منابع مقاله با موضوع مراکز آموزشی، آثار تاریخی، جمع آوری اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

جامعه سیستان را طوایف مختلفی تشکیل می دهند که تعدادی از این طوایف بومی منطقه هستند و اکثریت با طوایف مهاجری است که به علل مختلف در دوره های گوناگون به این حوزه آمده یا کوچ داده شده اند. تاریخ شفاهی سیستان حملات چنگیز، تیمور و شاهرخ و قتل عام سیستان را از دلایل عمده طایفه نشین بودن آن ذکر می کنند. بنا به روایات تاریخ مذکور روزگاری سیستان در اثر این تهاجمات به کلی خالی از سکنه شد. وقتی کاملاً تحت سلطه مهاجمین در آمد تازه متوجه شدند کسی در سیستان باقی نمانده که بر آن حکومت کنند به ناچار خود اقوامی را از شهرهای دیگر به این منطقه کوچ دادند (ابراهیم زاده، 1388، 244).
برخی از طوایف شهرستان هامون عبارتند از: براهویی، ناروئی، گرگیچ، جمال زهی، شیبک، لک زهی، اردنی، سرگزی، سرگلزایی، هراتی، سالاری، کول، سنچولی،کیخا، صیادی، ارباب، میرشکار، میر، نوری، رهدار، گرگ، پودینه و کوچک زایی. گویش رایج در میان اهالی شهرستان هامون شامل زابلی و بلوچی است که زبان بلوچی بیشتر در محدودة جنوب و جنوب شرقی شهرستان یعنی دهستان لوتک رواج دارد. از نظر مذهبی مردم شهرستان هامون پیرو دین اسلام و اکثریت آنها شیعه هستند، پیروان مذهب تسنن بیشتر در محدودة جنوبی این شهرستان سکونت دارند.
8-4-3- جغرافیای تاریخی سیستان
سیستان و بستر جغرافیایی آن از دوران های پیش از تاریخ آکنده از آثار تاریخی و انسانی بوده است و بنیانگذاری آن به دوران بسیارکهن پیش از تاریخ باز می گردد. در بسیاری از اسناد تاریخی، پایه گذاری سیستان را به گرشاسب نسبت داده و این سرزمین را خاستگاه بیشتر پادشاهان و پهلونان نامی ایران همچون رستم، خواستگاه نخستین تمدن های پیشرفته بشری و معبر کاروان های تجاری دانسته اند. سکاها در قرن دوم قبل از میلاد در منطقه سیستان امروزی ساکن شدند و در سیستان حکومت بنا نهادند. این منطقه محل استقرار خاندان سورن یکی از هفت خاندان بزرگ ایرانی است که بدون اعلام حمایت آنها هیچ حکومتی پایدار نمی شد و رسمیت نمی یافت. همچنین سیستانی ها از ارکان اصلی قدرت امپراطوری ساسانی بودند و پادشاهان ساسانی عنوان سکان شاه را با افتخار بر نام خویش می افزودند و حتی قبل از اسلام به آیین حق طلبی، یکتاپرستی، پذیرش و گسترش دین پیامبر آسمانی یعنی زرتشت معتقد بودند بهرام دوم پادشاه ساسانی بعد از قتح سیستان فرزند بهرام سوم را به حکومت سیستان گمارد و او را سکان شاه خواند(استان شناسی سیستان و بلوچستان، 1391،70).
در سال 30 هجری قمری مسلمانان وارد سیستان شدند و ربیع بن زیاد به حکومت آنجا گمارده شد. علی رغم اینکه در دوره اموی اهل بیت در اغلب بلاد اسلامی مورد بی مهری قرار گرفتند اما در سیستان هیچگاه لعن و نفرینی علیه امام علی (ع) جاری نشده است. افتخار دیگر اینکه نخستین قیام خون خواهی حضرت امام حسین (ع) توسط مردم دلاور وعاشق اهل بیت این خطه صورت گرفت (دوانی، 1384، 64 و 73 ).
