منابع تحقیق با موضوع ارتکاب جرم، قانون مجازات، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

سنی فرد با توجه به بلوغ فکری، تجارب شخصیتی و مرحله زندگی برداشتی خاص از مفاهیم فردی و اجتماعی دارد و تحت تأثیر آن مقطع سنی با مسائل برخورد مینماید. به همین دلیل است که بزهکاری با شرایط سنی از لحاظ کمی و کیفی متحول و متغیر میگردد71. سن به طور مستقیم و. غیر مستقیم تأثیری شگرف و عظیم در فراوانی و شکل جرائم دارد امروزه رابطه جرائم و سن آدمی در جرمشناسی ثابت گردیده است. نرخ بزهکاری در یک دوره از زندگی انسان افزایش مییابد سپس رو به کاهش میرود.72
آنچه مسلم است این است که با بالا رفتن سن به تدریج خطر ارتکاب جرم و محکومیت نیز کاهش پیدا میکند ولی بزهکاری در تمام ادوار وجود دارد و سن هیچ مغایرتی با ارتکاب بزه ندارد. هرچند که نوع جرائم ،چگونگی ارتکاب آنها و انگیزه و هدف شخصی از ارتکاب آنها تفاوت میکند. به طوریکه جرایمی از قبیل ضرب و جرح، هتک ناموس به عنف و سرقت اتومبیل بیشتر از ناحیه جوانان ارتکاب مییابد در جوانی به دلیل اینکه روابط عاطفی شدید است و از طرف دیگر آنان در ارتکاب جرائم احساس میکنند اگر تعدادشان زیاد باشد نتیجهگیری بیشتر و احتمال دستگیری و مجازاتشان کمتر است و به همین دلیل بزهکاری این طبقه پدیدهای گروهی است که با بالا رفتن سن احتیاج به عملیات جنایی به صورت دسته جمعی نیز کاهش پیدا میکند.73 در این راستا باید بین بزهکاری اطفال و بزرگسالان قائل به تفاوت شد. مهمترین عاملی که جرائم اطفال و نوجوانان را از نظر بزهکاری بزرگسالان جدا میکند عامل سنی است.

ارتکاب جرم توسط اطفال و نوجوانان نشان از نوعی استعداد و ظرفیت نقض اوامر و نواهی قانونگذار بوده که نیازمند برخوردی مناسب است. اطفال و نوجوانان در سن رشد و یادگیری قرار دارند و هرگونه برخورد نسنجیده موجب میشود این رفتارها در آنها پایدار و مستمر شود؛ بنابراین برخورد با این گروه بایستی متمایز از گروه بزرگسالان شود و اقداماتی صورت میگیرد باید جنبه پیشگیرانه و بازپرورانه داشته باشد. قانون مجازات اسلامی 1392 با تدریجی کردن سن مسئولیت کیفری و پیشبینی کیفرهای متنوع برای هر گروه سنی گام مهمی در شناسایی سن بعنوان یکی از مولفههای موثر در تشکیل پرونده شخصیت برداشته است. در این قانون اطفال زیر 9 سال شمسی به طور کلی فاقد مسئولیت کیفری هستند و هیچ خطاب کیفری متوجه آنان نمیشود و آنان وارد سیستم کیفری نمیشوند. در مورد اطفال 9 تا 15 سال قاضی با تشکیل پرونده شخصیت و تحقیق و بررسی در اوضاع و احوال و شخصیت آنان اقدام به صدور حکم مینماید. قاضی دادگاه با توجه به سن آنان مجازاتی را اتخاذ میکند که در اصلاح و تربیت و پیشگیری از تکرار جرم مؤثر باشد. بر اساس تبصره 2 ماده 88 قانون مجازات اسلامی که بیان میدارد: در صورتیکه طفلی سن او 9 تا 12 سال باشد و مرتکب یکی از جرایم موجب حد یا قصاص گردد به اقداماتی مانند تسلیم به والدین و نصیحت به وسیلة قاضی دادگاه و در صورتی که سن او از 12 تا 15 سال قمری باشد به اخطار و تذکر و گرفتن تعهد کتبی به عدم تکرار جرم یا سه ماه تا یک سال حبس در کانون اصلاح و تربیت محکوم میشود. هم چنین در مورد نوجوانانی که در زمان ارتکاب جرم 15 تا 18 سال سن دارند در صورت ارتکاب شدیدترین جرایم تعزیری به حداکثر پنج سال حبس در کانون محکوم میشوند. (ماده 89 قانون مجازات اسلامی)
