مقاله رایگان درمورد بحران دموکراسی، تاریخ ایران، موانع توسعه، نظام سیاسی

دانلود پایان نامه ارشد

که ذهن نگارنده را به خود جلب کرده است.دموکراسی در ایران در بعد از انقلاب مشروطه نتوانسته است نهادینه شده و تداوم یابد و در برهه های مختلف انقطاع و گسست را تجربه کرده است.تحلیلی بر وجود نظم در چرخه های تاریخی دموکراسی در ایران و دلایل ظهور و سقوط این چرخه ها شاید ما را به یک الگوی منظم یا نامنظم از دموکراسی در ایران راهنمایی کند. بر این اساس در انطباق با سه الگوی مورد نظر هانتینگتون از فرایندهای دموکراسی یعنی الگوهای خطی، چرخشی و دیالکتیک سعی خواهیم کرد الگوی دموکراسی در ایران را بیابیم و بدانیم که روند تحولات تاریخی ایران با کدامیک از الگوهای فوق انطباق دارد (هانتینگتون ، صص 39-38).

1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقيق
شامل اختلاف نظرها و خلاءهاي تحقيقاتي موجود، ميزان نياز به موضوع، فوايد احتمالي نظري و عملي آن و همچنين مواد، روش و يا فرآيند تحقيقي احتمالاً جديدي كه در اين تحقيق مورد استفاده قرار مي‏گيرد:
شناخت تاریخ دموکراسی در ایران شاید موضوعی تکراری باشد اما بررسی نظم و روند دموکراسی در ایران و بررسی الگوهای ان به ما این قدرت را خواهد داد تا اولا الگوی دموکراسی در ایران را بشناسیم دوما بر این اساس دلایل شکل گیری این الگوها را پی جویی نماییم و نقاط ضعف و قوت شکل گیری دموکراسی یا نهادینه شدن ان را درک کنیم،سوما بر اساس این الگوها در باب اینده و احتمال شکل گیری دموکراسی در ایران پیش بینی نماییم چهارما از راهکارهایی استفاده کنیم تا متغیرهایی را که در گذشته عامل امحای دموکراسی بوده اند در اینده کنترل و مدیریت نماییم.

1-4 مرور ادبیات و سوابق مربوطه
(بيان مختصر پیشینه تحقيقات انجام شده در داخل و خارج کشور پيرامون موضوع تحقیق و نتايج آنها و مرور ادبیات و چارچوب نظري تحقیق):
1. تقدیر مردم‌سالاری نوشته محبوب شهبازی: موضوع اصلی کتاب نقش و اهمیت گروه های سیاسی امروز در ایران در شرایط گذار به دموکراسی است این کتاب با بهره‌گیری از روش جامعه‌شناسی تطبیقی تاریخی در پی کشف چگونگی تحول جامعه ایران به نظام سیاسی دموکراتیک است. این تحقیق همچنین یکی از اهداف اصلی خود را بررسی نقش انتخابات در گذار و تعمیق دموکراسی در ایران بیان می‌کند و برای حصول به این منظور با بُرش های طولی به زمینه ها و عوامل حادث شده پدیده‌ها به دوران فعالیت و دستاوردهای ناشی از آن پرداخته است براین اساس نگارنده تلاش می کند نقش مردم را در نظام سیاسی ایران بررسی کند.
2. دولت انتخابی اسلامی و مردم سالاری (بررسی آراء شیخ محمدمهدی شمس الدینی و دکتر مهدی حائری یزدی) نوشته ی علی اکبر اردکانی: این کتاب ابتدا به سیر تحول مردم سالاری و مدل‌های آن با تأکید برکتاب مدل‌های دموکراسی اثر دیوید هلد می‌پردازد و سپس با مروری مختصر از تاریخچه اسلام و مردم‌سالاری به جایگاه مؤلفه‌های مهم مردم‌سالاری در گستره اندیشه سیاسی مسلمانان می‌پردازد و بحث خود را با ارائه نمونه‌ای از آراء مهمترین اندیشمندان سنی و شیعه تعمیق می‌بخشد. این نویسنده سپس با بررسی آراء دکتر مهدی حائری و شیخ محمدمهدی شمس‌الدینی در باب دولت انتخابی اسلامی و مردم‌سالاری به مقایسه این دو می‌پردازد و نقاط افتراق و اشتراک آنها را توضیح می‌دهد.
