منابع مقاله با موضوع قانون مدنی، فقهی و حقوقی، زبان فارسی، اهدای گامت

دانلود پایان نامه ارشد

حقوق مدنی ایران مشترک است و اختلاف میان آنها در جزییات است.
ج-روش تحقیق
روش تحقیق در این نوشتار کتابخانه ای است؛ بدین معنی که کتب، مقالات، گزارش ها و مباحث مربوط به موضوع ، مطالعه و پس از طرح و توضیح به منظور دست یافتن به نتایج مطلوب به بررسی آنها پرداخته می شود و گاه نیز در پایان هر مبحث با استدلال نتیجه حاصل ازآن ارائه می شود.
د-اهمیت تحقیق
یکی از مهمترین هدف مقدس اسلام بقای نوع انسان در زندگی دنیوی است. و به منظور حفظ آن قدرت میل جنسی در او به ودیعه نهاده شده جز آنکه انسان در تمایلات جنسی خود به مانند حیوانات رها نشده است بلکه این امیال باید در مجرائی صحیح وارد و تحت نظم و اصولی شایسته باشد تا خانواده را به وجود آورد و تنها وسیله ای که برای ایجاد نسل تشریع شده ازدواج است و اولادی که در نتیجه این ازدواج از نطفه زوجین متولد می شوند به پدر و مادر خود منسوب و این اولین حقی است که اولاد بعد از تولد نسبت به پدر و مادر خود دارند.
بنابراین قضیه نسب از مباحث مهم و حساس در شریعت اسلام و زندگی انسان است و شناخت نسب از گذشته ها اهمیت بسیاری داشته است، اسلام نیز برای جلوگیری از اختلاط نسب و صیانت آن، آن را جزو مصالح ضروری به شمار می آورد.
با توجه به آنکه احکام بسیاری بر ثبوت نسب مترتب می شود، شریعت احکام ثبوت و کیفیت آن را تحت قواعد و ضوابط مشخصی قرار داده و عادات جاهلیت در اثبات نسب را باطل اعلام کرد، همچنانکه احکام جدیدی مانند تشریع عده و تحریم قذف برای صیانت و حفظ نسب از اختلاف و ضایع ساختن آن تشریع نمود.
پس نظر به اهمیت شریعت، در اثبات نسب با احتیاط عمل می شود و با کمترین دلیل نسب ثابت می شود اما جز با قوی ترین ادله نفی نمی شود، بدین سبب ادله بسیاری برای اثبات نسب وجود دارد .
ه- ضرورت تحقیق
به جرات می توان گفت که پیرامون این موضوع تابحال تحقیق جامعی صورت نگرفته است.و از طرفی به علت اینکه بحث نسب از اهم مسائل مربوط به خانواده است و در اثبات نسب مسائل جدیدی وارد می شود که یافتن راه حل برای آنها در حقوق اسلامی از اهمیت خاصی برخوردار است. و طرقی که نسب به وسیله آنها ثابت می شود بسیارند و در مواردی اختلاف نظر وجود دارد، طرح چنین بحثی ضروری می باشد.
ز-پیشینه تحقیق
در مورد این موضوع در کتابهای فقهی و حقوقی به طور پراکنده و مختصر با توجه به اهمیت آن مطرح شده است و نظر به گستردگی مبحث نسب، فقها تحت عنوان باب خاصی تمام مسائل مربوط به آن را مطرح نکرده اند. بلکه در ضمن کتابهای فقهی مثلاً در کتاب نکاح، طلاق، لعان، ظهار، اقرار، شهادت و … آن را بیان نموده اند.
اگر چه بعضی از علما نسبت به دیگران با بسط و تفصیل بیشتری به این موضوع پرداخته اند اما آنها نیز هر کدام از جنبه ای خاص به این موضوع نگریسته اند.
