منابع تحقیق با موضوع استان اردبیل، نقاط شهری، محل سکونت، بخش کشاورزی

دانلود پایان نامه ارشد

قانوني و رسمي حاصل ميشود و در نتيجه جامعه ناظر بر اين قرارداد و نحوهي اجراي آن است” (همان: 128). “ازدواج ]…[ مي تواند دايم يا موقت باشد” (مركز آمار ايران 1386: 38).
ازدواج دايم: “«عقد دايم» و آن عقدي است كه مدت ندارد و به واسطهي آن زن و مرد تا پايان زندگي به هم حلال ميشوند” (موسوي اردبيلي 1388: 531).
ازدواج موقت: “ازدواج موقت (منقطع) ثبت شده عقدي است كه به صورت موقت و براي مدت معين انجام ميشود و در دفاتر ازدواج ثبت ميگردد” (مركز آمار ايران 1386: 37). “«عقد موقت» و يا «متعه» و آن عقدي است كه با آن زن و مرد بهطور موقت و تا زمان محدودي به هم حلال ميشوند و زني را كه به اين صورت عقد ميشود، همسر موقت ميگويند (همان: 531). “ازدواج موقت از راههاي مناسب جلوگيري از فحشا و انحرافات جنسي است و اولياء دين به آن سفارش كردهاند” (همان: 547).

