مقاله رایگان درمورد خودکارآمدی، استرس ادراک شده، کانون کنترل سلامت، مدیریت استرس

دانلود پایان نامه ارشد

مي‌شود.محور كنترل سلامت در واقع درجه اعتقاد فرد به اين امر است كه سلامت وي تا چه حد تحت كنترل عوامل دروني و يا بروني مي‌باشد.
ساختار جایگاه کنترل به باور ذهنی کنترل بیماران برای بیماری و سلامتی خود اشاره دارد. با توجه به نظریه یادگیری اجتماعی راتر،بیمارانی با بیماری مزمن سه نوع مختلف از شناختهای جایگاه کنترل مرتبط با بیماری و سلامتی را توصیف میکند که بازنمایی تجارب بیماری و تجارب عمومی از کنترل علائم است.
جایگاه کنترل درونی این باور را بازنمایی میکند که سلامتی به رفتارهای خود فرد وابسته است. بیمارانی با این نگرش به ضرورت پیشایندها برای فعال سازی استراتژیهای مقابلهای در هر دو نوع بیماران سوماتوفرم و آسم توجه میکنند.
جایگاه کنترل اجتماع بیرونی به معنی این است که سایرین قدرتمند، مثلاً والدین یا پزشکان اهمیت کنترل علائم را تعیین میکنند. این مفهوم رفتار جستجوی کمک را برای بیماران راهاندازی میکند.
بیمارانی با جایگاه کنترل تقدیر یا سرنوشت بر این باور متقاعد شدهاند که سلامتی آنها تحت تأثیر سرنوشت،شانس یا وقایع تصادفی است. در این افراد بخاطر رفتار بیماری منفعلانه هم در اختلالات سوماتوفرم هم در آسم انتظار میرود که ناسازگار باشند.
ارزیابی کنترل آسم باید شامل کنترل آشکارسازیهای بالینی و کنترل خطرات آینده قابل پیشبینی برای بیماران مانند حالت تشدید یافته، کاهش عملکرد ریوی سریع و عوارض جانبی درمان باشد. در کل دستیابی به کنترل بالینی خوب بیماری آسم ما را به سمت کاهش خطر تشدید آن هدایت میکند.
محققان درمانهای روانشناختی را برای نشانهها و علائم آسم مورد بررسی و پژوهش قرار دادند. مداخلات روانشناختی از جمله درمان شناختی،بازسازی شناختی،درمان رفتاری، آموزش تن آرامی،بیوفیدبک،مدیریت استرس،و درمان شناختی رفتاری مدیریت استرس،تأثیر مثبتی را در بهبود وضعیت این بیماران گزارش کردهاند.
براساس تئوری تعامل بین ذهن و بدن،اعتقاد بر این است که درمان روانشناختی ممکن است در بهبود حال بیماران آسم مفید واقع شود.
محققان معتقدند درمانهایی که برای بیماران آسم در نظر گرفته میشوند باید اضطراب و افسردگی و نشانههای روانی و علائم جسمانی این بیماران را کاهش دهند و باعث بهبود سلامت عمومی در این بیماران شوند (فاطمه رضایی و همکاران 1390).
1-3. اهمیت و ضرورت
آسم نوعي بيماري التهابي مزمن مجاري هوايي است كه با تنگي گستردهي مجاري هوايي همراه است و با علائم سرفه،ويزينگ و حملههاي تنگي نفس مشخص ميشود.طبق بررسيهاي انجام شده 5 درصد از كل جمعيت جهان مبتلا به آسم بوده،ودرايالات متحده آسم ششمين علت بستري شدن در بيمارستان ميباشد و همچنين آسم موجب بيش از 27 ميليون بار مراجعه به پزشك و 6 ميليون روز غيبت از كار در سال در ايالات متحده شده وساليانه باعث صرف هزينهاي به ميزان 18 درصدازدرآمدخانواده هاي مبتلا به آسم گرديده است. مرگ و مير ناشي ازآسم ازسال 1980 تا 1987، 31 درصد افزایش یافته است. (مظلومی و همکاران 1389).
