منابع تحقیق درمورد افکار عمومی، بازنمایی رسانه ای، اجرای مجازات، ارتکاب جرم

دانلود پایان نامه ارشد

به همین دلیل است که حق خلوت افراد به عنوان یکی از مصادیق حریم خصوصی ناظر به در امان ماندن شخص از مراجعات سایر افراد به رسمیت شناخته شده است. اهمیت این موضوع در حالی است که در جریان جمع آوری اطلاعات ممکن است برخی روزنامه نگاران از قربانیان و آسیب دیدگان که نه تمایل به مصاحبه دارند و نه در موقعیت اعلام یا عدم اعلام رضایت هستند تصاویری تهیه کنند.214
اثر منفی انجام مصاحبه و نقض حق خلوت افراد به خصوص زمانی بیشتر می شود که با یک عامل دیگر مثل زمان یا مکان نامناسب همراه باشد. خبرنگاران به منظور بالا بردن جذابيت گزارش خود سعي مي کنند مکان ها يا زمان هايي را انتخاب کنند که توجه مخاطب را بيشتر جلب مي کند که اين امر می تواند نقض بارز حق خلوت بزهديده مي باشد . به عنوان مثال مي توان به مصاحبه انجام شده با پدر مقتول «حادثه ميدان کاج سعادت آباد تهران» در لحظه اجراي حکم شاره کرد که در روزنامه ها بازتاب داشته است .
از طرفی یکی از اهداف رسيدگي کيفري در خصوص بزهديده جبران زيان ها ی وارده به وي از ارتکاب جرم است که در نهايت با اجراي مجازات اين امر تکميل مي گردد . چرا که يکي از دلايل مجازات مجرمين تشفي خاطر بزهديده است و با اطلاع از مجازات مجرم و عامل ورود زيان به وي جبران زيانهاي عاطفي وي تسريع پيدا مي کند . به اين ترتيب که هر گونه اقدامي که از نظر علمي مانع جبران خسارتهاي به خصوص معنوي بزهديده باشد ممنوع است یکی از مهمترین عواملی که در جبران زیان های معنوی و روحی بزه دیده موثر است دور از دسترس دیگران و تنها بودن است تا با گذشت زمان آثار روحی و معنوی جرم در وی جبران شود . با اين وجود برخي ويژگي هاي بازتاب رسانه اي جرائم و رسيدگي کيفري پيامد هاي جرم را تشديد مي کنند و مانع اين هدف مي گردند . اين وضعيت یکی از مصادیق بارز بزهديدگي دومين 215است که به بزهديدگي اي اشاره دارد که نه به منزله نتيجه مستقيم فعل مجرمانه ، بلکه از رهگذر واکنش نهاد ها افراد به بزهديده روي مي دهد216 . انتشار اخبار مربوط به جرایم با توجه به اینکه بزه دیده نیز یکی از مخاطبان آن است موجب یاد آوری واقعه و تشدید خسارات روحی وی می گردد. يکي از مهم ترين پيامد هاي عاطفي بزهديده واقع شدن که در نتيجه فشار