منابع تحقیق درباره کتاب مقدس، تعلیم و تربیت، علم و تکنولوژی، دوران باستان

دانلود پایان نامه ارشد

به موسیقی دارند که می توان به آن تکیه کرد. وی در بحثی پیرامون تفریح و موسیقی در اسلام ضمن بحث از موسیقی های مناسب با مجالس لهو و لعب، همه نوع تفریحاتی را که شامل خصلتی بی خود کننده باشند را در زمره لهو و لعب می آورد که از جمله ی آنها موضوع غنا است. وی غنا را آن نوع موسیقی ای می داند که دارای ویژگی ها و کاربرد های خاصی است و بیان می دارد که اسلام آن چیزی که را از لوازم زندگي اشرافي مردم هوس‌باز بوده است را تحريم كرده است:
“آن نوع موسيقي كه از اين سري باشد يعني از سري عواملي كه انسان‌ها را از ميدان هدف‌هاي جدي دور مي‌كند و به ميدان هوس‌بازي و سرگرمي‌طلبي و كامجويي خودپرستانه سوق مي‌دهد، اين در اسلام منع شده يا تحريم شده است. اما اگر نوعي موسيقي وجود داشته باشد كه از اين قبيل نباشد، اگر آواز خواندني كه از اين قبيل نباشد آيا آن هم حرام است؟ دليلي تا اين لحظه در تحريم آن در اسلام سراغ ندارم و مي‌توان گفت كه آنچه دربارة تحريم در مجموع كلمات فقها و دانشمندان و در روايات آمده ناظر به همان قسم اول است. يعني آن نوع موسيقي، آن نوع ترانه‌خواني، آن نوع آوازه‌خواني كه باب مجالس عيش و طرب، باب مجالس ميگساري و شاهدبازي، باب مجالس بي‌خبري و به دنبال غفلت و بي‌خبري رفتن است. آن در اسلام تحريم شده است و مي‌توان گفت كه در اين روايات دربارة موسيقي‌هاي ديگر – گفتم، اگر چنين موسيقي وجود داشته باشد – بحثي نمي‌كند. اين بحث‌هاي فني مربوط به اهل فن باشد، آنچه درباره‌اش بحث مي‌كنم همان نظر اسلام است و مي‌گويم وقتي در اسلام از تحريم آواز خواندن، ترانه‌ خواندن، غنا و يا موسيقي صحبت مي‌شود، انسان از روايات و از دلايل فقهي و حتي از عبارات فقها در اين زمينه مي‌فهمد كه منظور، آن موسيقي اغواگر، آن موسيقي بي‌خبري‌آور، آن موسيقي است كه روح جدّ را در بشر ضعيف مي‌كند و بشر را از تعقيب هدف‌هاي جدي دور مي‌كند، يعني بشر را به مرحله‌اي مي‌آورد كه براي او هدف‌هاي جدي ديگر هدف نيست، بلكه وسيله است. حتي صبح تا شب ممكن است خيلي هم جدي كار بكند اما هدفش از اين كار جدي، باز اين است كه نتيجة كارش را كه به صورت پول است، صرف آن ساعات بي‌خبري ‌بكند.اين نوع موسيقي، اين نوع غنا، اين نوع آواز، اين نوع هنر، حرام است.
همچنین با توجه به موضوع این رساله که بررسی ابعاد معنوی موسیقی است به نظر می رسد که تعریف خجسته از موسیقی و غنا برای انجام تحقیق کاربردی تر است. تمایزی که خجسته(1389) در ابتدای مقاله خود با عنوان « کنش جمعی موسیقی در رادیو» بین موسیقی و غنا قائل می شود می تواند مسیر انجام تحقیق را روشن نماید. وی موسیقی ای که انسان را از یاد خدا غافل کند را غنا و غیر آن را موسیقی می نامد.
بنابراین، این پژوهش، تحقیقی در حوزه موسیقی است نه آنچه در فقه غنا خواند می شود و با توجه به تعریفی که از آن شد دور کننده انسان از خدا و معنویت است.
در این باره علامه محمد تقی جعفری می افزاید:
هیچ صاحب نظری و متفکری که خود را در این زندگانی مسئول می داند، نباید بدون تامل و دقت و با مقداری دلایل توجیهی، تکلیف «نفس» یا « روح» انسانی را با پدیده ی موسیقی یکسره نماید. حتی اگر بر فرض، معلومات و تحقیقات ما درباره ی موسیقی به حدی رسید که اثبات کردیم موسیقی بر دو نوع تقسیم می گردد: مفید و مشروع و غیر مفید، و منظور از غیر مفید همان پدیده ی ناسالم است و لهو و لعب و ممنوع می باشد، با این حال، حرکت انسان ها را در مرز سهم این دو نوع با احتیاط تلقی کنیم؛ زیرا جاذبیت خود موسیقی مقتضی تعدی و تجاوز از مرز به داخل منطقه ی ممنوعه در ذات خود می باشد.(152:1389)

