منابع تحقیق درباره اطلاعات مالی، استانداردهای حسابداری، کمیته تدوین، گزارشگری مالی

دانلود پایان نامه ارشد

برای حفظ منافع جامعه و تنظیم فعالیت‌های واحدهای تجاری، تعیین سیاست‌های مالیاتی و تشخیص مالیات به اطلاعات نیاز دارند. همچنین آحاد جامعه از طرق مختلف نیازمند اطلاعات مالی می‌باشند. به‌طور مثال، این گروه علاقه‌مند به دانستن اطلاعاتی در خصوص پرداخت مالیات و عوارض، هزینه‌های حفظ محیط زیست و همچنین رعایت حقوق شهروندان توسط واحدهای تجاری می‌باشند. علاوه بر گروه‌های فوق‌الذکر سایراستفاده‌کنندگان مانند بورس اوراق بهادار، کارگزاران بورس، تحلیل‌گران مالی، پژوهش‌گران و غیره نیز برای رفع برخی نیازهای اطلاعاتی خود به صورت‌های مالی تکیه می‌کنند.
همان‌گونه که مشاهده شد طیف گسترده‌ای از استفاده‌کنندگان و نیازهای آنان وجود دارد. ولی دو هدف اصلی استفاده‌کنندگان از اطلاعات مالی، «توان پیش‌بینی» و «حسابدهی یا پاسخگویی» است (شباهنگ، 1381). یعنی استفاده‌کنندگان یا برای انجام پیش‌بینی و یا برای پاسخگویی به اطلاعات مالی نیاز دارند. از نظر او «توان پیش‌بینی» و «حسابدهی»، اهداف مجزایی محسوب می‌شوند. هدف «توان پیش‌بینی»، به ارقامی توجه دارد که برای پیش‌بینی رویدادهای آتی مفید است در حالی‌که هدف «حسابدهی»، ارزیابی عملکرد واحد انتفاعی را مدنظر دارد. بنابراین هدف «حسابدهی» عمدتاً معطوف به مدیریت و هدف «توان پیش‌بینی» مربوط به سایر استفاده‌کنندگان است.
با شناخت طیف گسترده استفاده‌کنندگان از اطلاعات مالی که از سهامداران یک واحد تجاری تا آحاد جامعه را در بر می‌گیرد، همچنین آشنایی با نیازهای اطلاعاتی آنان، می‌توان چنین استدلال کرد که استفاده‌کنندگان از اطلاعات مالی، عمدتاً برای اتخاذ تصمیمات در خصوص مسائل مختلف به این اطلاعات مراجعه می‌نمایند. لذا ارائه اطلاعاتی مرتبط با این تصمیمات، می‌تواند باعث افزایش کارایی و اثربخشی اطلاعات ارائه شده گردد. در ادامه به بررسی خصوصیات کیفی اطلاعات مالی خواهیم پرداخت. بررسی خصوصیات کیفی اطلاعات مالی از آن جهت دارای اهمیت است که برای انجام هر تصمیمی وجود اطلاعاتی دقیق، قابلیت اعتماد و مربوط ضروریست و بر دقت تصمیمات متخذه تأثیرگذار است.