بر اساس تبصره 2 ماده 89 قانون فوق، قاضی دادگاه میتواند با توجه به وضعیت و شخصیت متهم و نوع جرم ارتکابی، به جای صدور حکم به مجازات نگهداری کانون از سه ماه تا پنج سال یا جزای نقدی حداکثر چهار میلیون ریال و یا خدمات عمومی رایگان به اقامت در منزل در ساعاتی که دادگاه معین میکند یا به نگهداری در کانون در دو روز آخر هفته حکم دهد. قاضی در هنگام صدور حکم به اخلاق و رفتار و شخصیت نوجوان توجه نماید و پیشبینی کند فرد نوجوان با این روش اصلاح و درمان میشود و به دامان اجتماع برمیگردد. که ضرورت تشکیل پرونده شخصیت را میرساند.
بر اساس ماده91 قانون مجازات که مقرر میدارد: افراد زیر 18 سال که مرتکب حدود و قصاص میشوند. دادگاه در بررسیهای خود پیرامون شخصیت طفل و نوجوان دریابد که ماهیت فعل ارتکابی و یا حرمت آن را درک نمیکند و یا به کمال رشد عقلی نرسیده باشد. قاضی در راستای اصل فردی کردن مجاراتها میتواند با توجه به اوضاع و احوال نوجوان و بررسی پروندة شخصیت او در مورد رشد عقلی و میزان درک نوجوان از ارتکاب جرم موجب حدود یا قصاص تحقیقات لازم را انجام دهد و حتی از نظر پزشک قانونی بهره گیرد و چنانچه مشخص شود او ماهیت آنچه انجام داده است را درک نمیکند و حرمت آن عمل برایش قابل فهم نبوده وحتی پا را فراتر نهاده، اگر شبهه در کمال عقل نوجوان برایش ایجاد شود میتواند با توجه به سن نوجوان، به مجازاتی که برای افراد نابالغ تعیین شده است مجازات شود. بنابراین قاضی دیگر در مورد نوجوانان، به صرف احراز بلوغ جنسی حکم به حد و قصاص نمیدهد. احراز علم به حرمت باید مورد توجه قرار گیرد امری روانشناسانه است و مستلزم نظر کارشناس میباشد.

در دوره جوانی از سن 18 تا 25 سالگی رشد عقلانی و جسمانی به حد کمال میرسد. و در سن 25 سالگی جوان دارای هدفی خاص و به فکر حفظ منافع خویش است و همین تکامل و پختگی و اهداف مسائلی را به دنبال آورده و او را احساساتی و عاطفی بار می آورد.74 اوج بزهکاری در سنین 18 تا 25 سالگی قرار دارد. بعد از سن 25 سالگی، بزهکاری سیر قهقرایی پیموده و مرحله تقلیل آن شروع میشود دلیل این تقلیل را شاید در بالا رفتن تعلق فرد به خانواده، به خود، حس محافظهکاری، پختگی و روانی روحی، عاملی فکری، تقویت ایمان و استحکام اعتقادات مذهبی دانست75
به مجرد ارتکاب جرم توسط جوان نباید به فکر مجازات وی افتاد بلکه از طریق علم روانشناسی باید ریشه و منشأ ارتکاب جرم را یافت و با آن مبارزه کرد بنابراین باید به جوان در جهت تثبیت شخصیت کمک کرد نه آنکه با بزرگنمایی بزه و گناهش وی را خدشهدار کننده عصمت جامعه معرفی کنیم لذا وقتی که از باب انتقاد و مجازات با جوانان در آییم هرگز نباید انتظار اصلاح داشته باشیم و این مطلب به معنای نادیده گرفتن کامل مجازات در برخورد با جوانان نیست، بلکه باید با توجه به شخصیت آنها از لحاظ روحی و روانی، جسمانی و سایر اوضاع و احوال مناسبترین واکنش را اعمال کرد. واکنشی دارای بازده مناسب است که امنیت روحی و شخصیت اجتماعی جوان در آن به طور کامل حفظ شود. در غیر این صورت درصدد مقابله به مثل بر میآید و انتقام را انتخاب میکند. اگر افراد در دوران نوجوانی و جوانی اصلاح نشوند امیدی به اصلاح فرد در دوران میانسالی و پیری وجود ندارد و نمیتوان نحوهی مجازات این گروه سنی را با گروههای ما قبل را یکسان دانست.
