منابع تحقیق با موضوع افغانستان، نفت و گاز، آداب و رسوم

دانلود پایان نامه ارشد

ابرقدرت حامي يکي از دو طرف منازعه بود، مانند نزاع اعراب و رژيم صهيونيستي که شوروى از اعراب و آمريکا از رژيم صهيونيستي حمايت مى‏کرد. در جنگ تحميلى عراق ضد ايران، دو ابرقدرت استثنائاً در کنار هم قرار گرفتند و هر دو از يک طرف جنگ، يعنى عراق، حمايت کردند و ايران اسلامى به‌عنوان يک قدرت مستقل منطقه‏اى در برابر مجموعه آن‌ها قرار گرفت. با فروپاشي شوروي و پايان جنگ سرد، آمريکا تلاش کرد تا به‏تنهايي رهبري جهان را برعهده بگيرد. در واقع، حذف شوروي از رقابت‌هاي جهاني و مسابقات تسليحاتي، راه نفوذ و مداخلة آمريکا در کشورهاي اسلامي را بيش‏ازپيش هموار کرد. آمريکا به بهانة مبارزه با تروريسم، عراق و افغانستان را مورد حملة نظامي قرار داد و خاک آن‌ها را اشغال کرد و با استفاده از چالش‌هاي جهان اسلام، زمينه بي‌اعتمادي و تحريک کشورهاي اسلامي ضد يکديگر را فراهم کرد، عاملي که همواره مانع از شکل‌گيري يا رشد همگرايي در ميان کشورهاي اسلامي بوده است.
2-7-7- صهيونيسم
قدرت‏هاى استعمارى که در سده‏هاى گذشته با فناورى‏هاى پيشرفته و تهاجم فرهنگى بر جهان اسلام سيطره پيدا کرده بودند، با خلق يک مکتب نوظهور به نام “صهيونيسم”، جنگى فرسايشى را بر ملت‏هاى مسلمان تحميل کردند. در واقع، اشغال فلسطين توطئة مشترک جمعى از پيروان مسيحيت و يهوديت در سده‏هاى اخير بود که به دست صهيونيست‏ها صورت گرفت (ولايتي، 1376، صص7-5). آنان مسلمانان را تهديدي براي غرب مي‌دانستند و از‌اين‌‌رو، در صدد تحريک احساسات ديني و مذهبي يهوديان برآمدند تا آنان را در برابر مسلمانان قرار دهند. رويارويي صهيونيست‌ها و مسلمانان فلسطين، زمينة اختلاف و تفرقه ميان کشورهاي اسلامي را فراهم کرد و در نتيجه، قدرت جهان اسلام را کاهش داد. همين امر سبب گرديد تا موضوع فلسطين به‌عنوان مهم‌ترين عامل اختلاف ميان کشورهاي عضو اتحاديه عرب و سازمان کنفرانس اسلامي، مانع از تحقق هرگونه طرح‌ همگرايي در ميان آن‌ها گردد. به‌طور کلي، صهيونيسم، به‏مثابه ابزار استعمار غرب، تلاش مى‏کند تا در جهان اسلام با استفاده از سياست “تفرقه‌انداز و حکومت کن”، جنبش‏هاى اسلامى و عربى را متلاشى کند. اين سياست به صهيونيست‏ها اين امکان را مى‏دهد تا با دامن زدن به فرقه‏گرايى و تقسيم سرزمين‏هاى اسلامى، به اهداف و مطامع توسعه‏طلبانه خود در جهان اسلام دست يابند.
جدول شمارة 2-1- دلايل ناکامي طرح‌هاي همگرايي در جهان اسلام
موانع همگرايي
تجارب همگرايي
استبداد داخلي
اختلافات سياسي
ملي‌گرايي افراطي
بي‌ثباتي سياسي
رقابت منطقه‌اي
استعمار
خارجي
صهيونيسم
جمهوري متحده عربي
*

*

*
فدراسيون عربي

*

اتحاديه عرب
*
*
*
*
*
*
*
سازمان کنفرانس اسلامي
*
*
*
*
*
*
*
شوراي همکاري خليج فارس
*
*