2-2-2 موسیقی در کلیسا
مسیحیت سریانی، بیزانسی و لاتینی دسته ای از مقام های موسیقایی را از دوران باستان پسین (تقریباً 200 تا 700 م) به ارث برده که در هشت «تن» تنظیم شده و برای مزامیر22 و سرودهای نیایش و فرضیه های الاهی به کار برده می شد. برای قرائت موقرانه ی کتاب مقدس نیز از دکلمه کردن همراه با موسیقی استفاده می شد. مزامیر را با شیوه های مختلف با چندین لحن مزمور می خواندند که برخی از آن ها حالت سرودخوانی های ساده و تقریباً یکنواخت را داشتند و برخی دیگر با نغمه های پیچیده و ساخته و پرداخته شده همراه بودند. در نیایش سرایی یا مزمور خوانی مستقیم ، خوانندگان مزمور را با یکدیگر می خواندند. در مزمور خوانی پاسخ وار یک سر خوان یا گروهی از سر خوان ها آیه های مزمور را زمزمه می کردند و در همان حال همسرایان با ترجیع بندی به هر آیه پاسخ می دادند. آیه های مزمور که قبل و بعد از تلاوت کتاب مقدس در آیین نیایش و فرضیه ی الاهی با آواز خوانده می شدند، از قبیل سروده های لاتینی یا یونانی و سرودهای سپاس خدا همراه با نغمه های دقیقاً تنظیم شده به همین نحوه خوانده می شدند.در مزمور خوانی تهلیلی، دو گروه همسرا به صورت یک در میان آیه های مزمور را با آواز می خواندند. در این نوع مزمور خوانی گاهی از ترجیع بندهایی نیز استفاده می شود. نغمه هایی نسبتاً ساده ی آیه های مربوط به افتتاح مراسم مَس رومی و تهلیل خوانی آداب یونانی- بیزانسی بقایای پراکنده یی از مزمور های تهلیلی به شمار می آیند. صورت چهارمی از مزمور خوانی در اداب بیزانسی وجود دارد که از آن در هسپرینوس(عبادت مغرب) و آینوی(عبادت صبح) استفاده می شود و آنها آیه های یک مزمور یا مزامیر در لابلای آیه های سرود نیایش گنجانیده می شوند. (هیلنز،1390)
2-2-3 موسیقی در یهودیت
در یهودیت صوت بر شمایل نگاری مقدم است و روش اصلی بیان احساسات دینی شمرده می شود. در مواضع متعددی از کتاب مقدس به آواز های عبری قدیمی اشاره شده است. در معبد لاویان نیز در هنگام تقدیم قربانی به سرود خوانی می پرداختند. همچنین از ساز های ضربی و زهی یاد شده است. (هیلنز،1390)