3. درآمدی نظری بر تاریخ دموکراسی نوشته ی رضا بهشتی معز: نویسنده در این کتاب دموکراسی را از سرمنشأ آغازین آن که تا حدودی مورد اتفاق مؤرین نیز هست آغاز می‌کند و آنرا به ادوار مختلف اندیشه دموکراسی که عمدتاً در آثار و آراء فلاسفه بزرگ یونان چون سقراط و افلاطون و ارسطو متجلی است می‌کشاند. بنابراین محتوای این نوشته، نظری تاریخی است. از سویی نگارنده برآن بوده است تا مفهوم دموکراسی را از بعد نظری آن شکافته و از سوی دیگر این بررسی نظری در ظرفی تاریخی انجام گرفته است.
4. دموکراسی و دشمنانش در ایران نوشته ی احمد بخارایی: این کتاب در ابتدا به مبانی نظری مرتبط با مفهوم سیاسی می‌پردازد و سپس به تحلیل محتوای ابعاد دوازده‌گانه مرتبط با رفتارهای سیاسی بخشی از حاکمیت در ایران در دوره اول ریاست جمهوری آقای خاتمی از دوم خرداد 1376 تا 18 خرداد 1380 اشاره می‌کند.
5. مردم‌سالاری چالش سرنوشت‌ساز ایران نوشته ی محسن حیدریان: منظور اصلی کتاب کوشش برای بازشناخت مفهومی و نظری مردم‌سالاری است و مردم‌سالاری را تنها در مفهوم آن خلاصه نمی‌کند بلکه آنرا یک روند و یک شیوه زیستن می‌داند از این رو این کتاب سعی کرده است جوانب مفهومی و دینامیسمی و انطباقی مردم‌سالاری را توأمان مدنظر قرار دهد و برای این امر نیز به مثال‌های زنده از روندهای سرنوشت ساز مردم‌سالاری در ایران امروز نیز اشاره کرده است.
6. درباره دموکراسی نوشته ی رابرت دال: تلاش عمده رابرت دال در این کتاب آن است که نشان دهد علیرغم کاستی‌های متعدد و ناروشنی‌های مهمی که در مفهوم دموکراسی و عملکردهای دموکراتیک به چشم می خورد و نیز علیرغم طیف گسترده ای از شرایط حقیقی و حقوقی‌ای که می‌توانند مبنای تأسیس نظام های دموکراتیک باشند می‌توانند از سویی رأی و تفوق دموکراسی بر سایر شیوه‌های حکومتی داد و از سویی دیگر به معیارهای یکدستی برای تشخیص دموکراتیک بودن یا نبودن حکومتها رسید.
7. بحران دموکراسی نوشته ی رژه لاکومب و ترجمه ی نورعلی تابنده: این کتاب به شرایط دموکراسی و سالهای سختی را که برای تثبیت پیش‌رو دارد می‌پردازد و ادامه این شرایط را به تصمیمات درست و به جای نخبگان منوط می‌کند و تشریح می‌کند اگر رژیم‌ها نتوانند نظام پایداری تأسیس کنند بدون تردید حفظ دموکراسی موقتی خواهد بود و از بین خواهد رفت.
8. بحران دموکراسی در ایران نوشته ی ناصر ایرانی: این کتاب خلاصه سیزده کتاب در باب مسائل مختلف دموکراسی در ایران می‌باشد و نگارنده هر کتاب را به صورت مقاله ای درآورده است و در آن مقاله سعی کرده تمامی نکات مربوط به کتاب ها را به صورت خلاصه منعکس کند این مقالات به بخش هایی تقسیم می‌شوند در بخش اول به تاریخ معاصر ایران می‌پردازند در بخش دوم به انقلاب اسلامی و در بخش سوم تا حدی مسائل انقلاب را پوشش داده و به دیگر عوامل موثر در دموکراسی می‌پردازند.