رواني ناشي از آن به بزهديده وارد مي شود فشار رواني پس آسيبی217 است . و بر اين پيش فرض مبتني است که هر چند بيش تر افراد توانايي مقابله با فشار رواني معمولي را دارند ، احتمالا هنگام رويارويي با يک محرک تنش زاي آسيب زا توانايي سازگاري شان از بين مي رود218. اين محرک ها تنش زا و آسيب زايند و هر گونه موقعيتي است که آثار رويداد آسيب را افزايش دهد و يکي از مهم ترين اين محرک ها ملاک خاطره هاي مزاحم است که در آن رويداد آسيب زا گاهي براي تمام عمر به عنوان يک تجربه رواني مناسب باقي مي ماند219 .در این وضعیت موقعیت هایی که موجب یادآوری جرم . نتایج ان برای بزهدیده می گردند خاطره های مزاحم تلقی می شوند.
بنابراين در خصوص بزهديدگان جرائم که يک رويداد رواني آسيب زا را تجربه کرده اند خصوصا در جرائم تجاوز جنسي و قتل يکي از مهمترين مراحل باز پروري بزهديده مديريت کردن روند پس آسيبي است . در حالي که هر گونه ياد آوري و باز تداعي کردن واقعه اتفاق افتاده بايد کاملا کارشناسي شده باشد تا آثار بهتري در درمان بزهديده داشته باشد ، مصاحبه های مکرر با بزه دیدگان مستقیم و غیر مستقیم در جرایم رسانه ای شده در مکان ها و زمان های نامناسب غیر کارشناسی هستند و نه تنها حق خلوت این افراد را نقض می کند بلکه یکی از نمونه ها ی خاطره های مزاحم نیز می باشند. این خاطره هاي مزاحم مانع از باز پروري وضعيت رواني و عاطفي بزهديده هستند .
رسانه هاي خبري با در اولويت پخش قرار دادن اين اخبار به طور دائم وقوع جرم و جزئيات آن را منتشر نموده و بزهديده را به طور دائم در رويارويي با اين خاطره ها قرار مي دهند در حالي که در اينگونه مواقع راهبردهايي رفتاري عبارت از دوري گزيدن از هر وضعيتي است که آنان بزهديدگان خطرويارويي با چنين محرک هايي را ادراک مي کنند220. تاثير گزارشات بر بزهديده به ويژه زمان افزايش پيدا مي کند که همراه با ارائه تصاوير به خصوص از لحظه و يا صحنه ارتکاب جرم باشد که به عنوان يکي از بارزترين مزاحمت هاي رسانه ها براي قربانيان جرم و بازماندگان آنها محسوب مي شود221 . این اقدام را مي توان به تصاويري که از صحنه وقوع قتل در ميدان کاج سعادت آباد تهران توسط رسانه ها پخش گرديد مشاهده کرد . این در حالی است که به علت بالا بردن ارزش خبری واقعه خبرنگاران تمایل زیادی به انتشار تصاویر در اخبار خود ادارند.

