منابع تحقیق درمورد بازنمایی رسانه ای، افکار عمومی، ارتکاب جرم، جرایم خشونت آمیز

دانلود پایان نامه ارشد

بصيرنيا، موسويان و عبدي نيز دراين جلسه حضور داشتند.
 در ابتداي اين جلسه رضوان منش نماينده دادستان و نماينده مدعي العموم با ارائه متن کيفر خواست خواهان قصاص متهمان در محل وقوع جنايت  شد.
 همچنين متهم رديف اول ضمن دفاع از خود به بيان اينکه قصد کشتن روح الله داداشي را نداشته پرداخت و مدعي شد: اصلا وي را نمي شناختم… .))
دراین گزارش هیچگونه تحلیلی که جنبه ی کارشناسی و حقوقی داشته باشد ارایه نگردیده و با بیان اظهارات افراد در جلسه به طور خلاصه اکتفا شده است. علاوه بر این می توان به گزارش روزنامه شرق63 از جلسه دادگاه رسیدگی به ((قتل میدان کاج سعادت آباد تهران)) و نیز گزارش سایت خبری جام جم آنلاین64 از(( دومین جلسه دادگاه فساد بانکی اخیر)) اشاره کرد. ویژگی بارز این گزارش ها نیز فقدان تحلیل های کارشناسی در خصوص اظهارات مقامات قضایی دخیل در پرونده و متهمین است.
وجود دو ویژگی داستانی و سادگی متن گزارش ها موجب می گردند که این گزارش ها دارای سبکی کاملا توصیفی باشند . در حالی که جزییاتی که در صدور رای برای قضات مهم است و مورد استناد آن ها قرار می گیرد معمولا از تحلیل های کارشناسی و دقت در مسایل و نکاتی حاصل می شود که دارای جنبه ی فنی هستند و ذکر آن ها در گزارش از جنبه داستانی و سادگی آن می کاهد و جنبه تخصصی به آن می دهد و در نهایت فهم مطلب را برای مخاطب دشوار می کند.

بند سوم : رویکرد های انتقادی
رسانه ها بخشی از گزارش های خود را تحلیل های وقایع مجرمانه اختصاص می دهند. در این تحلیل ها خبرنگاران دیدگاه ها و برداشت های خود را در خصوص دلایل و پیامد های جرایم بیان می کنند . این تحلیل ها نیز به عنوان بخشی از اخبار رسانه ای از فضای حاکم بر رسانه ی مورد نظر تاثیر می پذیرد. هرچند رسانه ها مدعی اند که استقلال دارند و وام دار احزاب سیاسی نیستند و آنچه را که بیان می کنند بازتاب دیدگاه های مردم است ، با این حال کمتر رسانه ای را می توان یافت که جهت گیری سیاسی و ایدئولوژی مشخصی نداشته باشد.65 در نتیجه ی این تحلیل ها از وقایع خبرنگاران برداشت های شخصی خود را که از تصورات آن ها و ایدئولوژی حاکم بر رسانه ای که خبر در آن منتشر می شود به شدت تاثیر می پذیرد بازتاب می دهند.پیامد این تاثیر پذیری در جهت دار بودن گزارش های منتشر شده در رسانه مشخص می شود . در این گزارش ها رسانه های دولتی دیدگاه های سیاست مداران و حزب حاکم را بازتاب می دهند و از آن ها حمایت می کنند. اما رسانه هایی که به احزاب و گروه های مخالف دولت وابستگی داشته باشند ، در گزارش های خود نهادها و ساختارهای اجتماعی را به عنوان دلایل وقوع جرم ذکر کرده گزارشی انتقادی از عملکرد این نهادها ارایه می دهند. این امر موجب نوعی گرایش دایمی به انتقاد از نهاد ها و ساختار های اجتماعی در بین این رسانه ها می شود.

