مقاله رایگان درمورد امام حسین، زنان و دختران، باورهای دینی، مردم شناسی

دانلود پایان نامه ارشد

مردم ایل کاکاوند همانند مردم سایر مناطق کشور، ماه محرم را محترم می شمرند و در این ماه و ماه های حرام دیگر هیچگونه مراسم جشن و عروسی برگزار نمی کنند. مراسم عزادرای، سینه زنی، نوحه خوانی و تعزیه گردانی برای امام حسین برپا می شود. در برخی مواقع زنجیرزنی نیز مرسوم است. از لحاظ برگزاری آئین ها در این ماه با شهرهای دیگر شبیه می باشد.

– مراسم عزاداری و عبادت ماه رمضان
با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان کودکان در کوچه ها با جار زدن، همگان را متوجه ماه طلوع قرآن
می کنند. در گذشته عده ای از مردم با چوبی به به سطل حلبی می کوبیدند تا وئقت سحر مردم را بیدار کنند و معتقد بودند که با این کار صواب می بردند. در این ماه مساجد و تکایا حتی بعضی از خانه های شهر مراسم قرآن خوانی برپا می گردد و خیل عظیمی از روزه داران مشتاق در این مجالس حضور می یابند و هر روز یک جزء قرآن را به صورت دسته جمعی قرائت می کنند. شب نوزدهم ،بیست و یکم و بیست و سوم ماه رمضان عزاداران تا صبح بیدار و به دعا و نیایش می پردازند. هنگامی که ماه رمضان رو به اتمام
می رود والدین برای اینکه کودکانشان را متوجه غروب این ماه کنند با زبانی کودکانه می گویند« فرزندان من رمضان اثاثیه اش را کول گرفته و می خواهد برود » تا دیگر کودکان وقت سحر بیدار نشوند.
در آخرین افطار ماه رمضان خانواده ها فطریه را بر حسب مقدار گندم و یا برنج حساب می کنند و اگر مهمانی سر سفره باشد معتقدند که باید فطریه او را نیز تقبل کنند. صبح روز عید فطر پس از دست به دست گرداندن مبلغ فطریه توسط افراد خانواده آنرا به بنیادهای خیریه یا به صورت مستقیم به افراد مستمند پرداخت می نمایند.

– عقیده به پرونده اعمال
بنابر عقیده مردم ایل کاکاوند دو ملک در شانه های انسان که اعمال نیک و بد را ثبت می کنند تا در فردای قیامت در میزان عدل الهی سنجیده شود و به گناهان کیفر و اعمال ثواب را پاداش بدهند.
– ساختن خانه آخرت
هر شخصی می تواند با انجام واجبات و ترک محرمات که در راس آن غیبت است خانه آخرت را بنا کند و بر عهده بازماندگان است که با خیر و خیرات و اعمال نیک متوفی را مشمول رحمت حق کنند.

– اعتقادات به نذورات ماه محرم
پوشیدن لباس سیاه، بستن علم، پختن حلیم در تاسوعا ، تقسیم شربت و چای و اطعام روز عاشورا رسم و رایج استد و عقیده بر این است که امام حسین و برادر رشیدش عباس اشخاص نیازمند را یاری خواهند کرد.

– اعتقادات به پای سبک و سنگین
مردم ایل کاکاوند به ویژه بانوان بر عقیده اند که پای بعضی از آدم ها سبک است یعنی اگر موقع شروع کاری مانند نان پختن، مشکه زدن اولین کسی باشند که قدم بردارند مشکلی پیش نمی آید و کار سریع جمع و جور می شود. بر عکس کسانی که پایشان سنگین است و اولین فرد باشند در شروع کار حرکت کنند کار سنگین و کند پیش خواهد رفت و نتیجه دلخواه نیز گرفته نمی شود( شهبازی، عبدالله ، 1366: 312).
– نذورات
کاکاوندی ها بر آن هستند که سفره های نذری شان اگر با نام ائمه اطهار بالاخص حضرت ابوالفضل(ع) و حضرت رقیه خاتون و… همراه باشد قدرت شفابخشی و رفع گرفتاری بیشتر خواهد شد.
– سفره های نذری
این سفره ها عبارتند از: سفره حضرت رقیه( در غروب پنج شنبه ها)، سفره حضرت ابوالفضل(یک بار در سال)، سفره حضرت علی اصغر( یک بار)، سفره بی بی سه شنبه( دو سه شنبه متوالی)، سفره حضرت زینب( روز های چهارشنبه)، سفره پنج تن آل عبا( در صورت نذر داشتن).

