منابع مقاله با موضوع نظام بین الملل، سیاست خارجی، سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

كاهش خواهد يافت.
روس ها در ماجرايي هسته اي ايران به طور مشخص همان گونه گفته شد، به منافع اقتصادي كاملاٌ روشني مي انديشند.ضمن آن كه اين منافع اقتصادي توأم با اميدها ودغدغه هايي است.
هدف روسيه که کم وبیش در سال های گذشته نیز به آن دست یافته است که از طریق بازی با موضوع هسته ای ایران نقش های جدی تری را در مسائل کلان نظام نظام بین الملل ایفا کند واحتمالاٌ امتیازاتی را از این طریق نصیب خود نماید. روس ها همواره به همکاری های اتمی با ایران به عنوان اهرمی برای چانه زنی در مقابل امریکا نگاه کرده اند لذا آن ها در این زمینه برطیفی حرکت می کنند که حداکثر آن عدم درگیری وخسارت وحداقل آن حفظ ارزش چانه زنی می باشد.

درعین حال به رغم تمامی امتیازات اقتصادی وسیاسی که همکاری هسته ای با ایران نصیب روسیه کرده است، این کشور نمی توانددغدغه ونگرانی خود را از احتمال گسترش سلاح های هسته ای در جوار مرزهای خود پنهان کند.آن هم در منطقه ای که با رقابت های تاریخی متعددی مواجه است.مهم ترین تفاوت روسه با امریکایی ها در این زمینه این استکه روس ها تاکنون احتمال دست یابی ایران به سلاح های هسته ای را چندان جدی ارزیابی نمی کردند(هرچند که با ملاحظه پیشرفت های اخیر ایران، روس ها نیز تا حدودی نگران شده اند).
از وجه نظر راهبردی ، برای روس ها در ارتباط با پرونده هسته ای ایران راه حلی مناسب تر است که نه به پیروزی مطلق ایالات متحده ونه به پیروزی نسبی ایران منجر شود . به همین دلیل است که روس ها با هرگونه اقدامی که به مغلوبه شدن جنگ به سود یکی از طرفین منتهی گردد، مخالف هستند(شوری،128:1389).