9. بررسی رابطه دین و دموکراسی نوشته ی محمد اکرم عظیمی: این کتاب در ابتدا به مفهوم ، ماهیت و سیر تاریخی اندیشه دموکراسی پرداخته است و سپس به اصول و مبانی دموکراسی و انواع مدل‌های آن اشاره کرده است این دو برای نویسنده مقدمه‌ای بوده است که به بحث اصلی خود در باب رابطه دین و دموکراسی بپردازد و برای این کار نیز از نظریات و دیدگاه های روشن‌فکران و عالمان دینی بهره فراوانی برده است.
10. بحران دموکراسی در ایران از سال 1320 تا 1332 نوشته ی فخرالدین عظیمی و ترجمه ی عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری: هدف اصلی کتاب شرح و توضیح مجموعه عوامل پیچیده ای از جمله مفاد و محدودیت های ناشی از کانون اساسی‌ای است که طی سال‌های فاصل بین پایان حکومت رضاشاه در شهریور 1320 و سقوط مصدق در مرداد 1332 مانع از پیدایش و تکامل حکومت پارلمانی پایدار در ایران گردید.
11. دین ، دموکراسی و روشنفکری در ایران امروز نوشته ی محمدرضا تاجیک: در این کتاب نویسنده با بررسی تاریخ ایران از باستان تاکنون سعی در ارائه و نحوه تعامل دین ، روشنگری و حکومت را دارد. نویسنده با بررسی چالشهای دین در هر برهه از تاریخ ایران تمرکز خود را بر روی ایران امروز گذاشته و به این نتیجه می‌رسد که ایران امروز و تعامل مردم با دین به نحو بارزی تغییر پیدا کرده است و گرایشات غیرمذهبی افزایش پیدا کرده است. نویسنده علت این کار را دید افراط و تفریط نگری در میان نخبگان می داند.
12. موج سوم دموکراسی در پایان سده بیستم نوشته ی ساموئل هانتینگتون: نویسنده در این کتاب به معرفی دموکراسی و امواج مختلف آن می‌پردازد و سعی دارد در خلال مثال های متعددی که از کشورهای مختلف ارائه می‌دهد به اصل موضوع خود که همانا نحوه پیدایش و اجرای موج سوم دموکراسی است بپردازد. نویسنده در این کتاب از نظریه پردازی دوری کرده و سعی در ارایه موضوع با دیدی تاریخی دارد.
13. “Approaches to developmental causation,” in Crisis, choice, and change )Gabriel A. Almond(.
در این مقاله نویسنده بحران‌های ناشی از دموکراسی را بررسی کرده و به نقش گروه‌ها و عوامل تأثیرگذار پرداخته و در نهایت با برجسته کردن نقش مردم دموکراسی را یک نوع حکومت مردم بر مردم می‌داند.
14. موج سوم نوشته ی ساموئل هانتينگتون (1373): اين كتاب از دو جهت در كار ما اهميت دارد؛ اول اين كه تاريخچه دموكراسی را در جهان بيان مي‌كند؛ دوم اين كه مي تواند توضيح بيشتري در باب تئوري او ارايه كند.
بر طبق نظر هانتينگتون سه موج دموكراسی رخ داده است. نخستين موج در انقلاب‌هاي امريكا و فرانسه ريشه دارد. اين موج در فاصله سال‌هاي بين 1828 تا 1926 اتفاق افتاده است. در موج اول 33 كشور دموكراتيـك شده‌اند. اين موج در دهه هاي 1920 و 1930 در جهت مخالف افتاد طي آن رژيم‌هاي كمونيستي ، فاشيستي (مانند آلمان هيتلري) و ميليتاريستي (مانند پرتغال) ظهور كردند.
در موج اول مهم ترين متغيرهاي تبيين كننده دموكراسی، توسعه اقتصادي، صنعتي‌شدن، شهري شدن، ظهور بورژوازي قدرتمند، پيروزي متفقين غربي در جنگ جهاني اول، انديشه‌هاي دوره روشنگري پروتستانيزم بودند.