در سال 247 هجری قمری یعقوب لیث صفاری نخستین دولت مستقل ایرانی بعد از اسلام را در سیستان بنا کرد. پس از صفاریان، سامانیان، غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان و مغولان بر سیستان حکمرانی داشته اند. تیمور در سال 764 هجری قمری از فرمانروای سیستان شکست خورد و زخمی بر پای راستش وارد شد که هیچگاه درمان نشد و به تیمور لنگ مشهور شد. این منطقه در زمان صفویه از پادشاهان صفویه فرمان می برد. (استان شناسی سیستان و بلوچستان،1391،71).
قیام نوزده بهمن 1330 مردم سیستان که افتخاری بزرگ و برگ زرینی در تاریخ ایران و سیستان به شمار می آید حماسه ای جاودانه و نمادی روشن از ظلم ستیزی و عدالت خواهی مردم این منطقه بر علیه ظلم و جورحکومت پهلوی و خاندان علم محسوب می شود. در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز مردم سیستان در قالب نیروی بسیجی و ارتش و سپاه و جهاد در طول هشت سال دفاع مقدس در دفاع از مرزها و برای سربلندی و عزت ایران اسلامی شجاعت، رشادت، پایمردی و فداکاری زیادی از خود نشان دادند و در این راه شهیدان زیادی تقدیم ایران اسلامی کردند.
9-4-3- آثار تاریخی منطقه
مهمترین آثار تاریخی منطقه سیستان عبارتند از : شهرسوخته، کوه خواجه، دهانه غلامان، زاهدان کهنه، آتشکده کرکوی، قلعه سام، ارگ سکوهه، تپه های بی بی دوست، میل قاسم آباد، تپه رنده و د هها اثر باستانی دیگر مربوط به دوره های مختلف که همگی شکوفایی تمدن و فرهنگ را در سالهای بسیار دور در سیستان اثبات می کنند و دو مورد از این آثار تاریخی یعنی شهرسوخته و کوه خواجه که در محدودة شهرستان هامون قرا گرفته اند در این قسمت از پژوهش مورد بررسی قرار می گیرند:
1- شهر سوخته: شهر سوخته مجموعه است از تپه های باستانی که در فاصلة 56 کیلومتری جاده زابل- زاهدان واقع شده و در گذشته های دور یکی از مراکز مهم تمدن در جنوب شرقی فلات ایران بوده است. شهرسوخته از وسیع ترین محوطه های باستانی ایران محسوب می شود.
کنستانتینی دربارة شهر سوخته می نویسد:در اواخر عهد کالکولیتیک یعنی بین سالهای 4000-3200 قبل از میلاد در بخش جنوب شرقی ایران، در سایة لطف رودخانه هیرمند و شرایط مناسب آب وهوایی آن، در منتهی الیه رود هیرمند یعنی جایی که رودخانه به دو شبکه دلتایی تقسیم می گردد، بین شاخه های رود بیابان و سنارود، بر روی تراس رامرود توسط مردمی از تیپ مدیترانه ای (هند واروپایی) شهری با مساحتی قریب به 5 هکتار بر پا گردیده که اکنون بنام شهر سوخته معروف است ( constantini, 1997, 88).
این شهر دارای یک نظام مرتب و منظم آبرسانی و تخلیه فاضلاب بوده و نیز در زمینه پزشکی اعمال شگفت انگیزی چون جراحی جمجمه در این منطقه صورت گرفته است. آثار بدست آمده از شهر سوخته عبارتند از: چشم مصنوعی، شانه منبت کاری، جام انیمیشن(اولین نقاشی متحرک دنیا)، جعبه آینه و لوازم آرایش، تخت نرد، انواع مهر ها و غیره. شهر سوخته دارای بخش های مسکونی، صنعتی، بناهای یادمانی و گورستان بوده است. تغییر مسیر و خشک شدن دلتای رود هیرمند در سرنوشت شهر سوخته بی تأثیر نبوده است. بدین ترتیب شهر سوخته که زمانی یکی از درخشان ترین فرهنگ ها و بزرگترین مراکز شهری و شهر نشینی در جنوب آسیای مرکزی و ایستگاه بزرگ تجاری بین شرق و غرب بوده است سرانجام در حدود نخستین سده های هزاره دوم ق. م به کلی از بین رفته است (سید سجادی، 1374، 232).
