منابع مقاله با موضوع منطقه سیستان، سیستان و بلوچستان، تراکم جمعیتی

دانلود پایان نامه ارشد

نفوس و مسکن در سال 1390، 41520 نفر بوده لذا تراکم نسبی جمعیت شهرستان هامون 2/10 نفر در هر کیلومتر مربع می باشد در جدول 5-3 تعداد جمعیت و خانوار شهرستان هامون به تفکیک شهری و روستایی در سالهای 1385، 1390 ذکر شده است.
جدول 5-3- تعداد جمعیت و خانوار شهرستان هامون در سالهای 1385 ، 1390
سال
جمع
شهری
روستایی

جمعیت
خانوار
جمعیت
خانوار
جمعیت
خانوار
1385
44376
9828
2384
512
41992
9316
1390
41520
10623
7232
1898
34288
8725
مأخذ : سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان سیستان و بلوچستان
از دلایل کاهش تعداد جمعیت شهرستان هامون در سال 1390 نسبت به سال 1385 می توان به موفقیت سیاستهای تنظیم خانواده و مهاجرت روستاییان منطقه به سایر نقاط اشاره کرد و دلیل کاهش جمعیت روستایی نسبت به جمعیت شهری و افزایش جمعیت شهری شهرستان هامون در سال 1390 نیز تبدیل روستای علی اکبر به شهر علی اکبر بوده است که این شهر در سال 1390، 4551 نفر از جمعیت شهرستان را در خود جای داده است.
جدول 6-3- وسعت و تراکم جمعیت دهستانهای شهرستان هامون در سال 1390
ردیف
دهستان
وسعت km2
جمعیت
تراکم به نفر
1
تیمور آباد
192
5879
6/30
2
کوه خواجه
836
6152
6/7
3
لوتک
2752
13167
8/4
4
محمد آباد
292
16322
9/55
مأخذ : سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان سیستان و بلوچستان و محاسبات نگارنده
با توجه به جدول شماره 6-3- بیشترین تراکم جمعیتی با 9/55 نفر مربوط به دهستان محمد آباد و کمترین تراکم جمعیتی با 8/4 نفر بدلیل وسعت زیاد مربوط به دهستان لوتک می باشد.
2-4-3- ترکیب جنسی جمعیت
در شهرستان هامون، از 44376 نفر جمعیت در سال 1385، 04/49 درصد از جمعیت را مردان و 96/50 درصد را زنان تشکیل می دهند. همچنین در دهستان محمد آباد شهرستان هامون از 17137 نفر جمعیت در سال 1385، 9/47 در صد از جمعیت را مردان و 1/52 درصد از جمعیت را زنان تشکیل می دهند. ( جدول شماره 7-3)
جدول 7-3- تعداد خانوار وجمعیت از نظر جنسیت در شهرستان هامون و دهستان محمد آباد در سال 1385

