منابع تحقیق با موضوع پرونده شخصیت، قانون جدید، دادرسی کیفری، روانشناسی

دانلود پایان نامه ارشد

میآورد.121
تحقیقات و پژوهشهای اجتماعی، سعی در شناخت ویژگی محیط جرمزا و مقایسهً آن با محیط سالم، بررسی بزهکاری در محیطهای مختلف به منظور شناخت شرایط و عواملی که فرد را به سوی بزهکاری سوق داده است، دارد. لذا مددکاراجتماعی برای تهیهً گزارش اجتماعی بزهکار باید سراغ این عوامل برود. او به تحقیق پیرامون خانواده، همسالان، وضعیت سواد، اقتصاد، شغل و… در فرد بزهکار میپردازد تا با بررسی آنها علت بروز جرم را در وی کشف نماید. یکی از وظایف بسیار مهمی که برای مددکاران اجتماعی در قانون جدید آییندادرسی کیفری مورد نظر است شناسایی و تشکیل پرونده شخصیت است

گفتار چهارم: تحقیق و پژوهش پزشکی و روانپزشکی
در این قسمت از پرونده مجرم، وضعیت سلامتی شخص متهم یا محکوم مشخص میشود اگر انحرافات جسمی و اخلاق در نتیجه این عوامل باشد با کشف علت، در رفع معلول اقدام میگردد. در این قبیل مسائل باید از طریق تنپیمایی؛ یعنی اندازهگیری قسمتهای مختلف بدن به نسبت متقابل رشد جسمانی و قوای دماغی پی برد و ناهماهنگی را معلوم ساخت. آزمایشهای مربوط به قلب، فشار شریانی، شمارش گلبولها، تعیین گروه خون، قدرت بینایی، تشخیص رنگها و میزان شنوایی را انجام داده و نتایج حاصله را در پرونده منعکس نمود و در قسمت دیگری، در مورد انواع بیماریهای آمیزشی، وراثتی، اعتیاد والدین به الکل و مواد مخدر، طرز کار غدد داخلی و رشد تمایلات جنسی معاینه و آزمایش انجام داده و در هر قسمت با توجه به نتیجه حاصله اقدامات ویژهای را پیگیری نمود.
در اطفال و نوجوانان، آزمایش شروع بلوغ و یا تکامل بلوغ که در رفتار و کردار آنان تأثیر دارد حائز اهمیت زیادی میباشد. نتایج آزمایشها با تعیین نوع بیماری و یا ناراحتی جسمی و یا روانی آزمون شونده در ورقه مخصوص ثبت و ضمیمهی پرونده شناسایی شخصیت میگردد.122
قسمت دیگر، حاوی اطلاعاتی در مورد آزمایشهای روانپزشکی است، در این قسمت جهت تشخیص نوع بیماریها و اختلالات روان، حالات عصبی، ضایعات مغزی روانپزشک فرد آزمونشونده را مورد آزمایش قرار میدهد. آزمایشات روانپزشکی از آزمایشات نورولوژیکی قابل تفکیک نیست زیرا در روانپزشکی نیز از وضع جسمانی و روانی، نیروی عمومی، میزان حساسیت، تحریکپذیری، مقاومت عضلانی و عاطفی آزمایش به عمل میآید.123 امروزه یکی از مهمترین آزمایشهایی که در این مورد انجام میگیرد ثبت امواج الکتریکی سلولهای عصبی مغزبر روی نوار کاغذ میباشد.124 با توسل به این مدارک میتوان حقایق را شناخت و در اصلاح وبازپذیری فرد اقدام نمود تا از کثرت جرایم در جامعه کاسته شود. بدون شک ارزش آزمایشهای روانپزشکی مانند پزشکی تابع صلاحیت علمی و شخصی روانپزشک و میزان دقت، امکانات و وسایل و شرایط موجود برای آزمایش است.

