منابع تحقیق درباره کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، کودک و نوجوان

دانلود پایان نامه ارشد

جامعه پذيري و کنترلي مورد تأکيد بوده است. دوستي‌هاي خياباني يا ارتباط فرزندان با افرادي که از لحاظ روحي و رواني و رفتاري دچار مشکل هستند، مي‌تواند بر روي فرزندان تأثيرگذار باشد.
دوستي‌هاي خياباني و آشنا شدن دختران و پسران به دور از چشم والدين يکي از معضلات اجتماعي و خانوادگي محسوب مي‌شود. روابط و عشق‌هاي آتشين دوران نوجواني و جواني مي‌تواند اثرات شديدي بر روحيه آنان بگذارد. انسان‌ها داراي نيازهاي مختلف زيستي، اجتماعي، عاطفي و شناختي مي‌باشند. او نياز به خوردن، آشاميدن و تعامل با ديگران دارد. اين تعامل در پي پاسخ به سؤال‌هاي شناختي خود است و بالاخره مهم‌ترين نياز انساني محبت کردن و مورد محبت واقع شدن است.
تأمين نيازهاي عاطفي از طريق رابطه با جنس مخالف که اصطلاحاً در جامعه ما از آن با نام دوست پسر و دوست دختر ياد مي‌شود، مي‌تواند اثرات منفي حتي در کانون خانوادگي داشته باشد. دوستي هاي دختران و پسراني که به طريق نامشروع و دور از چشم والدين صورت مي‌گيرد، ممکن است از جهات گوناگون به آنان آسيب وارد آورد. هرچند آسيب‌ها هم متوجه پسر و هم دختر مي‌شود، اما دامنه و شدت آن درباره دختران بيشتر است. متأسفانه روابطي که در جامعه از طريق ايميل‌ها و تلفن‌ها و چت روم‌ها و اتاق‌هاي گفتگو انجام مي‌گيرد، در سايه بي اطلاعي و عدم کنترل و نظارت خانواده‌ها انجام مي‌گيرد.
بسياري از اطفال و نوجوانان به دليل برخي کمبودها و فشارها و تنها براي فرار از آن‌ها و رسيدن به آرامش به سمت و سوي دوستان ناباب يا جنس مخالف مي‌روند و فکر مي‌کنند که با اين‌گونه دوستي‌ها مي‌توانند از مشکلات و چالش‌هاي به وجود آمده در امان باشند. حال‌آنکه از چاله درآمدن و در چاه افتاده‌اند. والدين بايد به نيازهاي عاطفي و روحي فرزندان و شيوه صحيح پاسخ گويي به اين نيازها واقف شوند.
در اين مورد بايد با تقويت ارزش‌هاي اخلاقي، معنوي و برنامه ريزي صحيح براي اوقات فراغت جوانان، ارائه خدمات رفاهي و اجتماعي جهت برطرف کردن کمبودهاي عاطفي کودکان و نوجوانان، پرورش احساس عزت نفس و اعتماد به نفس کودک و نوجوان در خانواده و مدرسه، بهسازي وضع خانواده‌ها از طريق تماس با کارشناسان متخصص در امور خانواده، استفاده از فيلم‌ها و نوارهاي تربيتي، سالم سازي محيط اجتماعي نوجوانان و از بين بردن تبعيض ميان طبقات جامعه، آموزش مهارت‌هاي حل مسئله به نوجوانان و نيز شيوه‌هاي تصميم‌گيري، آموزش اصول بهداشت رواني به خانواده‌ها و فرزندان، پرهيز از سخت‌گيري و تنبيه و همچنين اجتناب از آسان گيري در تربيت، تشويق به رعايت تعادل و دوري از بي‌بندوباري، برقراري احساس امنيت در خانواده و جامعه و جلوگيري از بروز اضطراب در نوجوانان و جوانان زمينه کاهش چنين مواردي را به وجود آورد.
