منابع تحقیق با موضوع آسایش حرارتی، نورپردازی، خدمات درمانی

دانلود پایان نامه ارشد

مسيريابي و تعيين جهت است. تعداد كمي از سالمندان كه مشكل مسيريابي دارند، بر اي يافتن راه شان در محله ، از نقشه يا جهت هاي يادداشت شده استفاده مي كنند. با افزايش سن ، به كارگيري نقشه و پيروي از آن براي بسياري از سالمندان، دشوارتر مي شود. گولج دريافت كه اگر در مكان هايي كه تصميم گيري پيچيده است، تعدادي نقاط لنگرگاهي قرار داشته باشد، افراد كمتر دچار اشتباه مي شوند . ساختارهاي موقتي و مبهم، بدون توجه به تمايزشان ، سودمندي كمتري به عنوان نشانه دارند ؛ بنابر اين، نشانه هاي محيطي به عمر طولاني و سبك هاي غيرمبهم نياز دارند. حركت همزمان با جست وجوي و يژگي هاي شاخص و آشنا در طول مسير، به سالمندان كمك مي كند تا موقعيت و مسير خود را تشخيص دهند. در اين مورد ، توانايي آنان، به خصوص در افراد مبتلا به دمانس، براي پيدا كردن مسيرشان در طرح هاي پيچيده كاهش مي يابد؛ اما درصورتي كه سفرشان به چند بخش، از يك نشانة آشنا به سرنخ بعدي، تقسيم شود ، آنان مي توانند به يافتن مسيرشان ادامه دهند . به هرحال، بايد به ياد داشته باشيم افراد ي كه مشكل حافظة كوتاه مدت دارند، بايد به صورت مداوم ، مسيرها و نشانه هاي مسيريابي را با پياده روي هاي مستمر در خيابان ها و مواجه شدن با نشانه ها، يادآوري كنند. همچنين ليپمان در مطالعه اي قياسي در بارة ميزان توانايي بزرگسالان پير و جوان در يادگيري نشانه هاي جدید ، دريافت كه شركت كنندگان مسن تر نسبت به جوان ترها نشانه هاي جديد كمتري را به ياد مي آورند و آن ها را بيشتر براساس شاخص بودنشان مرتب مي كنند تا نظم ترتيب يشان.
همچنين سالمندان و به خصوص مبتلايان به دمانس ، در استفاده از علامت ها در محيط شهري دچار مشكل مي شوند . آنان مي كوشند تا اطلاعات مدنظر علامت ها را تفسير كنند و گاه ،بدون آنكه بدانند واقعاً مي خواهند كجا بروند يا چه بكنند،دستورالعمل علامت ها را دنبال مي كنند . مبتلايان به دمانس ،توانايي بسيار كمي بر اي نامگذاري ساختمان ها و خيابان ها ومكان ها دارند . اين در حالي است كه حتي در بعضي موارد ، اين نام ها به صورت آشكار در كنار علامت ها مشخص شده اند.
ترس از گم شدن ممكن است دليلي براي خانه نشيني سالمندان باشد. لينچ در اين خصوص معتقد است كه «شايد براي اكثرافرادي كه در شهري مدرن زندگي مي كنند ، گم شدگي كامل تجربة نادري باشد . ما با حضور ديگران و تمهيدات ويژة مسيريابي حمايت شده ايم : نقشه ها، شماره هاي خيابان ها،علامت هاي مسيرها، تابلوهاي اتوبوس ؛ اما اگر اجازه دهيم حادثة تلخ سردرگمي يك بار اتفاق بيفتد ، حس اضطراب و حتي وحشت زدگيِ همراه با آن، به ما نشان مي دهد چقدر به حس تعادل و سلامتي ما نزديك و مرتبط است».