آسم مسئله‌اي مهم در امر بهداشت و سلامت عمومي است.بيش از 150 ميليون نفر در جهان، از جمله تعداد قابل توجهي در ايران به اين بيماري مبتلا هستند؛ به طوري كه اين بيماري تحميل هزينه زياد، كاهش كارآيي و فعاليت مفيد و عدم توانايي ادامه زندگي طبيعي بيماران در خانواده‌هايشان را سبب مي‌شوند.
شواهد گسترش یافتهای اشاره میکند که همبودی بیماری آسم و مشکلات سلامت روانی ممکن است بر عملکردهای روزمره و بکارگیری خدمات مراقبت از سلامت روان تأثیر معناداری بگذارد. به عنوان مثال یک مطالعه صورت گرفته توسط فلدمن دریافته است که بیماران مبتلا به آسم با حداقل یک بیماری روانی در مقایسه با بیماران مبتلا به آسم بدون بیماری روانی سطح بالای معناداری از علائم آسم،تخریب عملکردهای روزمره و بکارگیری داروها و درمان برای آسم را در گزارش کردهاند.
جامعه ما ممكن است هزينه زيادي براي آسم كنترل نشده بپردازد.افراد و خانواده‌ها ممكن است مخارج غير ضروري و زيادي همراه با وقت و انرژي براي مراقبت‌هاي اورژانس و يا بستري بيماران صرف كنند.زماني كه افراد مبتلا، بيماري‌شان را كنترل كنند ‌تمام جامعه از كاهش اين هزينه و افزايش كارايي سود مي‌برند.تقريباً پنج درصد از تمام مردم جهان به آسم مبتلا هستند و اگر جامعه‌اي در حال توسعه شهري است، اين نسبت ممكن است بيشتر هم باشد.
با تأكيد بر اين نكته كه عوامل روانشناختي و هيجاني از جمله اضطراب،افسردگي و استرس به عنوان عوامل محرك بيماري آسم در نظر گرفته ميشوند بنابراین شناسایی منابع استرس زا که باعث تشدید و کنترل ناپذیری علائم بیماری آسم میشود ضرورت دارد.
1-4. اهداف پژوهش
1-4-1. اهداف کلی
تعیین نقش میزان استرس ادراک شده و جایگاه کنترل و خودکارآمدی در تبیین کنترل پذیری علائم بیماری آسم.
1-4-2. اهداف اختصاصی
1) تعیین ارتباط میزان استرس ادراک شده با کنترلپذیری علائم آسم.
2) تعیین رابطه کانون کنترل سلامت با کنترلپذیری علائم آسم.
3) تعیین ارتباط خودکارآمدی با کنترلپذیری علائم آسم.
1-4-3. اهداف کاربردی
با توجه به اینکه اخیراً استفاده از روشهای مدیریت استرس به شیوههای شناختی رفتاری برای کاهش برخی مشکلات جسمی و روانی ناشی از بیماریهای جسمی کاربرد مؤثر داشته است میتوان امیدوار بود با آموزش مدیریت استرس به بیماران در جهت افزایش آگاهی در ارتباط با منابع استرسزا در زندگی یاری کنیم و در نهایت در افزایش کنترل علائم بیماری آسم و بهبود سلامت عمومی مبتلایان گامی برداریم.
با توجه به مطالعات صورت گرفته در زمینه جایگاه کنترل میتوان درصدد ایجاد پروتکلهای درمانی به منظور افزایش جایگاه کنترل درونی بیماران مبتلا به آسم و در نتیجه افزایش کنترلپذیری علائم آسم برآمد.
با توجه به اینکه خودکارآمدی پایین با کارکرد ضعیف ریوی مرتبط است ارتقای رفتارهای خودمراقبتی و خودکارآمدی امری حیاتی در مدیریت موفق کنترل علائم آسم نشان داده شده است. بنابراین میتوان با آموزش خودمدیریتی توأم با خودکنترلی در پیشرفت پیامدهای کلینیکی بیماران آسمی مؤثر واقع شد.
