منابع تحقیق با موضوع اوقات فراغت، احساس تنهایی، رضایت از زندگی

دانلود پایان نامه ارشد

پیدایش مکانیزم پیری
طبق این نظریه پیدایش پدیده پیری و مکانیزم های مربوط به آن را با تاثیر عوامل محیطی بی ارتباط نمی دانند(شاملو 1364، 12-14).
2-3-4-بیماری های روانی سالمندان و و رکود فعالیت های ذهنی
در طی روند افزایش سن، مغز آدمی دچار برخی تغییرات می‌شود که شامل نقصان عملکرد شعور و حافظه کوتاه‌مدت می‌باشند. همچنین شخصیت و طرز تفکر این افراد نیز تغییر می‌کند(احتیاط، سخت‌گیری، رهاشدن از قیدوبند محیط اطراف)(صفرزاده 1382، 128).
اکثر افراد سالمند توانایی‌های شناختی و جسمی خود را تا حد قابل توجهی حفظ می‌کنند. اندکی اشکال در حافظه می‌تواند حالت طبیعی پیری باشد. این تغییرات طبیعی را گاهی “فراموش‌کاری خوش‌خیم سالمندی” یا “اختلال حافظه وابسته به سن” می‌نامند. این تغییرات با توجه به شدت کمتر و عدم تداخل قابل ملاحظه در عملکرد اجتماعی و شغلی از دمانس یا زوال عقل مشخص می‌گردد(سادوک 1382، 75و145و165).از آنجا که شیوع اختلالات روانی و به‌ویژه دمانس با افزایش سن، افزایش می‌یابد، افزایش نامناسبی در تقاضا برای مراقبت‌های روانی سالمندان وجود داشته است و همچنان ادامه دارد(گلدر 1381، 234-235).
2-3-4-1-دلیریوم یا روان‌آشفتگی
یک سندرم روانی – عضوی مشخص با شروع حاد و سیر نوسانی اختلال اعمال شناختی، ناشی از آشفتگی وسیع عصبی مغزی است. توانایی بیمار برای اخذ، پردازش و به خاطرآوردن اطلاعات شدیدا آسیب می‌بیند.
طول مدت آن نیز کوتاه می‌باشد. اما علایم مقدماتی نظیر بی‌قراری، اضطراب، ترس یا حساسیت نسبت به نور و صدا ممکن است دیده شود. غالبا توانایی تفکیک رویاها، توهم‌ها یا خواب و بیداری از بین رفته است. حواس بیمار به آسانی تحت تاثیر محرک‌های بی‌ربط پرت می‌شود. توانایی تفکر منظم کاهش یافته و فرایندهای تفکر غالبا کند، آشفته و به طور کلی غیرانتزاعی است (پورافکاری 1382).
2-3-4-2-دمانس
اختلالی است اکتسابی و پیش رونده که با تخریب چندگانه اعمال شناختی و اختلال در قوای عقلانی و حافظه و شخصیت، بدون اختلال هوشیاری مشخص می شود. همچنین دمانس با تخریب شدید حافظه، قضاوت، جهت‌یابی، تمرکز،توانایی اجتماعی و شناخت مشخص است و نیز به کاهش شناخت در زمینه ثبات سطح هوشیاری اطلاق می‌شود(فلاحی 1387، 19).
2-3-4-3-آلزایمر
آلوئیس آلزهایمرنخستین بار اختلالی را که بعدها به نام او شهرت یافت در سال 1907 شرح داد. این بیماری در میان خانم‌ها بیشتر دیده می‌شود. نشانه‌های اولیه آن از دست دادن ابتکار عمل، فراموش‌کاری، ناتوانی در نامیدن، کنش‌پریشی و گم‌گشتگی مکانی است. در بسیاری از بیماران، خواب به شدت آشفته می‌شود، سرگردانی روی می‌دهد و رعایت بهداشت و نظافت مشکل‌آفرین می‌شود. در راه رفتن و تعادل نیز مشکلاتی ایجاد می‌شود که به افتادن و مجروح شدن می‌انجامد. و ظرف مدت چند سال کارکردهای عقلانی بیمار سیر نزولی را طی کرده و مرگ 5 تا 8 سال پس از بروز اولین علامت روی می‌دهد (روزنهان 1386، 473-474).
