منابع مقاله با موضوع ناخودآگاه، فراماسونری، خودآگاهی، روانشناسی

دانلود پایان نامه ارشد

است. به این معنی که اگر “روح توحید” بر روح جمعی یک قوم حاکم شود که در این صورت به معنی این است که میانگین، یا حتی به سبب بشارت الهی بر امداد غیبی بر مومنان، حتی کمتر از میانگین به توحید قائل باشند، روح جمعی آن قوم سرشتی توحیدی مییابد و همه را از درون به سمت نور میبرد. در این صورت، سرنوشت آن قوم، نیک خواهد بود و از لطف الهی بهرهمند خواهند بود و هرگز بلایی به آنها نازل نمیشود. مگر اینکه در نفسهایشان به شرک آلوده شوند و این مطلب در روح جمعی آنها انعکاس یابد. همچنین در آیهی 53 سورهی انفال نیز چنین آمده است: ” ذَالِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ  وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ : این، بخاطر آن است که خداوند، هیچ نعمتی را که به قومی داده، تغییر نمی‌دهد؛ جز آنکه در نفس خود تغییر کنند؛ و خداوند، شنوا و بسیار داناست (انفال:53) “. در آیات فوقالذکر، مخاطب قرار دادن جمع برای تذکر اشخاص، میتواند شاهدی در اشاره به روح جمعی باشد که در آنها اصالت را نه به شخص داده است و نه به جامعه، به عبارتی هیچ کدام بر دیگری ارجهیت ندارند و هر دو لازم و ملزم همدیگر هستند. این مسئله میتواند لزوم حرکت جمعی در مسیر اعتلای معنوی را نیز روشنتر سازد. صد البته که ارادهی الهی بر هر چیزی و هر نیرویی غالب است. نکتهی قابل ذکر این است که تذکر این آیات میتواند مسئلهی روح جمعی و متاثرشدن افراد جمع از تشعشع آن را، بیشتر به صورت تاثیر در ناخودآگاه تذکر داده باشد. به عبارتی اگر افراد در چنین جمعی قرار داشته باشند، به صورت ناخودآگاه در چنان جوی منحل خواهند شد و اگر آگاهانه بخواهند از هدایت الهی بهرهمند شوند؛ البته که خدا بر هر کاری تواناتر است. همچنان که انبیای الهی نیز در دورانی و در جوامعی رشد کردهاند که بیشترین گرایش به کفر و الحاد در آنها مستولی بوده است: ” وَكَذَالِكَ أَنزَلْنَاهُ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَأَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَن يُرِيدُ: این گونه ما آن را بصورت آیات روشنی نازل کردیم؛ و همانا خداوند هدایت می‌کند هر کس را بخواهد (حج:16) . ” لَّقَدْ أَنزَلْنَا آيَاتٍ مُّبَيِّنَاتٍ  وَاللَّهُ يَهْدِي مَن يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ : ما آیات روشنگرانهای نازل کردیم؛ و خدا هر که را بخواهد به صراط مستقیم هدایت می‌کند ﴿النور: ٤٦﴾ “.
2-6-8- شواهدی مبنی بر وجود آگاهی نسبت به مباحث شعور و تشعشع شعوری در فرهنگ اسلامی