در میان حقوقدانان امروزی نیز در مسائل مربوط به خانواده از نسب بحث شده و در قانون مدنی چند ماده راجع به آن تدوین شده است. کتاب مستقلی که در این زمینه وجود دارد رساله دکتری اسدالله امامی با عنوان «مطالعه تطبیقی نسب در حقوق ایران و فرانسه» است که به صورت تفصیلی به بررسی تطبیقی نسب میان آن دو کشور پرداخته است. و چند پایان نامه نیز در دوره کارشناسی ارشد که به طور مستقیم و مفصل از نسب بحث نکرده اند، بلکه در ضمن مطالب مباحثی از احکام مربوط به نسب گفته اند که کافی به نظر نمی رسند. همچنین مجموعه مقالاتی هم به زبان فارسی که مرتبط با نسب است به نگارش در آمده که بعضاً در این نوشتار از آنها استفاده شده است.
درمیان کتابهای معاصر عربی رساله ای تحت عنوان «النسب و مدی تاثیر المستجدات العلمیه فی اثباته» توسط سفیان بورقعه برای درجه دکتری در دانشکده علوم اسلامی مالزی به رشته تحریر در آمده است که گر چه این رساله به صورت تحلیلی به بررسی نسب در تمام مذاهب اسلامی پرداخته و از جوانب مختلفی به صورت مختصر اطلاعات مفیدی ارائه داده است ولی فقط یک فصل را به ادله اثبات نسب اختصاص داده و به صورت جامع آن را بیان نکرده است.
از جمله تحقیقات انجام شده به شرح ذیل است:
1-رضانیامعلم رضا(وضعیت حقوقی کودک ناشی از انتقال جنین)،روش‌‌های نوین تولید مثل انسانی از دیدگاه فقه و حقوق(مجموعه مقالات) تهران: سمت و پژوهشکدة ابن سینا1380.
2- مهرپورحسین(نگرشی به وضعیت حقوقی و شرعی باروری مصنوعی( تهران: مجله تحقیقات حقوقی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی1376. ش 19-20
3-مرقاتی، سید طه)حقوق کودکان دراهدای گامت(، اهدای گامت و جنین در درمان ناباروری(مجموعه مقالات(، تهران: سمت و پژوهشکدة ابن سینا.1384.
4- دکتر غفاری، سخنرانی ارائه شده در نخستین سمپوزیوم مسائل فقهی و حقوقی انتقال جنین، دانشگاه تهران، 15 بهمن 1357.
5-بکر بن عبدالله،«طرق الانجاب فی الطب الحدیث و حکمها الشرعی»، مجله مجمع الفقه الاسلامی.بی تا

ر.ساختار تحقیق:
ساختار انتخابی در این تحقیق به روش معمول رسالات کارشناسی ارشد حقوق در سه بخش تدوین شده است بخش اول شامل کلیات تحقیق میباشد که به مفاهیم کلی مفهوم و ماهیت نسب ورود شده است و به پیشینه تاریخی نسب شناسی و در قسمت دوم از بخش اول به وضعیت نسب طفل متولد از رحم جایگزین اشاره شده است ، بخش دوم بصورت تفصیلی به قاعده ی فراش اختصاص یافته است یعنی اجرای قاعده و شرایط پنج گانه اجرای قاعده فراش و در بخش سوم بعنوان بخش آخر به تحقیق محلی،نظر کارشناس(دی ان ای)،قرعه واقرار در اثبات نسب اشاره شده است.

بخش اول
کلیات

فصل اول.مفهوم و ماهیت نسب
مبحث اول. ماهیت نسب
عنوان نسب از مفاهیمی است که به رابطة طبیعی بین دو انسان(فرزندو پدر/ مادر) مربوط می‌شود و در روایات دارای احکام گسترده ای است. با وجود این، تعریف دقیقی از آن ارائه نشده است، هم‌چنان که در باب اول از کتاب هشتم قانون مدنی ایران، که به احکام نسب اختصاص دارد، تعریفی از نسب دیده نمی‌شود. بنابراین به‌منظور دستیابی به تعریف جامعی از ماهیت نسب، لازم است به مفهوم لغوی و عرفی و هم‌چنین تعاریفی را که در این زمینه از سوی فقها و حقوق‌دانان ارائه شده است پرداخته، سپس چگونگی انتساب طفل را به والدین را در نسب پدری و مادری به طور جداگانه پی‌ می‌گیریم و در پایان در گفتار دیگری شرایط قانون‌گذار اسلام را برای پذیرش این مفهوم بیان کنیم.
