منابع تحقیق درمورد ویژگی های اساسی، زیبایی شناسی، زبان تصویری، آگاهی بخشی

دانلود پایان نامه ارشد

نسبت به مستند «ما درباره ی ما با آن ها صحبت می کنیم»، دارای کیفیت و تأثیر گذاری متفاوتی است. مستندها، هیچ فهرست قطعی از تکنیک ها در اختیار ندارند، به دسته ی خاصی از موضوع ها اختصاص نیافته اند و تنها یک مجموعه واحد از شکل ها یا سبک ها را به نمایش نمی گذارند. مستندها فقط یک مجمــوعه واحد از خصــلت های مشترک را عرضه نمی نمایند؛ فعالیت مستندسازی عرصه ای است رو به تغییر؛ دایماً به رهیافت های مختلف دست یازیده، دیگران آن ها را می پذیرند یا کناری می نهند و مجادله در می گیرد. آثار نمونه به چشم می آیند و دیگــران از آن ها، سرمشق می گیرند، بی آن که هرگـز قادر باشند آن ها را به تمامی کپـی یا تقلید نمایند. سابقـه نشان می دهد که تعیین و تعریف مرزهای مستند، حاصل زیر سؤال بردن قراردادهـاست، آن ها به محـدوده ها فشار می آورند و گاهی آن ها را تغییر می دهند.
در پاسخ به سوال نقش مولفه های سینمای داستانی در شکل گیری این جریان تازه بر اساس نظر نیکونز، «فرضیات و انتظـارات ما از فیلم به ویژه مستند، می تـوانـد تأثیری مهم در تلقــی مـان از فیلم داشته باشد؛ و هنگامی که می پرسیم مستند درباره ی چیست؟ همان بعد فرضیات و انتظارات را باید به حساب بیاوریم بحث عمده ی این مبحث به مطالعه ی داستان هایی می پردازد که توسط خود فیلم مستند گفته می شود؛ اما در کنار موضوعاتی که در فیلم درباره اشان صحبت می شود، داستان های فیلم سازان و مشغله ی ذهنی آنان از سویی و مخاطبان و پیش زمینه هاشان نیز حائز اهمیت هستند.» بنابر فرض مـطرح مبتنی بر گرایش سینمای مستـند دهـه ی 80 ایـران از تمهیـدات و ساختـار روایی و زیبایی شناسی به طرف سینمای دراماتیک، می توان چنین گفت که فیلم سازان این دوره به رغـم سابقه ی کم فیلم سازی با اتکا به ریشه های بومی – ملی خود، تصویری بکر و اصیل از خود به جای گذاشته اند. در کلیت آثار این دوره می توان حس و نگاهی تألیفی و متکی به زبان تصویر را شاهد بود ضمن این که شناسنامه و وجوه مضمونی اکثر آثار برگرفته از محیط بومی و ملی است. فیلم سازان این دوره با آدم هایی از جنس محیط به ارزیابی گذشته و حال می پردازند و آدم ها را محملی برای شکل یابی و تعمیم نگاهی متفاوت و حق طلبانه با زبان سینما قرار می دهند و این واقع نگری و حس معتـرضانه را با زبان تصویری بدیع و فرمی خلاقـانه نشان می دهند.
اما در پاسخ به پرسش در مورد ریشه ی این تغییر مسیر در جریان مستند داستانی در شکل گیری این جریان تازه، با مطالعه و پژوهش انجام شده می توان به این نکته رسید که در دهــه های پیشین جریان غــالب مستند سازی در ایران مبتنی بر ثبت وقایع بوده و اغلب کارکرد استنادی داشته است؛ در این میان معدود مواردی هم چون فیلم «بهمن محصص» به کارگردانی «احمد فاروقی قاجار» و «اون شب که بارون اومد» به کارگردانی «کامران شیردل» و آثار متفاوت و نوگرای محمد رضا اصلانی در دهه های
گذشته را باید در زمره ی استثناها و موارد منحصر به فرد تلقی کرد؛ در غالب فیلم های این دوران راوی دانایی کل قابل تشخیص است و فردیت و نگرش شخصی مستند ساز مجال چندانی برای بروز و ظهور نمی یابد؛ اما به تـدریج و با ورود و گستـرش دوربیـن های دیجیـتال تحولاتی در عنــاصر و مؤلفــه های زیبایی شناخــتی مستـندهای دهه ی 80 شکـل می گیرد. تغییراتی که البته از نگرش های نوجویانه و متفاوت نسل جدید و مقتضیات این دوره نیز تأثیر پذیرفته است. در این دهه است که نگاه و شخصیت فیلم ساز پررنگ می شود و به تدریج در اواخر دهـه ی 80 و اوایل دهـه ی 90 خورشیـدی به نقطه ی اوج خود می رسد؛ نقطه ی اوجی که منجر به تولید تعدادی مستند سلف پرتره می شود و زندگی شخصی مستند ساز به مسئله ی فیلم و مخاطب بدل می گردد. حتی زبان و ادبیات گفـتار متن مستـندهای این دوره هم تحت تأثیر مبحث شخـصی سازی قرار می گیرد و از این حیـث می توان تفـاوت های قابل توجهی میان گفتار متن غالبا ً ادبی وسنتی دهه های پیشین وگفتار متن غالبـا ً ساده ی آثار مستند این دوران مشاهده کرد. در چنین دورانی است که روایت حالات و تجربیات شخصی مستند ساز بیش از پیش به گفتار متن راه می یابد و روایت جریان روزمره ی زندگی مبنای گفتار متن را شکل می دهد. برای مثال در مستند آقایان پرنده می توان این زبان صمیمی و خودمانی نسبت به مخاطب را در گفتار متن فیلم مشاهده کرد.
ورود عنصـر هجـو و طنـز به فیلم های این دهه و تلفیق لحن جـدی و کنـایی یکی دیگر از شاخصـه های متمایزکننده ی آثار مستند نوین دهه ی 80 ایران است؛ خصوصیتی که فی المثل در فیلمی نظیر تهران انار ندارد، یک عنصر سبکی است و دو لحنی بودن و نوسان میان بیان جد و طنز، در جای جای اثر حس می شود؛ این خصوصیت را می توان با اصطلاح بازیگوشی بهتر و گویاتر توضیح داد. این بازیگوشی از اختلاط لحن ها آغاز می شود و به بازی های فرمی در تدوین و موسیقی نیز می رسد؛ خصلتی که در گذشته در موارد و آثاری محدود مشاهده می شد.
در نهایت و با چنین ویژگی هایی به نظر می رسد که مبنا و اساس آثار مستند نوین دهه ی 80 ایران تمرکز به وجوه داستانی و غلبه ی آن وجه آگاهی بخشی و اسنادی است. تلاش مستند سازان نوگرای این برهه ی زمانی به این مرحله رسیده است که عناصر و مؤلفه هایی نظیر هم ذات پنداری و برانگیختن احساسات مخاطب که در نگاه اول سینمای داستانی را به ذهن متبادر می کند به تدریج به خصوصیات مهم و برجسته ی آثار این دوره تبدیل می شود.
نگرانی مخاطب برای سرنوشت شخصیت در اثری مستند، یکی از ویژگی های اساسی آثار نوین این دهه را بازتاب می دهد؛ خصوصیتی که در تقابل با نگرش های سنتی مستندهای پیشین قرار گرفته است.

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درمورد تولید واقعی، پست مدرنیسم، زیبایی شناسی، زیبایی شناختی Next Entries منبع مقاله با موضوع واقع گرایی، زیبایی شناسی، پست مدرنیسم، دال و مدلول