2- کوه خواجه : کوه خواجه (کوه رستم یا کوه اوشیدا جایگاه هوش و عقل) یک کوه ذوزنقه ایی شکل بازالتی است به ابعاد 5/1 ×2 کیلومتر که در 35 کیلومتری جنوب غربی شهر زابل فعلی واقع شده است. مطالعات زمین شناسی و باستان شناسی زیادی دربارة کوه خواجه صورت گرفته است به عنوان نمونه «ار نست هر تسفلد» محقق و باستان شناس معروف آلمانی در سال 1925 میلادی بایک گروه کوچک از خدمه از منطقه کوه خواجه بازدید کرد و به مساحی و نقشه برداری قلعه مرکزی (مشتمل بر حیاط مرکزی و فضاهای جنبی آن، آتشکده وغیره) پرداخت. هرتسفلد گزارش اولیه مطالعه تاریخی کوه خواجه را در سال 1932 در کتاب سکستان خود چاپ کرد(Herzfeld , 1932:1-116).
باستان شناس بعدی که در سال1961 در کوه خواجه کاوش کرده« جیور جیو گولینی» ایتالیایی است، وی در کتاب خود تحت عنوان کوه خواجه می نویسد: شهر کاخ در کوه خواجه بسیار مجلل و مزین به نگاره های دیواری ،گچبری و گچکاری، نقوش برجسته گچی و تندیس های گوناگون بوده است. هر چند امروز بیشتر این آثار از میان رفته اما آثار باقیمانده می تواند در حل مسائلی چون چگونگی گسترش نفوذ هنر ایرانی به بخشهای بزرگی از آسیای مرکزی و در مجموع به تدوین تاریخ هنر نگارگری و بویژه نگارگری دیواری در ایران کمک کند ( .(gullini,1964
مطالعات انجام گرفته درباره کوه خواجه حاکی از آن است که آثار تاریخی این منطقه یادگاری از دوره های هخامنشی ، اشکانی و ساسانی است که از خشت و گل ساخته شده است.

5-3- روش تحقیق
1-5-3- روشها و مراحل تحقیق
تحقیق، عبارتست ازیک عمل منظم که در نتیجه آن پاسخهایی برای سؤالهای مورد نظر و مطرح شده در موضوع تحقیق به دست می آید. این پاسخها، ممکن است کلی و ذهنی، نظیر یافته های تحقیقات بنیادی یا بر عکس، قابل لمس و ویژه مانند یافته های تحقیقات کاربردی باشد(آسایش و مشیری، 1389، 17).
اساسی ترین ویژگیهای یک روش علمی عبارتند از: 1- انتظام 2- عقلایی بودن 3- روح علمی 4- واقعیت گرایی (همان، 1389، 39).
پس از تعیین، تنظیم و قطعیت موضوع پژوهش، هر پژوهشگر باید در فکر انتخاب روش تحقیق مناسب باشد، انتخاب روش انجام تحقیق رابطه ای تنگاتنگ با هدفها و ماهیت موضوع مورد پژوهش و امکانات اجرایی آن دارد، بنابراین، هنگامی می توان در مورد روش تحقیق و انجام یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت موضوع پژوهش، هدف و میدان عمل آن مشخص شود. (همان، 1389،40).