3-6-2- تعریف نظری و عملیاتی متغیرهای مستقل
تعريف نظري نوسازي: نوسازی را میتوان عبارت از خارج شدن ادارهی جوامع به وسیلهی سنتها دانست (ویکس 1385: 114). “نوسازي به معناي فرايند نو(مدرن) شدن است ]…[ نوسازي ]…در جامعهشناسي…[ به معناي فرايندي چندبعدي است كه به دگرگوني در همهي زمينههاي انديشه و فعاليت انسان دلالت دارد ]…[ از لحاظ جمعيتشناختي ]نوسازي[ به معناي دگرگوني در الگوهاي زندگي و افزايش شاخص اميد بقا و تندرستي، فزوني تحرك شغلي عمودي و جغرافيايي و بهويژه رشد شتابان جمعيت شهري در برابر جمعيت روستايي است” (زاهدي مازندراني 1385: 21 و 22).
تعريف عملياتي نوسازي: در اين تحقيق، منظور وضعيت پاسخگو از لحاظ محل سكونت، بخش اشتغال (كشاورزي و غيركشاورزي) و تحصيلات است و فرض بر آن است كه اگر فردي، شهرنشين است از نوسازي بيشتري نسبت به روستانشينان برخوردار است، اگر فردي در بخشهاي غيركشاورزي، شاغل است از نوسازي بيشتري نسبت به شاغلان در بخش كشاورزي برخوردار است و اگر فردي باسواد و يا داراي مدرك تحصيلي بالاتري است نسبت به افراد بيسواد و يا داراي مدرك تحصيلي پايينتر، از نوسازي بيشتري برخوردار است.
تعریف عملیاتی محل سکونت: منظور این است که فرد پاسخگو ساکن شهر است یا روستا.
تعريف عملياتي وضع سواد: منظور این است که فرد پاسخگو باسواد است یا بیسواد. و فردی، باسواد محسوب شده که توانایی خواندن نوشتهی ساده را در یک زبان داشته است.
تعريف عملياتي تحصیلات: منظور مدرک تحصیلی فرد پاسخگو است و فقط افراد باسواد را شامل میشود که در یکی از دستههای زیر قرار گرفته است: 1- ابتدایی ناقص. 2- ابتدایی کامل. 3- راهنمایی ناقص. 4- راهنمایی کامل. 5- متوسطهی ناقص. 6- متوسطهی کامل(دیپلم). 7- فوق دیپلم. 8- لیسانس و بالاتر، كه اين نوع طبقهبندي از تحصيلات در بررسي فاصلهي سني زوجين ايراني (همان: 136) بهكار برده شده است.
تعريف عملياتي وضع اشتغال: منظور وضعیت فرد از لحاظ شغل است که غیرشاغل یا شاغل است. طبق تعریف مرکز آمار ایران (1386: 48)، شاغل به کسی گفته می شود که یکی از شرایط زیر را داشته باشد.
“الف) کسانی که در مرجع زمانی مورد نظر کار میکردهاند.
ب) کسانی که دارای شغل هستند ولی در مرجع زمانی به عللی از قبیل بیماری، مرخصی، تعطیلی موقت محل کار و غیره کار نکردهاند و پس از رفع علت، به کار خود ادامه خواهند داد.
ت) کسانی که شغل ندارند ولی در زمان مرجع مورد نظر حداقل 3/1 مدت مذکور (مثلاً 2 روز در هفته) کار کردهاند.
ث) کسانی که دارای شغل هستند ولی به اقتضای فصل یا ماهیت فصلی کار خود، کار نکردهاند (بیکاران فصلی)، مشروط به آن که در جستجوی کار دیگری هم نباشند.
ج) افرادی که به انجام خدمت وظیفهی عمومی مشغول هستند.
ح) کسانی که در حال گذراندن دورههای آموزشی در دانشکدهها و آموزشگاههای مربوط به نیروهای نظامی و انتظامی هستند.
خ) کسانی که برای یکی از اعضای خانوار خود که با وی نسبت خویشاوندی نیز دارند کار میکنند و از این بابت مزد و حقوق دریافت نمیکنند.”
بنابراین، فردی که در یکی از دستههای بالا قرار گرفته باشد شاغل محسوب شده است و در غیر این صورت، به عنوان غیرشاغل در نظر گرفته شده است.
تعريف عملياتي نوع شغل: منظور این است که فرد شاغلِ پاسخگو در بخش کشاورزی فعالیت میکند یا غیرکشاورزی(بخش صنعت و خدمات). و “کشاورزی فعالیتی است که در جریان آن گیاهان یا حیوانات اهلی با هدف تولید اقتصادی محصول، پرورش داده میشود” (همان: 73). بنابراین، فرد شاغلی که در بخش کشاورزی فعالیت نکرده باشد به عنوان شاغل در بخش غیرکشاورزی محسوب شده است.
تعريف نظري سن: تعریف جمعیتشناسی سن عبارت است از: “سالهای کامل شدهی عمر یا سن در آخرین سالروز ولادت” (سرایی 1381: 44).
تعريف عملياتي سن: تعریف مورد استفاده در سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385 عبارت است از: “سن، عبارت از فاصلهی زمانی بین تاریخ تولد فرد تا تاریخ پرسش است که بر حسب سالهای کاملِ سپری شده اندازهگیری میشود”(مرکز آمار ایران،1386: 47).
همچنین، در صورتی که نیاز به استفاده از سن در سطح سنجش فاصلهای بوده است به تقسیم افراد به گروههای سنی پنج سالهی (19-15)، (24-20)، (29-25)، (34-30)، (39-35)، (44-40)، (49-40) و(54-50) تقسیم شده است.
تعريف عملياتي دفعات ازدواج: منظور، “تعداد دفعاتی ]است[که هر کدام از زوجین اقدام به ازدواج (اعم از دایم یا موقت) نمودهاند”(همان: 55).
تعريف نظري مهاجرت: “مهاجرت به معناي عام كلمه عبارت است از ترك سرزمين اصلي و ساكن شدن در سرزمين ديگر بهطور موقت يا دايم. ]…[ مهاجرت در مفهوم جمعيتشناختي كلمه، با كوچ مداوم انسان در جوامع ابتدايي و كوچ عشايري و همچنين، حركات جغرافيايي كوتاهمدت مانند مسافرت متمايز است و در مورد جمعيتهايي بهكار ميرود كه نسبتاً استقرار يافتهاند” (كاظميپور 1384: 96).
تعريف عملياتي مهاجر: “مهاجر کسی است که به قصد زندگی در محل دیگر، اقامتگاه معمولی خود را ترک کرده و در شهر یا آبادی دیگر اقامت گزیده است” (مرکز آمار ایران 1386: 55). البته، در این تحقیق فردی مهاجر محسوب شده است که از آبان ماه 1375 تا آبان ماه 1385 شهر یا آبادی محل اقامت خود را تغییر داده است (مرکز آمار ایران 1388: 2).

