منابع تحقیق با موضوع پوشش گیاهی، استان گیلان، استان مرکزی، فیزیوگرافی

دانلود پایان نامه ارشد

ارزيابي عملكرد و دخالت انسان در سيستمهاي طبيعي دارد. در واقع، هر سيستم زماني پايدار است كه گونههاي تشكيلدهندهی آن در طي زمان حفظ شوند و نيز جمعيت افراد تشكيلدهندهی آن داراي نوسانات زياد نشود (اردکانی، 1385).

1-2-7-2- شاخص‌ها و نمايه‌هاي رياضي براي اندازه‌گيري تنوع
با توجه به آنچه كه گفته شد، تنوع گونه‌اي داراي سه جنبه مي‌باشد، تنوع گونهای، غناي گونه‌اي و يكنواختي كه هر كدام از اين جنبه‌ها داراي شاخصها و نمايه‌هاي مختص به خود مي‌باشند.

1-2-7-2-1- شاخص‌هاي تنوع گونه‌اي32
براي محاسبه تنوع گونه‌اي چند شاخص وجود دارد كه عبارتند از:
الف)- نمايه سيمپسون33 (سيمپسون، 1949)
اين نمايه تنوع گونه‌اي را از طريق رابطه (1-1) زير به دست مي‌آورد:
(رابطه1-1)
كه در آن:
S: تعداد گونه
N: تعداد كل افراد جامعه
:ni تعداد افراد گونه iام
: نمايه سيمپسون
اين نمايه درصد تنوع را به ما مي‌دهد، يعني اگر دو فرد را از يك جامعه به صورت تصادفي بگيريم، چند درصد احتمال دارد كه اين دو فرد از دو گونه مختلف باشند. شاخص سيمپسون از صفر تا تقريباً يک تغيير مي‌کند.
ب)- نمايه شانون- وينر (شانون- وينر، 1949)
رابطه‌اي كه براي اين نمايه مورد استفاده قرار مي‌گيرد به شكل زير است:
(رابطه 1 -2)

: نمايه شانون- وينر
:Pi فراواني نسبي افراد گونه i در نمونه مورد نظر
مقدار اين شاخص ار 5/1 تا 5/3 متغير مي‌باشد.

1-2-7-2-2- شاخص‌هاي غناي گونه‌اي34
غناي گونه‌اي كه به نام تراكم گونه‌اي نيز خوانده مي‌شود به مفهوم تعداد كل گونه‌هاي موجود است كه شاخص‌هاي رياضي براي اندازه‌گيري آن عبارتند از:
الف)شاخص غناي مارگالف35 (مارگالف، 1958)
كه در اين شاخص از رابطه (1- 3) براي محاسبه غناي گونه‌اي استفاده مي‌شود:
(رابطه1- 3)
كه در آن:
R: غناي گونه‌اي
S: تعداد گونه
N: تعداد افراد

ب) شاخص غناي منهينيك36 (منهينيک، 1964)
كه از رابطه زير استفاده مي شود:
(رابطه1-4)

1-2-7-2-3- شاخص يكنواختي37
مؤلفه ديگر، يکنواختي است که از نسبت هر شاخص تنوع به حداکثر مقدار آن حاصل مي‌شود، به عبارت ديگر يکنواختي چگونگي توزيع افراد را بين گونه‌هاي مختلف نشان مي‌دهد و مقدار آن بين عدد صفر و يک تغيير مي‌کند، که براي محاسبه آن از شاخص يکنواختي پيلو38 استفاده گرديد.
پيلو (پيلو، 1975):

رابطه (1-5):
E_1=H/〖Ln〗_((s))

فصل دوم
سابقه تحقیق

با توجه به اینکه جنگلهای زاگرس از نقطه نظر مسائل اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی دارای اهمیت فراوانی است لذا حفظ، احیاء و بازسازی و برنامهریزی برای مدیریت بهینه این جنگلها دارای اهمیت فراوانی میباشد. در ارتباط با مطالعهی ساختار، خاک و تنوع زیستی تودههای جنگلی زاگرس در مناطق با شدت تخریب بیشتر و کمتر تخریب شده که امروزه از مباحث مورد توجه و ضروری است تحقیقات بسیار اندکی صورت گرفته است. اما در زمینهی ساختار جنگل و پارامترهای آن تحقیقات متعددی در سایر مناطق رویشی داخل کشور و خارج از کشور صورت گرفته است، که به طورخلاصه به بعضی از آنها در ارتباط با اهداف تحقیق اشاره میشود.

