منابع تحقیق درمورد فیلم نامه، مواد مخدر، کودکان و نوجوان، چالش های اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

دستیار کارگردان: شهروز توکل
تهیه کننده: مهرداد اسکویی
محقق و فیلم نامه نویس: مهرداد اسکویی
تصویر بردار: اشکان اشکانی
تدوین: لقمان خالدی
صدابردار: فرشید فرجی
سال تولید: 1385

3- 9 – 2 درباره ی فیلم
روزهای بی تقويم مهرداد اسکویی مستندی حدودا ً یک ساعته در مورد بچه های کانون اصلاح و تربیت است. نوجوانان چهارده و پانزده ساله ای که همه در یک آسایشگاه با هم هستند و با جرم های مختلف باید دوران اصلاح و بازتوانی را بگذرانند. پیش از به تصویر کشیدن زندگی دسته جمعی بچه های کانون، تمرکز بر سه نفر از آن ها بیش تر است؛ وحید به جرم اعتیاد به مواد مخدر، سجاد به جرم سرقت، سرقت از عمویی که مسؤولیت نگهداری از او را داشته است و علیرضا به جرم چاقوکشی.
روزهای بی تقویم بیانگر زندگی روزمره ی نوجوانان بزه کاری است که اسکویی از میان شان چند چهره ی جذاب انتخاب کرده است و با جلب اعتماشان موفق شده است تا آنان را وادار به پرده برداری از پنهان ترین زوایای وجودشان کند. این تنها گفتار نیست که در خدمت دریدن نقاب قرار می گیرد؛ بلکه تصاویر لحظه ی تلخ تنهایی و ثبت واکنش ها و روابط زندانیان نوجوان با هم نیز هست؛ که به رغم لفظ پر طمطراق «مددکارانه» (کانون اصلاح و تربیت)، مثل هر زندان دیگری، لحظه ها و روزها را می شمارند حفظ جذابیت نوجوانان فیلم در سراسر فیلم از جمله هنر نمایی کارگردان است. اسکویی با فراهم آوردن شرایط یکسان، برای بروز فردیّت هر یک از نوجوانان فیلم، توجه ما را به خوبی و به طور برابر به همه ی آن ها جلب می کند. روزهای بی تقویم مستندی است که دغدغه های ما را نسبت به فاجعه ها، رنج ها و اوضاع پیرامون مان بر می انگیزد و با این پرسش مواجه مان می کند که: این کودکان در بیرون از این فضای مددرسان! در فضای آن سوی حصار میله ها و با وجود عوامل پا برجای بزه کاری، کارشان به کجا می کشد …!

