مقاله رایگان درمورد گیاه شناسی، تعاونی ها، زنان روستایی، مواد شوینده

دانلود پایان نامه ارشد

کوبیده با کمی شیر به صورت ملهم ( پماد )در می آورند و در موضع درد می مالند.

– سرگیجه
سرگیجه را ناشی از صفرا می دانند و خوردن چیزهای صفرابر مانند: آلو بخارا، لیمو عمانی و غوره تجویز می شود. افزون بر آنها هلیله زرد و سیاه را می کوبیدند و در ماست ریخته و بهم می زدند و
می خوردند. صمغ زرد رنگ جنگل را هلیله زرد و سیاه و رنگ آن را هلیله سیاه می گفتند. در ضمن نخوردن غذای چرب در بهبود سرگیجه موثر دانسته می شود.

– درد و چرکین شدن گلو
گاهی اوقات درون گلو متورم ودردناک می شود و رسم بر این است که بگویند « لائی لائی ا فتائه» علاوه بر این محلولی از جوشانده ریشه ختمی و پوسته خشخاش به همراه نمک درست می کردند که قرقره با آن بسیار موثر است.

– ضرب دیدگی
برای درمان ضرب دیدگی، مخلوط خاکستر نیمه گرم و نمک به نام « نیمه نمک» را روی موضع درد قرار می دهند و محکم می بندند. چنانچه شخصی از بالای درخت یا ساختمان سقوط کرده بود او را در میان شاخ و برگ بته ی« ملو» یا شیرین بیان می خوابانیدند تا عرق کند و نرم شود.

– سودا
خشکی دهان، زبان و ترک برداشتن پوست دست را سودا می گفتند. برای درمان سودا از جوشانده بنفشه، عرق پوست بید و هر دارویی که حرارت بدن را پایین آورد و اثر مسهلی داشته باشد، استفاده می شود.
چیزهای سرد:نشاسته ، خاکشیر، کدو ، گل بنفشه، خیار، پیاز، نان جو، ترنجبین، زرد آلو، لیمو عمانی و نظایر آنها.
چیزهای گرم: گل گاو زبان، هل، عسل، شیره، گل محمدی، زیره، دارچین، زنجبیل و نظایر آنها.

– خون کم کردن
قدیمی های ایل کاکاوند عقیده داشتند که برای جلوگیری از غلبه خون باید سالی یک بار خون کم کنند. خلاصه اینکه اگر سردرد، جوش یا دمل هم داشته باشند دلیل روشنی بر کثیفی خون است. بچه ها را گوش تیغ می زدند به این ترتیب که نرمه گوش را مالش می دادند تا بی حس و کرخت شود سپس با تیغ سلمانی چهار تا پنج خراش ریز در هر نرمه گوش می دادند تا خون جاری شود. این نوع خون گرفتن از تخصص سلمانی ها بود.افرادی که دمل در بدن داشتند برای تخلیه آن زالو می انداختند تا خون کثیف را مکیده و داخل آن را تخلیه کند.یبعضیازمردانوزنان هم حجامت می کردند آن هم نوعی تیغ زدن بود به این ترتیب شاخ گوسفند را در پشت بدن شخص و نفر و تقریبا در میانه و زیر کتف ها قرار داده ، هوای درون را با مکش خالی می کردند تا سطح زیر دهانه ، شاخ متورم و خون در آن جمع شود و بعد روی آن را تیغ می زدند تا خون جاری شود .
گاهی برای رفع کمردرد و سردرد قیف می انداختند به این ترتیب که در موضع درد لایه ای خمیر قرار می دادند و روی آن قدری پنبه آتش می زدند و بلافاصله قیف ( ظرف کوچک سفالین ) با استکان را روی آن بر می گردانیدند و با سوختن پنبه هوای درون ظرف می سوخت و حالت عکس پیدا می کرد و خمیر را با گوشت ریزش به درون می کشید و خون را جمع می کرد و بعد از جدا کردن استکان، زیر آن سیاه می شد آنگاه بیمار تصور می کرد که دردش بسیار تسکین پیدا کرده است. خون کم کردن از تزریق زالو انداختن، تیغ زدن نرمه گوش و حجامت یک رسم پذیرفته شده بود که همه مردم غیر از بچه ها با میل و رغبت انجام می دادند ولی به تدریج منسوخ شده است. در حال حاضر برای دردهای باد سرخ(نوعی بیماری صورت) دمل این درمان ها صورت می گیرد( همان: 95).

