منابع تحقیق با موضوع مسئولیت کیفری، قانون مجازات، رافع مسئولیت کیفری، مجازات اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

در الحاق اضطرار به علل موجه یا عوامل مانع اختلاف نظر وجود دارد که در ذیل بحث اضطرار به آن پرداخته شده و دلیل ذکر آن در میان عوامل مانع مسشئولیت تبیین گردیده است.در این میان اگرچه اطلاق عنوان عوامل مانع یا رافع مسئولیت کیفری به مصادیق پیش گفته دارای اثر عملی خاص نیست و عدم ایجاد مسئولیت کیفری یا ایجاد و سپس رفع آن را در پی خواهد داشت.اصطلاح موانع که در عنوان فصل دوم قانون مجازات اسلامی جدید آمده، دارای معنای عامی می باشد. چرا که در این فصل عوامل رفع مسؤولیت کیفری و عوامل مواجهه جرم در کنار هم مورد بررسی و تقنین قرار گرفته است؛ پس موانع مسوولیت کیفری آن اسبابی هستند که هرچند دارای مبانی مختلفی هستند، ولی اثر آن ها ممانعت از اعمال مسؤولیت کیفری و نتیجه آن یعنی کیفر، بر مرتکب است. در واقع عوامل رفع مسؤولیت رفع کننده مسؤولیت عمل از مرتکب هستند بدون اینکه ماهیت عمل مرتکب را مورد تغییر قرار دهند یعنی فعل هنوز قباحت اجتماعی و قانونی خود را حفظ نموده است این در حالی است که عوامل موجهه جرم علاوه بر اثر فوق یعنی رفع مسؤولیت مرتکب و عدم اعمال کیفر، به ماهیت عمل فرد نیز نفوذ کرده و ماهیت ضد هنجار و غیر قانونی اش را تبدیل به ماهیتی قانونی و ارزشی می نماید.عوامل موجهه و مباح کننده جرم، عبارت از: شرایط، اوضاع و احوال عینی است که وصف مجرمانه را از رفتاریت که در شرایط عادی جرم است، برداشته و ویژگی غیر قابل سرزنش بدان می دهد (صانعی، 1374، صص 71- 72 و اردبیلی، 1380، ص 173). به عبارت دیگر، همان فعلی که در شرایط متعارف، جرم است و طبق قانون قابل مجازات محسوب می شود با پیش آمدن اوضاع و احوال خاص که اختصاص به فاعل جرم ندارد، ممنوعیت خود را از دست می دهد، به طوری که انجام آن برای قانون گذار مطلوب است با حداقل از نظر او مباح و جایز محسوب می گردد. علت زوال عنصر قانونی جرم، انگیزه خاصی است که در اسباب اباحه جرم وجود دارد. شاید گفته شود انگیزه در تعریف جرم نقشی ندارد و انگیزه شرافتمندانه وصف مجرمانه را از بین نمی برد. پاسخ این است که در موارد استثنایی (هیچ عامی نیست مگر آنکه تخصیص بخورد)، انگیزه یکی از ارکان اساسی جرم است، به گونه ای که ممکن است به طور مستقیم بر تحقق جرم اثر بگذارد. اطاعت از قانون و اوامر قانونی، حفظ جان یا ناموس یا مال یا آزادی خود یا دیگران در قبال حمله غیر مشروع یا در شرایط خطرناک، تأدیب و تربیت اطفال، شرکت در یک رقابت سالم ورزشی، معالجه و درمان یک بیمار که در شرایط بحرانی است، ا نگیزه های پسندیده ای هستند که مقنن نمی توان آن را با اغراض مجرمانه، غیر مشروع و غیر اخلاقی همسان تلقی کند.به صرف ارتکاب جرم نمی توان یک باره، بار مسؤولیت را بر دوش مقصر نهاد، بلکه پیش از آن باید او را سزاوار تحمیل این بار سنگین دانسته، تقصیری را که مرتکب شده است، به حساب او گذاشت و سپس او را مؤاخذه کرد. عوامل رافع مسؤولیت کیفری عبارت از: شرایط و خصوصیاتی در شخص عامل جرم که مانع از قابلیت انتساب رفتار بزهکارانه به وی شده، و به عدم مسؤولیت و مجازات او منجر می شود.عوامل مانع مسؤولیت کیفری را می توان شامل کودکی، جنون، اجبار، اشتباه، مستی، خواب و بیهوشی دانست. در چنین شرایطی به دلیل رشد نیافتگی جسمی یا روانی یا حدوث عارضه ای گذرا، فاقد ادراک یا اختیار یا هر دو است و از این رو، عمل ارتکابی قابل انتساب به او نیست. آنچه در مقوله مسؤولیت کیفری ما را رهنمون می کند که بایستی جهت احراز مسؤولیت جزایی فرد، ضابطه رشد جنائی را مد نظر قرارداد همین گزاره است. در عوامل رافع مسؤولیت کیفری، برخی معتقدند که جرم با تمام اجزاء و شرایط خود به وقوع انجامیده است ولی به دلیل وجود و دخالت علل رافع مسؤولیت، مرتکب را نمی توان مسؤول دانست و گروهی معتقدند که وقتی عوامل رافع موجود هستند به هیچ وجه جرمی به وقوع نمی پیوندد؛ زیرا در این گونه موارد به دلیل عدم عنصر روانی عمل جرم نمی باشد که نظر گروه اول صحیح تر می باشد و قانون مجازات ما علی الظاهر نظر اول را پذیرفته است. بر همین اساس می توان این پایان نامه در پی بررسی و تحلیل قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در زمینه عوامل رافع مسئولیت کیفری می باشد

