مقاله رایگان درمورد فرزندپروری، مشکلات رفتاری، فرزند پروری، یادگیری اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

تحول کودک ، حس صلاحیت اجتماعی و خود کنترلی میسر می شود . این روش برگرفته از یک برنامه تحقیقات بالینی است ( تهرانی دوست و همکاران ، 1387 ).
این برنامه بر پایه الگوی یادگیری اجتماعی تدوین شده و عوامل خطر مرتبط با شکل گیری مشکلات رفتاری و هیجانی در کودکان را هدف قرار می دهد . هدف این برنامه کهTriple –P نامیده می شود ، افزایش کفایت های والدین در سطح گسترده ای از جامعه است . این برنامه به دلیل وجود سطوح مختلف در نارسایی عملکردها ونیازهای گوناگون و والد و کودک دارای پنج سطح می باشد ( ترنر ، ددز و ساندرز ، 2002 ) . ارزیابی تاثیر این شیوه آموزشی به صورت گروهی سبب کاهش چشمگیر مشکلات رفتاری کودکان شده است ( ترنر و ساندرز ، 2006 ) .
این برنامه زمینه های اجتماعی که زندگی روزمره پدرومادرراتحت تاثیرقرارمی دهد را مورد توجه قرار داده است:(رسانه های جمعی، خدمات بهداشتی اولیه، مراقبت از کودکان، سیستم مدرسه، سایت های کار، سازمان های مذهبی و نظام های سیاسی گسترده تر). ماهیت چند سطحی بودن این برنامه برای افزایش بهره وری، به حداقل رساندن هزینه ها وافزایش حمایت ها طراحی شده است .
آموزش والدین از دو جهت بر سایر روش ها برتری دارد ؛ اول آن که برنامه اصلاح رفتار کودک در محیط طبیعی منزل و توسط والدین که بیشترین تماس را با او دارند ، اجرا می گردد و دوم آنکه برنامه فرزندپروری جنبه های مختلفی از عملکرد والدینی و خانوادگی را تحت تاثیر قرار می دهد (ساندرز ، 2003، ساندرز، 2002). اهداف این برنامه برای والدین در زیر آمده است :
* ترویج خودکفایی والدین به طوری که آن ها نسبت به توانایی های خود اعتماد به نفس بیشتری داشته باشند.
*افزایش خودکارآمدی والدین به طوری که والدین اعتقاد یابند، آن ها می توانند وقتی مشکلی در فرزندپروری به وجود آید، بر آن غلبه کنند .
* استفاده از ابزار خود مدیریتی به طوری که والدین ممکن است شیوه های فرزندپروری خود را برای بهتر شدن تغییر دهند. این شامل ارزیابی عملکرد خود، تعیین اهداف، و انتخاب تکنیک های مدیریت کودک است.
*ترویج پویایی شخصی به این معنی که والدین باید خود ، بهبود در وضعیت خانوادشان را یاد بگیرند.
*ترویج مهارت حل مسئله به طوری که والدین بتوانند یاد بگیرند چگونه به تعریف مشکلات، تدوین و فرموله کردن نظرات، توسعه طرح فرزندپروری، اجرای طرح، ارزیابی نتیجه و تجدید نظر در طرح ، هنگامی که نیاز است، بپردازند.
اساس برنامه فرزندپروری بر این دیدگاه استوار است که اختلالات رفتاری کودکان در نتیجه تعامل های غلط بین کودک و والدین به وجود آمده و تداوم می یابد (فتحی، 1374). بر اساس برنامه فرزندپروری به والدین آموزش داده می شود تا تعاملات مثبت خود را با کودکان شان افزایش و همزمان تعاملات استبدادی و متناقض را کاهش دهند (دین ، مایورس ، ایوانس ، 2003 ).