– کچلی
کچلی محصول آب کثیف خزینه حمام بود و تعداد زیادی از بچه ها به آن مبتلا می شدند برای درمان کچلی موی سر را می تراشیدند و « چخه» را به معنی (هسته) شفتالو و پوستهندوانه را می سوزانیدند و گرد حاصل را با شیر خر و کپک روی سرکه می آمیختند و خمیر بدست آمده را روی زخم قرار می دادند.

– دمل( Domal)
آب، تورم بر اثر جمع شدن چرک و خونابه یکی از درمان های محلی استفاده از« هرهر ، Har har» بود. هر هر خمیری بود که از جوشانده ریشه گیاهی به نام شکروک و آرد جو به دست می آمد. این خمیر را روی دمل می گذاشتند تا پوست آن نازک شود و بترکد. گاهی برای تسریع در خروج پلشتی و خونابه دمل را سوراخ می کردند. برای دمل های دیر رس آرد جو را باشیره مخلوط کرده و روی دمل قرار می دهند تا باز شود.

– بندآمدن خونریزی
اگر داس یا چاقو دست را می برید قدری یونجه تازه می جویدند و روی بریدگی می گذاشتند و محل زخم با بستن این مرحم جوش می خورد. اگر پای گاو با نوک خویش زخم می شد. روی آن ادرار می کردند و خون بند می آمد و بعد از یکی دو روز به طور کامل خونریزی قطع می شد.

– چشم درد
یکی از بیماری های ناشی از شستن دست و صورت با آب آلوده چاله ها، چشم درد بود. نوع درد ها متفاوت بودند. گاهی اوقات بیماری چشم با اشک، قی و درد همراه بود. برای معالجه چنین چشمی، قند را مقداری کوبیده و از درون پارچه تمییز عبور می دادند تا گردی مانند سورمه از آن بدست آید سپس روزی سه مرتبه از این پودر در چشم بیمار می ریختند که در نتیجه درد چشم بهبود پیدا می کرد. گاهی چشم حساس می شد و اشک می ریخت و لکه قرمزی در قرنیه پدید می آمد و آنرا « بنگام ، Bangam» می نامیدند و برای دفع آن سوره الم نشرح را می خواندند و گندمی را در کاسه ای از آب می انداختند تا درد چشم را با خود ببرد. اگر چشم خشک می شد، خانمی که دختر به دنیا آورده بود از شیر پستان خود در آن می دوشیدند تا نرم و خوب شود. ضمنا سفارش می شد پیاز نخورند و در محلی که سرخ کردنی هست نروند.

– داروهای طبیعی
اگر گیاه شناسی در میان مردم کاکاوند و مناطقی که این مردم در آن زندگی می کنند بازدید نماید، ذقطعا گیاهان فراوان و گوناگون خواهد یافت. البته به علت بی سوادی و بی توجهی مردم قدیم ایل و عدم ثبت آنها به فراموشی سپرده شده است و نسل های بعدی به فکر نیافتاده اند تا جایی که امروزه حتی اسم محلی گیاهان را نمی دانند. با این توضیح که برخی از گیاهان و داروهای سنتی با خاصیت فراوان در ذهن پیران ایل باقی مانده است. که در ذیل به آن اشاره می شود ( همان: 98).