2) اهمیت و ضرورت پژوهش:

تحلیل مباحث مربوط به هر یک از مصادیق نه گانه ی عوامل مانع مسئولیت کیفری دارای ضرورت های متعددی است که برخی از آن ها شامل1- شرایط لازم برای تحقق هر یک از عوامل که نتیجه ی آن در مجرمیت یا عدم مجرمیت اشخاص آشکار خواهد شد؛ 2- چگونگی و میزان تأثیر هر عامل در مسئولیت مرتکب؛ 3- تحولات قوانین ناظر به عوامل مانع مسئولیت که در مجرمیت و مجازات مؤثر است؛ مثلاً در قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 موارد 225 و 323 حکم قتل در خواب و بیهوشی را گاهی غیر عمد و گاهی خطاء محض شمرده اند که در نتیجه ی آن گاهی دیه بر عهده ی قاتل نائم و مجنی علیه و گاهی بر عهده ی عاقله اوست؛ ولی در قانون جدید مجازت اسلامی این تفکیک حذف شده است . 4- تقسیم بندی هر عامل به انواع جزئی تر که میزان تأثیر هر یک در مسئولیت کیفری مرتکب با نوع دیگر متفاوت است؛ مثل مستی ارادی همراه با قصد ارتکاب جرم با مستی غیر ارادی همراه با شبهه ی موضوعوی که نوع اول هم مستوجب حد شرب خمر است، هم مجازات جرم ارتکابی و نوع دوم از هر دو کمجازات به واسطه ی عدم مسئولیت کیفری معاف است. همه این موارد و موارد دیگر در قانون مجازات جدید سبب شده است تا بررسی فصل دوم آن با عنوان عوامل رافع مسئولیت کیفری از اهمیت زیادی برخوردار بوده که در این پایان نامه به آن پرداخته می شود .

3) پیشینه پژوهش
با توجه به جدید بودن قانون 1392پیرامون بحث « بررسی موانع مسئولیت کیفری در قانون مجازات اسلامی جدید» کتاب یا مقاله و یا پایان نامه ایی جامع و مستقلی که شامل زیر مجموعه های موضوعی موجود در این پژوهش باشد ،به رشته تحریر در نیامده است . اگر چه با مراجعه به کتابخانه های موجود ،برخی جوانب و ابعاد ،در حدی مشخص و محدود ،مورد بررسی و تبیین قرار گرفته ،ولی با تنوع و گستردگی وجوه و جنبه های مختلف موضوع مذکور ،بسیاری از وجوه دست خورده و بکر باقی مانده است که این پژوهش کوشیده در حد توانایی های اندک نگارنده آن ،به این هدف نایل آمده و گامی هر چند کوچک را در این راستا بردارد .