2-1- مطالعات انجام شده در زمینهی ساختار جنگل
فتاحی و همکاران در سال 1379 دریافتند در جنگلهای زاگرس در مناطق حفاظت شده فرم دانهزاد بیشتر به چشم میخورد و در سایر نقاط جنگلها با فرم شاخهزاد دیده میشوند و همچنین عنوان کردند که جستزایی درختان شاخهزاد بلوط تابع عوامل متعددی از قبیل وضع خاک، نوع گونهای، ارتفاع از سطح دریا و سن میباشد.
جانسون39 و همكاران (2002) طی مطالعات اكولوژيكي در رابطه با ساختار جنگلشناسي گونهی بلوط به اين نتيجه دست يافتند كه تغييرات آبوهوا، تناوب در توليد بذر، تغییرات جمعيت مصرفكنندگان بذر، که بر توليد بذر اثر میگذارد روی رويش و بقاي نونهالها تاثيرگذار بوده و ایشان همچنین گزارش کرد که بهره‌برداري و دخالتهاي انساني از عوامل عمدهاي هستند كه مانع از برقراري تعادل در جنگل ميشوند.
حسین زاده و همکاران (1383) در بررسي ساختار جنگلهاي كمترتخريبيافته بلوط در استان ايلام دریافتند که گونهی بلوط ایرانی در مناطق مورد بررسی به صورت خالص یا گونهی اصلی تیپ ظهور پیدا میکند. حداکثر تاجپوشش حدود 35 درصد و سطح مقطع برابر سینه حدود 6/22 مترمربع در هکتار به دست آمد. نمودار توزیع تعداد در طبقههای قطری برخی از تودهها نشانگر تودههای ناهمسال نامنظم است اما بيشتر آنها داراي درختان مسن و از لحاظ زادآوري بسيار ضعيف هستند. پراکنش تعداد در طبقات قطر تاج از توزیع گاما و در مواردی از توزیع نرمال پیروی میکنند. توزیع تعداد در طبقههای ارتفاعی درختان و درختچهها بیانگر آن است که در مناطقی که دارای زیراشکوب درختچهای هستند، شکل توزیع دوکوهانه و نامنظم و در تودههای بدون زیراشکوب درختچهای دارای توزیع نرمال نامنظم است. در اين مطالعه نیز مشخص شد كه تعداد خشكهدارها و همچنين تعداد شاخههاي خشكتاج ميتواند شاخص مناسبي براي تعيين ميزان تخريب در اين تودهها باشد. همچنین عنوان کردند که پراکنش تعداد در طبقات قطر تاج در برخی از منابع (امینی، 1380) به عنوان شاخص برای ساختار توده معرفی شده است. از آنجایی که افزایش ابعاد تاج بهویژه سطح آن موجب محدود شدن فضای رویش برای دیگر گونههاست، لذا پراکنش تعداد در طبقات قطر تاج میتواند گویای نسبتاَ خوبی از وضعیت ساختار تاجی تودهها باشد (حسینزاده و همکاران، 1383).
پژوهش انجام شده توسط علیجانپور و همکاران (1383) در زمینه وضعیت تودههای جنگلی از نظر مشخصات کمی در دومنطقه حفاظتشده و حفاظتنشده نشان داد که تعداد در هکتار درختان، سطح مقطع برابرسینه در هکتار و درصد پایههای دانهزاد، به طور معنیداری در منطقه حفاظتشده بهتر از منطقه غیرحفاظتی است.