اين تجربه، براي آنان كه ضعيف ترند و قدرت حركت كمتري دارند، يا دچار اختلالات شناختي هستند ، بسيار سخت تر است . براي افرادي كه به مشكلات جهت يابي و سردرگمي فضايي مكاني و حافظة كوتاه مدت دچار ند، هر سفري در اطراف محله، سفر به ناشناخته ها به شمار مي رود. ناتواني در كمك گرفتن يا دنبال كردن جهات در محيط خوانا، بسيار فلج كننده و مشكل زاست. به نظر باركر و فراسرز علامت هاي مناسب، منبع مفيد اطلاعات هستند و ايجاد علامت هاي دسترسي پذير، براي معلولان و سالمندان و همة افراد جامعه لازم است (زندیه 1391، 11-10).
2-3-9-مشخصات فضایی مطلوب در جهت رضایتمندی و سلامت سالمندان
2-3-9-1- بخش ها و تجهیزات ضروری در سرای سالمندان
در ارتباط با تاسیس خانه ویژه سالمندان، رعایت ضوابط و مقرراتی ضروری است که ذیلا به نمونه هایی از آن اشاره می شود:
1- ساختمان آسایشگاه بهتر است یک طبقه باشد و در صورت لزوم برای طبقات بیشتر،تعداد اندکی پله در نظر گرفته شود بطوریکه بیش از سه یا چهار پله بین طبقات فاصله نبوده و نرده های حفاظتی نیز حتما تعبیه گردد.اگر تعداد طبقات بیشتر باشد باید از آسانسور استفاده گردد و پیش بینی لازم،تجهیزات ایمنی و بخصوص یک راه خروجی مستقیم به خارج با عرض زیاد در نظر گرفته شود.
2- آسایشگاه حتی المقدور باید نزدیک یک بیمارستان یا یک مرکز خدمات درمانی ساخته شود تا در موارد ضروری و فوری یا به طور عادی از امکانات درمانی و پزشکی بیمارستان کمک گرفته شود.
3- غذاخوری مجهز،اتاق های نشیمن، محل های تفریح و سرگرمی باید وجود داشته باشند.صندلی های بسیار راحت، چراغ های مخصوص مطالعه، تلویزیون و غیره می توانند زمینه مساعدتری را برای رضایت ساکنان آسایشگاه ایجاد نمود و تا حد زیادی احساس زندگی در خانه خودشان را بدهد.
4- مراکزی جهت پرداختن به زمینه های حرفه ای و تخصصی سالمندان در آسایشگاه باید در نظر گرفته شود مانند کارگاه های کوچک ولی مجهز صنعتی و غیره.
5- فضای اختصاص یافته برای هر فرد سالمند ساکن آسایشگاه باید به نحوی باشد که ضمن تامین حریم خلوت و زندگی او، در عین حال امکان حرکت و رسیدگی به اموال او را در آن محدوده بدهد.اگر اتاقهای انفرادی موجود نباشد، می توان به وسیله نصب وتعبیه پرده هایی، واحدهای انفرادی و مستقل ایجاد نمود. همچنین باید محل هایی برای عیادت کنندگان در نظر گرفته شود.
6- فضای کافی جهت اجرای برنامه های تمرین، حرکات ورزشی، حرکات و برنامه های توان بخشی باید در نظر گرفته شود.
7- تمام اتاق ها و توالت ها به اندازه کافی بزرگ باشد بطوری که صندلی های چرخدار براحتی قابل حرکت و چرخش در آنها باشند.
8- تعبیه وسایل اطفای حریق، درهای خروجی مناسب و اضطراری، وسایل نجات از حریق، سیستم سیم کشی کاملامطمئن و بی خطر، وجود درهای خروجی کافی در موقع ضروری و اضطراری، انتقال مرتب و مداوم زباله ها،وجود میله های حفاظتی در تمام طول راهروها و مسیرها، راه هایی با شیب بسیار آهسته جهت عبور صندلی چرخدار(رامپ)، درجه حرارت منسب در ساختمان، وجود کف پوش های غیرلغزنده در ساختمان آسایشگاه از موارد ضروری برای تامین رضایت ساکنان بشمار میروند.
9- سرای سالمندان باید خود دارای یک مرکز خدمات پزشکی باشد.