گفتار پنجم: تحقیق و پژوهش روانشناسی
روانشناسی در سالهای اخیر مورد توجه واقع شده و همراه با پیشرفت سایر شعب گسترش و توسعه یافته است.در گذشته به هیچ وجه توجهی به علل جرم از نظر کیفیت روانی وحالات خاص مجرم مبذول نمیگردید و حتی جنون یا سایر عوارض شبیه آن نمیتوانست از موجبات معافیت مجازات باشد. علت این بودکه در آن دوران برای صدور احکام کیفری فقط نفس جرم مورد توجه قضات قرار میگرفته نه حالات و نفسانیت مجرم.
خوشبختانه، روانشناسان جدید با طرح پیشگیری از وقوع جرم و توجه به شخصیت مجرم و شیوههای بهسازی و نوسازی او، باب جدیدی را در مباحث کیفری گشودند. بعضی از روانشناسان نیز متوجه این نکته بودند که مقام قضایی صالح نباید در رسیدگی به رفتارهای جنایی و صدور رأی فقط نفس جرم را مدنظر قرار دهند و به بازداشت و جریمه یا زندان و اعدام بزهکار قناعت کنند؛ زیرا با این عمل مسئله اصلی که پیشگیری از تکرار جرم در جامعه است حل نمیگردد، بلکه باید به مطالعه و شناخت علل و انگیزههای جنایت، شخصیت اختصاصی بزهکار، وضعیت جسمانی و روانی بویژه تجربههای تلخ دوران کودکی، محیط خانوادگی و اجتماعی و تربیتی او اقدام نمایند و به ارزیابی میزان مسئولیت و خودآگاهی در ارتکاب جرم و نقش ناخودآگاه در آن بپردازند و بالاخره باید انگیزههای آشکار و پنهان، که او را به تبهکاری کشانده مورد بررسی قرار دهند و حکمی متناسب صادر کنند.125 روانشناسی جنایی، علم مطالعه شخصیت بزهکار و شناخت علل و انگیزههای وی و نیز روشهای جامعهپذیری و تجربههای دوران کودکی و محیط زندگی بزهکار و نقش ناخودآگاه او در ارتکاب جرم است.126
اشخاصی که مرتکب جرم میشوند و یا در حالت خطرناک هستند غالباً از لحاظ جسمی با افراد عادی تفاوت ندارند انحراف و ناسازگاری آنها اکثر از وضع ادوار مختلف زندگی و محرومیتهای عاطفی و اجتماعی است که منجر به ناراحتیهای روانی و رفتارهای غیر عادی شده و آنان را به سمت ارتکاب جرم سوق میدهد. میان مشکلات روانی و بزهکاری وقتی رابطه علت و معلولی برقرار میشود که با محیط نامتناسب توأم گردد. در آزمایشهای روانی روانشناس از آزمونشونده میخواهد تمام تاریخچه زندگی خود را بیان کند و هیچ نکتهای را ناگفته نگذارد و هم چنین آزمایشهای مختلفی برای تعیین میزان هوش، ذوق و استعداد آزمونشونده به عمل میآورد.127
علت بزهکاری بزهکاران را بدون کمک روانشناسی و شناخت محیط رشد و تربیت خانوادگی وی نمیتوان یافت. رشد روانی و اجتماعی آدمی از کودکی آغاز شده و اگر با مانعی روبرو نشود به موازات رشد جسمی او به سوی کمال میرود. احساس امنیت و اطمینان خاطر از نیازهای اساسی است که اگر در دوران کودکی و نوجوانی تأمین شود و به موازات آن غذای خوب و کافی و محبت نیز وجود داشته باشد سبب سلامت تن و روان خواهد شد.