2-3. خصوصیات کیفی اطلاعات حسابداری
همان‌طور که پیشتر اشاره شد، ارائه اطلاعاتی مفید جهت بهبود تصمیمات و افزایش توان پیش‌بینی و ارزیابی استفاده‌کنندگان، از اهداف اولیه حسابداری می‌باشد. با توجه به این هدف باید مشخص نمود که چه اطلاعاتی مفید و سودمند محسوب می‌شود. در واقع باید مشخص نمود که اطلاعات ارائه شده باید دارای چه خصوصیاتی باشند، که برای انجام تصمیم و توانایی پیش‌بینی و ارزیابی، مفید محسوب شوند.
کمیته تدوین استانداردهای حسابداری (1388) در بیانیه مفاهیم نظری گزارشگری مالی و در تعریف خصوصيات‌ كيفي‌ اطلاعات بیان می‌دارد: که «خصوصیات کیفی به‌ خصوصياتي‌ اطلاق‌ مي‌شود كه‌ موجب‌ مي‌گردد اطلاعات‌ ارائه‌ شده‌ در صورت‌هاي‌ مالي‌ براي‌ استفاده‌كنندگان‌ در راستاي‌ ارزيابي‌ وضعيت‌ مالي‌، عملكرد مالي‌ و انعطاف‌پذيري‌ مالي‌ واحد تجاري‌ مفيد واقع‌ شود». همچنین در تعریفی از هندریکسون و ون‌بردا (1992) برای ویژگی‌های اطلاعات مالی چنین آمده است «ویژگی‌هایی از اطلاعات مالی که موجب سودمندی آن‌ها می‌شود».
درگزارش «گروه تروبلاد»، در خصوص ویژگی‌های کیفی اطلاعات مالی بیان شده است که، ویژگی‌های کیفی اطلاعات مندرج در صورت‌‌های مالی باید به میزان زیادی براساس نیازهای استفاده‌کنندگان از این صورت‌های، قرارگیرد. اطلاعات باید، تاحد امکان بی‌طرفانه تهیه شده باشد. استفاده‌کنندگان، هنگام تصمیم‌گیری نه تنها باید اطلاعات ارائه شده را درک کنند، بلکه باید بتوانند قابل اعتماد (اتکا) بودن آنها را مورد قضاوت و ارزیابی قرار بدهند، بتوانند آنها را با اطلاعات ارائه شده مورد قضاوت و ارزیابی قراربدهند و نیز بتوانند آنها را با اطلاعات ارائه شده در مورد انواع فرصت‌ها که پیش رو دارند و تجربه‌های قبلی مقایسه نمایند. در همه موارد اطلاعات زمانی مفیدتر است که بر محتوای اقتصادی، و نه برشکل فنی، تأکید بیشتری بنماید (ریاحی بلکویی1، 2000). براساس تعاریف فوق می‌توان چنین استنباط نمود که اطلاعات مالی باید دارای ویژگی‌هایی باشد که علاوه برسودمندی در تصمیم‌گیری، در پیش‌بینی و ارزیابی‌های استفاده‌کنندگان از این اطلاعات مفید واقع شود.
هیأت استانداردهای حسابداری مالی بین کیفیت «ویژگی‌های خاص استفاده‌کنندگان» و ویژگی‌های «خاص تصمیم‌گیری» استفاده‌کنندگان تمایز قائل می‌شود. ویژگی‌های خاص استفاده‌کنندگان آن دسته از ویژگی‌هایی است که در رابطه با استفاده‌کنندگان مورد توجه قرار می‌گیرد. برای مثال، استفاده‌کنندگان آگاه یا متخصص در زمینه‌های حسابداری برخی از اطلاعات را «مهم و اثرگذار» نمی‌دانند، زیرا این افراد از این نوع اطلاعات آگاهی کافی دارند. از آنجا که میزان درک اطلاعات ارائه شده به ماهیت و توان بالقوه استفاده‌کنندگان از این اطلاعات بستگی دارد، این ویژگی‌ها را به عنوان ویژگی «استفاده‌کنندگان» می‌شناسند.
از سوی دیگر ویژگی مربوط به «به‌هنگام بودن» اطلاعات هیچ رابطه ای با استفاده‌کنندگان ندارد، زیرا همه استفاده‌کنندگان خواستار اطلاعات به‌هنگام هستند. برای اتخاذ یک تصمیم خاص باید اطلاعات خاص وجود داشته باشد. برای مثال اغلب در مورد تصمیم‌گیری برای حجم تولید، هزینه‌های تولید مورد نیاز است (و نه هزینه‌های ثابت). این نوع اطلاعات نیز دارای ویژگی خاص برای تصمیم‌گیری هستند. در واقع، به بیان کلی‌تر، با توجه به مفهوم عبارت «مهم و اثرگذار بودن» اطلاعات در رابطه با نوع تصمیم مطرح می‌شود. همچنین «قابل اتکابودن» اطلاعات در زمره ویژگی‌هایی قرار می‌گیرد که مربوط به اتخاذ تصمیمات خاص است.(هندریکسون و ون‌بردا، 1992)
بیانیه مفاهیم نظری گزارشگری مالی خصوصيات‌ كيفي‌ را به دو دسته «مرتبط با محتوای اطلاعات» و «مرتبط با ارائه اطلاعات» تقسیم می‌نماید. خصوصيات‌ كيفي‌ اصلي‌ مرتبط‌ با محتواي‌ اطلاعات‌ شامل «مربوط‌ بودن‌« و «قابل‌ اتكابودن‌« است‌. مربوط‌بودن‌ و قابل‌ اتكابودن‌ خود متشكل‌ از خصوصيات‌ ديگري‌ است كه‌ در نگاره شماره 2-1 مشاهده‌ مي‌شود. همچنین‌ خصوصيات‌ كيفي‌ اصلي‌ مرتبط‌ با ارائه‌ اطلاعات‌ نیز شامل «قابل‌ مقايسه‌بودن» و «قابل‌ فهم‌بودن‌« است‌. حتي‌ اگر اطلاعات‌ مربوط‌ و قابل‌ اتكا باشد، مفيد بودن‌ آن‌ درصورت‌ قابل‌ مقايسه‌نبودن‌ و قابل‌ فهم‌نبودن‌ دچار محدوديت‌ خواهد بود (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388).
تقسیم‌بندی ارائه شده توسط هیات استانداردهای حسابداری مالی (FASB) و کمیته تدوین استانداردهای حسابداری ایران، هر دو، برای مفید بودن و سودمندی اطلاعات مالی بر ویژگی‌های «مربوط بودن» و «قابل اتکا بودن» تاکید دارد. از نظر هر دو هیأت هرگاه‌ اطلاعات‌ مالي‌ مربوط‌ و قابل‌ اتكا نباشد، مفيد نخواهد بود. با توجه به اینکه هدف صورت‌های مالی ارائه اطلاعات درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری واحد تجاری است به نحوی که برای طیف گسترده‌ای از استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع شود، می‌توان نتیجه گرفت که خصوصیات کیفی اطلاعات مالی در تحقق اهداف حسابداری بسیار مهم و حائز اهمیت است.
نکته دیگری که در بحث خصوصیات کیفی اطلاعات می‌بایست مورد توجه قرارگیرد، موضوع «اهمیت» به عنوان‌ يك‌ كيفيت‌ آستانه‌اي‌ است‌. اطلاعاتي‌ بااهميت‌ محسوب می‌شوند كه‌ بتواند برتصميمات‌ استفاده‌كنندگان‌ كه‌ برمبناي‌ اطلاعات‌ مالي‌ اتخاذ مي‌شود، تأثير‌گذارد. اهميت‌ به‌ جاي‌ اينكه‌ يك‌ خصوصيت‌ كيفي‌ اصلي‌ لازم‌ براي‌ اطلاعات‌ باشد يك‌ نقطه‌ انقطاع‌ است‌ و بايد قبل‌ از ساير خصوصيات‌ كيفي‌ اطلاعات‌ مورد توجه‌ قرار گيرد. اگر اطلاعات‌ بااهميت‌ نباشد نيازي‌ به‌ بررسي‌ بيشتر آن‌ نيست (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388). در ادامه به بررسی خصوصیات مرتبط با محتوای اطلاعات خواهیم پرداخت.