*
*
شوراي همکاري عرب

*

*

گروه دي هشت
*

*

سازمان همکاري اقتصادي(اکو)
*

*

*

(ولايتي و همکاران، 1389، ص168).
2-8- موقعيت جغرافيايي کشورهاي اسلامي
در مورد جهان اسلام اظهارنظرهاي متفاوتي ارائه شده است. اما در مجموع اين عنوان شامل کشورهاي مسلمان است که اکثريت مردمان آن دين اسلام را اختيار کرده اند و نيز اقليت هاي مسلمان که در نواحي ديگر سکونت دارند تحت اين عنوان قرار مي گيرند. اصولاً عالم اسلام، شامل نقاطي از کره زمين مي شود که در آن جا قوانين اسلامي و مقررات شرعي حداقل در بين مردم حضور دارد و جلوه هايي از باورهاي قرآني در فرهنگ، آداب و رسوم، آموزش ها و مناسبات مردم قابل مشاهده است. امّا سرزمين هاي اسلامي با نواحي مسلمان نشين تفاوت دارد، کشورهاي اسلامي افزون بر اکثريت مسلمان، غالباً عضو سازمان کنفرانس اسلامي هستند و در قانون اساسي آن ها، اسلام به عنوان آيين رسمي شناخته شده است، ولي در نواحي مسلمان نشين اين ويژکي وجود ندارد و صرفاً آثار ديانت اسلام را در رفتار فردي و اجتماعي مردم مسلمان نشين مي توان شاهد بود و چه بسا که آنان با دولت مرکزي در تعارض سياسي و فرهنگي باشند و در معرض فشار و تهديد هم قرار گيرند. جهان اسلام محدوده بسيار گسترده اي است که از کرانه شرقي اقيانوس اطلس تا حدفاصل قاره هاي آسيا و اقيانوسيه را دربرمي گيرد. 54 کشور اسلامي، در مجموع 000/533/31 کيلومتر مربع مساحت دارند که 24درصد خشکي هاي جهان را تشکيل مي دهد و مناطق وسيعي از قاره آسيا و آفريقا را دربرمي گيرد. سرزمين هاي اسلامي بين 20درجه طول غربي از نصف النهار گرينويچ و 140 درجه طول شرقي، و نيز بين 10درجه عرض جنوبي و 50درجه عرض شمالي از خط استوا قرار دارند. غربي ترين آنها در غرب آفريقا است که سنگال نام دارد و شرقي ترين آنها، کشور اندونزي واقع در آسياي جنوب شرقي مي باشد. بين غربي ترين و شرقي ترين کشور مسلمان، حدود ده ساعت اختلاف زمان ديده مي شود. ترکيه و آلباني، شمالي ترين، و اندونزي، جنوبي ترين سرزمين اسلامي است. وسيع ترين کشوراسلامي، سودان واقع در صحراي کبير آفريقا بوده که 8400 برابر کوچکتر از آن کشور مالديو است که در غرب سريلانکا قرار دارد. برخي پژوهشگران جهان اسلام را به لحاظ پايگاه تاريخي و مقر فرمانروايان گذشته، دوري و نزديکي به قبله گاه مسلمانان به دو بخش مرکزي و پيراموني تقسيم مي کنند و در اين ديدگاه، کشورهايي در موقعيت مرکزي قرار مي گيرند که در توسعه نخستين جهان اسلام در قرون اوليه هجري جزو قلمرو خلافت هاي اسلامي بوده اند. خاورميانه، آفريقاي شمالي و آسياي جنوب غربي چنين وضعي دارند و آفريقاي غربي، مرکزي، آسياي جنوب و جنوب شرقي در حوزه پيراموني قرار مي گيرند(آگاهي، 1368، ص7).
2-8-1-ژئوپليتيک کشورهاي مسلمان قاره آسيا
2-8-1-1- آسياي جنوب غربي(خاورميانه)
2-8-1-1- 1- جمهوري اسلامي ايران
جمهوري اسلامي ايران به عنوان ام القراي جهان اسلام با 195/648/1 کيلومتر مربع وسعت در جنوب غربي آسيا و در بخش غربي فلات ايران واقع شده است. افغانستان و پاکستان همسايگان شرقي و ترکيه و عراق همسايگان غربي ايران هستند. ايران در شمال با جمهوري هاي مسلمان نشين آسياي ميانه و قفقاز 2013 کيلومتر مرز مشترک دارد، طول سواحل ايران در امتداد درياي خزر از رودخانه آستارا تا خليج حسينقلي 657 کيلومتر، در درياي عمان از گواتر تا بندرعباس 784 کيلومتر و در خليج فارس از بندرعباس تا دهانة اروند رود 1259کيلومتر مي باشد. موقعيت جغرافيايي، دست رسي به آب هاي آزاد، وقوع انقلاب اسلامي، پيوند فرهنگي ايران با تعدادي از کشورهاي آسياي جنوب غربي و جنوبي به اين کشور اهميّت خاصي بخشيده است. ايران کشوري نيمه کوهستاني است، زيرا بيش از نيمي از وسعت آن را کوه ها و ارتفاعات تشکيل مي دهد و تنها 25% آن حالت بياباني و صحرايي دارد. اکثر رودهاي ايران با کم آبي مواجه اند و تنها رود قابل کشتيراني در ايران، کارون نام دارد. خليج فارس که در جنوب ايران واقع شده و ارتباط دريايي اين سرزمين را از طريق تنگة هرمز و درياي عمان با ساير نقاط جهان تأمين مي کند در حدود 000/240 کيلمتر مربع وسعت دارد، درياي مازندران 200/424 کيلومتر مربع وسعت به عنوان بزرگ ترين درياچه جهان ارتباط دريايي ايران را با کشورهاي اروپايي از طريق آبراهه هاي روسيه برقرار مي کند. درياچه اروميه با 4868 کيلومتر مربع بزرگترين درياچه داخلي ايران است. جمعيت ايران در سال 1385 ش 000/000/78 نفر بود که تراکم در سال 1355 ش برابر با 20.4 بود. از اين ميزان جمعيت 60% در شهرها و 40% در روستاها اقامت داشته اند. 17.8% جمعيت کشور در شهر تهران- مرکز حکومت ساکنند.
45.6% مردم ايران از نژاد آريايي، 16.8% ترک، 9.1، کرد، 2.2% عرب و 26.3% بقيه نژادها مي باشند. دين رسمي مردم ايران اسلام و 98% مردم مسلمانند که 91% آن پيرئ مذهب تشيع اند. ميزان توليد ناخالص ملي ايران در سال1368 ش در حدود 39254 ميليارد ريال بود که 13.8% به بخش کشاورزي، 6.4% به نفت، 4.7% به صنايع و معادن و 75% به خدمات اختصاص داشته است. جمعيت فعال ايران در سال 1365 ش، 000/800/12 نفر بوده که 29.1% در بخش کشاورزي، 13.5% در صنايع و معادن و 57.4% در بخش خدمات مشغول به کار بوده اند. غير از انواع محصولات کشاورزي و ماهي-حدود1000معدن و به ويژه ذخاير نفت و گاز از ثروت هاي مهم کشورند. ايران در راه توسعه صنعتي به خصوص صنايع فولاد و ساير صنايع سنگين گام هاي بزرگي برداشته است(بختياري، 1371، ص45).