با توجه به تفاوتهای موجود بین اطفال و نوجوانان بزهکار و بزرگسالان بزهکار که عبارتند از: 1- عامل سن 2- رشد عقلی و ذهنی نوجوانان 3- تفاوت در نوع جرایم ارتکاب یافته از سوی بزهکاران نوجوان یا جرایم بزرگسالان 4- علل انگیزههای متفاوت در وقوع جرم. همه بیانگر آن است که اعمال معارض قانون از ناحیه این دسته از بزهکاران از روی خبث باطنی آنها نمیباشد بلکه معلول سادگی و بیتجربگی آنها است. همچنین با توجه به اینکه شخصیت بزهکارانه در این گروه شکل نگرفته است سادهتر و سریعتر از بزهکاران بزرگسال میتوانند تحت اصلاح و بازپروری قرار گیرند.

بند دوم: نقش جنسیت در بزهکاری
جنسیت واقعیتی انکار ناپذیر در نظام آفرینش بوده یکی ازواضحترین تفاوتهای بین افراد بشر در جنسیت است. از آنجا خداوند تبارک همه چیز را به صورت زوج آفریده انسانها را نیز به صورت زن و مرد خلق نموده و برای هریک تکالیف و حقوق نقش ویژهای را مقرر کرده است. در حقیقت با توجه به پارهای از اختلافات طبیعی بین زن و مرد می توان ادعا کرد که هیچ یک از کشورها، خالی از قوانینی که به نحوی از جنسیت تأثیر گرفته باشند، نیستند.
مسأله جنسیت از ایام قدیم مورد بحث حقوقدانان بوده و در این باره جرمشناسان مطالعات بسیاری انجام دادهاند و آمارهای مختلفی از کشور های مختلف ارائه شده است. در بزهکاری نقش زنان بسیار کمتر از مردان به چشم میخورد. اگر چه نرخ مجرمیت زنان نسبت به مردان کمتر است. اما جرایم آنها از نوع جرایم کوچک و کم اهمیت نمیباشد76.