2-3-1. مربوط بودن
همان‌طور که در نگاره 2-1 مشاهده می‌کنیم اطلاعاتی مربوط می‌باشند که بر تصمیم‌گیری‌ها تأثیرگذار باشد. در واقع مربوط بودن توان بالقوه اطلاعات است که به استفاده‌کنندگان کمک می‌کند تا بتوانند پیش‌بینی‌هایی درباره رویدادهای گذشته، حال و آینده داشته باشند و یا دیدگاه خود را در مورد انتظارات گذشته تأیید یا تصحیح کنند و به این ترتیب باعث ایجاد تغییر در تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان می‌شود. مطابق بیانیه مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران اطلاعاتي‌ مربوط‌ تلقي‌ مي‌شود كه‌ بر تصميمات‌ اقتصادي‌ استفاده‌كنندگان‌ در ارزيابي‌ رويدادهاي‌ گذشته‌، حال‌ يا آينده‌ يا تأیيد يا تصحيح‌ ارزيابي‌هاي‌ گذشته‌ آنها مؤثر واقع‌ شود (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388). هیات استانداردهای حسابداری مالی (FASB) نیز همین تعریف را درخصوص ویژگی «مربوط‌بودن» ارائه نموده است.
تقریباً کلیه هیأت‌ها و کمیته‌های مرتبط با قانون‌گذاری و تدوین‌کنندگان استانداردهای حسابداری، تعریف واحدی را برای ویژگی «مربوط‌بودن» اطلاعات ارائه نموده‌اند و همگی بر سودمندی و اثرگذاری این ویژگی برای ایجاد تغییر در تصمیم از طریق كمك به استفاده‌كنندگان برای انجام پیش‌بینی‌هایی در مورد نتایج رویه‌های گذشته، حال و آینده یا به منظور تأیید یا تصحیح انتظارات قبلی آنها اتفاق نظرداشته‌اند.
ویژگی «مربوط بودن» متشکل از خصوصیات «ارزش پیش‌بینی‌کنندگی» و « انتخاب خاصه » می‌باشد که در ادامه به تشریح آنها می‌پردازیم.