فصل چهارم
تجزيه و تحليل دادههاي تحقيق
4-1- مقدمه
در این فصل از تحقیق که به یافتههای تحقیق، اختصاص دارد با استفاده از نرمافزار اس.پی.اس.اس. تجزیه و تحلیل دادههای خام فردی سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385 (نمونه ی 20 درصدی) انجام یافته است. يافتههاي تحقيق در تمامي موارد به تفكيك جنسيت (مرد و زن) و نيز در اكثر مواقع به تفكيك محل سكونت (شهر و روستا) ارايه شده است. فصل چهارم تحقیق شامل 4 بخش مجزا است: نخست، به توصیف دادهها پرداخته شده است. در مرحلهی دوم به تحلیل و آزمون فرضیههای تحقیق پرداخته شده است. در مرحلهی سوم، با استفاده از آمارهی رگرسیون97 به تحلیل چندمتغیری98 عوامل مؤثر بر تغییرات فاصلهی سنی زوجین اقدام شده است. و در مرحلهی چهارم با استفاده از تحلیل مسیر99 به تعیین ضریب مسیرهای موجود در مدل نظری تحقیق پرداخته شده است.
در مجموع هدف از انجام فصل چهارم، بررسی تجربی نظریههای مورد استفاده در پژوهش حاضر و سنجش مطابقت آنها با واقعیتهای موجود در جمعیت آماری پژوهش است که نظریهها در فصل دوم مطرح شده است و واقعیتها نیز، همان دادههای مورد استفاده در فصل حاضر پژوهش میباشد. برای نیل به این هدف، با استفاده از تکنیکهای آماری متناسب و نرم افزار اس. پی. اس. اس. به بررسی و آزمون روابط بین متغیر وابسته و متغیرهای مستقل جهت تأیید و یا ردِ فرضیههای پژوهش، طبق روش توضیح دادهشده در فصل سوم، اقدام شده است. همچنین، در انتهای این فصل، به بررسی مدل نظری تحقیق و ارایهی مدل علی با استفاده از تکینک رگرسیون و تحلیل مسیر پرداخته شده است.

4-2- توصیف دادهها
در این بخش به توصیف دادههای مربوط به متغیر وابسته و متغیرهای مستقل، به ترتیب، پرداخته شده است. به این صورت که با استفاده از جداول و نمودارها شاخصهایی همانند فراوانی، درصد، نما، میانه، میانگین، واریانس، انحراف استاندارد و … با توجه به سطوح سنجش متغیرها آورده شده است. همچنین، در مواقع لزوم، نکات قابل توجه و برجسته در جداول و نمودارها نیز در ذیل آن ها ذکر شده است.

4-2-1- توصیف دادههای متغیر وابسته (فاصلهی سنی زوجین)
آمارههای توصیفی مربوط به متغیر وابستهی تحقیق، یعنی فاصلهی سنی زوجین در استان اردبیل به تفکیک محل سکونت، طبق نمونه ی 20 درصدیِ دادههای خام فردی سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385 در جدول شمارهی 2 نشان داده شده است.
جدول شمارهی 2. توزیع فراوانی بر حسب فاصلهی سنی زوجین به تفکیک محل سکونت در استان اردبیل1385
فاصلهی سنی زوجین
محل سکونت