1- انتقاد از نهاد های دولتی
یکی از مصادیق اتخاذ رویکرد ها ی انتقادی در پی رسانه ای شدن جرایم انتقاد از نهادهای دولتی است که جرم در حوزه ی عملکرد آن ها واقع شده است . دستگاه قضایی نیز به عنوان یکی از نهاد های حکومتی همواره در معرض این گونه گزارش ها قرار داشته است . گزارش های انتقادی نسبت به دستگاه قضایی در خصوص جرایمی که جنبه رسانه ای پیدا می کنند در رسانه ها به وفور مشاهده می شود و در حالی که به زعم خودشان از حمایت عمومی نیز برخوردار است ، از دستگاه قضایی به خاطر کم کاری و کوتاهی در مجازات مرتکبین جرایم انتقاد می کنند . نمونه ی بارز این رویه در بازنمایی اخبار مربوط به ((تجاوز گروهی در کاشمر)) نمایان است . رسانه ها در اخبار خود به خصوص بازتاب سخنان امام جمعه شهرستان کاشمر به شدت به انتقاد از عملکرد دستگاه قضایی66 پرداخته اند. نمونه دیگر از انتقاد از دستگاه قضایی را می توان در بازتاب وسیع تعلل مامورین نیروی انتظامی در صحنه وقوع ((قتل میدان کاج سعادت آباد تهران)) دانست. این اقدام مامورین نیروی انتظامی موجب مقصر قلمداد شدن آن ها از سوی رسانه ها گردید67 و بازتاب رسانه ای زیادی نیز پیدا کرد.
اما در طرف مقابل رسانه ها با انتشار اخبار مربوط به جرایم سکوت مراجع رسمی و دولتی را می شکنند و آن را جبران می کنند و از طریق مطلع ساختن افکار عمومی به دولت ها فشار می آورند تا در موارد نقص شدید هنجارها و ارتکاب جرم های شدید واکنش مناسب از خود نشان دهند و از روش های ملاطفت آمیز و چشم پوشانه خودداری کنند.68
علاوه بر این با توجه به تمرکز افکار عمومی بر اقدامات دادگاه هادر این موارد کمتر شاهد اعمال نفوذ در این گونه پرونده ها هستیم . به عنوان مثال در خصوص جرم تجاوز به عنف واکنش مسئولان نسبت به مجرمینی که جرم آن ها رسانه ای شده است شدید و به دور از برخورد های ملاطفت آمیز است . واکنش رییس دستگاه قضایی نسبت به متهم معروف به(( عقرب سیاه)) در این خصوص قابل ذکر است . بعد از اینکه رسیدگی به اتهام تجاوز به عنف وی جنبه ی رسانه ای پیدا کرد ، حتی شاهد اعتراض شخص رییس قوه ی قضاییه به رای برائت از اتهام تجاوز به عنف وی بودیم .در حالی که در یکی از پرونده های تجاوز به عنف که به عنوان نمونه آماری بررسی گردید که در آن چهار نفر در یکی از جاده های خارج از محدوده ی شهر مشهد با تهدید یک زوج و محبوس کردن شوهر در اتومبیل همسر وی را مورد تجاوز قرار داده بودند، رویه ی متفاوتی حاکم است.در این پرونده پس از پیگیری های مادر یکی از متهمین و مراجعه به مقامات غیر رسمی در نهایت طی مکاتبه ای امام جمعه ی موقت مشهد از معاونت دادستانی مشهد درخواست اعمال تخفیف در خصوص متهمین را نموده که در نهایت منجر به نقض رای در شعبه ی دیوان عالی کشور مستقر در مشهد گردیده است.آنچه در این بین قابل توجه است مکاتبه برای اعمال تخفیف صرف نظر از موثر بودن یا نبودن ان در رای دادگاه است . در حالی که اگر رسیدگی به این پرونده جنبه ی رسانه ای پیدا می کرد قطعا شاهد چنین اقدامی ملاطفت آمیز و مدارا با آنان از سوی این مقامات نبودیم.
آنچه در این بین دارای اهمیت است تاثیر سیاسی شدن جرم بر گزارش های انتقادی است که ارتکاب جرم به عنوان نقطه ضعفی از طرف رسانه های چپ گرا دانسته می شود و از آن به عنوان ابزاری جهت متهم کردن حزب و گروه حاکم به بی کفایتی و ناتوانی در تامین نظم و امنیت استفاده می کنند69.در پوشش رسانه ای اخبار مربوط به فساد های مالی دستگاه های دولتی این نوع گرایش های انتقادی بیشتر مشاهده می شود.انتشار این گونه جرائم در رسانه ها از طرفی با اظهارات سیاست مداران مبنی بر تبعیت از قانون و حمایت از منافع عمومی تعارض دارد و از طرفی نیز انتظار معقول در چنین شرایطی برخوردی قانونی نسبت به این مجرمین است که ممکن است در پی مصلحت اندیشی های مختلف از تعقیب و مجازات رهایی یابند اما با انتشار اخبار مربوط به این گونه جرائم و حساسیت افکار عمومی به آن تا حدود زیادی برخوردی شدید و قابل توجه نسبت به اینگونه مجرمان فراهم می شود. این اقدام رسانه ها در طول سال های اخیر سهم بسزایی در حساس کردن افکار عمومی و دولتمردان نسبت به ماهیت، وسعت و دامنه فعالیت های این افراد و آثار مخرب و ویرانگر آن ها بر اجتماع داشته است70.