در احادیث به جا مانده از ائمهی معصومین (علیهما السلام) نیز نمونههای فراوانی وجود دارند که سفارش شده است که برای درمان فلان بیماری، فلان آیه یا فلان دعا را بر آب یا چیزی دیگر قراعت کنید و به بیمار بخورانید یا آنرا بر روی زخم بگذارید تا به امر الهی شفا حاصل شود. در فرهنگ سنتی مسلمانان نیز که برگرفته از فرهنگ قرآن و اهل بیت است چنین نمودهایی از شارژ شعوری وجود دارد. مثلا از قدیمالایام پیالههایی در بازار بوده و هستند که در سطح داخلی آنها سورهی مبارکهی یاسین یا سورههایی از قرآن نوشته میشود و به نیت ” تبرک ” در آن ها آب میریزند و میخورند. در واقع آبی که در چنین پیالهای ریخته میشود از آیات قرآن، شارژ مثبتی دریافت میکند. یا کسی که به زیارت میرود از آنجا برای دوستان سوغات میآورد یا برای تبرک و خیر و برکت، دستمالهایی را بر ضریح ائمه و امام زادگان و… کشیده میشود که میتواند بر اساس شارژ شعوری مثبت رواج یافته باشد. چرا که فرهنگ اسلام و قرآن برخوردار از صبغهی وحیانی و الهی هستند. یا اینکه به تدریج در طول دوران مختلف، از روی تجربه به این مطلب پیبردهاند در ادامه به چند نمونه از این احادیث اشاره میکنیم:
– جهت سردرد: اسحاق ابن ابراهیم روایت میکند که روزی در محضر امام حسن عسکری بودم به تحقیق یکی از برادران به آن حضرت از بیماری سر درد در خانوادهاش شکایت کرد و حضرت فرمود قدحی از آب بگیر و بر آن آیهی 30 سورهی انبیا را بخوان و سپس آنرا بنوش که دیگر آن درد ضرر نمیرساند (بحارالانوار، به نقل از رضوانی، 285:1388).
– جهت نیش عقرب: حضرت علی (ع) میفرماید: عقرب حضرت رسول (ص) را نیش زد، آن حضرت به آب دعایی خواند و سورهی حمد و معوذتین (فلق و ناس) را بر آن قرائت کرد، سپس جرعهای نوشید و سپس به نمک دعایی خواند و آن را در آب ریخت و بر روی موضع نیش عقرب گذاشت و بهبودی حاصل شد (بحار الانوار، به نقل از رضوانی، 127:1388).
– برای درمان طحال: محمد پسر عبدالله، پسر مهران کوفی از ایوب از عمر پسر شمر از جابر از امام محمد باقر (ع) روایت کرده است که مردی از خراسان به نزد امام سجاد (ع) مشرف شد. عرض کرد ای پسر رسول خدا! من به حج رفتم و نیت کردم به نزد شما مشرف شوم تا برایم دعا کنی. زیرا من به درد طحال مبتلا شدهام که از شدت درد شب و روز ندارم. امام به آن مرد خراسانی فرمود: خدا کفایت دهد از آن که حمد و سپاس مخصوص اوست، هرگاه به چنین دردی مبتلا شدی آیهی110 و 111 سورهی اسراء را با زعفران بنویس و آنرا با آب زمزم مخلوط کن و بخور به اذن خدای تبارک و تعالی آن درد از تو دور میشود (ابن بسطام، 50:1387).
2-7- نقد و بررسی مباحث روانشناسی محیطی از منظر شعور
2-7-1- معماری، هرمنوتیک، شعور و القای حس و معنا در ناخودآگاهی