مکان

خانوار

جمعیت سال 1385

نسبت جنسی

کل
مرد
زن

شهرستان هامون
9828
44376
21764
22612
25/96
دهستان محمد آباد
3956
17137
8208
8929
92/91
مأخذ : سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان سیستان وبلوچستان
نسبت جنسی در شهرستان 25/96 می باشد یعنی در مقابل هر 100 زن 25/96 مرد و در دهستان محمد آباد این نسبت 92/91 می باشد یعنی 62/91 مرد در مقابل 100 زن و دلیل این امر نیز مهاجرتهای روستایی- شهری بوده که عمدتاً مردان واقع در سنین کار از روستا ها برای یافتن کار به سوی شهرها مهاجرت می نمایند.
3-4-3- وضعیت سواد
عمده ترین دلایل عقب ماندگی سرزمینها، ریشه در کم سوادی و ضعف آموزشی آنها دارد. کارآیی انسانهاو جمعیتها، در سایه دانش و تخصص بالاتر آنها عملی است. جمعیتهایی که از مهارت و دانش چندانی برخوردار نمی باشند، به ناچار می باید به انجام کارها و فعالیتهای ساده مبادرت ورزند، در حالی که انسانهای دارای تخصص و دانش بالاتر، سطح بالاتری از انجام کارها و فعالیتها را دارا بوده و به دنبال آن به نتایج اقتصادی و اجتماعی در خور توجه خواهند رسید، لذا تنها راه پیشرفت و ترقی سرزمینها توجه به سواد و آموزش است.(مطیعی لنگرودی، 1389، 60) در ایران فرد با سواد به کسی گفته می شود که بتواند یک متن و یا از 1تا 10 را به یک زبان بخواند و بنویسد و یا اینکه گواهینامه سال اول دبستان و یا بالاتر را داشته باشد (نظری ، 1368، 69).
نتایج سر شماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385 نشان می دهد که از 25197 نفر باسواد در شهرستان هامون 13384 نفر مرد باسواد و 11813 نفر زن باسواد هستند. همچنین از 12739 نفر بی سواد، 5249 نفر مرد بی سواد و 7490 نفر زن بی سواد هستند. در دهستان محمد آباد نیز8752 نفر باسواد و 4130 نفر بی سواد هستند.
جدول 8-3- تعداد افراد باسواد و بی سواد بر حسب جنس در شهرستان هامون