همبستگي خانواده مي‌تواند به‌طور موفقيت آميزي ميزان فراواني بزهکاري را در خانواده غير سنتي پيش‌بيني کند. 164
به نظر مي‌رسد که رفتارهاي خانواده، بخصوص نظارت و اطلاع والدين مي‌تواند در طول دوره نوجواني به ارتباط او با دوستان و همسالان منحرف اثر بگذارد. 165
با اشاره به مسئله نظارت والدين، کاهش اين عملکرد از طرف خانواده اغلب اوقات به‌صورت بي اطلاعي آن‌ها از محل سپري کردن فرزند خود، اينکه با چه کسي و کجا وقتشان را سپري مي‌کنند و چه کاري انجام مي‌دهند و چه زماني به خانه باز مي‌گردند، منعکس مي‌شود.
با ورود کودکان به دوره نوجواني اهميت نظارت والدين افزايش مي‌يابد، زيرا زمان کمتري در کنترل والدين خود هستند و مدت بيشتري را با همسالان سپري مي‌کنند.
تحقيقات قبلي نشان داده‌اند که اجبار والدين و کاهش ميزان نظارت آن‌ها نه تنها مي‌تواند به‌طور مستقيم در شکل‌گيري رفتارهاي ضداجتماعي مؤثر باشد، بلکه همچنين مي‌تواند به‌طور غيرمستقيم در افزايش فرصت براي همکاري با دوستان منحرف که پيش‌بيني کنند. شدت هر چه بيشتر اعمال بزهکارانه مي‌باشد، دخالت داشته باشد. 166
نظارت والدين را مي‌توان به عنوان درجه اي از آگاهي آن‌ها از اين دانست که فرزندانشان چه کارهايي انجام مي‌دهند، چه رفتارهايي از خود بروز مي‌دهند و در کجا و با چه کساني به سر مي‌برند، هنگامي که فرزندان در دوره خردسالي به سر مي‌برند، محدوديت والدين و سازمان دهي فعاليت‌هاي کودکان مي‌تواند به‌طور غيرمستقيم در شکل‌گيري رفتارهاي پرخاشگرانه مؤثر باشد.
در دوران نوجواني، رفتارهاي ضداجتماعي و بزهکاري نوجوانان با چگونگي نظارت والدين بر رفتار او ارتباط دارد.
بند پنجم: نحوه برخورد والدين در قبال عمل خلاف فرزندان
نحوه برخورد در محيط خانواده اصولاً به فرزندان نيز سرايت نموده و آن‌ها را دست خوش انواع ناملايمات و کج روي‌ها مي‌سازد. سپس والدين به يک‌باره تصميم به تصحيح کودکان و بازداشتن آن‌ها از ناهنجاري‌ها مي‌گيرند و با سابقه قوي و فرهنگي که نزد ايرانيان است اغلب سعي مي‌کنند با توسل به خشونت و کنترل آن‌ها به اصلاح امور بپردازند. در حالي که اين‌گونه رفتارها به تجربه نشان داده است که تأثيرات مضرتري بر جسم و روان باقي مي‌گذارد.
پرخاشگري والدين نسبت به فرزندان درون خانواده کودک و نوجوان را از محيط خانواده ناراضي و فراري مي‌سازد و اين عدم رضايت ممکن است کودک را بيشتر به سمت بدرفتاري بکشاند و مقابله با بدرفتاري نيز توسط والدين نتيجه‌اي جز کودک‌آزاري در بر نخواهد داشت. 167
اصولاً کودکان و والديني که از همه لحاظ کامل باشند وجود ندارد. کودکان و نوجوانان همواره آن‌گونه که والدين مي‌خواهند رفتار نمي‌کنند. راهکارهاي متفاوتي در خصوص درمان بزهکاري و بدخلقي‌هاي کودکان و نوجوانان وجود دارد، ولي آنچه حائز اهميت است، اين است که نبايد در کوتاه مدت انتظار پيشرفت زيادي داشته باشند. اهداف خود را متناسب با سن، شخصيت، توانايي، جنس و ميزان رشد عقلي فرزندان بايد تعيين نمايند. همه کودکان ميزان آموزش پذيري آنان يکسان نيست و از آنجايي که والدين بهتر از هر شخصي کودک خود را مي‌شناسد بايد در اين راه سعي و تلاش کنند.