2-2-4 تفاوت موسیقی در اسلام و مسیحیت
تفاوت در موسیقی در دین اسلام و مسیحیت از دیدگاهی فلسفی بررسی می شود. به عبارت دیگر آشنایی با فلسفه ی وجودی موسیقی در مسیحیت وتفاوت آن با اسلام باعث می شود در بکارگیری این وسیله در تبلیغ ادیان مختلف به ویژه دین اسلام نگاه دقیق تری داشته باشیم. موسیقی در اسلام از دیر باز محل مناقشه ی علمای دین بوده است و در دوره های مختلف معمولاً با مخالفت هایی جدی از طرف نهاد های دینی جامعه ی مسلمین مواجه بوده است. این در حالی است که در سایر ادیان مانند مسیحیت موسیقی و ابزار و آلات نواختن آن در کلیسا، که عبادتگاه مسیحیان است، حضور دارد و همواره افرادی که به صورت تخصصی با موسیقی آشنایی داشته اند، مسئولیت این نوع فعالیت ها را در کلیسا بر عهده دارند. فلسفه موسیقی در کلیسا و شنیدن حضوری آن برای تقویت ایمان دینداران است؛ از این جهت باید ها و نباید های خاص خود را دارد(خجسته، 48:1386). در واقع همین دیدگاه فلسفی است که تفاوت موسیقی در اسلام و مسیحیت را آشکار می سازد. این تفاوت موجب می شود که موسیقی در جهان غرب و به طور کلی در کشور های مسیحی علاوه بر رشد و گسترش روز افزون و همراه با خلاقیت، جزئی از فرهنگ مردمان مسیحی باشد. آنچنان که دیواین(2011) بررسی کرده است موسیقی در کشور های مسیحی افریقا تحت تاثیر فرهنگ های بومی بوده است و با موسیقی کلیسا های غربی متفاوت است؛ به طوری که موسیقی کلیسای غربی برای گوش مسیحیان افریقایی اغلب بسیار غریب است و مسیحیان افریقایی چندان ارتباطی با آن برقرار نمی کنند. حضور موسیقی کلیسا و برخورد آن با فرهنگ های متفاوت موجب شده است که موسیقی مذهبی در غرب به پویایی هایی در شکل و محتوا برسد و دین در ژانر های مختلف موسیقی – در دوره ی معاصر این ژانر ها اغلب در حوزه موسیقی مردم پسند قرار دارند- بازنمایی های متفاوتی داشته باشد؛ که تاکنون محل بحث و مطالعه های فراوانی در حوزه ی مطالعات موسیقی مردم پسند بوده است.