– جام چهل کلید
چهل کلید جامی برنجی و کوچک که درون و بیرون آن نام 14 معصوم و آیه های قرآن نوشته شده است و در گوشه جام چهل، 40 قطعه کلید مانند فلزی قرار دارد که هریک با حلقه ای از سوراخی به جام آویزان بوده و برای دفع چشم زخم، باریختن آب روی نوزاد به کار می رفت. جام چهل کلید را روی سینه اش می گذاشتند(ماسه،هانری ، 1357: 43).
جام چهل کلید با کلمات قرآنی، ادعیه و طلسم ها و در بعضی نقش صور فلکی کنده شده است. این جام در رابطه باورهای دینی و تاثیر گذاری بر وقایع و حوادث زندگی تهیه می شد و عموما در حمام ها مورد استفاده قرار گرفته است. با توجه به تحقیقات میدانی و کتابخانه ای در حوزه مردم شناسی از این جام تقریبا زنان و دختران ونیز برای نوزادان استفاده می کردند ازجمله: دفع آل زدگی نوزاد و زائو، چله بری نوزاد و زائو، گشاینده مشکلات، بخت گشایی دختران دم بخت، باروری نوعروس، رفع نازایی زنان و ….
استفاده از جام چهل کلید هنوز در بین مردمان این ایل که در حمام های عمومی، خصوصی( خانگی) به نیت دفع نازایی و بخت گشایی طرفدار دارد.

– ازدواج
ازدواج رابطه قانونی، عرفی ،مذهبی است که زن و مرد را برای شرکت دائم یا موقت در زندگی به هم پیوند می دهد. ( طبیبی،حشمت الله، 1374: 75) از این رو شیوه زندگی در جوامع ایجاب می کند هر مردی برای ادامه زندگی ، همسری بر گزیند و خانواده ای تشکیل دهد .بدین جهت برای ازدواج اهمیت فراوانی قائلند و این عقیده عمومیت دارد که پدر برای حفظ دودمان و روشن ماندن اجاق خانواده مکلف است برای جوانانی که به سن بلوغ می رسند زن اختیار کند، احتیاجات و لوازم مادی زوج جدید را فراهم سازد. اعتقاد بر این است که هر کس باید از خودش جانشینی داشته باشد تا علاوه بر حفظ نام، استمرار و بقای خانواده را نیز موجب شود به همین دلیل در جامعه ایران از گذشته بسیار دور تا زمان ما مردو زنی که عقیم باشند مورد نفرتند و به مردی که ازدواج نکرده و یا اولادی از خود بر جای نگذاشته ( اجاق کور) می شود. از نظر مذهبی نیز ازدواج در دین قدیم ایرانیان( مزدیستها) و چه در دین اسلام فرضیه دینی محسوب می شود و دوام و بقای اجتماع را منوط به آن می دانند. و آن را یک عمل شایان تحسین و یک عمل مقدس برای رستگاری روح دانسته اند،« در مزدگرد چهارم وندیدا در فقره 47 می گوید: به درستی به تو می گویم ای سینتمان زرتشت من ( اهورا) برتری دهم مرد و زن برگزیده را به آن کسی که زن نگرفته، برتری می دهم مرد خانمان دار به آن کسی که بی خانمان است و برتری دهم کسی را که فرزند دارد به آن کسی که
بی فرزند است» ( پیر نیا، حسن، 1362: 92).
در اسلام نیز در این باره تاکید شده، در قرآن است که « مردان و زنان و بی همسر، بندگان و کنیزان صالح خود را به نکاح( یکدیگر) در آورید و اگر فقیر باشند خدا به لطف خود آنان را بی نیاز خواهد فرمود که خدا گشایش دهنده و داناست»( نور، آیه 32).
افزون بر این احادیثی چند از پیامبر اکرم نقل شده است که همگی حاکی از تشویق و ترغیب مسلمانان به ازدواج است. از جمله پیامبر(ص) نقل شده که فرمودند « نکاح سنت من است و هر کس از سنت من روی برگرداند از من نیست» .
درباره نقش اساسی ازدواج عقیده بر این است که دو خانواده یا طایفه را که هیچ گونه رابطه خوشی ندارند، به یکدیگر مربوط می سازد. در این میان وجود زن پیش از مرد اهمیت دارد. در واقع این زن است که پیوند میان دو خانواده یا دودمان و یا دو طایفه را برعهده دارد . به همین سبب گفته اند« زن پیوند اجتماع است که طایفه ها را در جامعه واحدی گرد هم می آورد.»

– طریقه همسر گزینی
پس از جستجو در میان فامیل و دوستان توسط یکی از نزدیکان پسر در صورتی که دختر مورد پسند واقع شد به منزل آنها می رود و پس از جلب رضایت آنان چند زن دیگر از بستگان پسر به نام ( سر چه گرتن، sar che garthen) برای بررسی دقیق تر دختر از نظر شناختن وضعیت جسمانی مانند: سلامت چشم( دوربین و نزدیک بین)، اهول بودن، بوی دهان، زیبایی، گوش سنگینی، لکنت زبان و وضعیت رفتاری مورد توجه قرار می دهند. این وارسی ها توسط خانواده پسر به نحوی انجام می شود که خانواده دختر ناراحت نشوند. سپس با جلب نظر خانواده دختر ساعت خوبی را از روی تقویم نجم الممالک در نظر گرفته و عده ای از بستگان داماد آینده در حالی که تنقلات ، شیرینی جات و میوه ها از قبل تهیه شده به خانه پدر عروس فرستاده می شود. سپس به منزل پدر دختر رفته، در مجلسی که با حضور بستگان دختر برپا شده شرکت کرده این مراسم را خواستگاری( خوازمنی) گویند پس از صحبت کردن در همه امور یکی از ریش سفیدان را به اصطلاح « دم چرمک، dam charmak» یعنی (سخنور محترم) با گفتن صلوات بر محمد و آل محمد سخنانی به این نحو شروع می نمایند:

– خواستگاری
آقایان این افرادی که خدمت شما رسیده اند از شما تقاضا دارند فلانی را به غلامی و نوکری و فرزندی خودتان قبول کنید و دخترتان را به او بدهید و یکی از بستگان نزدیک دختر، پدر ، برادر یا عموی دختر
می گوید: خدا مبارک کند، دختر قابلی ندارد. پس از تکرار چند بار صلوات بر محمد و آل محمد، با اشاره یکی از اطرافیان پسر چند نفر از جوانان و نوجوانان در مجلس به پا خاسته و مراسم « دس ماچ کردن» یعنی بوسه بر دست شروع و به ردیف دست اطرافیان دختر را می بوسند. آنا نیز صورت جوانان را می بوسند، از این ساعت به بعد کسی از خانواده عروس حق به هم زدن این وصلت را نخواهد داشت. زیرا مردم عقیده دارند اگر این معامله از طرف خانواده دختر به هم بخورد باید دست کسانی که بوسه بر آن زده شده ، قطع شود.
پس از صرف شیرینی و میوه ختم جلسه « هاموشو» ( یعنی آمد و رفت) از طرف بستگان پسر به خانه دختر برای رتق و فتق امور آغاز می گردد و پس از مراسم مهمانی او از طرف خانواده دختر با دادن شام و مهمانی به داماد و فامیل او و سپس مهمانی متقابل از طرف خانواده پسر از فامیل دختر به عمل می آید .در این زمان بردن « دس آویز ، Des aviz»( هدیه ) از قبیل عسل، روغن، گوشت شکار به وسیله داماد برای خانواده دختر آغاز می گردد. در یک شب در مجلسی که با حضور طرفین در خانه پدر دختر برپا می شود. این مراسم « خرج برین، kharj borin» ( تعیین شیربها)، مهریه و شروط به عمل می آید. علاوه بر شیر بها چند عدد قند، چای، روغن، قاطر، تفنگ به عنوان سر شیرینی تعیین سپس چند خلعت برای بستگان دختر، برادر، پدر و عمو تعیین می گردد.

– دیاری( نامزدی)
مادر پسر به اتفاق دختران و بستگان خود مراسم نشان ( دیاری، Diyari) را تعیین می کنند. یک شال کشمیری، انگشتری طلا و مقداری لباس و شیرینی ، مقداری پول که به نام « نامرختانه، Namarakhtana» ( رخت آن) است ، به منزل عروس برده و او را رسما نشان می کنند . در این مدت اگر داماد در خانه عروس آب بخواهد مممکن است نامزد داماد برای او جامی پر از آب برای شوهر آینده خود ببرد، پس از نوشیدن آب مقداری پول یا سکه در جام خالی آب می اندازند که این وجه را « نام کاسانه، Nam kasana» می گویند، می اندازند. این مراسم به این علت صورت می گرفت که در گذشته داماد و عروس حق بیرون رفتن و گشت و گذار به جهت برآوردن مایحتاج دختر را نداشتند و داماد به این صورت جبران می کرد.
در یکی از روزهای مبارک( اعیاد و جشن ها) مراسم نامزدی به عمل می آید . عده ای از زنان و مردان وابستگان داماد در خانه عروس آینده گرد هم آمده ، این در حالی است که وسایل پذیرایی کلا از خانه پسر به خانه دختر آورده می شود و با رقص و پایگوبی و شادمانی مراسم ( دزی را نی) را پایان می دهند.
پس از این مراسم « حمام خنیه و نان ، Hamam khaniya va nan» (حنابندان) به عمل می آید. دست و پای عروس به وسیله زنان و اقوام پسر حنا بسته و پس از مراسم حنا، حمام و عقد و ازدواج در حالیکه عروس را به لباس رنگارنگ
(پیراهن بلند) سیر و نیم سیر و رنگ های الوان یعنی هر 30 سانت از پیراهن به طور عمودی از پارچه الوان حریر دوخته شده و روسری سربند از کت و گلدوزی ابریشمی و جلیقه (سخمه، sakhma) یل (کت) خفتان و کلنجه که هر یک از جنس مخمل قرمز یا سبز یا بنفش یا ماهوت که لبه آنها اریب و با پول های سوراخ شده
(وسایل تزئینی) ملبس نموده و در اطراف سربند عروس لا سری و چو قیری طلا و یا نقره با نگین فیروزه یاقوت با مهره های الوان نخ کرده آویزان کرده، گردبند هایی از طلا یا نقره « هرت مانی، Hert mani»، مهره های شیشیه الوان نخ کرده و مهره های عقیق رنگی به نام مهره دوستی (برای دوستی شوهر) به گردن

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درمورد آداب و رسوم، گندم و برنج، اساطیر ایران، پیاده روی Next Entries مقاله رایگان درمورد ایران باستان، تاریخ ایران، نقاشی دیواری، آداب و رسوم