گفتار اول. مفهوم نسب
نسب از نظر لغت مصدر و به معنی قرابت و علاقه و رابطة بین دوستی‌ها است1 و در زبان فارسی آن را نژاد می‌گویند.
با آن‌که باب اول از کتاب هشتم قانون مدنی ایران به احکام مربوط به نسب اختصاص یافته است ولی تعریفی از نسب نکرده است. علماء حقوق سعی نموده‌اند که سکوت قانون‌گذار را با تعریف نسب جبران کنند. به منظور شناسایی ماهیت حقوقی نسب، لازم است برخی از تعاریفی را که دراین زمینه از سوی فقهاء و حقوق‌دانان ارائه شده است، بررسی می‌کنیم.
بعضی از فقهاء نسب را چنین تعریف نموده‌اند:
1.«النسب و هو الاتصال بالولادة بانتهاء احد هما الی الآخر او بانتهائهما الی ثالث» 2
2.«المراد بالنسب علاقه بین شخصین،تحدث من تولد احدهما من الآخر او تولدهما من ثالث» 3
ایرادی که در تعاریف فوق به نظر می‌رسد این است که اتصال ولادت در حقیقت، منشأ اعتبار رابطة نسبی است ولی حقیقت نسب امری است که از اتصال ولادت انتزاع می‌شود؛ لذا در این تعریف بین امر اعتباری و منشأ اعتبار خلط شده است4
بعضی از حقوق‌دانان در رابطه با حقیقت نسب چنین بیان داشته‌اند:
«نسب به معنی قرابت و خویشاوندی است و امری است که به واسطه انعقاد نطفه از نزدیکی زن و مرد به وجود می‌آید.از این امر رابطة طبیعی خونی بین طفل و آن دو نفر که یکی پدر و دیگری مادر باشد موجود می‌گردد» 5و یا «نسب عبارت است از رابطة خویشاوندی بین دو نفر که یکی از نسل دیگری یا هر دو از نسل شخص ثالث باشند که به این معنی مترادف با«قرابت نسبی» است که یک رابطة طبیعی و خونی بین خویشاوندان نسبی خط مستقیم یا خط اطراف است» 6ایرادی که در تعاریف فوق به نظر می‌رسد این است که هیچ یک از تعاریف فوق، حقیقت و ماهیت نسب را تبیین نکرده‌اند که به چه دلیل به وسیله ولادت یا رابطة طبیعی، فرزند به مادر یا پدر منتسب می‌گردد؟ ملاک رابطة آن دو چیست؟ آیا این امر یک رابطه اعتباری و قراردادی است تا در هر زمان قانون‌گذار خواست بتواند اعتبار دیگری را وضع و تصویب نماید یا این‌که این امر یک رابطه و ارتباط تکوینی و واقعی است و گریزی از آن نیست چه نفیا و چه اثباتاً؟ که دراین‌ صورت قانونگذاران فقط می‌توانند به خاطر برخی مصالح یک سری آثار را ندیده انگارند.