طبق اصل تشعشع شعوری، هرکس هر نوع تفکری را در ذهن داشته باشد، تشعشع شعوری منطبق با آن را به محیط ساطع میکند. هستی از سه عنصر اصلی ساخته شده است: ماده، انرژی، شعور. هر عنصر مادی در هستی، یک بعد شعوری دارد که اگر آن عنصر، در متن طبیعت باشد، به دلیل قرار گرفتن در بطن شعور سالم اکوسیستم، از شارژ مثبتی بر خوردار خواهد بود. ولی هر چیزی که انسان میسازد و یا در برخورد با انسان قرار می گیرد، بُعد شعوری آن تغییر میکند. در احادیث نبوی هم روی نیت در عمل خیلی تاکید شده است. مثلا: از رسول اکرم (ص) در روایت متواتر میان شیعه و سنی رسیده است که: انما الاعمال بالنیات؛ همانا کارها وابسته به نیتهاست، لکل امرء مانوی ؛ برای هر کس همان است که آن را قصد کرده است، لا عمل الا بنیة: هیچ عملی بدون نیت پذیرفته نیست (البشیری، 1430).
اینکه با چه نیتی و با چه نمادی یک بنا را احداث کنند تشعشع آن محیط متفاوت خواهد بود. شاید در ظاهر به تصور نیاید که یک نماد بتواند بعد شعوری یک محیط را معیوب سازد. اما در اصل باید یک فرقی بین دو محیط نمادین وجود داشته باشد. مثلا: در تصویر (شماره 3-2)، یکی از مهمترین علائم قابل احترام سازمان جهانی فراماسونری ” چشم خدا ” است. این تصویر در درون تمام لژهای سازمان جهانی فراماسونری بر بالای تخت سلیمان که نشستن گاه مهمار بزرگ است نصب گردیده است و ناظر اعمال ماسونها میباشد. تقدیس از این تصویر به اندازهای میباشد که حتی در امریکا این تصویر در پشت اسکناسهای یک دلاری بالای یک هرم چاپ شده است و یکی از علائم اختصاصی دولت آمریکا در پول آن کشور محسوب شده است (یوسفیه، 7:1352). علامت هرم و چشم درون مثلث در همهی لژها و مجلات فراماسونری به چشم میخورد” (اوکتار ،98:1384). در تصویر شمارهی 3-3 نیز تصویری از گنبدی دوار با شعاع نور از مرکز آن داریم که تصویری از آیهی 35 سورهی نور را در ضمیمه دارد. حال با این وصف، دو محیط نمادین داریم: یکی با نماد کفر و الحاد و دیگری با نماد توحید و حقیقت. در واقع، در ظاهر نباید تاثیری در احساس فرد داشته باشند ولی از بُعد اصل تشعشع شعوری و شارژ شعوری، دو محیط متضاد داریم. در واقع با استفاده از نمادهای توحیدی در اماکن اسلامی، بعد شعوری محیط، شارژ مثبت میشود و به افرادی که در این محیط قرار میگیرند احساس آرامش و نشاط درونی القاء میشود. البته طبق اصل شارژ شعوری، اگر سازندهی بنا اطلاع نداشته باشد که این نمادهایی که به کار میبرد چه مفهومی دارند و صرفا به خاطر تقلید ظاهری از بناهای اسلامی تاریخی به ساخت بنا بپردازد، این شارژ در بنا ایجاد نخواهد شد یا شدت پالس شعوری آن کمتر خواهد بود. اگر شخصی در هر کدام از این محیطها به مدت طولانی حضور داشته باشد، ذهن او از تشعشع این محیطها متاثر شده و در ناخودآگاهی او وارد میشود که در ادامه در تغییر زمینهی ذهنی فرد موثر خواهد بود.