– هه له رزکی Halarazegi
این گیاه در کنار جویبارها و بستان ها به وفور وجود دارد. میوه آن ریز و صورتی مایل به قرمز و نارنجی است و داخل پوست آن دانه های ریزی شبیه تخم گوجه فرنگی وجود دارد.این گیاه همان گوجه فرنگی وحشی یا انگور روباه « عنب الثعلب» است که مزه می خوش دارد و به عنوان تب بر با عناب، بنفشه به صورت جوشانده و یا به تنهایی و خام مصرف می شود.
– اسپن( اسپند یا اسفند)
این گیاه خودرو در بیشتر مناطق ایلات کاکاوند به وفور یافت می شود . این نوع گیاه دارای دانه های سیاه است و به عنوان داروی ضد مسمومیت در آب حل کرده و مصرف می کنند. همچنین برای دفع چشم بد آنرا دود می کنند. جالب آنکه دود این گیاه ضد عفونی کننده است . لازم به ذکر است این گیاه دارای خواص بسیار زیاد دیگری است.

عکس شماره 24: گیاه اسپند- دشت قزوین- عکاس(آقای کاکاوند)
– بالنگ
این گیاه جزء گیاهان علفی است. گل های سفید مایل به خاکستری و برگ های دراز دارد. طبع این گیاه گرم و دانه هایش لعاب دار است. لذا برای دفع سرفه و نرم کردن سینه و دفع سرماخوردگی مصرف می شود ( همان: 102).

عکس شماره 25درخت بالنگ – بر گرفته از اینترنت- سایت گیاه شناسی

– اسبی رو Esbiru
اسبی رو همان چوبک است. گیاهی است ریشه دار است. با سه تا پنج شاخه که در دیواره دره ها
می روید. در قدیم که مواد شوینده به بازار نیامده بود چوبک برای تمیز کردن چربی ظروف و چرک قالی به کار می رفت. در حال حاضر هم کوبیده ریشه این گیاه را به علت نداشتن واکنش شیمیایی برای شستن رنگ های حساس قالی مصرف می کنند. قدرت پاک کنندگی چوبک نسبتا زیاد است.

عکس شماره 26: گیاه اسبی رو- برگرفته از اینترنت- سایت گیاه شناسی

– بزقوشه Bozghoshe
این گیاه دارای ساقه ای نازک و برگ هایی به طول 10 تا 20 سانتی متری و عرض 5 سانتی متر است. به خاطر شباهت این برگ ها با گوش بز آن را« بز گوشه» یا « بزقوشه» نامیده اند. از این گیاه که در جویبارها می روید برای درمان دمل استفاده می شود.

– بابونه
این گیاه از تیره مرکبات است در جویبارها و زمین های زراعی می روید بیشتر آنرا برای خوراک زمستانی دام ها می چینند . این گیاه گرم، شدیدا عرق آور و زیاد کنند ادرار است . دم کرده آن برای قطع تب طولانی و سوء هاضمه استفاده می شود.

عکس شماره 27: گیاه بابونه- اینترنت- سایت گیاه شناسی

– پونه
پونه گیاهی است خودرو از تیره نعناع که در جویبارهای مناطق زندگی کاکاوندها می روید. گل پونه را با پنیر تازه برای دفع تهوع و دم کرده آن را برای قطع اسهال مصرف می کنند. دم کرده برگ پونه مانند عرق نعناع است و با آب سرد، نبات برای گرما زدگی مفید است.

عکس شماره28: گیاه پونه- اینترنت- سایت گیاه شناسی

– پیکل
گیاهی است هفت شاخه که روی زمین پهن می شود. طول شاخه به 25 سانتی متر می رسد و دارای خار فراوان می باشد. خارها را جوشانده که برای دردهای کلیه و مجاری ادرار و التهاب پروستات مصرف می کنند.