هیتیمانا40 و همکاران (2004) ساختار افقی و عمودی جنگل را در دو توده تخریبشده و تخریبنشده در جنگل‌های کوهستانی در غرب کنیا مورد بررسی قرار دادند. در این تحقیق وضعیت حجم توده، پراکنش درختان در طبقات قطری برای گونه‌های مختلف و برای 5 گونه غالب درختی، وضعیت درختان از لحاظ اشکوب‌بندی و وضعیت تاجپوشش جنگل بررسی گردید. نتایج آنها نشان داد که تراکم درختان و زادآوری جنگل در دو توده دارای تفاوت معنی‌داری بوده است. همچنین وضعیت پراکنش درختان در طبقات قطری بر اساس منحنی J نشان از توده ناهمسال مخلوط داشت. در نهایت عواملی چون ارتفاع از سطح دریا، شدت بهره‌برداری و تاریخچهی توسعهی جنگل به عنوان فاکتورهای اثرگذار روی ساختار توده جنگلی معرفی شدند.
حسینزاده و همکاران41 (2004) عنوان کردند منحنی ارتفاع (رابطه بین قطر برابر سینه و ارتفاع درخت) وقتی در یک رویشگاه خوب واقع شدهاند معمولا دارای کشیدگی به نسبت زیاد به سمت راست و بالا است که وجود درختان قطور با ارتفاع زیاد در آنها مشهود است. ایشان همچنین بیشترین مقدار زادآوری بلوط ایرانی را در مناطقی که به دلیل دور از دسترس بودن، اعمال حفاظت و قرق مستقر شده است میداند.
آنگرس42 و همكاران (2005) تركيب و ساختار تودههاي بهرهبرداري شده را در ايالت كبك كانادا با گونههاي غالب افرا قندي، راش و ساير گونههاي پهنبرگ مورد مطالعه قرار دادند و نتيجه گرفتند كه بين ساختار و تركيب گونههاي تودههاي سالمند با تودههاي 12 و 28 تا 33 ساله اختلاف معنيداري وجود دارد. همچنين در اين تودهها به علت باز شدن بيش از حد تاج پوشش، تراكم زادآوري گونههاي مهاجم افزايش يافت.
فلاحچای و مرویمهاجر (1384) در تحقیقی در جنگلهای سیاهکل در استان گیلان گزارش نمودند که پراکنش درختان در طبقات قطری دارای یک توزیع نمایی بوده که از ویژگیهای جنگلهای بکر و طبیعی است. همچنین خصوصیات کمی مانند قطر برابرسینه و تعداد درختان در واحد سطح یا تغییر ارتفاع از سطح دریا بهطور نامنظم تغییر نمیکنند و از لحاظ کمیت زادآوری، بهترین حالت در ارتفاعات میانی (130-1600 متر از سطح دریا) بدست میآید.
گولد و همکاران43 (2006)، بر روی ساختار و ترکیب پوشش گیاهی در طول گرادیان ارتفاعی در پورتوریکو کار کردند. آنها ترکیب گونهای، تنوع، وضعیت حفاظت و ویژگیهای اکولوژیکی هشت جامعه گیاهی جنگلی تروپیکال در طول گرادیان ارتفاعی را تعیین کردند. 85 درصد از گونههای درختی قطرهای کمتر از دو سانتیمتر داشتند. میانگین ارتفاع تاج از 5 تا 17 متر بود. میانگین سطح مقطع و تراکم تنه به ترتیب از 15 تا 61 مترمربع در هکتار و 2156 تا 6678 پایه در هکتار برای پایههای بیشتر از دو سانتیمتر قطر به دست آمد. غنای گونهای از 8 تا99 گونه برای همهی پلاتها محاسبه شد.
اسلامی و ثاقبطالبی (1386) پژوهشی با عنوان بررسی ساختار طبیعی راشستانهای خالص و آمیخته در جنگلهای شمال کشور (منطقهی نکا) انجام دادند. در این مطالعه مشخصههای تودههای جنگلی از قبیل ساختار عمودی و افقی، ترکیب گونهها، تعداد، سطح مقطع برابر سینه و حجم در هکتار به دست آمد. نتایج نشان دادند که سطح مقطع برابر سینه در هکتار تودهی خالص 8/31 مترمربع و در تودههای آمیخته 41 مترمربع میباشد. راش بیشتر از 80 درصد سطح مقطع و حجم تودههای خالص را تشکیل میدهند که با مقایسه نسبت سطح مقطع و حجم راش در تودههای آمیخته، کمتر از تودههای خالص میباشد. درصد تعداد پایه در هکتار برای کلاسه قطری قطور در توده خالص و آمیخته به ترتیب 32 و 17 درصد بوده است. در دو تودهی خالص و آمیخته در سطح یک هکتار حالت ناهمسال دیده میشود.