2-3-4-4-اختلالات افسردگی در سالمندان
تشخیص افتراقی افسردگی ، یکی از موضوعات عمده سالمندی و اختلالات روانی است. اختلالات شناختی بیماران سالمند، همراه با درمان افسردگی آن‌ها بهبود می‌یابد. علایم افسردگی شامل: کاهش اشتها، بی خوابی و یا خواب زیاد ،از دست دادن انرژی ،خستگی و بیزاری، اضطراب و تشویق ، کندی در انجام فعالیت ها، از دست دادن علاقه و یا فقدان احساس خشنودی، عدم رضایت و لذت نسبت به فعالیت ها معمولی و همیشگی ، ابراز شکایت و سرزنش خود و یا محکوم کردن بی مورد خویش، گله و شکایت از کاهش قابلیت تفکر و تمرکز گرفتن تصمیماتی در مورد خود کشی .
از دلایل به وجود آمدن افسردگی می توان به مرگ همسر یا دوست، اختلال در انجام وظایف، از دست دادن آزادی و استقلال ، اتکا به نفس و کاهش و فقدان اراده و تصمیم گیری اشاره کرد. تقریبا در همه افراد افسرده درجاتی از غمگینی شدید یا نارضایتی که دامنه آن از یک مالیخولیا و اندوهگینی متوسط تا ناامیدی شدید در نوسان است گزارش کرده اند. این نوع غم زدگی ممکن است توسط فرد به صورت نومیدی شدید، تنهایی یا دلگیری توصیف شود(استورانت 1373، 135-136).
2-3-5-اختلالات جسمی در سالمندان
2-3-5-1-اختلالات خواب
خواب به عنوان یکی از حیاتی ترین نیازهای جسمی، ذهنی و عاطفی انسان از ابعاد و دیدگاه های مختلف از اهمیت ویژه ای برخوردار است. خواب راحت از نشانه های سلامت جسم و آسایش روان است. بررسی ها نشان می دهند که مشکلات بی خوابی با افزایش سن افزایش می یابد. سالمندان غالبا صبح ها در بستر می مانند زیرا برای برخاستن از بستر ها اجباری ندارند باید آنها را تشویق کرد تا برنامه ای جهت مصرف غذا ،ملاقات دوستان ،قرار ملاقات ها ، قدم زدن و هر فعالیت احتمالی دیگر داشته باشند. پای بند به این برنامه نه تنها ریتم خواب را تنظیم می کند بلکه یک زندگی پر تحرک و فعال را برای آنان فراهم می آورد که خواب را هم بهبود می بخشد. علاوه بر آن استحمام با آب گرم ،گوش دادن به موسیقی یا صدای امواج و قدم زدن در مسیرهای خوانا در کاهش بی خوابی موثرند ( مجموعه مقالات سالمندی ، ۸۳).
2-3-5-2-اختلال بینایی و کاهش اطمینان
مهم ترین اختلالات بینایی عبارتند از: نزدیک بینی، دور بینی و پیر چشمی یا تقلیل قابلیت تغییر پذیری عدسی چشم که به تناسب ازدیاد سن بیشتر شده در نتیجه قدرت تطابق چشم را کاهش می دهد . اختلالاتی که تحت عنوان آستیگماتیسم از آنها نام برده می شود همه از بی نظمی هایی است که در انحنا قرینه یا عدسی چشم به وجود می آید و اغلب با نزدیک بینی همراه است. در حالت آستیگمات تصاویر اشیا کم و بیش تغییر شکل پیدا می کند و بطور نامساعد تشخیص داده می شود. افراد آستیگمات اگر به یک ساعت دیواری نگاه کنند بعضی از اعداد آن را پررنگ و بعضی دیگر را کمرنگ می بینند (نریمانی1383) .