دغدغه های امنیتی روسیه درمورد برنامه هسته ای ایران
روسیه براساس دکترین جدید خود دیگر همانند ایلات متحده، نگهبان نظم استراتژیک جهان نیست. در واقع روسیه تا مدت های طولانی نه تنها قصد چالش باغرب را ندارد، بلکه قصد دارد از توان مالی وفناورانه غرب استفاده کند وآن را برای منافع ملی خود استفاده کند. بنابراین، تمرکز اصلی خود را به همسایه گان نزدیکش وکشورهای مشترک المنافع معطوف نموده است.
در این فضا دغدغه های اصلی امنیت روسیه در پیرامون کشورخودش قرار دارد. اگر چه تکثیر سلاح های هسته ای مهم ترین دغدغه این کشور نیست، اما واقعیت این است که بیشتر اعضای جدید با شگاه هسته ای، همسایگان روسیه هستند.
تمامی اسناد جاری و بیانیه هادر مورد امنیت ملی از زمان پوتین به بعد، یادآور این نکته هستندکه تکثیر سلاح های هسته ای وتروریسم بین المللی در رأس فهرست دغدغه های امنیتی روسیه قرار دارد. با این وجود، رویکرد این کشور در قبال تکثیر سلاح های هسته ای همچنان پیچیده ومبهم است. وهیچ تردیدی وجود ندارد که، روسیه گسترش سلاح های هسته ای را تهدیدی جدید برای خود وثبات استراتژیک جهان وبین المللی می داند.
روسیه کاملاٌ از پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای حمایت می کند. وبا ایلات متحده ، اتحادیه اروپا وآژانس بین المللی انرژی اتمی به طور مشترک همکاری می کند. وتلاش هایی برای مهار وجلوگیری از این روند های خطرناک انجام می دهد. با این اوصاف، رویکردهای خاص این کشور در قبال موارد عینی تکثیر، فقط تا حدودی با همراهان غربی خود مغایرت وتداخل دارد. این رویکردها نشانگر کثرت ملاحظات استراتژیک، سیاسی واقتصادی روسیه است(ترنین،50:1386).
به عنوان مثال، زمانی که هند وپاکستان آزمایش هسته ای انجام دادند، روسیه با ملایمت واکنش نشان دادوهیچ ابهام وتهدیدی به تحریم این کشوره ابراز نکرد. ازمنظر روسیه، هند وپاکستان موردکاملاٌ متفاوتی هستند. هند، قدرت بزرگ در حال ظهور آسیا، دوستی معتمد، شریک استراتژیک ، ومشتری ارزشمند در تجارت تسلیحات است. در نقطه مقابل رفتار روسیه باهند، در نوع تعامل روسیه با پاکستان به خاطر تاریخ طولانی روابط تنش آمیز با مسکو در طول جنگ سرد وبه ویژه در جنگ افغانستان، زمانی که به عنوان پایگاه پشتیبانی برای مجاهدین خدمت می کرد، انتظار رفتار کاملاٌ متفاوتی باید داشت. دغدغه های روسیه در مقابل پاکستان در شرایط فعلی رابطه پاکستان با طالبان; بی ثباتی سیاسی این کشور وتقویت ونفوذ اسلام گرایان رادیکال، وپتانسل سلاح های هسته ای پاکستان است.
1-ابهام وتردید نسبت به برنامه هسته ای ایران
در واقع محیط بین المللی یک محیط رقابتی است وبه طور سنتی هیچ کشوری از خیزش سریع همسایه خود خشنود نمی شودومطمئناٌدر روابط ایران وروسیه نیز این قاعده حاکم است. روسیه تحمل دیدن ایران هسته ای ومجهز به موشک های پیشرفته را ندارد، این کشور، تلاش کرده است تا راکتورهسته ای بوشهر را تکمیل کند.وایران را به عنوان بازار سودآوری برای صنعت هسته ای غیر نظامی خود می بیند. روسیه حتی در همکاری ایران با جامعه بین المللی نیز به دنبال منافع اقتصادی وسیاسی خود است. در فوریه 2005مسکو قراردادی باتهران به امضا رسانید که براساس آن سوخت هسته ای مصرف شده در ایران باید به روسیه انتقال یابد. درحالی که مسکوبه دلایل استراتژیک با هسته ای شدن ایران مخالفت می کند; در عین حال ایران را دشمن خود تلقی نمی کند.
طي دهه های اخير، روسيه بيش از هر كشور ديگر درگير برنامه هسته ايران بوده است لكن به نظر مي رسد نظير كشورهاي اروپايي، مقامات روسي نيز با اعلام مواضع متناقض نشان داده اند كه نسبت به اهداف برنامه هسته اي ايران ابهام و ترديد دارند. در اين رابطه، دو سوال مهم نزد روس ها مطرح است؛
1-آيا هدف برنامه هسته اي ايران، دستيابي به سلاح هسته اي است؟
2- آيا دستيابي ايران به سلاح هسته اي مي تواند براي روسيه تهديد به شمار آيد؟
نگاهي به برخي اظهار نظرها و تحليل ديدگاه مقامات روسي بيانگر آن است كه در مسكو تصوير روشني از برنامه هسته اي ايران وجود ندارد.
مارك كاتز استاد دانشگاه جورج ميسون ضمن تشريح ديدار از مسكو و گفتگو با مقامات و تحليگران روسي مي گويد: در روسيه برداشت مشتركي نسبت به اهداف هسته اي ايران وجود ندارد. در حالي كه برخي از آگاهان روسيه معتقدند هيچ گونه سندي براي اثبات دستيابي ايران به سلاح هسته اي در دست نيست، برخي در گفتگوهاي خصوصي اظهار مي دارند كه مسكو دقيقاٌ مي داند كه ايران به دنبال آن (سلاح هسته اي) است. به علاوه، دولت ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه به طور روزافزون نگران آثاري است كه از ناحيه ايران هسته اي متوجه روسيه خواهد بود (ترنین،5:13865).
به گفته يكي از تحليل گران روسي كه داراي رابطه نزديكي با كرملين است، اظهار می دارد که : مقامات کرملین در قبال ايران با يك معما مواجه هستند.
از يك سو، آن ها مايل نيستند، ايران صاحب سلاح هسته اي شود زيرا اين امر مي تواند به تهديدي عليه روسيه و گسترش سلاح هسته اي در منطقه خاورميانه به ويژه نزد دولت هايي كه داراي تخاصم بيشتري با مسكو هستند، منجر شود.
از سوي ديگر، آن ها، در حالي كه مي داند احداث نيروگاه بوشهر مي تواند در دست يابي به سلاح هسته اي به ايران كمك كند. اما مايل به توقف آن نيستند زيرا ، انجام چنين كاري به منزله تسليم مسكو در مقابل فشار آمريكا است. به علاوه، دست اندر كاران صنايع هسته اي روسيه و آناني كه مايل به ادامه كار با ايران هستند معتقدند كه، اگر روسيه كار در نيروگاه بوشهر را متوقف كند، آمريكا يا ديگر شركت هاي غربي نسبت به تكميل نيروگاه اقدام خواهند كرد.واین به معنای چشم پوشی از سود کلانی است که نصیب روسیه می شود.
2 – تلاش براي مشاركت در مديريت بحران هسته اي ايران
دولت روسيه با عنايت به اين كه ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت، شرايط را براي مسكو دشوار خواهد كرد، تلاش مي نمايد تا در مديريت بحران هسته اي ايران مشاركت نمايد. در اين چارچوب، حمايت از مذاكرات ايران و اتحاديه اروپا، ارائه برخي طرح ها و پيشنهادات و اصرار بر تضمين امنيت همكاري ها از طريق انعقاد قرار دادهاي تكميلي نظير بازگشت سوخت مصرف شده از جمله راهكارهاي روسيه است. به طور طبيعي، ابزارهايي نظير عضويت در شوراي امنيت سازمان ملل متحد، گروه هشت و برخورداري از رابطه سياسي مناسب با تهران، به روسيه براي اعمال مديريت روسيه در بحران هسته اي مساعدت خواهند كرد.
به نظر مي رسد مقامات آمريكايي و اروپايي نيز به اين نتيجه رسيده اند كه نيل به توفيق در مقابله با برنامه هسته اي ايران به تنهايي ميسر نبوده و جلب مشاركت روسيه تعيين كننده خواهد بود. چارلز گرانت مدير مركز اروپايي اصلاحات معتقد است: غرب براي تضمين هر گونه توفيق در ارتباط با ايران بايستي وحدت لازم را ايجاد نموده و تلاش نمايد تا روسيه را نيز درگير موضوع كند. بنابراین مقامات آمریکایی بر اين باورهستند كه اروپا و آمريكا بايد تلاش هاي خود براي جلب نظر چين و روسيه افزايش دهند، زيرا در صورت ارجاع موضوع به شوراي امنيت سازمان ملل متحد، اين دو كشور نقش حياتي خواهند داشت.