فرزند پروری مثبت رویکردی است که هدف آن ارتقای رشد کودک و اداره کردن رفتار کودک به روشی سازنده و غیر آسیب زننده است. فرزند پروری مثبت بر اساس ارتباط خوب و توجه مثبت بنا شده تا بتوان به کودک کمک کرد که رشد کند. کودکانی که با فرزند پروری مثبت بزرگ میشوند با احتما ل بیشتری مهارت ها و احساس مثبت نسبت به خود را پرورش می دهند. آن ها همچنین با احتمال کمتری مشکلات رفتاری خواهند داشت.
بررسی ها ی ساندرز و همکاران شان (2005)، نشان داده اند که کیفیت فرزندپروری تاثیر زیادی در تکامل طبیعی کودک دارد. همچنین برخی عوامل هم چون کشمکش های خانوادگی و شکست ازدواج، نداشتن رابطه گرم با والدین، دلبستگی ناامن، مقررات سخت، نظارت ناکافی و بیماری های روانپزشکی در والدین، خطر شکل گیری مشکلات رفتاری و هیجانی در کودک را افزایش می دهد. همچنین مشکلات سلوک، سوء مصرف مواد، رفتارهای ضداجتماعی و بزهکاران در کودکان با شیوه تربیت فرزندان ارتباط دارند (تهرانی دوست و همکاران، 1387).
والدین کودکانی که با مشکلات هیجانی دست به گریبان هستند، به نقش والدی خود مطمئن نبوده، تربیت فرزند را بسیار استرس زا برآورد می کنند و در رابطه با همسر خود دچار کشمکش می باشند. بنابراین تلاش برای ارتقای بهداشت روان کودکان نیازمند پرداختن به کیفیت تربیت فرزند و کیفیت رابطه مادر- کودک است (ساندرز، 2002).
در آموزش والدین، بر کل واحد خانواده و تاثیر آن بر کودک تاکید و درباره نگرانی هایی که والدین راجع به علل، درمان و پیش آگهی اختلال فرندان شان دارند بحث می شود و اطلاعات و حمایت لازم برای والدین فراهم می آید. در پرتو اطلاعات جدید، والدین فهم بهتری نسبت به مشکلات کودک پیدا می کنند و آموزش مهارت های کنترل رفتار کودک، احساس کارآمدی والدین را افزایش می دهد. در این جلسات، والدین می آموزند که تقویت رفتار مطلوب و عدم توجه یا ارائه پیامد منفی برای این کودکان ، باید بلافاصله و به طور مکرر ارائه شود. تقویت مثبت، به صورت ژتون هایی که تعداد خاصی از آنها به جایزه تبدیل می شود می تواند به تنهایی یا همراه با پیامد های منفی یه کار رود. به والدین آموزش داده می شود که به دنبال هر فرصتی برای تشویق کودک باشند و بدانند که پیامد های منفی ، چنانچه به طور ناپایدار به کار روند، رفتار وی را تقویت می کنند (بلالی و آقا یوسفی، 1390).
برنامه های دیگر تربیت فرزند وجود دارند از جمله می توان از برنامه فرزندپروری وبستر – استراتون و مداخلات رفتاری خانواده (BFI) نام برد. برنامه فرزندپروری وبستر – استراتون که در 10 جلسه به صورت گام به گام اجرا می شود و در آن روش های گوناگون تنبیه ، تشویق ، دستوردهی و مدیریت رفتار کودک در قالب روش های ویژه ای از جمله ایفای نقش آموزش داده می شد ، از روش های مداخله ای سودمند برای والدین کودکان طبیعی و کودکان دچار مشکلات روانپزشکی تشخیص داده شده است (تهرانی دوست و همکاران، 1387).