تصویر 2-4- ساختمانی در فرانسه با نماد ماسونی.

منبع: اوکتار، 161:1384.
تصویر 2-5- نشان مهر ایالات متحده بر روی اسکناس یک دلاری

منبع: اوکتار، 98:1384.
2-7-2- جمعبندی مختصر از نظریههای پدیدارشناسانه در خصوص روانشناسی محیط
از نگاه پديدارشناسان حس مكان به معناي مرتبطشدن با مكان به واسطه درك نمادها و فعاليتهاي روزمره است. اين حس ميتواند در مكان زندگي فرد به وجود آمده و با گذر زمان عمق و گسترش يابد. حس مكان مفهوم مشخصي نيست كه بتوان تعريف دقيقي براي آن ارائه داد، بلكه بايد با آزمون روابط ميان مكان و پايههاي پديدارشناختي جغرافيا سنجيده و ارزيابي شود. از نظر کریستین نوربرگ شولتز، مکان شخصیتی جدا از ذهن انسان ندارد و نمیتواند به تنهایی القا کنندهی حسی خاص به افراد باشد. ذهن انسان با درک مفهوم نمادها و خواندن مفاهیم آن از محیط یک معنی و برداشتی را ادراک مینماید که حس مکان نامیده میشود.

2-7-3- تحلیل ماهیت حس مکان و حس تعلق به اجتماع از منظر شعور
2-7-3-1- انسان مقام خلیفهاللهی دارد: ” وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً… : (به خاطر بیاور) هنگامی را که پروردگارت به فرشتگان گفت: من در ارض جانشینی قرار خواهم داد…” (بقره:30). انسان شرافتمندترین مخلوق خداوند است؛ به خاطر اینکه بُعد ” روح الله ” را در ازل بر وجود او دمیدند و او مسجود ملائک شد. ” فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ ؛ فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ : هنگامی که آن را نظام بخشیدم و از روح خود در آن دمیدم، برای او به سجده افتید، در آن هنگام همه فرشتگان سجده کردند ” ﴿ص: 73 و٧٢﴾. انسان (در اصل آدم) معنای هستی است. حضور شخص در یک محیط، بُعد سوم محیط یعنی بعد شعوری آنرا تغییر میدهد. حضور جمعی از انسانهایی که فرایند ذهنی مثبتی داشته باشند، شارژ شعوری یک محیط را در جهت مثبت ارتقاء میدهد. شارژ مثبت این محیط، به افراد دیگر، حس مثبتی القا میکند و برعکس. اما در صورت عام، که افراد جامعه در یک محیطی حاضر باشند، میانگین تشعشعات شعوری آنها، پالس غالب را در روح جمعی آن محیط به خود اختصاص میدهد. در این صورت و بعد از اینکه روح جمعی یک جمع و یک محیط تشکیل شده است، اگر افرادی تازه وارد به صورت انفرادی به این جمع اضافه شوند، بدون اینکه متوجه باشند ذهن آنها تحت تاثیر پالس شعوری غالب محیط قرار میگیرند و به تدریج در شعور جمع ادغام میشوند. پس محیط، بعد از اینکه شارژ خاصی دریافت کرد و شارژ شد، به واسطهی تشعشع شعوری خود، میتواند شخصیتی جدا از ذهن و ادراک ما داشته باشد. در ثانی، اگر محیط، شخصیتی جدا از ذهن و ادراک انسان نداشته باشد، امکان ندارد افرادی که در محیط خاصی قرار میگیرند به صورت اکثریت در آن جمع، برداشت حسی یکسانی را از یک محیط نتیجه بگیرند.
2-7-3-2- هر محیطی با توجه به اعمالی که در آن انجام میگیرد شارژ میشود و تشعشع شعوری همسان با خود را نیز ساطع میکند. بنابراین، دریافت چنین شارژی از یک محیط، میتواند حس خاصی را منطبق ماهیت تشعشعی آن اعمال به فرد القا نماید.
2-7-3-3- وقتی اتفاقی برای ما میافتد، کبُعد ” روان ” ما که مسئول ادراک احساسات است، واکنش حسی خاصی که متاثر از آن اتفاق است، بروز میدهد. کمیت، کیفیت و نوع واکنش روان به حوادث، به نوع حادثه و شدت و ضعف آن و نیز تیپ شخصیتی افراد ارتباط دارد و از فردی به فرد دیگر متفاوت است (ر.ک. طاهری، بیتا، 137). در حال نیز، آرشیو ذهنی که مسئول ثبت وقایع است، مشغول ثبت کم وکیف حادثه است. وقتی روان نیز به حادثه واکنش حسی نشان میدهد، همراه با سیر زمانی حادثه، بار عاطفی آن اتفاق نیز در حافظه ثبت میشود و تبدیل به خاطره میشود. زندگی زنجیرهی خاطرات است و آدمی با آنها

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله با موضوع زیست شناسی، حالات ذهنی، پلاسمایی، دو قطبی Next Entries منابع مقاله با موضوع ایدئولوژی، رضایتمندی، تمدن اسلامی، پیامبر (ص)