عکس شماره29: گیاه پیکل- اینترنت- سایت گیاه شناسی

– خاکشیر
این گیاه یک ساله که در زمین های زراعی می روید معتدل است و به هر مزاجی می سازد. برای رفع تشنگی و پایین آوردن تب استفاده می شود.

عکس شماره 30: گیاه خاکشیر- اطراف قزوین- عکاس( آقای قزوین)

– خرفه
گیاهی علفی دارای ساقه و برگ زخیم و پهن بر روی زمین است . این گیاه برای پایین آوردن چربی خون مفید است همچنین برای درمان اسهال و استفراغ مصرف می شود.

عکس شماره 31: گیاه خرفه- اینترنت- سایت گیاه شناسی

– روناس
در اصل گیاهی صنعتی است ولی ریشه آن ماده( آلیزارین) است که برای تقویت رحم و قطع خونریزی های نابهنگام زنانگی استفاده می شود.

عکس شماره 32 : گیاه روناس – اینترنت- سایت گیاه شناسی

– کاسنی
گیاهی است ریشه دار که در جویبارها فراوان می روید. ریشه این گیاه خاصیت تب بری دارد.

عکس شماره33: گیاه کاسنی- اینترنت- سایت گیاه شناسی

– شکروک
ریشه این گیاه را می شویند و آرد جو به آن می افزایند و خوب به هم می زنند تا خمیر شود سپس آنرا برای درمان دمل های چرکین روی موضع قرار می دهند.

عکس شماره34: گیاه شکروک- اینترنت- سایت گیاه شناسی

– گل ختمی
این گیاه طبعی سرد دارد. اشخاص مبتلا به دل درد و یبوست را با جوشانده گل ختمی تنقیه می کنند. همچنین ریشه این گل به همراه پوست خشخاش جوشانده و با اضافه کردن قدری نمک جهت ضد عفونی کردن گلو مفید فایده است.

عکس شماره 35: گل ختمی- اینترنت- سایت گیاه شناسی

– گل محمدی
این گیاه طبیعتی گرم دارد. چند برگ آن در داخل چای به اشخاصی که دچار سردی و دارای تهوع می باشند موثر واقع می شود ( همان: 105).

عکس شماره 36: گل محمدی- آرشیو عکس- عکاس( کاکاوند)
6-3. واره در بین کاکاوندها

در ایلات کاکاوند به داد و ستد و به نوبت گرفتن شیر« واره» می گویند . در واقع نوعی تعارفی سنتی و بسیار کهن زنانه است که در اغلب مناطق ایران و در برخی از کشورهای هم جوار در ازای زمان پا گرفته است( فرهادی،مرتضی، 1369: 85-84).
شکل گیری واره دلایل زیادی دارد از جمله اینکه خانواده های روستایی نمی توانند از مقدار ناچیز شیر دام های خود فرآورده های شیری تهیه کنند و یا شیر را مستقیما با پول یا کالای دیگری مبادله نمایند. بدیهی است در مناطقی که شیر دام های خانواده برای این کار کافی باشد و یا روزانه به بازار شهری دسترسی داشته باشند نیازی به وجود این تعاونی ها نیست. افزون بر ضرورت اقتصادی، تشکیل این تعاونی های سنتی و گردهمایی زنان خیلی از نیازهای پنهان و غیر اقتصادی ( روانی- اجتماعی) زنان روستایی را برآورده و مکان مناسبی برای اظهار وجود ، مشورت و کسب تجربه و غیره است که اغلب در تجمع عصرانه که فرصت بیشتری دارند انجام می گیرند.
در این تشکیلات مواردی دارای اهمیت است که به ترتیب به آنها اشاره می شود:
1.انتخاب اعضاء: اساس انتخاب عضو « هم واره» خوش خلقی، نظافت، صداقت ، تقوا و سازگاری

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درمورد ایران باستان، تاریخ ایران، نقاشی دیواری، آداب و رسوم Next Entries مقاله رایگان درمورد دوران جاهلیت