2-3-5-3-اختلال شنوایی و بویایی
افت شنوایی یعنی کاهش توانایی در شنیدن اصوات. آزمایش ها نشان می دهد که افت شنوایی با افزایش سن رابطه دارد . هر اندازه سن انسان بالاتر رود به همان اندازه اصوات بم را بهتر می شنود و در مقابل توانایی شنیدن اصوات زیر را از دست میدهد. زیرا حروف بی صدا مثلا ب، پ ،ت ،ث، ج، به علت فرکانس بالایی که دارند خوب شنیده نمی شوند، عدم توانایی درک کامل کلمات موجب می شود که فرد اطمینان خود را نسبت به اطرافیان خود از دست بدهد.
حس چشایی با بویایی رابطه بسیار نزدیکی دارد و با افزایش سن دگرگون می شوند. بدین ترتیب که افراد مسن بو و مزه غذا را خوب تشخیص نمی دهند و در نتیجه شکوه و شکایت آغاز می کنند و دایما بهانه می گیرند(همان) .
2-3-6 -تحولات روحی در سالمندان
2-3-6-1-سلامت عاطفی
معمولا افراد سالمند اتفاقات زیادی را چه خوب و چه بد در طول عمر و زندگی خود تجربه کرده اند، نسبت تجارب مثبتی که فرد سالمند در هنگام پیری برای نخستین بار تجربه می کند کم است. از جمله ازدواج، بچه دار شدن، ارتقا در شغل، بهتر شدن وضع مسکن و مانند آن می باشد که معمولا در جوانی و میانسالی اتفاق می‌افتند و ممکن است در سالمندی تکرار نشوند. شولتز بیان می کند ممکن است رویدادهای عمده منفی در سالخوردگی تازگی داشته باشد که عبارتند از: عزاداری، مشکلات عمده سلامت، تغییر مکان سکونت، زندگی در آسایشگاه که به نظر او چنین عواملی سلامت عاطفی سالمند را کاهش می دهند.لازم به ذکر است چنین حالاتی در سالمندان به دلیل سازگاری به مرور زمان کاهش می یابد. هنگامی که رویدادها متناوب باشند، عاطفه منفی پیشین ممکن است با رویداد مثبت بعدی تخفیف داده شوند. دیده می شود در این دوران بعد از مصیبت های پیاپی گاهی آسودگی روانی در شخص مصیبت دیده مشاهده می گردد. دیدگاه همگانیی وجود دارد که در زندگی افراد پیرتر بندرت پیش آمدهای جدید، کوچک و مثبت رخ می دهند(اسماعیلی شیرازی 1378، 10).
2-3-6-2-نشانه هایی از خویشتن، هویت در آینده
به عقیده بالتر اشتیاق برای بجا گذاشتن اثری از خود ممکن است گرایش به خواندن و نوشتن سرگذشت و خاطره های گذشتگان را در فرد افزایش دهد.احساس قریب الوقوع بودن مرگ ممکن است شخص سالمند را در گرداوری تاریخچه خانوادگی خود به صورت مستند فعال نماید. بنا براین هر عملی که فرد احساس کند می تواند شخصیت خود را در پس از مرگ حفظ کند ، امید، فعالیت و نشاط را در او زنده می کند (همان، 22).
2-3-6-3-احساس تنهایی
الف- احساس تنهایی ذهنی
در مورد احساس تنهایی ذهنی می توان گفت: تنهایی ذهنی نوعی احساس است مانند احساس آنکه مثلا کسی جوانان را درک نمی کند یا عواطف کافی نسبت به آنها ندارد.
ب- احساس تنهایی واقعی
مسلما میان احساس تنهایی واقعی و احساس تنهایی ذهنی حد و مرز مشخص و معینی وجود ندارد و بیمارانی که به علت تنهایی واقعی در هم شکسته می شوند بندرت روابط آنها با مردم با احساس امنیت توام بوده است. احساس آرامش و امنیت واقعی، زمانی حاصل می شود که شخص احساس نماید همواره کسی را دارد که بتواند در موقع لزوم با اطمینان خاطر و بدون ترس از طرد شدن آن کس یا شخص یا حامی را به کمک طلبیده و مورد حمایت قرار گیرد(شاملو 1364، 62).