2-2-5 تاریخچه و گفتمان موسیقی مذهبی جهان
پژوهشگران مطالعات مذهبی و مبلغان مذهبی معمولاً دو دوره در تاریخچه اخیر تبلیغ مسیحیت برمی شمارند: استعمارگرائی و ضد استعمارگرائی. این دوره ها به دو بعد متفاوت از سرودخوانی تبلیغ مذهبی مربوط است.
طی قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، فعالیت تبلیغ مذهبی با گسترش استعمار در یک راستا بود و الهیات تبلیغ مذهبی به وسیله یک فرض پدرمآبانه از برتری غربی مشخص گردیده بود. بنابراین، مبلغان مذهبی با تفکر استعماری گمان می کردند که موسیقی های فرهنگ های غیرغربی نه تنها از لحاظ فنی و زیبایی نسبت به سرودهای غربی در درجه پایینی قرار داشتند، بلکه «حتی ذاتا شیطانی بودند و قادر به انتقال الهیات بی نقص مسیحیت» نبودند. از این رو، تلاش در جهت تغییر مذهب با قرار دادن سرودهای غربی در ذهن جدید الایمان ها یا با «اهلی کردن» آهنگ ها، ترانه ها و ابزارهای موسیقی آن ها همراه بود. مول در این راستا می افزاید: «آن زیاد خوب نیست، به کتاب سرود ما گوش دهید.»
در اوایل قرن بیستم، الهیات تبلیغ مذهبی در حال تغییر بود. به ویژه، ظهور تفکر دین واحد(جهانی) آغاز نوعی جدید از آگاهی یا بیداری جهانی را در کلیسای غرب نشان می دهد. کنفرانس جهانی تبلیغ مذهبی ادینبورگ در سال 1910 به عنوان «محل تولد جنبش جهانی» شناخته می شود. دو دسته از رویدادها در کتاب نقش و تفسیر کنفرانس جهانی تبلیغ مذهبی اثر ویلیام گاردنر به عنوان یک سری تغییرات در تصور جهانی کلیسای غرب از هم متمایز شده اند. نخست، پیشرفت علم و تکنولوژی به وضوح ربط داده می شود به یک شکل دهی مفهومی مجدد، که دیدگاهی جهانی و کل نگرتر است. سپس، مهم تر از آن در این متن، جنگ های میان چین و ژاپن و میان روسیه و ژاپن که به درک جدیدی از رابطه میان غرب و شرق مرتبط است. از نظر گاردنر، نقش ژاپن در این جنگ ها به این نکته اشاره داشت که «جریان پیشرفت و تسلط غرب که بیشتر پدیده ی تغییرناپذیر طبیعت به نظر می آمد تا این که نتیجه فعالیت ها و وضعیت انسان، متوقف و به عقب رانده شد». اکنون این مسئله ممکن بود که «جریان نفوذ، برتری تجاری و سلطه سیاسی از این به بعد معکوس گردد و از شرق به غرب جریان پیدا کند!». نزدیک به یک قرن بعد، این تغییر چهره ی کلیسای غرب نزد جهان غیرغربی، نشانه ای در نظر گرفته شد که این کنفرانس”ناقوس عزای الهیات امپریالیستی را به صدا درآورد”.(بل،6:2001)
این تغییر در الهیات تبلیغ مذهبی با تغییر در سرودهای مذهبی همراه بود. چنان که نخستین بُعد سرودهای مذهبی با استعمار فرهنگی مشخص می شد، بُعد دیگر آن با رد این موضوع مشخص است. به جای غربی سازی فعالیت های موسیقی محلی (یا با اعمال یا با اهلی کردن)، در نیمه دوم قرن بیستم، جدید الایمان های غیرغربی نه تنها تشویق به استفاده از فرهنگ های موسیقی محلی خود در بیان مراسم عبادی خود بودند (تغییری که به وسیله شورای دوم واتیکان صورت گرفت)، بلکه موسیقی غیرغربی به طور فزاینده ای در کلیسای غرب ارزشمند محسوب می شود.(دیواین،2007:8)

2-3 دین و رسانه
یکی از موضوعات مطرح در حوزه ی ارتباطات که اخیراً توجه بسیاری از اندیشمندان این حوزه را به خود جلب کرده است موضوع ارتباط دین و رسانه است. اما با توجه به حساسیت موضوع هورسفیلد(1382) معتقد است که در حوزه های اصلی دین شناسی فعالیت چشمگیری در مورد رسانه های الکترونیکی و تاثیرات متقابل آن صورت نگرفته است. نیز برل(1993) اضافه می کند که بررسی های اخیر کیمته آموزش رسانه ها، وابسته به شورای ملی کلیساها، نشان می دهد که درک نقش رسانه ها در تعلیم و تربیت دینی و رهبری مذهبی به بیراهه رفته یا به حاشیه رانده شده است.
2-3-1 تبشیر گرایان23
تبشر گرایان از هر وسیله ی ممکن برای مرتبط کردن رسالت عیسی مسیح با فرهنگ روزمره استفاده می کنند. تبشیر گرایان، به موازات تلاش برای تشویق افراد به گرویدن به مسیحیت، رسانه های جدیدی را راه اندازی می کنند، از آن ها استفاده می کنند و موضوعی برای رسانه ها می شوند. به گواه تاریخ، گروه های تبشیری در بهره گیری از رسانه های جدید پیشگام بوده اند و صورت ها و کارکرد های آن ها را با نیاز های خود سازگار کرده

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درباره عناصر فرهنگی، تبلیغات رسانه، فرهنگ مردم پسند، رخداد تاریخی Next Entries منابع تحقیق درباره قرن نوزدهم، تبلیغات رسانه، رسانه های جمعی، فرهنگ مردم پسند