزارش خود قيد كند؛ مثلاً اين كه چه ساعتي به محل رسيده، چه ساعتي مقام قضايي در محل حضور پيدا كرده،خاتمه معاينه محلي چه ساعتي بوده،ذكر كدهاي استفاده شده برروي هريك ازدلايل و مدارك جمع آوري شده،
نحوه كشف هريك از دلايل و مدارك جرم، وضعيت هوا (باراني، برفي، ابري، آفتابي)، اين كه چه كسي يا
چه كساني در صحنه جرم حضور داشتند و… همگي بايد در گزارش درج شوند.
6 . استفاده از اهل خبره : مأموران در معاينه محلي مي توانند با نظر مقام قضايي از اهل خبره و كارشناس مثل پليس جنايي، پزشك و… استفاده كنند.
7 . تنظيم صورتمجلس : در پايان معاينه محلي، لازم است كليه اقدامات صورت مجلس شود.بايد تمام مشخصات آثار و علائم مشهود و مكشوف كه به نحوي در قضيه مؤثر است، در صورت جلسه قيد شود.
مندرجات صورت جلسه بايد صريح و روشن و عاري از هر نوع ابهام و اجمال باشد ، زيرا محتويات صورت
مجلس است كه وضع صحنه جرم را براي مقامات قضايي بازگو مي كند و آنان را از نحوه ارتكاب جرم آگاه مي سازد. بنابراين بايدبه نحوي نوشته شود كه جزئيات امر در آن انعكاس يابد.40

ب : ضبط آلات و ادوات جرم
منظوراز آلات و ادوات جرم صرفاً وسايلي از قبيل اسلحه، كارد و چاقو نيست. هروسيله اي كه مجرم را در جهت ارتكاب جرم كمك مي كند و يا خود وسيله ارتكاب جرم باشد، آلات جرم محسوب مي شود. بنابراين مأموران پليس پس از ورود به صحنه جرم با توجه به نوع جرم، بايد به دنبال آلات و ادوات آن بگردند و هر چيزي كه آن ها را به سوي كشف جرم رهنمون مي كند، ضبط كنند.
مأموران پليس به منظور رسيدگي بهتر و دقيق تر به جرم و حمايت از بزه ديده،لازم است در مورد ضبط آلات و ادوات جرم، نكات ذيل را مراعات كنند:
1. آلات و ادوات جرم و هر چيزي كه حين معاينه محل به دست مي آيد و ممكن است در كشف جرم
كمك كند، ضروري است جمع آوري و ضبط و در صورت مجلس توصيف و قيد شود. 2
2. دلايل و مدارك ارتكاب جرم بايد تا آن جا كه ممكن است بدون تماس با دست و با استفاده از وسايلي نظير دستكش، پنس و امثال آن جمع آوري و حسب مورد در ظروف مناسب از قبيل لوله آزمايش، جعبه،
پاكت، كيسه و امثال آن جاي داده شودو برچسب هايي بر آن ها زده و تاريخ و مشخصات دقيق محل كشف بر آن ها قيد شود
از جمله آثاري كه به ويژه از ديدگاه جرم يابي مورد استفاده قرار مي گيرد،عبارتند از:
آثار انگشت پنهان، آثار پا (به منظور تشخيص جهت حركت پا)، اختلاف طول قدم، لكه هاي خون (به صورت مايع يا خشك)، محل لكه هاي خون، لكه هاي برخي مايعات بدن درجرائم جنسي، ته سيگار و تار مو.41
3. آلات و ادوات جرم را بايد شماره گذاري و ممهور و حفظ كرد.42
4. از مايعاتي كه قابل تجزيه است بايد به قدر لزوم تحصيل و در ظرفي ريخته، مهروموم شود؛ به طوري كه ضايع يا تفريط نشود. از مايعات بايد حداقل سه ظرف به

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درباره پیشگیری از جرم، امنیت عمومی، خشونت خانگی، حقوق بشر Next Entries منابع مقاله درباره قواعد آمره، شهادت شهود، ارباب رجوع