ساوادوگو و همکاران44 (2007)، بر روی ترکیب، ساختار و تنوع گونههای چوبی در بورکینا فاسو کار کردند.ترکیب، ساختار و تنوع گونههای چوبی در چهار تکه از پوشش گیاهی توصیف شدند (جنگل متراکم، جنگل تنک، جنگل گالری و جنگل آیش متروک). تراکم، غلبه، فراوانی و ارزش اهمیت خانواده و گونه برای مشخص کردن ترکیب گونهها محاسبه شد. تراکم و سطح مقطع در جنگل از همیشه بیشتر بود. توزیع طبقههای قطر پوشش گیاهی یک منحنی J معکوس به وجود آورد که تعیین میکند جنگل توسط افراد جوان غالب شده است. توزیع طبقههای ارتفاعی در سه تکه منحنی نمایی منفی نشان میدهد در حالی که در جنگل گالری یک منحنی زنگولهای نشان داد.
اميري و همكاران (1387) تركيب و ساختار تودههاي طبيعي و بهرهبرداري شدهي جنگل‌هاي بلوط را در لوه گرگان مورد مقايسه قرار دادند و گزارش کردند كه در حالت ايدهآل، تراكم و سطح تاجپوشش درختان در تودههاي مورد مطالعه، نقش بسزايي در شكلگيري ساختار و آيندهی جنگل دارد. نتایج نشان داد که تودههای طبیعی از نظر قطر برابر سینه، سطح مقطع برابر سینه، تراکم، ارتفاع تنه و مساحت تاجپوشش با تودههای مدیریت شدهی 25 و 45 ساله اختلاف معنیداری با هم دارند، به طوری که بیشترین و کمترین میزان قطر، سطح مقطع و ارتفاع مربوط به تودههای طبیعی و تودههای 25 ساله میباشد. تودههای طبیعی بیشترین مساحت تاجی و تودههای 45 ساله کمترین مساحت تاجی را دارند. بیشترین و کمترین مقدار تراکم را تودههای 45 ساله و طبیعی دارند. منحنی پراکنش تعداد در طبقههای قطری نشان داد که تودههای طبیعی، 25 ساله و 45 ساله از حالت ناهمسالی برخوردارند. به طور کلی نتایج نشان دادند که تراکم پایهای در تودهها با میزان سطح تاج درختان رابطع معکوسی دارند.
آقاخانی و همکاران (1388) روند تحول اکولوژیکی و ساختار توالی تودههای ذخیرهگاهی جنگلی استان مرکزی را بررسی کردند. بررسی نمودار پراکنش تعداد در طبقات قطری منطقه نشان داد تودهی جنگلی دارای ساختار ناهمسال و کمشوندهی نامنظم و دارای توزیع دوکوهانه میباشد. بررسی نمودار پراکنش تعداد در طبقههای ارتفاعی نیز حالت نزدیک به نرمال و چولگی به راست با شیب کم را نشان میدهد.
سلیمانی و همکاران (1387)، تأثیر عوامل فیزیوگرافی بر ساختار جستگروههای بلوط

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع پوشش گیاهی، سازمان ملل متحد، کشورهای در حال توسعه، رویکرد نوین Next Entries منابع تحقیق با موضوع تجزیه واریانس، پوشش گیاهی، عوامل ساختاری، استان کرمانشاه