به نظر روانشناسان، عدم تعادل روانی باعث اختلال شخصیتی افراد شده و آنها را به سوی ارتکاب جرم هدایت میکند. افراد مبتلا به اختلالات فکری و یا پریشانیهای خلقی ویا عوارض روانی بسیار شدید، قدرت سازگاری و تطبیق خود با محیط و اجتماع را نداشته و راحتتر از افراد معمولی تحت تأثیر عوارض و شرایط واقع و مرتکب اعمال منافی با نظم عمومی میگردند. آنگونه افراد به دلیل زمینهً روانی قبلی، دارای اراده ضعیف و متزلزل وشخصیتی تلقینپذیر بوده و در برخورد با شرایط جرمزا زودتر از سایرین تسلیم میشوند.128 لذا بررسی اختلالات روانی در مقولة بزهکاری بسیار مهم است.
اهمیت عوامل روانی در کشاندن یک فرد به سوی بزهکاری انکارناپذیر است. لیکن با تعمق در ماهیت بزهکاری و شخصیت بزهکاران، این حقیقت آشکار میشود که بر خلاف عقیدة پیشین، بزهکاران دیوانه یا بیمار روانی نیستند. بلکه نقش عوامل روانی گر چه بسیار حائز اهمیت است اما به حدی که بعضی از متخصصین این رشته برای آنها قائلند مورد قبول نخواهد بود؛ زیرا اگر عوامل روانی به شکلی در گذشته مورد قبول بوده است، عاملی بیچون و چرای سقوط در ورطه بزهکاری فرض شود، امروزه اغلب افراد جامعه به نوعی دچار اختلالات مختلف خفیف یا شدید روانی و روحی هستند. پس باید پذیرفت که همة افراد اجتماع از بزهکاری ناگزیرند. لذا چنین عقیدهای پس از مطالعات و بررسیها که بر مجرمان انجام میشود بسیار کمرنگ میشود، زیرا بزهکارانی که مبتلا به اختلالات شخصیتی میباشند در اقلیت قرار دارند و اکثر بزهکاران افراد عادی هستند. پس میتوان گفت بزهکار بیمار روانی نیست و هر بیمار روانی هم بزهکار نیست.129
امروزه مسلم است که اختلالات روانی و بیماریهای مغزی بر حالات روحی، اخلاقی، کنشها و واکنشهای افراد در زندگی اجتماعی، نقش مهمی ایفاء مینماید و اساساً رفتار هر انسانی تابع شخصیت اوست و در نتیجه عدم تعادل روانی و شخصیتی، ناهنجاری وی را تسهیل میبخشد.
با تشکیل پرونده شخصیت تمام علل و انگیزهایی که در ارتکاب جرم موثر بوده و هم چنین مولفههای نظیر سن، جنس، بررسی سابقه شخصی و کیفری مجرم، موقعیت اجتماعی و شغل و وضعیت روانی و جسمی و… توسط متخصصین امر چون پزشکان، روانپزشکان، مددکاران اجتماعی و جامعهشناسان مورد تحقیق و پژوهش علمی قرار میگیرد تا اصلاح و تربیت و برگشت مجرمان به جامعه ممکن باشد و از تکرار جرم توسط آنها پیشگیری بعمل آورند. یکی از رویکردهای اصلاحی در قانون جدید آییندادرسی کیفری، توجه به اصول روانشناسی و تربیتی در محاکمه و مجازت و اصلاح طفل خطاکار است. با توجه به شرایط خاص اطفال و نوجوانان ضرورت اصلاح رفتارهای مجرمانه آنها، قانونگذار بر حضور مشاوران در دادگاه تأکید داشته است.
در جرایم حدود و قصاص تناسب مجازات با شرایط بزهکار از پیش در قانون مورد توجه قرار میگیرد و غالباً فردی کردن به شیوة فردی کردن تقنینی میباشد با این حال شارع مقدس فردی کردن قضایی مجازات را کاملاً مسدود نکرده است. قانونگذار متأثر از فقه غنی شیعه در برخی از جرایم حدود و هم چنین قصاص نفس و دیات در مرحله تحقیقات مقدماتی پرونده شخصیت در مورد اطفال و نوجوانان و بزرگسالان الزامی کرده است. لذا شرایط تشکیل پرونده شخصیت در اطفال و نوجوانان متفاوت از بزرگسالان میباشد.