1-5. سوالات و فرضیه های پژوهش
1-5-1. سوالات پژوهش
هریک از متغیرهای استرس ادراک شده،جایگاه کنترل درونی و بیرونی و خودکارآمدی آسم چه سهمی در پیشبینی کنترل علائم آسم دارند؟
1-5-2. فرضیه های پژوهش
1)با افزایش استرس ادراک شده کنترل علائم آسم کاهش مییابد.
2)با افزایش میزان کنترل درونی کنترل علائم آسم افزایش مییابد.
3)با افزایش میزان کنترل بیرونی کنترل علائم آسم کاهش مییابد.
4)با افزایش خودکارآمدی کنترل علائم آسم افزایش مییابد.

1-6. متغیرهای پژوهش
1-6-1. متغیرهای پیش بین
1) استرس ادراک شده.
2) کانون کنترل سلامت.
3) خودکارآمدی.
1-6-2. متغیرهای ملاک
میزان کنترل علائم آسم.
1-7. تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
1-7-1. تعاریف مفهومی
استرس ادراك شده:استرس ادراك شده حالت يا فرآيندي روانشناختي است كه طي آن فرد بهزيستي جسمي و روانشناختي خود را تهديد آميز برداشت ميكند. در واقع ايجاد استرس بستگي به چگونگي برداشت و درك فرد از موقعيتها و حوادث دارد،ممكن است يك موقعيت براي فردي بيخطر و براي فرد ديگر بصورت يك تهديد درك شود(كلارك4 2010).
کانون کنترل سلامت:تئوري جايگاه مهار (مكان يا محور يا كانون كنترل) سلامت معيار يا ميزاني از عقايد شخصي است كه سلامت افراد را بوسيله عوامل و علل دروني يا بيروني كنترل ميكند. که عوامل بیرونی شامل دو مؤلفه افراد مؤثر و شانس است.
منبع کنترل سلامت درونی: شامل درجه اعتقاد فرد به این امر است که عوامل داخلی و رفتارهایش مسئول بیماری و سلامت اوست.
منبع کنترل سلامت بیرونی مربوط به افراد مؤثر شامل درجه اعتقاد فرد به این امر است که سلامت او بوسیله افراد دیگر تعیین میشود.
منبع کنترل سلامت بیرونی مربوط به شانس شامل درجه اعتقاد فرد به این امر است که سلامت او وابسته به شانس،بخت و اقبال و سرنوشت اوست (مهدی مشکی و همکاران،1385).
خود كارآمدي:خودكارآمدي به معناي توانايي ادراك شده فرد در انطباق با موقعيتهاي مشخص است و به قضاوت افراد درباره توانايي آنها در انجام دادن يك كار يا انطباق با يك موقعيت خاص مربوط است. خودكارآمدي به احساس عزت نفس،ارزش خود،احساس كفايت و كارآيي در برخورد با زندگي اطلاق ميشود (بندورا 1997).
كنترل آسم: کنترل آسم باید شامل کنترل آشکارسازیهای بالینی و کنترل خطرات آینده قابل پیشبینی برای بیماران مانند حالت تشدید یافته، کاهش عملکرد ریوی سریع و عوارض جانبی درمان باشد. در کل دستیابی به کنترل بالینی خوب بیماری آسم ما را به سمت کاهش خطر تشدید آن هدایت میکند (اریک بتمن و همکاران 2011).
1-7-2. تعاریف عملیاتی
1) استرس ادراك شده: منظور از استرس ادراک شده نمرهای است که فرد در مقیاس استرس ادراک شده 5PSS بدست میآورد.
2) کانون کنترل سلامت: منظور از کانون کنترل سلامت نمرهای است که فرد در هریک از ابعاد جایگاه کنترل سلامت درونی،افراد مؤثر و شانس در پرسشنامه ابعاد جایگاه کنترل6MHLC بدست میآورد.