4) اهداف تحقیق
هدف از انجام این پژوهش در وحله اول شناسایی نو آوری های قانون جدید در زمینه عوامل رافع مسئولیت کیفری بوده و در وحله دوم شناسایی کاستی ها و خلاهای موجود در زمینه عوامل رافع مسئولیت کیفری می باشد .

5) سوالات تحقیق
5-1: سوال اصلی :
قانون مجازات اسلامی جدید تا چه حد توانسته است در زمینه عوامل رافع مسئولیت کیفری خلاهای قوانین قبل را مرتفع سازد ؟
5-2 : سوالات فرعی :
1- اصولا عوامل رافع مسئولیت کیفری کدامند و چه تفاوتی با عوامل موجهه جرم دارند ؟
2- در قانون مجازات اسلامی جدید چه نوآوری هایی نسبت قوانین گذشته صورت گرفته است ؟

6) فرضیه های تحقیق
6-1 : فرضیه اصلی
به نظر می رسد قانون مجازات اسلامی جدید تا حدود زیادی توانسته است خلاهای قوانین قبل در زمینه عوامل رافع مسئولیت کیفری را مرتفع سازد.
6-2 : فرضیه های فرعی
1- به موجب قانون مجازات اسلامی تحت شرایط خاصی بعضی جرم ها دارای مسئولیت کیفری نمی باشند.و معمولا عوامل رافع مسئولیت کیفری عوامل موجهه جرم نیز تحت پوشش قرار می دهد.
2- به نظر می رسد در قانون مجازات اسلامی جدید نوآوری هایی نسبت قوانین گذشته در زمینه عوامل رافع مسئولیت کیفری صورت گرفته است.

7) روش شناسی تحقیق
این تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی – تحلیلی می باشد . بر اساس این نوع تحقیق از روش تحقیق کتابخانه ای و اسنادی استفاده خواهد شد.در این روش منابع اصلی مورد استفاده، كتب و مقالاتی است كه عمدتاً شامل اطلاعات و نتایجی است كه توسط نویسندگان و پژوهش‌گران قبلی در حوزه مورد بحث فراهم گردیده‌اند که بر روی آنها تحلیل انجام خواهد گرفت.بعد از جمع آوری اطلاعات از طریق فیش برداری ، فیش ها با توجه به عنوان ، موضوع جزئی و فصل بندی تحقیق طبقه بندی شده و اطلاعات و مطالب در بخش های مختلف آورده خواهد شدو تجزیه و تحلیل اطلاعات بصورت استدلال استقرایی انجام خواهد گرفت. روش گردآوری اطلاعات با توجه به نوع تحقیق به روش کتابخانه ای خواهد بود و طبق آن با مراجعه به منابع و ماخذ علمی شامل کتاب، مجله ها و نشریات ادواری موجود در کتابخانه ها، اسناد و نشریات حقوقی ، نظریات اساتید محترم حقوق و …و همچنین پایگاه های اینترنتی حاوی تحقیقات و مقالات علمی معتبر اطلاعات مورد نیاز تحقیق گردآوری خواهد شد.بر اساس روش تحقیق کتابخانه ای ، برای جمع آوری اطلاعات از ابزار فیش استفاده خواهد شد.در مرحله فیش برداری از تکنیک ماخذ گذاری به روش علمی بمنظور تضمین اعتبار تحقیق استفاده خواهد شد.