جمع بندي
در مناسبات بين المللي فهم این مطلب که چرا دولت ها با یکدیگر همکاری می کنند اساساٌ مسئله پیچیده ودشواری نیست.روس ها هرگز از معامله با ایران نه تنها متضرر نشده اند بلکه توانسته اند در مناسبات بین الملل از کارت ایران به شکل های گوناگون در میز مذاکره با طرف های آمریکایی استفاده بهینه ای کنند به گونه ای که روس ها در مواردی که از ایران حمایت نکرده اند ،توانسته اند در إزای عدم حمایت از ایران، نصب سیستم دفاع موشکی آمریکا در لهستان وچک ملغی کنند وامتیازات اقتصادی قابل چشم گیر تری از امریکا بگیرند ودر مجموع جایگاه بهتری در نظام بین الملل بدست آورند.
با وجود کوشش های چندین ساله رهبران آمریکا برای تطمیع ،تهدید ،یا متقاعد کردن روس ها به قطع همکاری های نظامی با ایران تاکنون به نتایج مورد نظر آمریکا نیانجامیده است واین به دلیل سود سرشاری است که روس ها از معامله با ایران در زمینه های هسته ای، نظامی وصدور کالا های تجاری –صنعتی بدست می آورند.

مقدمه
یک داستان قدیمی روس می گوید: ققنوس بعداز مرگ از خاکستر خود برمی خیزد شکوه وعظمت گذشته خود را باز می یابد. امروزه بسیاری در روسیه به این داستان اعتقاد دارند وآن ها می گویند همان گونه که تاریخ نشان داده است، روسیه هر بار پس از شکست توانسته قدرت خود را احیاء کند. وبه جایگاه اصلی خود در نظام بین الملل باز گردد. براین اساس «گرچه روسیه بعد از فروپاشی شوروی، عظمت وقدرت خود را از دست داد ودرگیر مشکلات داخلی وسیاست خارجی است، ولی بار دیگر خود را احیاء می کنند وبه جایگاه اصلی خود در نظام بین الملل بر می گردد»(گورودتسکی ،189:1384).
از منظر بسیاری از کارشناسان روسیه ، روس ها در سال ها ی اخیر خود را وارث امپراطوری روسیه می دانند وتمایلات قدرتمند شدن در صحنه بین المللی در روحیات ورفتار آن ها موج می زند. به عنوان مثال عملکرد پوتین که در یک اقدام نمادین در ماه های آخر سال 2000، سرود ملی دوران شوروی را به عنوان سرود جدید روسیه، به تصویب دوما رسانید ودر مراحل بعد، پرچم روسیه تزاری با قدمت 300ساله ونشان دولتی عقاب دوسر با سابقه 500ساله را دوباره احیا نمود. تأثیر این کار در افکار عمومی بسیار زیاد بود ومفهوم ضمنی این اقدامات در سیاست خارجی روسیه نشانگر تعقیب سیاست بازیابی جایگاه قدرتمند در صحنه جهانی از سوی روسیه بود)گورودتسکی ،195:1384).
به راستی جایگاه واقعی روسیه در نظام بین الملل در سال های اخیر با توجه به این نکته مزبور در چه حدی است ؟در پرتو این مسئله چالش های روسیه در سال های اخیر چه تغییراتی داشته است؟
بر این اساس ازآن جا یکی از متغیرهای این پژوهش جایگاه روسیه در نظام بین الملل می باشد، بنابراین در این چهارچوب به بررسی جایگاه کشورها در نظام بین الملل وسپس جایگاه روسیه قبل از جنگ سرد وبعد از جنگ سرد، ودر نهایت جایگاه ایران در سیاست خارجی روسیه پرداخته می شود.
1-جایگاه کشورها در نظام بین الملل
جایگاه کشورها در نظام بین الملل تا حد وسیعی متأثر از ملاحظات داخلی وبین المللی می باشد
که،

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله با موضوع عوامل بازدارنده، برنامه هسته ای ایران، سیاست خارجی Next Entries منابع مقاله با موضوع نظام بین الملل، سیاست خارجی، نقش آفرینی