بخش سوم

تاثیر رسانه ای شدن جرم بر قرارهای تامین کیفری و تعیین مجازات

بازنمایی رسانه ای جرایم بر مراحل مختلف رسیدگی کیفری تاثیر گذار است . یکی از مهمترین تصمیماتی که در پرونده کیفری گرفته می شود قرار تامین کیفری است که نسبت به متهم اعمال می شود.انتخاب نوع قرار تامین نیز به قاضی پرونده واگذار شده است که باید با رعایت تناسب بین قرار و اوضاع پرونده مانند وضعیت تحقیقات مقدماتی و دسترسی به متهمان و دلایل ارتکاب جرم یکی از انواع قرارهای تامین برای متهم انتخاب شود. اما بررسی های انجام شده نشان می دهد که بازنمایی رسانه ای جرایم می تواند برنوع قرار تامین تاثیرگذار باشد. این تاثیرگذاری به دو شکل کلی امکان پذیر است . اول اینکه تحت تاثیر بازنمایی رسانه ای جرم ممکن است برخی از مبانی قرارهای شدیدتر محقق شود . دامن زدن به آثار جرم که موجب افزایش اهمیت جرم در افکار عمومی می شود ، همچنین افشای روند تحقیقات مقدماتی موجب می شود که شدت عمل بیشتری در جمع آوری دلایل و در دسترس داشتن متهمین اعمال شود که نتیجه این دو امر قرارهای تامین کیفری شدیدتر است. گاهی نیز روند بازنمایی رسانه ای جرم موجب شکل گیری انتظاراتی در افکار عمومی می شود که در پاسخ و همسویی با این انتظارات قرارهای تامین کیفری شدیدتری اتخاذ می شود بدون اینکه توجیه فنی و کارشناسی برای آن وجود داشته باشد.
مرحله تعیین و اجرای مجازات در پرونده های کیفری با توجه به اینکه نتایج رسیدگی را در افکار عمومی با مجازات می سنجند ، دارای اهمیت خاصی است. این اهمیت موجب شده تا در پرونده های رسانه ای شده بیشترین تاثیر پذیری از افکار عمومی در مرحله تعیین و اجرای مجازات ها باشد . مقامات عدالت کیفری با توجه به اینکه در کدام زمینه از سیاست جنایی فعالیت می کنند به اشکال و میزان متفاوتی از افکار عمومی در این مرحله تاثیر می پذیرند. در مرحله قانون گذاری به عنوان ، نخستین قسمت از سیاست جنایی این تاثیر پذیری در غالب تصویب قوانین و پیش بینی مجازات ها مطابق با خواسته های مردم نمود پیدا می کند و این مصوبه ها با سرعت زیاد در دستور کار دستگاه قانونگذاری قرار گرفته و با توجه به گرایش شدید افکار عمومی به سزاگرایی ، دارای درجه بالای خصوصیت های تنبیهی مجازات هستند که تداوم این امر به کیفر گرایی در دستگاه قانونگذاری منجرخواهد شد .
تاثیر رسانه ای شدن جرم بر تعیین و اجرای مجازات توسط دستگاه قضایی نیز مشهود است . در بازنمایی رسانه ای جرایم استفاده از روش های افزایش جذابیت خبری مانند گزارش داستان وار واقعه و استفاده از القاب دلهره آور از قبیل : خفاش شب ، عقرب سیاه ، کرکس پیر و … موجب نشان داده چهره ای بی رحم و غیر انسانی از مجرم در جامعه می شود. این نوع بازنمایی موجب می شود که خواسته های مردم در خصوص مجازات این مرتکبین بازتاب داده شود و مقامات قضایی در تصمیمات خود این خواسته ها را مورد توجه قرار دهند و این تاثیرپذیری در غالب سزاگرایی و شدت عمل نسبت به این مجرمین نمود پیدا می کند. در ین پرونده ها قضات دادگاه برای اینکه مورد اتهام افکار عمومی و رسانه ها در برخورد سهل انگارانه با مجرمین نشوند نسبت به متهمین جرایم رسانه ای شده شدت عمل نشان می دهند.این شدت عمل در مرحله انتخاب مجازات به شکل گرایش به انتخاب مجازات های تنبیهی از بین مجازات های مورد نظر قانونگذار و نیز استفاده نکردن از اختیارات قانونی در جهت تبدیل مجازات ها نمود پیدا می کند . در خصوص جرایمی که دارای حداقل و حداکثر قانونی هستند نیز در صورت رسانه ای شدن جریان پرونده مجازات هایی بالاتر و نزدیک تر به حداکثر قانونی نسبت به مجرمینی که جرایم آن ها رسانه ای شده است در مقایسه با پرونده های رسانه ای نشده اعمال می شود. تاثیر رسانه ای شده جرم بر مرحله اعمال مجازات در پاسخ به افکار عمومی به صورت اعمال نمایشی و در ملاء عام مجازات و استفاده نکردن از تدابیر جایگزین که دارای پشتوانه کارشناسی هستند نمود پیدا می کند.
در این بخش ابتدا درفصل نخست تلاش شده با مقایسه ی پرونده های رسانه ای شده با پرونده های مشابه که رسانه ای نشده ارتباط بین بازنمایی رسانه ای و انتخاب قرار تامین کیفری نمایان گردد .
در فصل دوم به منظور نشات دادن ارتباط بین بازنمایی رسانه ای جرم و تعیین و اجرای مجازات ضمن جمع آوری اطلاعات از پرونده های رسانه ای نشده در خصوص نوع و میزان مجازات انتخابی و نحوه اجرای آن پرونده های رسانه ای شده که دارای اتهاماتی مشابه این پرونده ها داشته اند انتخاب شده تا روند تاثیر گذاری افکار عمومی با تحلیل و مقایسه این دو دسته از داده ها بررسی گردد.