8) سازماندهی تحقیق
این پایان نامه شامل فصل یک کلیات که شامل مبحث اول مفهوم مسئولیت کیفری ، مبحث دوم تاریخچه ی مسئولیت کیفری، مبحث سوم شرایط مسئولیت کیفری، مبحث چهارمتفاوت عوامل مانع مسئولیت کیفری با علل موجه جرم و فصل دوم شروط بلوغ و عقل از عوامل مانع مسئولیت کیفری که شامل مبحث اول شرط بلوغ به عنوان عامل مانع مسئولیت کیفری، مبحث دوم شرط عقل به عنوان عامل مانع مسئولیت کیفری و فصل سوم شرط اختیار از عوامل مانع مسئولیت کیفری که شامل مبحث اول اضطرار از عوامل مانع مسئولیت کیفری، مبحث دوم اجبار از عوامل مانع مسئولیت کیفری ، مبحث سوم اکراه از عوامل مانع مسئولیت کیفری و فصل چهارم شرط قصد از عوامل مانع مسئولیت کیفری که شامل مبحث اول اشتباه از عوامل مانع مسئولیت کیفری، مبحث دوم مستی از عوامل مانع مسئولیت کیفری، مبحث سوم خواب و بیهوشی از عوامل مانع مسئولیت کیفری و فصل پنجم دفاع مشروع و امر آمر قانونی از عوامل مانع مسئولیت کیفری که شامل مبحث اول دفاع مشروع از عوامل مانع مسئولیت کیفری ، مبحث دوم : امر آمر قانونی از عوامل مانع مسئولیت کیفری می باشد.

فصل اول : کلیات

مبحث اول : مفهوم مسئولیت کیفری
در تبیین مفهوم مسئولیت کیفری باید ابتدا مفهوم لغوی دو واژه ی مسئولیت و کیفری معلوم شود و سپس اصطلاح مسئولیت کیفری تعریف گردد.
گفتار اول : مفهوم لغوی مسئولیت کیفری
عبارت مسئولیت کیفری متشکل از دو کلمه ی مسئولیت و کیفری است که باید مفهوم لغوی هر دو را مورد تدقیق قرار داد.
بند اول : مفهوم لغوی مسئولیت
در فرهنگ لغت، مسئولیت به مفهوم قابلیت بازخواست در مورد انسان به کار رفته است و مسئول کسی است که از وی سؤال و بازخواست کنند و غالباً به مفهوم تکلیف و وظیفه و آنچه انسان عهده دار آن باشد، تعریف شده است. در فرهنگ جامع نوین، مسئولیت به معغنای شایسته ی بازخواست بودن آمده است. (سیاح، 1371، ج 1، ص664 ) در فرهنگ معین آمده است مسئول به معنی چیزی خواهش شده یا کسی که فریضه ای بر ذمه دارد که اگر عمل نکند از او بازخواست می شود و مسئولیت به معنای مسئول بودن و موظف بودن به انجام امری است. (معین، 1362، ص 4077).
در لغت نامه ی دهخدا در تعریف عبارت مسئولیت گفته شدعه مصدر جعلی از مسئول، ضمانت، ضمان، تعهد، مؤاخذه، مسئول بودن، موظف بودن به انجام امری و متعهد بودن است. (دهخد،ا 1345، ج 43:، ص 448) راغب در مفردات، سؤال را به معنی خواهش و پرسش می داند. چنان که اگر گفته شود «سألت من حاله» به معنای از حالش پرسید و یا «یسئلونک عن الانفال» به معنای در مورد انفال از تو می پرسند و همچنین مسئول به معنای قابل بازخواست بودن آمده است. (راغب اصفهانی 1404 ه.ق: 250). المنجد، مسئول را کسی می داند که مورد سؤال قرار می گیرد و مسئولیت را از سئل دانسته و مایسئل معرفی می کند. (معلوف، 1976،ص 316)
ناظم الاطباء مسئول را کسی می داند که از وی سؤال کنند و درخواست نمایند. (نفیسی 1334، ج 5، ص 3329) در فرهنگ فارسی عمید، مسئولیت عبارت است از آنچعه انسان عهده دار و مسئول آن باشد و مسئول ب

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع قانون مجازات، مجازات اسلامی، مسئولیت کیفری، قانون مجازات اسلامی Next Entries منابع تحقیق با موضوع مسئولیت کیفری، حقوق جزا، حقوق کیفری، اجرای عدالت