3) خودکارآمدی آسم: منظور از خودکارآمدی آسم نمرهای است که فرد درکل مقیاس خودکارآمدی بیماری آسم ASES7و هریک از ابعاد آن بدست میآورد که نمره كم در هريك از اين ابعاد نشان دهنده خودكارآمدي پايين و نمره زياد در هر يك از اين ابعاد نشاندهنده خودكارآمدي بالا ميباشد.
4) کنترل آسم: در این پژوهش منظور از کنترل آسم نمرهای است که فرد در آزمون کنترل آسمACT بدست میآورد که نمره بالا نشان دهنده کنترل خوب علائم آسم است.

فصل دوم:ادبیات و پیشینه پژوهش

2-1.آسم چیست؟
آسم سندرومی است که توسط انسداد مجاری هوایی مشخص میشود،و میتواند به طور چشمگیری به طور خودبخودی و یا با درمان تغییر یابد. اختلال آسماتیک نوع خاصی از التهاب مجاری هوایی است که موجب میشود این مجاری نسبت به مجاری غیر آسماتیک،به طیف وسیعی از محرکها بیشتر پاسخ دهند؛این موضوع منجر به تنگ شدن بیش از حد مجاری هوایی میشود و در نتیجه جریان هوا کاهش خواهد یافت و علائم ویزینگ و تنگی نفس بروز میکند. تنگ شدن مجاری هوایی معمولاً برگشتپذیر است ولی در بعضی از بیماران مبتلا به آسم مزمن ممکن است یک جزء انسدادی غیرقابل برگشت وجود داشته باشد. با شیوع جهانی رو به افزایش آسم،بار زیادی که به بیماران تحمیل میشود و هزینههای بالای مراقبتهای سلامتی منجر شده است که تحقیقات زیادی روی مکانیسم و درمان این بیماری صورت بگیرد. (دن لونگو و همکاران،2012).
2-2. شیوع
آسم یکی از شایعترین بیماریهای مزمن در جهان است و اخیرا حدود 300 میلیون نفر را در سرتاسر جهان درگیر نموده است. میزان شیوع آسم در کشورهای توسعه یافته طی 30 سال گذشته افزایش یافته است،اما به نظر میرسد که این روند تثبیت گشته است و حدود 10-12%بالغین و 15% کودکان تحت تأثیر این بیماری قرار گرفتهاند. در کشورهای در حال توسعه که شیوع آسم خیلی پایینتر بوده است،شیوع آن رو به افزایش است که با افزایش شهرنشینی مرتبط میباشد. در زمان مشابهی میزان شیوع آتوپی و سایر بیماریهای آلرژیک دیگر افزایش یافته است،این موضوع بیانگر این است که دلایل این روند افزایشی به احتمال زیاد سیستمیک است و فقط مربوط به ریهها نمیباشد. این مشاهدات اپیدمیولوژیک نشان میدهند که اکثر افراد مبتلا به آسم در جامعه در نتیجه زمینه ژنتیکی خود به این بیمار مبتلا میشوند. بیشتر افراد مبتلا به آسم در کشورهای پیشرفته،آتوپیک هستند و نسبت به مایت گرد و غبار ( درماتوفاگوئیدس پترونیسینوس)8و سایر آلرژنهای محیطی،حساسیت دارند. آسم میتواند در هر سنی وجود داشته باشد و پیک سنی آن در 3 سالگی است. در کودکی،میزان ابتلای مردان نسبت به زنان 1 به 2 است ولی این نسبت جنسی در بزرگسالی یکسان میشود. عقیده رایجی که میگوید «آسم بعد از رشد در بچهها از بین میرود» تا حدی توجیه شده است. مطالعات طولانی مدت که بچهها را تا وقتی که به 40 سالگی برسند،پیگیری کرده است. بیانگر این مطلب میباشد که د

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درمورد خودکارآمدی، انحراف معیار، کانون کنترل سلامت، همبستگی پیرسون Next Entries مقاله رایگان درمورد بیماران مبتلا، عوامل روانشناختی، فیزیولوژی، ظرفیت تحمل