موراسکا و ساندرز(2006)، اظهار می کنند که مداخلات رفتاری خانواده (BFI) بر پایه الگوی یادگیری اجتماعی و برخورداری از حمایت های تجربی ساخته شده و برای جمعیت گسترده ای کاربرد دارد . شواهد برخاسته از کارآزمایی های کنترل شده، ( BFI)را از روش های ارزیابی شده در مداخله های روانی – اجتماعی نشان داده اند ولی تنها جمعیت اندکی از والدین در این روش های تربیتی فرزند شرکت نمودند(تهرانی دوست و همکاران، 1387).
2-4-2پنج جنبه کلیدی برنامه فرزندپروری مثبت
پنج جنبه کلیدی برای فرزند پروری مثبت وجود دارد کهدر ادامه به آن ها اشاره شده است.
1- مطمئن شدن از ایجاد محیطی امن و جالب :
کودکان کم سال نیاز به محیط بازی امن دارند بخصوص وقتی سینه خیز حرکت می کنند. اتفاقات در خانه مهم ترین علت آسیب در کودکان کم سال است. داشتن یک محیط امن به این معناست که والدین می توانند با آرامش بیشتری فرزند پروری کنند و کودک شان میتواند محیط خود را کشف کند و طی روز سرگرم باشد در حالیکه احتمال آسیب دیدن وی کمتر است. کودکان نیاز به محیطی سرگرم کننده دارند که به آنها فرصت های زیادی برای گشتن کشف آزمایش و رشد زبان و رشد ذهنی وی را تحریک می نماید. کودکان همچنین نیاز دارند به حد کافی نظارت یعنی این که بدانید کودکتان کجا و مشغول چه کاری است.
2- ایجاد محیط مثبت آموزنده :
والدین بایستی در دسترس کودکان شان باشند. این به این معنا نیست که در تمام لحظات با کودک شان باشند بلکه به این معناست که وقتی کودک به کمک مراقبت یا توجه والدین نیاز دارد در دسترس باشند. وقتی کودک به والدین نزدیک می شود کارشان را متوقف کنند و اگر می توانند زمانی را با او باشند.با تشویق کودک به این که تلاش کند خودش  کارش را انجام دهد به او کمک کنند یاد بگیرد.تشویق و توجه مثبت کمک میکند علاقه کودک را برای یادگیری برانگیزد. وقتی می بینند کودک شان چیزی را که آن ها می خواهند انجام می دهد به او توجه کنند. به کودک شان نشان دهند کاری را که در حال انجام است دوست دارند در این صورت او با احتمال بیشتری آن را تکرار خواهد کرد.
3- استفاده از دیسیپلین قاطع:
دیسیپلین قاطع به معنی با ثبات بودن و عمل کردن فوری در مواقعی است که والدین می بینند کودک رفتار نادرست دارد و یاد دادن رفتارقابل قبول وقتی والدین از دیسیپلین قاطع استفاده می کنند کودکان یاد می گیرند مسئولیت رفتار خود را بپذیرند، از نیازهای دیگران آگاه می شوند و خود کنترلی پیدا می کنند. همچنین در صورتی که والدین از یک روز تا روز دیگر با ثبات و قابل پیش بینی باشند کودکان با احتمال کمتری مشکلات رفتاری پیدا می کنند.
والدین می توانند برای منحصربفرد بودن کودک خود ارزش قائل باشند و با این حال انتظار رفتار عاقلانه داشته باشند.وقتی کودک شان رفتار نامناسب دارد یا ناراحت است بهترین کار این است که آرام بمانند و از فریاد زدن با صدای بلند اسم او را بردن، تهدید کردن یا زدن او خودداری کنند.