به عنوان مثال انگيزه‌هاي ارتکاب سرقت کودکان و نوجوان با توجه به علل ارتکاب بزهکاري عبارت‌اند از:
1- رفع نيازهاي ضروري
2- گرسنگي
3- تهيه وسايل تفريح و خوش‌گذراني
4- حسد و کينه و انتقام‌جويي
5- تهيه پول بليت و خريد سيگار
6- سرقت اتفاقي که کودکان و نوجوانان با استفاده از وضعيت و موقعيت خاص مرتکب مي‌شوند. 168
نکته قابل توجه آنکه با بررسي‌هاي صورت گرفته مشخص شد که نخستين سرقت‌هاي کودکان از منازل خودشان شروع مي‌شود. 169
در نهايت به اهميت موضوع سرقت و نحوه پيش‌گيري از وقوع آن، توسط اطفال راه‌هاي مبارزه با آن در سنين کودکي در ادامه توضيح داده مي‌شود.
پدرها و مادرها به‌طور معمول هنگامي که مي‌فهمد فرزندانشان چيزي را که مال خودشان نيست، از جايي برداشته است. خيلي وحشت زده مي‌شوند و هرگز برايشان مهم نيست که اين کار چقدر اهميت دارد و آيا به خاطر مي‌آورند که خودشان هم در کودکي چنين کاري کرده بودند يا نه، چيزي که بي درنگ به ذهن آن‌ها مي‌آيد، صحنه اي است که فرزندانشان را در آينده به پشت ميله‌هاي زندان ملاقات خواهند کرد.
بهترين برخورد با چنين مسئله اي، برداشتن گام‌هايي حساب شده براي آموزش صداقت و درستکاري و تصحيح اين رفتار ناشايست است. شما نبايد در برابر اين مسئله بيش از حد لازم واکنش نشان دهيد، همان گونه که نبايد از کنار آن به سادگي بگذريد. اين‌که اين کار را با کلماتي مانند “قرض گرفتن” و “امانت گرفتن” توجيه کنيد، به همان اندازه بد است که به کودک خود لقب “دزد” بدهيد.
اصل مالکيت را به کودک بياموزيد و به کودک ياد بدهيد که در برابر وسوسه‌ها مقاومت کند. نام کار و عواقب آن را به کودک بگوييد و در مقابل رفتار درست کارانه‌اش به او پاداش بدهيد و به کارهاي او نظارت داشته باشيد.
مهم‌ترين وظيفه والدين، شناخت کودکان و درک و تحصيل حالات و رفتار آنان است و مخصوصاً توجه به اين نکته است که در برخوردها و ارتباط خود با کودکان و نوجوانان، نهايت صبر و بردباري و تحمل و خويشتن‌داري را نشان دهند، زيرا به تجربه ثابت شده، والديني که در رفتار با فرزندانشان از صبر و بردباري و حوصله کافي برخوردار هستند، بيشتر در فرزندانشان نفوذ دارند و بيشتر موردتوجه آنان قرار مي‌گيرند و آنان که در زندگي کم حوصله‌اند، نمي‌توانند با فرزندان خود ارتباطي صميمانه و نزديک برقرار نمايند.
والدين نبايد هميشه انتظار داشته باشند که کودکان کارها را دقيق و بي اشکال به پايان برسانند. بايد همواره از انتقاد و اعتراض نسبت به اعمال و رفتار کودک جداً خودداري کرد و با تشويق و ستايش از زحمات و کارهاي خوب و تکيه بر نقاط مثبت وي او را هدايت و ارشاد کرد. 170
هدف از نظم و انضباط پذيرش رفتارهاي صحيح و عادت به نظم و ترتيب است. براي ايجاد انضباط به تنبيه متوسل نشويد، زيرا تنبيه موجب مي‌شود که کودک و نوجوان از کرده خود احساس ندامت نکند و قبول کند که کفاره گناه خود را پرداخته است و دست به تکرار خطا زند. و به اين ترتيب قدرت اخلاقي در او فضيلت مي‌شود و “فراخود” به قدر کافي رشد نمي‌کند.