2- انتقاد از بی تفاوتی افراد نسبت به نقض هنجار ها
در بازنمایی جرایم رسانه ای شده گاهی اوقات ساختارها و ارزشهای اجتماعی مورد نقد قرار گرفته و این ارزش ها را در آستانه فروپاشی نشان می دهند. این گزارش ها ضمن اینکه دارای گرایشی کاملا انتقادی نسبت به ساختارهای اجتماعی هستند با گسترش عوامل وقوع جرم و پیامد های آن تمام جامعه را زیر سوال می برند. یکی از روشهایی که در این گزارش ها مورد استفاده واقع می شود استفاده از مثال های عینی برای نشان دادن پدیده های انتزاعی است . به عنوان مثال داستان کسی که در اثر سهل انگاری کارکنان آمبولانس شهری جان خود را از دست می دهد مثالی است که فقدان انسانیت در جوامع شهری را نشان می دهد.71واکنش رسانه ها در پی وقوع حادثه ((میدان کاج سعادت آباد تهران)) و تمرکز بر کوتاهی کارکنان آمبولانس و مامورین نیروی انتظامی مصداق بارز این وضعیت است. روزنامه شرق 72 در گزارشی به عوامل موثر در وقوع این جنایت و تشدید عواقب آن پرداخته است که برای نمونه ذکر می شود:
((در تمام طول مدت درگيري و به رغم اعلام مراتب به مركز فوريت هاي پليسي، به غير از ماموران حاضر در صحنه كادر جديد يا يگان متخصص و افسران كاركشته يا فرمانده منطقه به جمع حاضر اضافه نشده و ضمناً در طول مدت درگيري مساله هماهنگي براي حضور عوامل اورژانس و عدم حضور آنان به صورتي مشهود است.
 مسوولان بايد پاسخگو باشند براي فاصله طي شده توسط كادر بيمارستان از مبدا تا مقصد چه زماني صرف شده است و چگونه طي مسير از ميدان كاج تا محل بيمارستان مدرس با برانكارد چرخدار و كوچه و خيابان هاي پر از چاله تهران مي توانست به نجات مجني عليه منتهي شود و چرا طي اين مدت زمان با مديريت صورت گرفته «توسط ماموران» يك وانت با سرعتي بيشتر براي انتقال مجروح تامين نشده است.))    
در این گزارش مشاهده می شود که از عوامل موثر در واقعه تفسیری موسع ارایه شده و در مقام تعیین مقصر حادثه حتی مسئولان و اقداماتی نیز که توسط ماموران انجام شده زیر سوال قرار گرفته است. در قسمتی از این گزارش حتی خود مردم و جامعه به نحو مستقیم مقصر قلمداد شده اند:
((مسئله بعد اينكه كاهش روحيه تكليف گرايي در مردم، بروز چنين وقايعي را اجتناب ناپذير خواهد كرد. درگذشته به ويژه دهه 60كه روحيه ايثار و فداكاري در اوج خود بود، مردم فراتر از دولت و نهادهاي حاكميتي به وظايف خود در قبال يكديگر عمل مي كردند و اگر كسي اين اعمال را انجام نمي داد واژه «بي غيرت» را برايش به كار مي بردند))
تحلیل گزارش بازتاب داده شده حاکی از آن است که از دید خبرنگار این روزنامه این نوع وقایع امری شایع و همه گیر در جامعه است . از طرفی نیز این گزارش ها با توجه به بدیهی بودن مفهوم انتزاعی که ناظر بر آن وضعیت خاص است از طرف مخاطبان با استقبال رو به رو می شوند. در این گزارش از واقعه رخ داده برای نشان دادن نقض مفاهیم انتزاعی پذیرفته شده مانند وظیفه شناسی ماموران ، مسئولان و مدیران اورژانس و لزوم روحیه ی تکلیف گرایی در مردم استفاده شده است.همچنین می توان به گزارشی که با عناوین (( خودمان قبح شکنی کردیم )) ، (( خانواده محوری افراطی)) و ((خلا نیروی انتظامی باید برطرف شود)) در روزنامه کیهان73 منتشر شده است اشاره کرد.