لذا با توجه به موضوع، اهداف و میدان عمل این پژوهش، این تحقیق مبتنی بر 2 روش توصیفی- تحلیلی و موردی- میدانی است. توصیفی- تحلیلی است زیرا این تحقیق بدنبال توصیف و تفسیرشرایط و روابط موجود می باشد و پراکندگی متغیرها را توصیف می کند. همچنین این تحقیق موردی- میدانی است زیرا در این پژوهش یک مورد خاص مثل وضعیت مراکز آموزشی در یک محدودة جغرافیایی خاص مثل یک دهستان با استفاده از روشهای میدانی مثل مشاهده و مصاحبه بررسی می شود و معمولاً بررسیهای تطبیقی انجام می شود و پس از تحلیل فضایی با کمک نرم افزار GIS در نهایت پیشنهادهایی ارائه می گردد. در جدول زیر مراحل انجام تحقیق ذکر شده است.
جدول 10-3- مراحل انجام تحقیق
مطالعه منابع مکتوب مثل کتابها، مقالات علمی داخلی و خارجی، آمارنامه ها و …. و فیش برداری از آنها در راستای مبانی نظری تحقیق و مسائل مربوط به آموزش و پرورش و دسترسی به مراکز آموزشی
مراجعه به مدیریت آموزش و پرورش منطقه و اداره کل آموزش و پرورش و سازمان نوسازی مدارس و سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان برای کسب اطلاع از توزیع فضایی مراکز آموزشی و استانداردها و ضوابط مربوطه
مطالعه میدانی و حضور در روستاها برای کسب اطلاعات از وضعیت مراکز آموزشی منطقه به تفکیک ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان از طریق مشاهده و مصاحبه با مسئولان مدارس
جمع آوری اطلاعات و داده های مکانی ووارد کردن آنها در نرم افزارهای GIS و لایه بندی اطلاعات برای ترسیم نقشه پراکندگی مراکز آموزشی ابتدایی- راهنمایی و دبیرستان در منطقه مورد مطالعه
تجزیه و تحلیل اطلاعات و بررسی الگوهای دسترسی و ضوابط و استاندارد های مربوط به مراکز آموزشی در منطقه مورد مطالعه، نتیجه گیری و پیشنهادات

2-5-3- جامعه آماری
جامعة آماری به عده ای از اشیاء یا نمودها اطلاق می شود که آن نمودها حداقل در یک صفت مشخص مشترک باشند (مهدوی، 1380، 16).
جامعه آماری مورد مطالعه این پژوهش عبارتند از: کلیه مراکز آموزشی دهستان محمد آباد شهرستان هامون شامل 26 مدرسه ابتدایی، 18 مدسه راهنمایی، 6 دبیرستان و 2 هنرستان ( لازم به ذکر است تعدادی از مراکز آموزشی ابتدایی و راهنمایی دهستان محمد آباد در سالهای اخیر بدلیل کمبود دانش آموز منحل شده اند).

3-5-3-روش و ابزار گرد آوری داده ها
گردآوری داده ها یکی از وظایف اساسی پژوهشگران تلقی می شود و می توان آن را همردیف فعالیتهای کارآگاهان زبر دست دانست که از طریق سرنخهای کوچک سعی می کنند گره کور معماها را باز نمایند. به هر حال منابع داده های جغرافیایی جدید، میزان و چگونگی آشنایی پژوهشگران جغرافیا با این گونه مآخد و منابع موجود و در دسترس، قدرت خلاقیت آنان برای کاوش و کشف داده ها، محور اساسی زنجیره پژوهش محسوب می شود (آسایش و مشیری، 1389، 141).
اولین گام در راه دستیابی به اهداف تحقیق، جمع آوری اطلاعات و دریافتن واقعیتها است. یک روش مناسب ومطلوب جمع آوری اطلاعات، تجزیه و تحلیل آنها را ساده تر ساخته و در نتیجه بر دقت یافته های تحقیق می افزاید. متداول ترین روش برای

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله با موضوع منطقه سیستان، سیستان و بلوچستان، تراکم جمعیتی Next Entries منابع مقاله با موضوع مراکز آموزشی، جمع آوری اطلاعات، مدیریت آموزش