2-3- 7- عوامل موثر بر رضایتمندی سالمندان
2-3-7-1-نحوه گذران اوقات فراغت و رضایت از آن
در بررسی های انجام شده و پژوهش های صورت گرفته بین سالمندان ایرانی، سوئدی و ایرانیان مقیم سوئد مشخص شده است، رضایت سالمندان سوئدی از برقراری روابط اجتماعی از سالمندان ایرانی بیشتر است همچنین زنان سالمند به فعالیت های گروهی بیشتر از مردان سالمند تمایل نشان می دهند.سالمندان ایرانی به شرکت در جلسات مذهبی و کلاس های قرآن گرایش دارند در حالی که سالمندان سوئدی به کلاس های آموزشی،فعالیت در انجمن ها و تورهای سیاحتی گرایش دارند.92 درصد سالمندان ایرانی اوقات فراغت خود را به تماشای تلوزیون می گذرانند. رفتن به پارک و فضای سبز از فعالیت های رایج پرکردن اوقات فراغت در سالمندان مقیم ایران است. باغبانی و گلکاری در میان مردان مقیم ایران فراوانتر از زنان است. فقط 16 در صد سالمندان ایرانی از نحوه گذران اوقات فراغت خود راضی هستند در صورتی که این رقم در سوئد 62 درصد می باشد(مداح 1388، 600).
پژوهش ها نشان میدهند میزان رضایت سالمندان ایرانی از روابط اجتماعی شان در حد متوسط است ،فعالیت های ورزشی در زنان سالمند ایرانی کم است و باید با تدابیر طراحی و آموزشی زمینه را فراهم آورد زیرا ورزش نقش مثبتی در پیشگیری از بیماری ها و اختلالات مزمن و نیز ارتقای کیفیت زندگی برای بانوان ایرانی دارد(بذرافشان 1386، 205-196).
مطالعاتی در کانادا که برروی سالمندان انجام شده است که در این مطالعه تندرستی به معنای رضایت از زندگی و شادکامی، و منظور از فعالیت، عملکرد جسمانی، روانی و ذهنی بوده است. افزایش سطح فعالیت با سطح بالاتر رضایتمندی و عملکرد بهتر فرد و کاهش مرگ و میر همبستگی دارد. تغییر در فعالیت های اوقات فراغت و افزایش فعالیت بر افزایش میزان رضایتمندی سالمندان قابل ملاحظه است. در مجموع دلیل رضایت سالمندان سوئدی از اوقات فراغت خود به دلیل انجام فعالیت های متنوع ، پرتحرک و هدف دار مانند ورزش، کتابخوانی، نواختن موسیقی، تورهای سیاحتی ، کارهای دستی و باغبانی و گلکاری است درحالی که در ایران این فعالیت هارا جزء اوقات فراغت خود عنوان نمی کنند که بیشترین دلیلش نداشتن امکانات لازم و عدم تجانس با فرهنگ و اقتصاد است(پیشین).
2-3-7-2-ارتباط سبک زندگی مطلوب و رضایت از زندگی
به موازات افزایش نسبت جمعیت سالمندان، مشکلات سلامتی آنان اهمیت می یابد و برای بسیاری از سالمندان کاهش شبکه های اجتماعی، از دست دادن نزدیکان و بیماری های ذهنی و جسمی، حفظ سبک زندگی مطلوب و رضایت از زندگی را به چالشی بزرگ تبدیل کرده است. رضایت از زندگی سبب کاهش خطرات ابتلا به بیماری و درنتیجه کاهش مرگ زودرس می شود. در زندگی واقعی، سبک زندگی محصولی از ترکیب انتخاب ها، فرصت ها و منابع است. سبک زندگی مطلوب منبع با ارزشی به منظور کاهش بروز و تاثیرات مشکلات سلامتی، افزایش بهبودی، مقابله با عوامل استرس زای

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع خانه سالمندان، سازمان بهزیستی، حمایت های اجتماعی Next Entries منابع تحقیق با موضوع رضایت از زندگی، رضایتمندی، افراد مبتلا