شکل 3-1- نقشه کشور ايران
غربي ها در چهارچوب راهبرد مهار، بازدارندگي و انزواسازي و با هدف تغيير مولفه هاي ديپلماسي عمومي و مجامع بين المللي موانعي را در برابر توسعه همه جانبه ايران به ويژه در حوزة فناوري به وجود آورند. اما با وجود کارشکني هاي فراوان و تحريم هاي متعدد، ايران موفق گرديده است در زمينه نانو تکنولوژي، توليد سلول هاي بنيادي، بيومتريک، شبيه سازي، صنايع هوا و فضا، سلاح هاي مدرن نظامي، داروسازي و وسايل پزشکي به دستاوردهاي قابل توجهي دست يابد. در اين ميان نهادينه کردن دانش اتمي يکي از اهداف توسعه پايدار است و با اعتماد به متخصصان داخلي و مقاومت در برابر استکبار جهاني ايران توانسته در زمينه توليد سوخت هسته اي براي مصارف صلح آميز و انساني به خصوص در زمينه پزشکي و انرژي برق هسته اي به پيشرفت هاي ارزنده اي نايل گردد امّا اتحاديه اروپا، آمريکا و رژيم صهيونيستي اين روند را بر نتابيده و با اهرم هايي چون شوراي امنيت و نفوذ در آزانس بين المللي انرژي هسته اي، فشارهاي سياسي و اقتصادي شديدي را به جمهوري اسلامي ايران تحميل مي کند و در اين ارتباط سياست هاي دوگانه اي را به اجرا گذاشته اند(گلي زواره، 1390، ص31).
2-8-1-1- 2- اردن
اردون در منطقه خاورميانه و کنار خليج عقبه قرار دارد و مساحت آن به740/97 کيلومتر مربع بالغ مي گردد که 270/2 کيلومتر آن در اشغال رژيم غاصب صهيونيستي مي باشد. بيش از 80% اردن را بيابان فرا گرفته است. اردن 000/500/5 نفر سکنه دارد که بيش از 50% آنان را اعراب فلسطيني تشکيل مي دهند، بيش از 95% سکنه اردن مسلمان هستند که از نژاد سامي بوده و به زبان عربي تکلم مي کنند. بقيه مردم، پيرو آيين مسيح هستند و گرچه مسيحيان در راس امور سياسي-اداري کشور نمي باشند ولي در دستگاههاي دولتي نفوذ زيادي داشته و از قدرت سياسي بالايي برخوردارند. ناگفته نماند که حدود يک سوم مسلمانان اردن شيعه هستند. جمعيت شهري67% و رشد جمعيت3.9% و تراکم نسبي در هر کيلومتر مربع حدود35 نفر است، ولي اين رقم براي نقاط شهري105 نفر گزارش شده است.