تنبيه کودک براي ايجاد انضباط، به عکس او را لجباز بار مي‌آورد. روح تمرد و سرکشي و منفي بافي را در کودک تشديد مي‌کند، زيرا کودک تنبيه را برخلاف عدالت مي‌يابد و در برابر آن عصيانگري مي‌کند. اگر موقت در اثر ضعف، سکوت نمايد در آينده اي که چندان دور نيست از افراد جامعه انتقام مي‌گيرد. به جاي انجام دادن تکاليف خود و خدمت گزاري به خلق به کار شکني مي‌پردازد.
ترس از تنبيه مؤثرتر از خود تنبيه است. کودک از تنبيه تصويري غول آسا در ذهن خود دارد که با تنبيه شدن آن اثر زائل مي‌شود و رعب آن از بين مي‌رود. هراس از تنبيه به‌وسيله تنبيه از بين مي‌رود. پدر يا مادر به هدفي که از تنبيه مي‌خواهند، نائل نخواهد شد.
تنبيه کودک يا نوجوان او را به تنبيه معتاد مي‌سازد و اين خود موجب ريشه گرفتن انحراف مازوشيسم در او مي‌شود. تعداد قابل‌توجهي از نوجوانان در بزهکاري مشارکت مي‌کنند. رفتار ضداجتماعي و يا انجام رفتارهاي پرخاشگرانه ممکن است از سنين پيش دبستاني و يا سال‌هاي اوليه ابتدايي آغاز شود.
چنين سوء رفتارهايي نسبت به تغيير مقاوم هستند. مثلاً والدين با سخت‌گيري بيشتري که در مقابل کودک و نوجوان انجام مي‌دهد، اغلب اوقات موجب تقويت رفتارهاي بزهکارانه در آن‌ها شده و ممکن است به جنايتکاري در بزرگ‌سالي منجر شود. 171
متأسفانه درصد قابل‌توجهي از کودکان داراي اختلال کرداري نظير رفتارهاي تخريبي، نافرماني، نزاع طلبي و پرخاشگري هستند که روابط ضعيف بين والدين، ترد کودک، حضور غيرفعال والدين در محيط منزل از اصلي‌ترين عوامل ايجادکننده چنين رفتارهاي است.
يادآوري غيرمستقيم براي اصلاح رفتار نادرست، مي‌تواند به‌طور غيرمستقيم مطرح شود و در اين حالت علاوه بر اينکه احترام و شخصيت فرد خطاکار محفوظ است، اشتباه او هم به وي تفهيم مي‌شود.
بند ششم: پيگيري والدين جهت اصلاح رفتار فرزندان
اساسي‌ترين وظايف والدين که از حساس‌ترين و ظريف‌ترين کارهايي است که آنان به عهده گرفته‌اند، برخورد شايسته در مواجهه با لغزش‌ها و خطاهاي کودکان و نوجوانان و اصلاح و تغيير رفتار نادرست آنان است. چرا که اگر اين امر به غير از کانال عقلانيت و شيوه‌هاي صحيح انجام شود، چه‌بسا که ضربات جبران‌ناپذيري بر روحيات فرزندان خواهد گذاشت و درنتيجه امر تربيت و اصلاح رفتار ناکام خواهد ماند.
والدين بايد به اين امر توجه داشته باشند که هر معلولي علتي دارد و هر رفتار ناهنجاري که از فرزندان سر مي‌زند، داراي ريشه و زمينه خاصي است. اگر بخواهيم معلولي را تغيير دهيم و رفتاري را عوض کنيم بايد به علل و زمينه‌هاي آن توجه کرد و ريشه‌ها و زمينه‌ها را از بين برد. مثلاً در ريشه‌هاي عصبانيت افراد بايد به پيش زمينه‌ها توجه کرد.
تشويق رفتارهاي صحيح کودکان و نوجوانان باعث رشد الگوهاي مناسب در رفتار آن‌ها مي‌شود و روان شناسان اجتماعي معتقدند که تشويق باعث رشد الگوهاي

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درباره سلامت روان، اشتغال زنان، اوقات فراغت Next Entries منابع تحقیق درباره کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، ارتکاب جرم