فیلم از زاویه نگاهی همدلانه به افراد مورد مطالعه ی خود می پردازد و با ارائه ی یک فضای عمومی از محل زندگی این نوجوانان آغاز می شود. اسکویی دوربین خود را به شکلی گزارشی در اختیار فضایی قرار داده تا بتواند واکنش های طبیعی این نوجوانان را ضبط کند. تلویوزیون داخل آسایشگاه مشغول نمایش مسابقه ی فوتبال است. د.ربین به چهره ی تک تک نوجوانانی که قرار است در ادامه ی فیلم نقش پررنگ تری داشته باشند، نزدیک می شود و عکس العمل آنان را ضبط می کند. اسکویی در تصویرپردازی خود در بسیاری از لحظات مجبور است که تابع شرایط محیطی و فضای مستندی باشد که محل در اختیار او قرار می دهد؛ اما در صحنه هایی که ما مصاحبه ها را بصری می بینیم، در برخی صحنه ها به ویژه گفت و گو هایی که خود اسکویی آن ها را انجام داده، جنس بصری تصاویر با یکدیگر متمایز است. برای مثال در فصلی که او با نوجوان معتاد به کراک گفت و گو می کند، تصاویر بیش تر گرایش به سیاه و سفید دارد؛ نوری که از بیرون می آید آن گونه که به نظر می رسد، تنها منبع نوری صحنه است و فضای داخل اتاق در تیرگی قرار دارد. این فضا در گفت و گو، این امکان را به اسکویی می دهد که توجه مخاطب را به سمت ابعاد متفاوت شخصیت نوجوان جلب کند و او را از قضاوتی یک سویه دور نماید. در مورد روزهای بی تقویم، اساس فیلم بر یک سلسله مصاحبه با آدم های واقعی استوار است؛ فیلم در قالب سلسله ای از مطالعات موردی، ماجرای این افراد را به تصویر می کشد. تک تک این افراد در نماهایی با کارگردان فیلم گفت و گو می کنند و به این ترتیب به ما معرفی می شوند. اسکویی در آثارش کم و بیش به دنبال سینماگران مستند کلاسیک ایران است و کارهایش فضایی گزارشی را دنبال کند؛ اما جست و جو در فضاهایی که انسان ها را آسیب پذیر می نماید بهانه ای می شود تا او بتواند به درون شخصیت ها نفوذ کند. دوربین اسکویی در این فیلم بی قرار است و دائم از این سو به آن سو می رود؛ گویا دوربین نماینده ی التهابات درونی این نوجوانان شده است. فیلم ساز سعی کرده در گفت و گو ها حالتی بی طرف داشته باشد. او چندان در لحن خود به سمت القای احساس خاص به بیننده نمی رود؛ اما در برخی برش ها و تقطیع پلان ها به یکدیگر احساسات گرایی در فیلم دیده می شود که با لحن کلی فیلم هم خوان نمی نماید: زمانی که ما یکی از این گفت و گوها را می بینیم، تصاویر قطع به فصلی می شود که کودکان مشغول کشیدن نقاشی هستند؛ این نقاشی ها رگه هایی به شدت احساسات گرایانه را در خود پنهان دارند و مخاطب را به این سو سوق می دهند که گویا فیلم ساز در ارائه ی گزارش خود تحت تأثیر فضا قرار گرفته است. اگر چه اسکویی توانسته است پارادایمی منطقی بین این کنش ها و واکنش ها ی شخصیت های مطرح شده در فیلم اش برقرار کند؛ اما در مورد همه ی آن ها رفتاری یکسان ندارد. به عنوان مثال در تصاویر فصل مربوط به مصاحبه با نوجوانی که مواد مخدر مصرف می کند.
مستند سازان ایرانی علاقه ی ویژه ای به ساختن مستندهای اجتماعی دارند. مستندهایی که آسیب شناسی ناهنجاری های جامعه باشد. در بسیاری از موارد، این گونه ی فیلم های مستند در حد تصاویری گزارش گونه از پدیده ی اجتماعی به خصوص مد نظر کارگردان فراتر نمی رود. فیلم هایی که فقط نوعی دغدغه ی شخصی برای سازنده است و در آن ها کم تر نگاه کارشناسی مبتنی بر اجماع نظرات جامعه شناسی و روان شناسی دیده می شود. به تصویر کشیدن و بیان یک آسیب یا معضل اجتماعی، به برطرف شدن آن کمک نمی کند؛ شاید بنا بر عقیده ی گروهی از فیلم سازان، خواه سینمای مستند خواه داستانی، وظیفه ی هنر تنها بیان و نمایش این دست چالش های اجتماعی باشد.
روزهای بی تقویم مهرداد اسکویی تا حد زیادی در همین دسته فیلم ها قرار می گیرد. همان گونه که در ابتدا گفته شد، فیلم در مورد بچه های کانون اصلاح و تربیت است.
پرداختن به این سه نوجوان منوط به گفت و گوهایی است که ناگزیر فیلم را بدل به یک فیلم مصاحبه محور می کند؛ البته در این میان تعلیق انتظار آزادی بعضی از این پسران مثل علیرضا یا ملاقات وحید با خانواده اش که برای ساختار دراماتیک فیلم به کار گرفته شده است تا حدی به ریشه های بروز طغیان فردی و بزه های اجتماعی آن ها پرداخته می شود؛ ولی این ریشه یابی تنها به استناد مصاحبه هایی است که با آن ها صورت می گیرد.
افراد گزینش شده برای تمرکز بیش تر فیلم و جنبه های روایی- داستانی مستند از میان کسانی هستند که جذابیت های بصری بیش تری نسبت به دیگران داشته باشند تا معصومیّت از دست رفته و یا در حال زوال آن ها به مخاطب منتقل شود. چهره های معصومی که در پذیرش مخاطب هم ذات پنداری ایجاد کند.
این فیلم نسبت به دیگر آثار اسکویی شلوغ تر به نظر می آید. فیلم گزارشی اجتماعی از کانون اصلاح و تربیت است. اسکویی در این فیلم سعی می کند تا خود را آرام آرام به نوجوانان این مرکز نزدیک کرده و سپس به کـُنه آن ها نفوذ کند. بدین معنا که فیلم ساز با فرض این که مخاطب فیلم اش آسیب های جامعه را می شناسد، دوربین خود را به زندگی جوانان داخل آسایشگاه مطوف می دارد. البته فیلم می توانست موجزتر از آن باشد که هم اینک زمان فیلم را تشکیل می دهد. برخی فصول در ارتباط با هم قدری تکراری به نظر می رسند و فیلم ساز می توانست آن ها را به قرینه ی یکدیگر حذف کند.