فصل اول : تاثیر رسانه ای شدن جرم بر قرارهای تامین کیفری
از جمله تصمیمات مقامات قضایی در پرونده کیفری صدور قرار تامین کیفری است . ماده 132 ق. ا. د.ک. قاضی را مکلف نموده است که به منظور دسترسی و حضور به موقع وی پس از تفهیم اتهام به متهم یکی از قرارهای تامین کیفری را صادر کند. قرار های تامین کیفری پنج نوع هستند که خفیف ترین آن ها التزام به حضور با قول شرف و شدید ترین آن ها بازداشت موقت است .
در صدر این ماده قانونگذار انتخاب هریک از این قرارها را در اختیار قاضی صادر کننده قرار گذاشته است . اما این اختیار نامحدود نبوده و قاضی ملزم به رعایت اصل تناسب در صدور قرار تامین است.222به این ترتیب قرارهای پیش بینی شده در ماده 132 دارای درجات مختلفی از محدودیت برای متهم است و به ترتیب شدت پیش بینی شده است و در خصوص هر پرونده قاضی باید قرار متناسب با آن را انتخاب کند.
لزوم رعایت تناسب در ماده 134 ق. ا. د. ک .به این ترتیب پیش بینی شده است که ((قرار تامین باید با اهمیت جرم و شدت مجازات و دلایل و اسباب اتهام و احتمال فرار متهم و از بین رفتن آثار جرم و سابقه متهم و وضعیت مزاج و سن و حیثیت او متناسب باشد)). اما در این بین باید جایگاهی نیز برای رسانه ها در عوامل موثر در انتخاب نوع قرار تامین در نظر گرفت . رسانه ای شدن یک جرم و پرداختن رسانه های خبری به آن ممکن است موجب انحراف در جریان تحقیقات آن جرم و یا افزایش آثار و اهمیت جرم در جامعه شده و زمینه صدور قرار تامین کیفری شدیدتر را فراهم کند.
در این فصل در دو مبحث جنبه های تاثیر گذاری رسانه ای شدن جرم در انتخاب قرار تامین کیفری را مورد بررسی قرار می دهیم.

مبحث نخست : اهمیت جرم و وضعیت مرحله تحقیقات:
میزان اهمیت جرایم در جامعه مهمترین معیار در تعیین نوع و نحوه واکنش دستگاه عدالت کیفری است. این امر در تعیین محدوده اقدامات قضات دادسرا و دادگاه نیز نقش تعیین کننده ای دارد و این مقامات در استفاده از اختیاراتی که قانونگذار به آن ها داده ، از جمله صدور قرار تامین کیفری اهمیت جرایم را مورد توجه قرار می دهند. بدیهی است جرایم با اهمیت تر واکنش های تند تر و سختگیرانه تری را نیز در پی خواهند داشت.بازتاب رسانه ای جرایم و تاثیر این امر بر افکار عمومی موجب می شود که با افزایش دامنه تاثیر جرایم اهمیت آن نیز افزایش پیدا کند و اقدامات شدیدتر دستگاه قضایی توجیه گردد.
وضعیت مرحله تحقیقاتی پرونده ها نیز نقش قابل توجهی در انتخاب نوع قرار تامین کیفری دارد . شرایطی مانند دسترسی به شرکا و معاونین جرم و دلایل در مرحله تحقیقاتی با توجه به تاثیر زیاد در موفقیت مقامات

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درمورد حریم خصوصی، رابطه نامشروع، حقوق خصوصی، آزادی مطبوعات Next Entries منابع تحقیق درمورد بازداشت موقت، افکار عمومی، قرار بازداشت موقت، بازنمایی رسانه ای