10- برخی از برنامه ها و فعالیت های مناسب در سرای سالمندان عبارت است از: خیاطی، گل آرایی، آشپزی، نقاشی، کارهای دستی، باغبانی، گل کاری، مطالعه، گوش دادن و نواختن موسیقی، تئاتر ، سینما، بحث، قدم زدن در هوای آزاد و غیره.(شاملو 1364، 94-90)
2-3-9-2-آسایش حرارتی و برودتی سالمندان
برای رسیدن به آسایش جسمانی در خانه های سالمندان و محیط مسکونی آنان، لازم است تا ابتدا به آسایش حرارتی و برودتی آنان در محیط پرداخته شود. آسایش حرارتی بر اساس گرمای متابولیک بدن افراد تعیین می شود و عبارت است از توانایی هر شخص در جهت جذب حرارت و انتقال آن به محیط اطراف. درک آسایش حرارتی بر اساس خصوصیات هر فرد تغییر میکند و نیز بستگی به شرایط محیطی دارد.خصوصیات افراد شامل متغییرهایی از قبیل میزان تندرستی، سطح فعالیت، نوع لباس پوشیدن، الگوهای رفتاری و وضعیت روحی و فکری است و شرایط محیطی شامل دمای هوا، کیفیت و نوع هوا و رطوبت نسبی است که بر درک آسایش حرارتی افراد تاثیر می گذارد.
به دلیل ظعف ساز و کار تنظیم حرارت و جابجایی آن در بدن سالمند، این گونه افراد حساسیت بیشتری نسبت به تغییر دما و خشکی هوا دارند و محیط گرم تاثیر قابل توجهی بر آسایش جسمی و روانی آنان می گذارد.بنابراین ضرورت داردکه جهت آسایش حرارتی سالمندان، بخصوص در ماه های سرد سال میزان دمای هوای مطلوب درنظر گرفته شود. همچنین از سرد شدن و بیش از حد گرم شدن کف اتاق ها بایستی جلوگیری شود زیرا باعث بی نظمی گردش خون در پاها می شود و ایجاد عدم تعادل در سالمندان را می نماید (اناری 1388، 63).
وقتی پوست بدن سالمندان خشک می شود، تحمل حفاظت گرما را ندارند زیرا بدن آنان نسبت به سوزش و پوسته شدن بسیار حساس است. هنگامی که سالمندان احساس سرما می کنند، طبیعتا به سوی منبع حرارتی کشیده می شوند، در حالی که پوست بدنشان تحمل گرمای بیش از حد را ندارد و این احتمال وجود دارد که در معرض آسیب پذیری قرار گیرند.
بنابراین جهت آسایش حرارتی سالمندان طراحی بصورت زیر توصیه می گردد:
– از پنجره های دو جداره برای جلوگیری از جریان باد و نفوذ گرما استفاده شود.
– اتاقی که سالمندان بیشتر وقت خود را در آن می گذرانند آفتابگیر باشد.
– از گرم و سرد شدن ناگهانی هوا در اتاق ها جلوگیری شود.
– سیستم حرارتی سریع بوده و بطور یکنواخت در بخش های مختلف ساختمان بویژه حمام و اتاق خواب، پخش گردد.
– به دلیل اینکه سالمندان در شب به دفعات به توالت می روند، پخش گرما برای هر فضا متناسب با احتیاجات ساکنان تنظیم گردد.
سالمندان به کوران و جریان هوا حساسیت زیادی دارند و وقتی که در جریان هوا قرار می گیرند، پوست بدن آنها حساس می شود، نخستین مطالبی که در مورد تهویه باید به آن توجه شود این است که:
– ساختمان های مسکونی نباید در مسیر کوران قرار گیرند.
– سیستم حرارتی به نحوی باشد که فرد در مسیر جریان هوای گرم قرار نگیرد.
– هواکش به تعداد کافی و در نقاط مورد لزوم نصب گردد.