3- 9 -3 تحلیل روایی و روش باز نمایی
روایت سلیس زندگی واقعی کودکان و نوجوانان بزه‏کار (در جایی که دوران بازداشت را سپری می‏کنند)، با به وجود آوردن فضا و شرایط مناسبی که آنان آزاد و رها در برابر دوربین خود را بیان کنند.
فیلم ساز با عبور روان از یک لانگ‏شات روایی و روایت عمومی به کلوزآپ کاراکترهای منتخب و همراه شدن با آنان و نفوذ در جهان درونی فردیشان؛ سعی دارد تا از هر یک تصویری با جزئیات منفرد داشته باشد. از یک سو داشتن نگاه نومیدانه – در عین حال واقع‏بینانه- و از سوی دیگر، پرهیز از احساساتی شدن. چه گونگی روایت در فیلم مستند بسیار مهم است. این‌که ما از چه منظری و چه سان موضوع را می بینیم. یکی از جذابیت‌های امروزه فیلم مستند در دنیا، طراحی روایت است. به صورتی که تماشاگر از ابتدا با فیلم درگیر شود و تا انتها آن را دنبال کند. انتخاب ایده ی مرکزی  و اتخاذ شیوه ا‌ی مناسب برای روایت دو سؤال بسیار مهمی است که  فیلم ساز در ابتدای کارش باید با آن کشمکش داشته باشد و نتیجه را برای خودش مشخص کند. اسکویی به فضاهای مختلفی رسیده و سعی نموده که این فضاها را هنگام تصویر برداری به دست آورد؛ و به عنوان یک مشاهده‌گر به درک و ثبت لحظه ها و موقعیت هایی ویژه رسیده است.
فیلم ساز فضایی تحقیقاتی در ذهن داشته و بر اساس یک ایده ی مرکزی طرحی را نوشته و سکانس های ذهنی خود را طراحی نموده است؛ اسکویی مثل یک فیلم ساز داستانی، نیاز به طراحی از پیش تعیین شده یک سری صحنه ها داشته است ولی واقعیت متفاوت تر از آن است که به آن برای فیلم نامه فکر کرده باشد. وی خود را آزاد و رها گذاشته تا گام‌به‌گام با ثانیه‌ها و دقایق و روز‌های این بچه‌ها همراه شود. از این‌رو، سکانس ها ی ذهنی خود را به طور کامل کنار گذاشته  و گام‌به‌گام، هنگام تصویربرداری
و بخصوص زمان تدوین فیلم نامه نوشته و بازنویسی شده. بخش اساسی فیلم موقع طراحی‌های زمان تدوین شکل گرفت؛ یعنی مدام با آن چه فیلم برداری شده بود بازی ‌کرده و سعی برآن داشته تا در یک روایت منسجم فیلم را از جایی به جایی برساند.
فیلم ساز در نوع سینما وریته روی فیلم نامه نمی تواند چندان مانور دهد؛ ولی باید ذهن آماده ی پژوهش، منسجم و طرح از پیش طراحی شده داشته باشد و آن را آماده ی دیدن فضاهای مورد نظر نمود تا آن فضاها را بشناسد و با حساسیت بداند که کجا باشید و چه بگیرید که البته این خود مستلزم تجربه است و کمی آمادگی ذهنی می‌خواهد. تا اتفاق تنها به سود روحیه ها ی آماده تمام می شود.
یکی از دلایلی که مقدار راش گرفته شده در شیوه سینمای بی‌واسطه و شیوه ی سینمای وریته از شیوه‌های دیگر فیلم سازی مستند بیشتر است، به این دلیل است که شما باید به یک سری صحنه ها فضا ها وکارکترهای جدید اجازه‌ی ورود بدهید؛ و از آن هم بیشتر مقدار راش گرفته شده در شیوه اول شخص، فیلمی که شخص راجع به خودش می‌سازد و از منظر نگاه خودش به پیرامونش نگاه می کند است. در شیوه اول شخص، سند ذهن فیلم ساز است. نتیجه این‌که در این شیوه‌ها یک ایده و یک کلیت را طراحی می‌کنیم؛ اما در جزئیات و سکانس‌ها به شکل مشخص و دقیق طراحی ها هنگام تدوین شکل منسجم و نهایی خود را می یابد. مستند ساز در این حالت شمایی از فیلم نهایی را در ذهن دارد و دائم مثل خمیر مجسمه سازی در حال ورز دادن و شکل دادن به آن است. این تلاش ها به صورت کار روی کاغذ دائم در حال نوشته شدن و خط خوردن است. صبر و تعامل تدوین گر و مستند ساز در این مرحله بسیار در شکل گیری فیلم نهایی تعیین کننده است.