نگاهی به جمعیت زندانها و آمار زندانیان مرد و زن در کشورهای مختلف مؤید این حقیقت است که اختلاف بسیار زیاد بین تعداد مردان و زنانیکه تحت تعقیب کیفری قرار گرفته و محکومیت جزایی یافتهاند وجود دارد. اختلاف بین جرایم زنان و مردان کم و بیش بستگی به شدت و ضعف رژیم کیفری نسبت به زنان در کشورهای مختلف دارد در کشورهایی که برای زنان احترام بیشتری قائل میشوند و نسبت به آنها با رأفت و مهربانی و ادب رفتار میشود و در حمایت مردان و پلیس قرار می گیرند به طور یقین در آن کشور زنان کمتر محکومیت کیفری پیدا می کنند و از طرف دیگر صور مختلف زندگی اجتماعی زنان را در کشورهای مختلف نباید از یاد برد. به طور کلی ارتکاب جرم زنان یک چهارم تا یک هفتم جرم مردان است.77
جنسیت بر روی نوع جرم ارتکابی، چگونگی ارتکاب جرم و میزان جرایم و مجازاتها تأثیر می گذارد. اگر چه زنان و مردان هر دو ترکیبی از صفات مردانه و زنانه هستند با این وصف معلوم شده است که بعضی از انواع جرایم غالباً از طرف یکی از دو جنس صورت میگیرد. برای نمونه دزدی ازفروشگاهها، سم دادن، بچه کشی و سقط جنین و اخاذی از جرایمی هستند که بیشتر از طرف زنان صورت میگیرند. جنایات خشونتآمیز و جرایم حرفهای مانند قتل، دزدی توأم با خشونت و اختلاس که مستلزم نیروی بدنی فوقالعاده است. مختص مردان است78
آمار همواره حاکی از درصد بالای جرایم مردان نسبت به زنان است. به طوریکه مردان هم بیشتر قربانی جرم بو دهاند و هم بیشتر به تکرار جرم پرداخته و در جرایم خشونت بار مشارکت کردهاند و از لحاظ اجتماعی ارتکاب جرم در مورد مردان یک واکنش عادی و طبیعی محسوب میشود و مردان در جامعه الگوهای رفتاری و معیار های جنسیتی را میآموزند ضمن اینکه از طرف خانواده و جامعه کنترل و سختگیری کمتری نسبت به آنان اعمال میگردد.79
از سوی دیگر تردیدی نیست که میزان جرایم زنان نسبت به مردان کمتر است این قاعده حتی در بین اطفال بزهکار هم وجود دارد. دختر یا پسر بودن طفل معیاری را در نوع و میزان جرم معین میسازد .به این صورت که اصولاً دختران جرایم کمتری را نسبت به پسران مرتکب میشوند و از آن مهمتر نوع جرمی که هر کدام از آنها پدید میآورند با هم متفاوت است. معمولاً تعداد دختران بزهکار بسیار کمتر از پسران است به همین دلیل وضعیت این گروه کما بیش نادیده گرفته میشود. این رابطه تقریباً در تمام جهان وجود داشته است. شاید کم بودن جرایم دختران نسبت به پسران به لحاظ حمایت بیشتر از دختران از سوی خانواده، جامعه و مؤسسات میباشد.که آسیبپذیری آنها را کاهش میدهد.80
قوانین جزایی در کشور ما غالباً در بسیاری از موارد میان مجرمین زن و مرد قائل به تفکیک شده است. لذا میبینیم درقانون مجازات عمومی مصوب 1304 کلیه زنان را در صورت ارتکاب جرم از حبس با اعمال شاقه و اعدام معاف کرده بود.در قانون مجازات اسلامی هم در خصوص مجازات زنان و میزان مجازات آنها تفاوتهایی را شاهد هستیم. ضمن اینکه جنسیت بزهکار در نحوه اجرای مجازات نیز مؤثر است81، در نهایه قانونگذار در قانون جدید آییندادرسی کیفری در مرحله بازجویی و تحقیقات، توجه ویژهای به وضعیت و روحیات زنان داشته است، و در جهت اصل فردی کردن مجازات بسیار مترقی عمل نموده است. بازجویی از زنان معضلی بود که سیستم قضایی ایران گرفتار آن بود از اینرو قانونگذار گامی در جهت حل این مشکل برداشته است. در صورت تخلف ضابطان ضمانتاجرای هم تعیین کرده است. ماده 42 قانون مذکور بیان میدارد: «بازجویی و تحقیقات از زنان و افراد نابالغ در صورت امکان باید توسط ضابطان آموزشدیدهی زن و با رعایت موازین شرعی انجام شود». و هم چنین با توجه به خصوصیات خاص زیستی-روانی و اجتماعی معمولاً مجازاتهای خفیفتری را برای زنان بزهکار پیشبینی نمودهاند. بدیهی است ساختار جسمی

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع پرونده شخصیت، دادرسی کیفری، قانون مجازات، شخصیت مجرم Next Entries منابع تحقیق با موضوع قانون مجازات، پرونده شخصیت، مجازات اسلامی، قانون مجازات اسلامی