شکل 3-2- نقشه کشور اردن
اردن به دليل تشنجات سياسي و شکست قابل توجهي که در دو جنگ 1948م و1967 از اسرائيل خورد و از دست دادن بخش حاصل خير و پربرکتي از اراضيش، يکي از عقب افتاده ترين کشورهاي خاورميانه به حساب مي آيد. از دست دادن سواحل غربي رود اردن باعث نابودي صنعت نوپاي جهانگردي در اردن و فقدان ارز ناشي از بازديد جهان گردان از شهرهاي بيت المقدس و بيت اللحم، گرديد. در سال هاي اخير با وام هاي دولتهاي غربي کمک کشورهايي چون کويت و عربستان اقتصاد اُردن مقداري جان يافته است. 50% نيروي کار کشور در بخش کشاورزي هستند و 20% درامد صادراتي اردن از محصولات کشاورزي است. گندم، مرکبات، ميوه جات، جو، زيتون، انگور و سبزيجات از مهمترين محصولات کشاورزي آن مي باشند. فسفات، پتاس، مس، سنگ آهن از منابع معدني آن هست. صنايع سيمان، دخانيات، چرم سازي، کبريت سازي، مصنوعات دستي، پالايش نفت در اين کشور رونق دارند و محصولات صنعتي 18% توليد ناخالص ملي آن را تشکيل مي دهد و 7% نيروي کار در بخش صنعت کار مي کنند. 71% توليد ناخالص ملي اردن را بخش خدمات تشکيل مي دهد، اين سهم از صنعت 25.7% و از کشاورزي3% است. معادن اورانيوم اُردن دو درصد ذخاير جهاني را تشکيل مي دهد و در اين زمينه رتبه يازدهم را دارد. با اين حال اُردن ناگزير است براي تأمين 95% انرژي مورد نياز خود، نفت و گاز وارد کند زيرا آمريکا مانع غني سازي اورانيوم در اين کشور است و طبق طرح ايالات متحده آمرکيا بايد اورانيوم استخراجي خود

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع جنگ 22 روزه، بازار کالا، نفت و گاز Next Entries منابع تحقیق با موضوع افغانستان، نفت و گاز، بخش اقتصاد