3 – 10 پیر پسر
سال تولید این فیلم 89 بوده، لیکن به دلیل توقیف در سال 1391 در جشنواره حضور داشته است؛ اما در این جا ملاک سال تولید است.
برخی از جشنواره هایی که فیلم در آن ها حضور داشته و بعضا ًجوایزی کسب نموده؛ از این قرار است:
جشنواره سینما حقیقت، مستند برتر سال ۹۱
بهترین فیلم جشن تصویر سال 91
تندیس زرین جشن انجمن منتقدان سینما، فیلم های مستند نیمه بلند

3- 10 – 1 شناسنامه ی فیلم
کارگردان: مهدی باقری
پژوهش گر: مهدی باقری
مدیرتولید: جواد وطنی
مجری طرح: سعید رشتیان
تهیه‌کننده: کتایون شهابی
تصویربردار: محمد حدادی
صدابردار: هادی ساعد محکم و حسن شبانکاره
صداگذار: امیرحسین قاسمی
تدوین گر: امیر ادیب‌پرور
نویسنده گفتارمتن: مهدی باقری
گوینده متن: مهدی باقری
آهنگ ساز: افشین عزیزی
سال تولید: 1390
3- 10- 2 درباره ی فیلم
مستندی درباره ی مشکلات و رابطه ی کارگردان با خانوادهاش که پسری 30 ساله است و به لحاظ اقتصادی امکان زندگی مستقل و جدایی از والدینش را ندارد.
پیر پسر ساخته ی مهدی باقری و از دسته فیلم های پرتره ای است که آن را خود انگاری نیز می گویند. فیلمی که فیلم ساز از زندگی شخصی

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد پياده، ورودي، خيابان، هايي Next Entries دانلود پایان نامه درمورد مواد مخدر، مصرف مواد، ارتکاب جرم، استان هرمزگان