جمع استان
نقاط شهری
نقاط روستایی
تعداد
76314
67502
8812
میانگین
47/4
47/4
51/4
خطای استاندارد میانگین
02049/0
02/0
06/0
میانه
42/4
42/4
34/4
نما
5
5
5/3
انحراف استاندارد
65/5
65/5
65/5
واریانس
028/32
03/32
32
چولگی
213/0
04/0
47/1
خطای استاندارد چولگی
009/0
0
02/0
کشیدگی
147/20
33/21
02/11
خطای استاندارد کشیدگی
018/0
01/0
05/0
دامنه
74/127
74/127
25/74
حداقل
41/67-
41/67-
75/25-
حداکثر
33/60
33/60
5/48
بر اساس جدول شمارهی 2 ، در میان 76314 نفر نمونهی استان اردبیل، میانگین فاصلهی زوجین 47/4 سال است. این در حالی است که میانگین فاصلهی سنی زوجین در کل کشور حدود 3 سال است. به بیان دیگر، بین میانگین استانی و کشوری فاصلهی سنی زوجین، حدود 5/1 سال تفاوت وجود دارد. همچنین، در میان 67502 نفر نمونهی ساکن در نقاط شهری استان ، میانگین فاصلهی سنی زوجین 47/4 سال است که این میانگین، اندکی کمتر از میانگین فاصلهی سنی زوجین طبق نمونه ی 8812 نفری ساکن در نقاط روستایی استان است. بنابراین، میانگین فاصلهی سنی زوجین استان اردبیل بیشتر از میانگین کشوری این شاخص است و میانگین فاصلهی سنی زوجین ساکن در نقاط روستایی اندکی بیشتر از میانگین فاصله ی سنی زوجین ساکن در نقاط شهری استان اردبیل است. انحراف استاندارد نیز مثبت است که نشان میدهد فاصلهی سنی زوجین به اندازهی 65/5 واحد در اطراف میانگین فاصلهی سنی زوجین توزیع شده است.
میانهی فاصلهی سنی زوجین استان، شهرنشین و روستانشین به ترتیب، برابر با 42/4 ، 47/4 و 51/4 سال است؛ یعنی، فاصلهی سنی 50 درصد از زوجین، کمتر و 50 درصد از زوجین بیشتر از 42/4 سال است. یعنی، فاصلهی سنی 50 درصد از زوجین، کمتر و 50 درصد از زوجین بیشتر از ارقام مذکور است. همانگونه که در جدول مشاهده میشود مقدار میانگین از مقدار میانه بيشتر است و مقدار چولگی نیز مثبت است و بیشتر فراوانی فاصلهی سنی زوجین در سمت چپ منحنی جای گرفته است. بنابراین، میتوان گفت در مورد بیشتر افراد مورد مطالعه فاصلهی سنی زوجین کمتر از میانگین است. مقدار کشیدگی نیز مثبت است؛ یعنی، فراوانی فاصلهی سنی زوجین در نقاط نزدیک به میانگین فاصلهی سنی زوجین بیشتر از نقاط دیگر منحنی است و خطای استاندارد کشیدگی نیز مثبت است که در این حالت، منحنی فاصلهی سنی زوجین از منحنی نرمال بالاتر خواهد بود و دامنهی تغییرات فاصلهی سنی زوجین نیز کم خواهد بود و به میانگین فاصلهی سنی زوجین نزدیکتر خواهد بود که این نوع توزیع را تیزقله100 مینامند(کورتز101 1384: 120). تیزی قلهی منحنی مربوط به نقاط روستایی بیشتر از منحنی مربوط به نقاط شهری است. حداقل و حداکثر فاصلهی سنی بین زوجین کل استان، به ترتیب، 41/67- (شوهر 41/67 سال جوانتر از همسر) و 33/60 (شوهر 33/60 سال از همسر مسن تر) است که دامنهای بیشتر از 127 سال را نشان میدهد. حداقل، حداکثر و دامنهی فاصلهی سنی زوجین ساکن در نقاط شهری مشابه ارقام استانی این میزانهاست. اما، در نقاط

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع تحلیل ثانویه، تحلیل ثانوی، آزمون فرضیه، استان اردبیل Next Entries منابع تحقیق با موضوع نقاط شهری، استان اردبیل، توزیع فراوانی، محل سکونت