4- داشتن انتظار واقع بینانه :
انتظاراتی که والدین از فرزندان شان دارند به این بستگی دارد که آن ها چه چیزی را در سنین مختلف عادی می دانند. والدین باید به یاد داشته باشند که کودکان افرادی منحصر به فردند و با سرعتهای متفاوتی رشد می کنند.آن ها نیاز دارند قبل از یاد گرفتن مهارت های جدید از جمله استفاده از توالت ، پوشیدن لباس یا غذاخوردن به تنهایی، از نظر رشدی آمادگی آن را پیدا کنند.اگر مطمئن نیستند فرزندشان برای یادگیری مهارت جدید آمادگی دارد نظر یک کارشناس را جویا شوند .مشکلات وقتی به وجود می آیند که والدین از فرزندانشان انتظارات زیادی دارند قبل از این که آنها آمادگی داشته باشند یا انتظار داشته باشند فرزندشان کامل باشد.برای مثال والدینی که انتظار دارند فرزندشان همیشه مودب شاد و حرف گوش کن باشد یا همیشه منظم و کمک کننده باشد خودرا در شرایطی قرار میدهند که مایوس شوند و با فرزند خود اختلاف پیدا کنند.از فرزند خود انتظار نداشته باشید که کامل باشد.تمام کودکان اشتباه میکنند.بیشتر اشتباهات عمدی نیستند.این نیز مهم است که والدین انتظارات واقع بینانه از خود داشته باشند.این خوب است که بخواهند تمام تلاش خود را به عنوان یک مادر یا پدر انجام دهند اما تلاش برای اینکه والد کاملی باشند فقط منجر به احساس ناکامی و بی کفایتی میشود.والدین باید نسبت به خود سختگیر نباشند ، هر کسی از راه تجربه می آموزد.
5- به عنوان والد از خود مراقبت کنند :
فرزند پروری راحت تر خواهد بود اگر نیاز شخصی والدین برای صمیمیت، همراهی تفریح و تنها بودن برآورده شود.والد خوب بودن به این معنی نیست که فرزندشان به تمام زندگی آنها غلبه داشته باشد.اگر نیازهای والدین به عنوان بزرگسال برآورده شود بسیار آسانتر خواهد بود که شکیباتر، با ثبات تر و در دسترس کودک خود باشند.
2-4-4 علل مشکلات رفتاری کودکان از منظر نظریه فرزندپروری مثبت :
برای فهمیدن اینکه چگونه کودکان رشد می کنند لازم است به سه چیز توجه کنیم : ترکیب ژنتیکی آنها محیط خانوادگی و جامعه ای که در آن زندگی می کنند. این عوامل مهارتها دیدگاه ها و توانایی هایی را که کودکان پیدا میکنند شکل می دهند. همچنین این مساله را که آن ها مشکلات رفتاری پیدا می کنند یا خیر را تحت تاثیر قرار می دهند.برنامه فرزندپروری مثبت در مورد مشکلات رفتاری کودکان به موارد زیر توجه دارد .
2-4-4-1 ترکیب ژنی : کودکان ترکیب ژنتیکی منحصر به فرد از والدین خود به ارث می برند.این ترکیب شامل ویژگیهای آشکار مانند رنگ چشم و بافت مو و نیز ویژگیهای رفتاری و هیجانی میشود.برای مثال کودکانی که مشکل تمرکز دارند یا احساس غمگینی و افسردگی می کنند ممکن است ترکیب ژنتیکی ای را به ارث برده باشند که آنها را برای داشتن چنین مشکلاتی آماده تر می کند.
کودکان همچنین ممکن است مزاج خود را از والدین به ارث ببرند مانند چقدر اجتماعی یا برونگرا هستند چقدر فعالند یا چقدر احساساتی هستند.بعضی از این ویژگیها اداره کردن را دشوار میکند.برای مثال بعضی کودکان توجه زیادی می طلبند بعضیها خیلی فعال و مشغولند و پیوسته در حال کشف اطراف خود میباشند بعضی دیگر زیاد گریه میکنند یا ایراد میگیرند و غذا دادن یا خواباندن

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درمورد اختلالات رفتاری، مشکلات رفتاری، تغییر رفتار، رفتارگرایی Next Entries مقاله رایگان درمورد مدل‌سازی، یادگیری اجتماعی، کودکان و نوجوانان، تعلیم و تربیت