2-3-1-1. ارزش پیش‌بینی‌کنندگی
در تعریف «مربوط‌بودن» به توان اطلاعات، برای پیش‌بینی اشاره شده است، در واقع اطلاعاتی مربوط تلقی می‌شود که توانایی استفاده‌کنندگان در پیش‌بینی رویدادهای آتی مانند جریان‌های نقدی آتی و یا تأیید (رد) پیش‌بینی‌های قبلی را افزایش دهد. «ارزش پیش‌بینی‌کنندگی» اطلاعات منطبق بر همین مفهوم می‌باشد و از طریق افزایش احتمال پيش‌بيني درست نتايج رويدادهاي گذشته يا حال به استفاده‌كنندگان كمك مي‌کند.
اطلاعات‌ مربوط‌، يا داراي‌ ارزش‌ پيش‌بيني‌كنندگي‌ و يا حائز ارزش‌ تأييدكنندگي‌ است. نقش‌هاي‌ پيش‌بيني‌كنندگي‌ و تأييدكنندگي‌ اطلاعات‌ به‌ هم‌ مربوط‌ مي‌باشند. به‌طور مثال‌، اطلاعات‌ در مورد وضعیت فعلي‌ دارايي‌ها، توان سودآوری‌ و جریان‌های نقدی واحد تجاري‌، براي‌ استفاده‌كنندگاني‌ كه‌ سعي‌ دارند توان‌ واحدتجاري‌ را در استفاده‌ از فرصت‌ها و پرداخت سود‌ پيش‌بيني‌ كنند، داراي‌ ارزش‌ است. همين‌ اطلاعات‌ داراي‌ نقش‌ تأييدكنندگي‌ در مورد پيش‌بيني‌هاي‌ گذشته‌ نیز مي‌باشد. اگرچه عموماً فرض مي‌شود ارزش‌هاي منصفانه ارزش پيش‌بيني‌کنندگي بيش‌تري را نسبت به معيارهاي بهاي تاريخي فراهم مي‌آورد، اما هيچ‌گونه مستندات تجربي در اين خصوص موجود نيست. به‌طورکلی، مطالعات نشان داده‌اند که تجدید ارزیابی دارایی‌های ثابت پیش‌بینی سودهای آتی را بهبود می‌بخشد (رحمانی و حمیدی، 1386).
براي‌ اينكه‌ اطلاعات‌ داراي‌ ارزش‌ پيش‌بيني‌كنندگي‌ باشد نيازي‌ نيست‌ كه‌ در قالب‌ يك‌ پيش‌بيني‌ صريح‌ ارائه‌ شود. معهذا توان‌ پيش‌بيني‌ براساس‌ صورت‌هاي‌ مالي‌ تحت‌ تأثير نحوه‌ نمايش‌ اطلاعات‌ در مورد معاملات‌ و ساير رويدادهاي‌ گذشته‌ ارتقا مي‌يابد. به‌طور مثال‌ هرگاه‌ اقلام‌ غيرمعمول‌، غيرعادي‌ و غير تكراري‌ درآمد يا هزينه‌ جداگانه‌ افشا شود، ارزش‌ پيش‌بيني‌كنندگي‌ صورت‌هاي‌ عملكرد مالي‌ افزايش‌ مي‌يابد (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1388).

2-3-1-2. انتخاب خاصه
براساس مفروضات بنیادی حسابداری کلیه اقلام مندرج در صورت‌های مالی باید بر حسب واحد پول ملی که شاخص اندازه‌گیری رویدادهای مالی است، گزارش شود. صورت‌هاي‌ مالي‌ تنها مي‌توانند آن‌ خاصه‌هايي‌ را ارائه‌ كند كه‌ برحسب‌ واحد پول‌ قابل‌ بيان‌ است‌. برخی‌ خاصه‌های‌ پولي‌ كه‌ مي‌توان‌ در صورت‌هاي‌ مالي‌ ارائه‌ كرد عبارتند از بهاي‌ تمام‌ شده‌ تاريخي‌، ارزش متعارف، ارزش فعلی، بهاي‌

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق درباره اطلاعات مالی، نیازهای اطلاعاتی، استانداردهای حسابداری، وضعیت مالی Next Entries منابع تحقیق درباره بهای تمام شده، اطلاعات مالی، استانداردهای حسابداری، کمیته تدوین