– در کلیه بخش های ورودی و خروجی یا پنجره ها، توری نصب شود. (رفیع زاده 1380)

2-3-9-3-نورپردازی مناسب جهت ارتقای عملکرد بینایی در سالمندان
نورپردازی می تواند به منظور تاکید بر روی یک نقطه یا فضای خاص و یا جهت تعریف یک لبه یا محوطه و یا برای فراهم نمودن احساس امنیت در افراد مورد استفاده قرار گیرد.کم و زیاد بودن نور در محیط های مسکونی برای سالمندان مشکلاتی را در دراز مدت پدید می آورد. به عنوان مثال، بر اثر کم بودن نور و ایجاد سایه های نامناسب و تداخل و ترکیب آنها ممکن است تصور نادرست از پله و یا برآمدگی هایی که وجود ندارد و یا فرورفتگی های اضافه در نظر شخص سالمند ایجاد شود. همچنین ممکن است باعث مخفی نمایاندن پله ها و یا برآمدگی های واقعی از دید شخص گردد که این امر باعث بروز خطرهای احتمالی خواهد شد.
سالمندان برای دیدن اشیاء پیرامون خود، نیاز به دید بیشتری نسبت به دید معمولی افراد جوان تر دارند. سالمندان نسبت به گروه های سنی جوان تر، در تطابق با تغییرات نوری از یک درجه روشن به درجه دیگر و بالعکس، کندتر عمل می کنند. بنابراین لازم است تا انتقال از یک فضا به فضایی دیگر با تغییر روشنایی شدید بتدریج صورت گیرد. توصیه می شود تا در فضای واسط استفاده گردد. به عنوان مثال، ایجاد پیش فضا در جلو در ورودی ساختمان، چه در روز و چه در شب بسیار مناسب است.
به منظور جبران دید ضعیف سالمندان، لازم است سطح روشنایی در فضاهای مسکونی خاص آنان، دو برابر میزان روشنایی در فضاهای معمولی باشد. همچنین کاهش توانایی آنان برای تطابق با روشنایی، تاثیر خود را در حساسیت ویژه این افراد به درخشندگی نشان می دهد و این درخشندگی باعث نامطلوب شدن محیط می گردد. درخشندگی زیاد باعث به وجود آمدن نوعی احساس تدافعی در شخص می گردد، زیرا ممکن است بر تشخیص فواصل تاثیر بگذارد.
بنابر این اگرچه سالمندان نیاز به نور زیاد برای فعالیت های روزانه خود دارند این نورپردازی شدید نباید منجر به خیرگی نور شود و در طراحی فضاها لازم است تا از ایجاد سطوح منعکس کننده نور خورشید اجتناب گردد. همچنین از قرار دادن پنجره های بزرگ در انتهای راه روها که سبب عدم آسایش و ایجاد اغتشاش در نورپردازی می گردد خودداری شود. با استفاده از تغییر جهت نور و انتشار آن به طور پراکنده نیز می توان از خیره گی نورپردازی جلوگیری کرد(همان).
برای مطالعه روشنایی های مناسب لازم است دو مبحث نور طبیعی و نور مصنوعی مورد بررسی قرار گیرد:
1- نور طبیعی
تنظیم نور در اطراف پنجره ها بسیار حائز اهمیت است. پنجره های سرتاسری از کف تا سقف اجازه می دهد تا نور به مقدار بیشتری در اتاق های کوچک نفوذ کند و پنجره های طعبیه شده در قسمت بالای دیوارها نسبت به پنجره هایی که در قسمت پایین تر دیوار قرار دارند، سطوح افقی بیشتری را نورافشانی می کنند. پنجره ها هم از جهت ایجاد ارتباط بصری و هم به عنوان یک منبع نور روزانه بسیار اهمیت دارند. البته لازم است تا نور شدید آفتاب در روز به طور ماهرانه ای کنترل شود که این کاهش نور می تواند توسط

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع رضایت از زندگی، رضایتمندی، افراد مبتلا Next Entries منابع تحقیق با موضوع رضایتمندی، افراد سالمند، خانه سالمندان