مکان

کل
وضعیت سواد در سال 1385

مرد با سواد
زن باسواد
کل
مرد بی سواد
زن بی سواد
شهرستان هامون
25197
13348
11813
12739
5249
7490
دهستان محمد آباد
8752
4615
4137
4130
1653
2477
مأخذ : سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان سیستان و بلوچستان
4- 4 – 3- کشاورزی
زراعت و باغداری از گذشته های دور بواسطه وجود رود هیرمند و دشت رسوبی سیستان مهمترین فعالیت اقتصادی منطقه بوده است در حال حاضر نیز این فعالیتها با وجود بی مهری های طعبیعت مثل خشکسالی و نوسانات آبی رود هیرمند به برکت وجود چاه نیمه ها رواج دارد بیشترین اراضی زیر کشت آبی استان به منطقه سیستان تعلق دارد لذا در سالهای پرآبی هیرمند سطح زیر کشت در منطقه افزایش و در سالهای کم آبی هیرمند سطح زیر کشت کاهش می یابد در دهه های اخیر به منظور ایجاد ثبات در کشاورزی منطقه سرمایه گذاریهای زیادی در خصوص آب و خاک منطقه توسط دولت در جهت احداث زیر ساختهای آبرسانی و انتقال آب از چاه نیمه ها به اراضی کشاورزی و شبکه زهکشی صورت پذیرفته که انتظار می رود نتیجه این فعالیتهای زیر
بنایی باعث ثبات بیشتر در کشاورزی منطقه شود. مهمترین محصولات زراعی و باغداری منطقه سیستان عبارتند از: گندم، جو، هندوانه، خربزه، یونجه، انگور و محصولات گلخانه ایی مثل خیار ،گوجه فرنگی و بادمجان .
شرایط اقلیمی و جغرافیایی منطقه سیستان از همان زمانهای گذشته، منطقه را به یکی از قطبهای فعالیتهای دامپروری تبدیل کرده است که فعالیتهای دامداری منطقه هم به شکل دامداری ایلات و عشایر و هم به شکل دامداری روستایی قابل مشاهده است، متأسفانه بدلیل روند خشکسالی اخیر تعداد دامهای منطقه به شدت کاهش پیدا کرده است، همچنین وجود رودخانه ها و دریاچه هامون (در زمان پر آبی )و چاه نیمه ها ظرفیت های صید و آبزی پروری مناسبی برای منطقه سیستان فراهم نموده است .
5-4-3- صنایع و معادن
صنایع موجود در محدوده شهرستان هامون و دهستان محمد آباد به 2 دسته تقسیم می شوند :1 صنایع نوین و ماشینی شامل صنایع موجود در شهرک صنعتی محمدآباد از قبیل صنایع لبنی، بسته بندی گوشت( بدلیل مجاورت با کشتارگاه صنعتی محمدآباد)، پوشال کولرهای آبی و مواد خوراکی که فعال هستند و صنایع ریسندگی و بافندگی و تولید پوشاک که بدلیل فراهم نبودن زیر ساختها و سایر مشکلات تعطیل شد ه اند2- صنایع دستی که تبلور میل خود اتکایی خانواده روستایی در جهت رفع نیازها و کمک به اقتصاد خانواده روستایی به شمار می رود و مواد اولیه آنها معمولاً در منطقه فراهم می شود مثل بافت قالیچه که در بسیاری از روستاها به صورت پراکنده دیده می شود و پرده بافی در روستاهای حاشیه دریاچه هامون و غرب دهستان محمد آباد که به دلیل خشکسالیهای متوالی و از بین رفتن نی در دریاچه، این صنعت نیز در حال حاضر رواج زیادی ندارد، همچنین در محدودة دهستان محمد آباد معدن شن و ماسه در روستای شهرک وجود دارد که شن و ماسه آن جهت فعالیت های ساختمانی در شهر زابل و سایر مناطق سیستان مورد استفاده قرار می گیرد. لازم به ذکر است که وجود معدن شن و ماسه در این منطقه باعث شکل گیری صنایع مربوط به شستشوی و تولید شن و ماسه دانه بندی شده نیز شده است.
6-4-3- فعالیت های عمرانی و خدماتی
1-6-4-3- مساکن روستایی
مسکن، پناهگاه و اقامتگاه انسانی، زائیده مهمترین احتیاجات انسان ها می باشد به طوریکه به صورت یکی از عناصر مهم تشکیل دهنده کانون زندگی فرد درآمده است، بنابراین باید گنجایش و شایستگی خاصی پیدا کند، مصالح خانه های سنتی روستاهای دهستان محمد آباد از همان مصالح موجود در محیط جغرافیایی یعنی خشت و گل و با سبک معماری گنبدی شکل می باشد، اما در سالهای اخیر در راستای مقاوم سازی و افزایش عمر واحدهای مسکونی از مصالح جدید مثل آهن و سیمان و آجر نیز استفاده شده است، همچنین در راستای بهسازی روستاها، طرح های هادی روستایی در تعدادی از روستاهای دهستان محمد آباد از قبیل روستاهای تمبکا، فیروزه ای، کیخا، ده کول، سیاه پشته، ابراهیم آباد و عباسیه اجرا شده است.
2-6-4-3- معابر و شبکه حمل ونقل
جابه جایی انسان، حیوان و کالا از نقطه ای به نقطه دیگر از مسائل بدیهی هر جامعه است و سیستم حمل ونقل و ارتباطات مناسب، زیر بنای اقتصادی را در هر سرزمین تشکیل می دهد. اگر راه ها و وسایل حمل ونقل کافی در اختیار نباشد، مسلماً امکان اتصال نواحی تولید و مصرف وجود نداشته و روند تولید و مصرف و خدمات رسانی به روستاییان در موقعیت مناسب انجام نمی پذیرد. به استناد بسیاری از مطالعات انجام شده نظیر مطالعات شناسایی مناطق محروم توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان سیستان و بلوچستان و مطالعات مهندسین مشاور شهر و خانه و بررسی های میدانی نگارنده، شهرستان هامون مطلوب ترین شبکه ارتباطی و حمل و نقل را در بین مناطق سیستان دارا می باشد. در حال حاضر به جز محور اصلی زابل- زاهدان که بخشی از آن در داخل محدودة شهرستان هامون و دهستان محمد آباد واقع شده است، محور آسفالته روستایی به طول 219 کیلومتر در سطح شهرستان وجود دارد که در تسهیل ارتباط میان سکونتگاههای منطقه نقش اساسی دارد.
جدول 9-3- طول محور های روستایی آسفالته شهرستان هامون در سال 1390
نام محور
طول به کیلومتر
نام محور
طول به کیلومتر