با توجه به این‌که در هیچ یک از متون قرآنی و روایی، مفهوم خاصی از نسب ارائه نشده است شاید بتوان گفت که مقنن در رابطه با حقیقت نسب از عرف پیروی نموده و همان معنایی که عرف از نسب به دست می‌دهد را شناسایی نموده است؛ زیرا اگر مقنن اصطلاح دیگری غیر از معنای عرفی نسب در نظر داشت، منطق تقنین اقتضا می‌نمود که معنی مورد نظر خویش را بیان نماید تا تأخیر بیان از زمان احتیاج، لازم نیاید و به اصلاح اصولی در مورد عنوان حقیقت شرعیه یا قانونی وجود ندارد. بر این مطلب فقیهان اسلامی تصریح می‌کنند که در مسأله نسب از سوی شارع و قانون‌گذار اسلام، تأسیس جدید ایجاد نشده و همان مفهوم متمرکز عرفی تأیید شده است. دراین باره به تعابیر برخی از فقها اشاره می‌کنیم:
«نسب عرفی ملاک و معیار ترتب احکام شرعی است و برای نسب اصلاً حقیقت شرعی وجود ندارد و اصل هم عدم نقل مفهوم نسب عرفی به مفهوم شرعی آن است» 7ویا. «اگر نسب حقیقت شرعی می‌داشت صحیح بود(نفی احکام نسب از ولد زنا)، لکن وجود حقیقت شرعی برای نسب ثابت نشده، بلکه به عکس عدم آن ثابت شده است. بنابراین نسب، مثل سایر عناوین بر همان مفهوم و برداشت عرفی مترتب می‌شود» 8لذا از آن‌جا که قانون‌گذار در تبیین ماهیت نسب از عرف تبعیت کرده است، لازم است ابتدائاً معنای عرفی نسب معلوم گردد، سپس به تصرفاتی که شارع در این معنای عرفی به عمل آورده است، بپردازیم:
بنابر عرف، تکون یک انسان از اسپرم مرد و تخمک زن، منشأ اعتبار رابطة نسبی است؛ به عبارت دیگر عرف پس از پیدایش طبیعی طفل از والدین خویش، یک امر اعتباری و قراردادی بین طفل و والدین او برقرار می‌نماید که آن‌ را نسب می‌نامد و بر این رابطة اعتباری نیز آثاری را مترتب می‌کند.
مقصودازاعتباری بودن نسب این نیست که نسب هیچ‌گونه وجودحقیقی ندارد و وجود یا عدم آن صرفاً در اختیار اعتبارکنندگان است، بلکه نسب از اعتباریات نفس الامری است، به عبارت روشن‌تر ، عقلا و قانون‌گذار در مقابل این منشأ اعتبار(تولد)، ناگزیر از اعتبار رابطة نسبی هستند. قرآن کریم نیز به این امر اشاره می‌کند: «و هو الذی خلق من الماء بشرا فجعله نسبا و صهرا…»(واوست کسی که از آب بشری آفرید و او را «دارای خویشاوندی» نسبی و داماد قرارداد…).9
دراین آیه از تفریع جعل بر «خلق من الماء بشرا» استفاده می‌شود که همان بشر خلق شده از آب، دارای نسب است و نسب وی اعتبار و حالت تغییر یافته از آب «نطفه» است و از غیر آن نشأت نمی‌گیرد، بلکه به ‌لحاظ منشأ خلقت بشر، نسب اعتبار و تفریع می‌شود10ازاین رو اعتبار و قرارداد‌های غیر واقعی دربارۀ آن غیر مشروع و بی‌اثر است، چنان‌که در آیة زیر این معنا به صراحت بیان شده است:
«… وَمَا جَعَلَ أَدْعِیَاءکُمْ أَبْنَاءکُمْ ذَلِکُمْ قَوْلُکُم بِأَفْوَاهِکُمْ وَاللَّهُ یَقُولُ الْحَقَّ وَهُوَ یَهْدِی السَّبِیلَ… ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِندَ اللَّهِ فَإِن لَّمْ تَعْلَمُوا آبَاءهُمْ فَإِخْوَانُکُمْ فِی الدِّینِ وَمَوَالِیکُمْ وَلَیْسَ عَلَیْکُمْ جُنَاحٌ فِیمَا أَخْطَأْتُم بِهِ وَلَکِن مَّا تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا»11 (و پسرخواندگانتان را پسران(واقعی) شما قرار نداده است.این گفتار شما به زبا

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله با موضوع تلقیح مصنوعی، حقوق مدنی، قانون مدنی، شهادت شهود Next Entries منابع مقاله با موضوع عصر جاهلی، اهل بیت (ع)، ایران باستان، شهرهای جدید