فصل چهارم

آثار و نتایج و چالشها چالشهای اجرایی تشکیل پرونده شخصیت

برای رسیدن به هدف تربیت و بازسازی و در نهایت بازاجتماعی کردن بزهکار، اجرای کیفر به روش واحد علیه تمامی بزهکاران مطلوب نیست این موضوع بر اساس آموزههای جرمشناسی بالینی نیز مورد تأکید است که در تعیین و اجرای کیفر، شرایط و اوضاع و احوال بزهکار از رهگذر تشکیل پرونده شخصیت در مراحل پیشدادرسی، دادرسی و پسادادرسی و الزام و بکارگیری این پرونده پیراقضایی در کنار پرونده قضایی ضرورت دارد. با اجرایی شدن قانون جدید آییندادرسی کیفری و تا تصویب آییننامههایی که بر عهده قوه قضائیه میباشد. جهت اجرای مفاد موادی که در آنها لزوم تشکیل پرونده شخصیت اجتنابناپذیر است و قضات برای نیل به هدف غایی قانونگذار ناگزیر به استفاده از این نهاد میباشند؛ رسیدگیها بدون تشکیل پرونده شخصیت ادامه مییابد. در این فصل ابتدا به آثار و نتایج تشکیل پرونده شخصیت و سپس به چالشها و موانع اجرایی آن میپردازیم.

مبحث اول: کارکرد تشکیل پرونده شخصیت در مراحل مختلف فرآیند کیفری

در قانون جدید آییندادرسی کیفری، مقنن نگاه خود را از جرم ارتکابی به سمت مجرم و خصوصیات او چرخانده، و تشکیل پرونده شناسایی شخصیت را در برخی از جرایم مهم الزامی کرده است. با توجه به اصل فردی نمودن کیفر و پذیرش اصل موقعیت داشتن تعقیب و برخورد کیفری با مجرم، را مورد ملاحظه قرار داده است. هم چنین در قانون جدید آییندادرسی کیفری و مجازات اسلامی92، در غالب موارد و تصمیمات دادگاه ضرورت تشکیل پرونده شخصیت وجود دارد. و قاضی کیفری برای صدور مناسبترین و عادلانهترین حکم یا تصمیم نسبت به بزهکار، به طور ضمنی مکلف به تنظیم نوعی پرونده شخصیت شده است.
در این مبحث پرونده شخصیت بعنوان یکی از یافتههای جرمشناسی بالینی در سه گفتار مورد بررسی قرار گرفته است. که در گفتار اول، کارکرد پرونده شخصیت در مرحله دادسرا، گفتار دوم، کارکرد پرونده شخصیت در مرحله تعیین مجازات و در نهایت، کارکرد پرونده شخصیت درمرحله اجرای حکم میپردازیم.

گفتار اول: کارکرد تشکیل پرونده شخصیت در مرحله دادسرا
دادسرا به عنوان نماینده اجتماع، وظیفه دارد که متهم را تحت تعقیب قرار دهد. بنابراین نهاد دادسرا از یک سو باید منافع جامعه را حفظ نماید. و از سوی دیگر، متهم نیز از اعضای جامعه بوده و دادسرا باید حقوق و آزادیهای وی را مدنظر قرار دهد.
بدون تردید یکی از پیچیدهترین و حساسترین مراحل فرایند کیفری، مرحله تحقیق و بازجویی است. که پرونده کیفری و ساختار آن در این مرحله شکل میگیرد، به طوریکه که تا حدود زیادی تصمیمات و اقدامات مراحل بعدی متأثر از آن میباشد. اهمیت این مرحله از آن جایی است که اولاً، تحقیقات مقدماتی به فاصله کمی از وقوع جرم به انجام میرسد و مقام تحقیق از تمام اشخاص دخیل در پروندههای جزایی تحقیق به عمل میآورد. ثانیاً، بسیاری از پروندههایی که در دادسرا نزد مقام تحقیق مطرح میشود، در همان مرحله از فرآیند دادرسی خارج میشوند. اقدمات مقامات قضایی در این مرحله همانند سایر

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع پرونده شخصیت، ارتکاب جرم، شخصیت مجرم، شخصیت بزهکار Next Entries منابع تحقیق با موضوع دادرسی کیفری، تحقیقات مقدماتی، قانون جدید، پرونده شخصیت