لوتک- مجتمع ورمال
12
سدکی- رستم محمود
5/3
صفر برفی
3
گزموم-زینل آباد
5/6
لوتک- دادی
40
محور اصلی – شهرک
10
کوشه- آخوند غلامی
20
ده میر- قلعه کنگ
6
کوشه – کانال سدکی
5
درویش علی
6
فنی حرفه ای – پیر سبز
12
انتهای کانال باغک
3
ابراهیم آباد- لطف الله
25
باغک- لطف الله
21
حسین مشهدی
3
محور اصلی – بهرام آباد
3
فیروزه ای – کوه خواجه
27
محور اصلی –کوشه- توتی
12
محور اصلی – حمزه آباد
3
جمع
219

مأخذ: اداره راه و شهرسازی شهرستان زابل
3-6-4-3- تأمین آب شرب
از آنجا که آب شرب سالم و بهداشتی به عنوان یکی از اساسی ترین نیازهای هر جامعه است لذا چگونگی تأمین و توزیع آن در نواحی روستایی، نیاز به برنامه ریزی دارد. طبق بررسی های به عمل آمده تعداد 66 روستا از کل 71 روستای دهستان محمد آباد از آب لوله کشی آشامیدنی بهداشتی وسالم برخوردار هستند.
4-6-4-3- برق رسانی
برق رسانی به نواحی روستایی، به منظور استفاده از کلیه موارد ممکن برای دستیابی به شرایط زندگی بهتر انجام می شود، این منظور می تواند با تأمین برق برای مصارف خانگی، صنایع روستایی، مصارف کشاورزی مانند پمپاژآب در شبکه های آبیاری و … حاصل شود. در دهستان محمد آباد 70 روستا برق دار هستند.
5-6-4-3- خدمات بهداشتی و درمانی
سلامت و تندرستی جمعیت به تغذیه و خدمات بهداشتی و درمانی مناسب و کافی وابسته است اگر در جامعه ای مشکلات بهداشتی و درمانی وجود داشته باشد؛ مسلماً جمعیت با عدم شادابی و تندرستی مواجه می گردد. برای ایجاد زمینه های رشد و توسعه به جمعیتی سالم و تندرست برای به حرکت در آوردن چرخه های توسعه نیاز می باشد، طبق بررسیهای انجام شده در دهستان محمد آباد 5 مرکز بهداشتی درمانی در روستاهای فیروزه ای، کیخا، ده کول، سدکی و دولت آباد و تعداد 19 مورد خانه بهداشت روستایی وجود دارد، لازم به ذکر است که در شهر محمد آباد نیز یک مرکز بهداشتی درمانی و یک مرکز دندانپزشکی وجود دارد که البته با توجه به تعداد جمعیت و پراکندگی روستاها در دهستان محمد آباد تعداد این مراکز کافی نیست و لازم است در جهت تبدیل مرکز بهداشتی درمانی محمد آباد به بیمارستان اقدام شود.
6-6-4-3- سایر خدمات
در دهستان محمد آباد 58 مسجد، 18 شرکت تعاونی روستایی، 30 دفتر مخابرات روستایی وجود دارد و تعداد شوراهای اسلامی روستایی تشکیل شده 48 مورد می باشد.
7-4-3- ویژگی های فرهنگی و اجتماعی
از ویژگی های مهم منطقه سیستان ساختار اجتماعی و روابط عمیق قومی و طایفه ای آن است.

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله با موضوع افغانستان، منطقه سیستان، میانگین دما Next Entries منابع مقاله با موضوع مراکز آموزشی، آثار تاریخی، جمع آوری اطلاعات