فصل دوم: پیامدهای بازنمایی رسانه ای جرم
خبرنگاران در گزارش های خود سعی دارند تا آن را به گونه ای تهیه کنند که مورد علاقه مخاطبان خود باشد . این امر باعث شده تا برنامه های خبری دارای جذابیت ذاتی برای مردم جامعه باشند . در نتیجه مردم نیز با علاقه ی بیشتری آن ها را پیگیری می کنند و بر میزان تاثیرگذاری این گزارش ها نیز در جامعه افزوده می شود. این قابلیت تاثیر گذاری موجب شده تا بازنمایی رسانه ای جرایم پیامد های خاصی را در پی داشته باشد. تاکید رسانه ها بر بازنمایی جرایم خشونت آمیز و بزرگنمایی میزان و آثار این جرایم در جامعه موجب می شود که آثار ناشی از جرم در جامعه به خصوص ترس از جرم تشدید گردد. تشدید این اثر جرم هم ناشی از ویژگی ذاتی جرایم خشونت آمیز است که در رسانه ها بازتاب داده می شود و هم می تواند ناشی از روش هایی که خبرنگاران برای افزایش جذابیت خبر خود انجام می دهند باشد.
گاهی نیز پیامد بازنمایی رسانه ای جرم به صورت افزایش نرخ جرایم در جامعه نمود پیدا می کند . خبرنگاران در گزارش های خود خواسته یا ناخواسته ممکن است بر عواملی که جنبه ی پیشگیرانه داشته باشند تاثیر گذار باشند. این عوامل ممکن است ناظر به موانع خارجی ارتکاب جرم باشند و بازنمایی رسانه ای جرایم با آموزش شیوه های ارتکاب جرم این اقدامات را خنثی کند . ارزش های اجتماعی که در جامعه مورد احترام مردم هستند به عنوان مهمترین پشتوانه ی جرم انگاری اعمال توسط قانونگذار بیشترین تاثیر را از روند بازنمایی رسانه ای جرم می پذیرند .
یکی

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درمورد فساد مالی، سایت های خبری، جرایم خشونت آمیز، بازنمایی رسانه ای Next Entries منابع تحقیق درمورد بازنمایی رسانه ای، ترس از جرم، ارتکاب جرم، افکار عمومی