موج دوم با آغاز جنگ جهاني دوم سربلند كرد. نيروهاي اشغال‌گر نهادهاي دموكراتيـك را در كشورهايي مثل ژاپن، ايتاليا و اتريش افزايش دادند. اين موج از سال 1943 تا 1962 ادامه داشته است. در اين مدت 51 كشور دموكراتيـك شده‌اند. اين موج در اواخر دهه 1960 به اقتدارگرايي بازگشت پيدا كرد. كشورهايي مانند فيليپين و برزيل بازتوليد اقتدارگرايي را تجربه كردند. در موج دوم 22 كشور بازگشت داشتند. عامل اصلي بازگشت، كودتاي نظامي بوده است.
در موج دوم عوامل سياسي و نظامي تأثير غالب داشتند. اكثر كشورهايي كه به موج دوم روي آوردند در يكي از سه گروه زير قرار مي‌گيرند: 1. دموكراسي تحميلي از سوي كشورهاي متفق غربي. اين نوع دموكراسي در كشورهايي مثل ژاپن، آلمان غربي و ايتاليا رخ داده است. 2. شماري از كشورها بر اثر پيروزي متفقين غربي در جنگ، دموكراسي را پذيرا شدند. مانند تركيه، آرژانتين و كلمبيا 3. در اثر تضعيف دولت هاي غربي در اثر جنگ و بالاگرفتن جنبش ناسيوناليسم در مستعمرات شماري از دولت ها دموكراسي را پذيرفتند. موج سوم 25 آوريل 1974 با سقوط دولت كائتانو در پرتغال آغاز شد. پس از آن به اسپانيا، يونان و در اواخر دهه 1970 به سوي امريكاي لاتين كشيده شد. حاكمان غيرنظامي در كشورهايي مثل اكوادور و بوليوي برسركار آمدند. موج سوم در آسيا نيز جلوه گر شد. در سال 1977 هندوستان به سوي دموكراسي راه گشود. كره جنوبي در سال 1987 به دموكراسي روي آورد. گرايش به دموكراسي به تدريج دنياي كمونيست را نيز فراگرفت. مجموعاً 62 كشور دموكراتيـك شدند ولي 59 مورد از آن بازگشت را تجربه كرده‌اند. از نظر هانگتينتون ايران در مرحله گذر قرار دارد.
در موج سوم عوامل تأثيرگذار عبارتنداز: 1. بحران مشروعيت 2. توسعه اقتصادي همراه با آن افزايش سطح سواد و گسترش شهرنشيني و ظهور و گسترش طبقه متوسط 3. تغييرات مذهبي در كليساي كاتوليك 4. فشار بين المللي مثل سياست‌هاي مربوط به حقوق بشر 5. ظهور رهبران سياسي اصلاح طلب.
ظهور رهبران سياسي اصلاح طلب در درون حاكيمت و استراتژي‌هاي مصالحه و سازش دموكراتيـك، مذاكره و انتخابات از مهم ترين عوامل در موج سوم دموكراسي شدن محسوب مي‌شوند.
15- موانع توسعه دموكراتيـك در ايران (دوره حكومت محمدرضاشاه پهلوي) نوشته ی محمدحسن الهي منش، پايان نامه كارشناسي ارشد، دانشگاه تربيت مدرس، 1374.
در اين پايان‌نامه موانع توسعه دموكراتيـك در ايران مطالعه شده است. نگارنده براساس شواهد تجربي ادعا كرده است كه شرط لازم توسعه دموكراتيـك، يعني تحولات اقتصادي-اجتماعي و فرهنگي، محقق شده است اما شرط كافي يعني عدم تحول در ساخ

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درمورد قانون اساسی، تاریخ ایران، تاریخ معاصر ایران، جنگ جهانی اول Next Entries مقاله رایگان درمورد آمریکای لاتین، رهبران سیاسی، مطالعه موردی، اندیشه سیاسی