مقاله رایگان درمورد اختلالات رفتاری، کودکان و نوجوان، موسیقی درمانی، کودکان و نوجوانان

دانلود پایان نامه ارشد

رفتارهای حرکتی غیر معمول، واکنش افراطی و عدم واکنش به درون داده های حسی، حساس بودن به لمس و جابه جاییو تحرک بینایی و شنوایی در ارتباط با کارکرد سیستم عصبی مرکزی هستند. دوم اینکه 25 درصد افراد اوتیسم، به طور ویژه نوجوانان، مبتلا به اختلال های صرعی می شوند به طوری که ریشه ی این مشکل نیز در سیستم مرکزی قابل ردیابی است. سوم بررسی های عصب شناختی کودکان اوتیسم گاهی اوقات ناهنجاری هایی را مثل تونوس عضلانی ضعیف، هماهنگی ضعیف و پیش فعالی را آشکار کرده اند. نکته چهارم این که 45 EEG در این کودکان غیر طبیعی است. تقریباً 50 درصد افراد اوتیسم نابهنجاریهایی درEEG دارند. پنجم این که کالبد شکافی های مغز افراد اوتیسم نابهنجاری هایی را در مخچه و سیستم لیمبیک آشکار ساخته اند که در شناخت، حافظه و هیجان و رفتار نقش دارند. به ویژه نورون ها در سیستم لیمبیک کوچک ترند و به صورت توده های فشرده تری قرار دارند. در تعدادی از نواحی، کوتاه تر و پیچیدگی کمتری دارند. همه این شرایط ــــ مداخل ابتدایی ترزسش مغز در قبل از تولد می باشند، هستند. همچنین تراکم پائین سلول های پورکنیژ که مسئول بازداری عمل سلول های دیگر مغزی است، می باشند، مشاهده شده است. این گونه نابهنجاری ها ممکن است رفتارهای کلیشه ای و فعالیت افراطی را که گاهی اوقات این کودکان نشان می دهند، توجیه نماید(کاکاوند، 1385).
2- 2- 5 درمان
در درمان اختلالات طیف اوتیسم روش های درمانی زیادی پیشنهاد شده است، برخی از مهم ترین روش های درمانی در زیر معرفی می شود.
– دارودرمانی46 : تا کنون هیچ داروی خاصی کشف نشده است که اتیسم و سایر اختلالات این طیف را درمان کند، اما بعضی از دارو ها می توانند علائم رفتاری این بیماری را بهبود بخشند.
– استفاده از مکمل ویتامین 6B و منیزیم.
– روش لواس یل «تحلیل رفتار کاربردی» ABA: برنامه ABAیک برنامه فشرده و کاملا نظام دار رفتار درمانی است که شامل کار انفرادی یک درمانگر با یک کودک می شود و این برنامه در صورتی بهترین اثربخشی را خواهد داشت که به صورت تمام وقت و بیشتر ساعات زندگی کودک را دربرمی گیرد. این برنامه بر اساس قوانین شرطی سازی است و مهم ترین اصل آن آموزش و اصلاح رفتار بر اساس تقویت یا پاداش می باشد.
– برنامه تیچ یا «درمان و آموزش کودکان اتستیک و دارای مشکلات ارتباطی» TEACCH : این روش یک روش آموزش و درمانی انفرادی است که در این برنامه از فرصت هایی که در محیط طبیعی زندگی کودک اتفاق می افتد برای آموزش مواردی که در برنامه او وجود دارد استفاده می شود. در این برنامه اعتقاد بر این است که اگر آموزش در محیط طبیعی و به صورت اتفاقی صورت بگیرد، می توان با انعطاف بیشتری با کودک مبتلا به اوتیسم برقرار کرد.
– برنامه پکس یا سیستم ارتباطی از طریق تبادل تصویری( PECS )47 : در این برنامه به کودک مبتلا به اتیسم آموزش داده می شود تا بتواند از طریق تصاویر با دیگران برقرار کند.
– آموزش والدین: اخیرا برنامه های زیادی جهت آموزش برخی از مهارت های کنترل رفتار کودکان به والدیت رواج یافته است. این برنامه ها به والدین می آموزد تا چگونه در محیط طبیعی زندگی کودک، رفتار او را کنترل کنند و مهارت های لازم برای داشتن زندگی مستقل را به او بیاموزند.
– موسیقی درمانی : موسیقی درمانی شامل شنیدن موسیقی، آواز خواندن، حرکت همراه با موسیقی و نواختن سازهای آن می شود. می توان از موسیقی به عنوان واسطه ای برقراری ارتباط با کودک استفاده کرد.
– گفتار درمانی : کودکان مبتلا به بیماری های طیف اتیسم، به دلیل داشتن مشکلات عمده در زبان و گفتار باید در سنین هر چه پایین تر از خدمات گفتاردرمانی از یک تعامل غیر کلامی استفاده می شود.
– کار درمانی : کار درمانی یکی از درمان های موثری است که برای بهبود مهارت های خودیاری این کودکان به کارگرفته می شود و در استقلال بخشیدن به بیمار اهمیت بسیاری دارد.
– داستان های اجتماعی48 : این داستان ها برای آموزش مهارت های اجتماعی به کودکان اُتیستیک آماده شده اند. از طریق این داستان ها به کودک آموزش داده می شود که چگونه احساسات، منظور، و برنامه های دیگران را درک کنند. در این روش یک داستان بر اساس یک موقعیّت و شرایط خاص با اطلاعات فراوان تهیه شده است که به کودک از طریق گوش کردن به آن کمک می شود تا بفهمد چگونه عکس العمل مناسب را باید از خود نشان دهد (جعفرنژاد، 1385).
2-3 مشکلات رفتاری کودکان
2-3-1 تعریف
اصطلاح اختلالات رفتاری، بدون آن که تعریف شود، تقریبا 85 سال پیش، وارد فرهنگ علم روانشناسی شده است. از آن هنگام معلمان، پزشکان، روانشناسان و افراد دیگری که با مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان در ارتباط هستند از این اصطلاح برای بیان مقصود خویش استفاده کردهاند. اما تعریف واحدی که مورد پذیرش همگان باشد، ارائه نشده است (نراقی و همکاران، 1374).
ردز49 و پال50، معتقدند که تعریف اختلالات رفتاری به لحاظ انفجار ایده ها و تعدد نظرات فراوانی که توسط متخصصین رشته های گوناگون علوم انسانی در این مورد مطرح می باشد، روشنی و صراحت خود را از دست داده است (نراقی و همکاران، 1374).
بیت51، کودک با اختلالات رفتاری را کودکی می داند که رفتارهایش به اندازه ای نامناسب است که شرکت او در کلاس درس، باعث از هم گسیختن حواس یا آشفتگی ذهنی سایر همکلاسان باشد و نیز فشاری بیش از حد به معلم وارد کند (نراقی و همکاران، 1374).
کرک، رفتاری را انحرافی می داند که ضمن نامتناسب بودن با سن فرد، شدید، مزمن یا مداوم باشد و گستره آن شامل رفتارهای بیش فعالی و پرخاشگرانه تا رفتارهای گوشه گیرانه است. ویژگی این گونه رفتارها این است که اول تاثیر منفی بر فرایند رشد و انطباق مناسب کودک با محیط دارد، دوم مزاحمت برای زندگی دیگران و استفاده به وجود می آورد (نراقی و همکاران، 1374).
وود، معتقد است است که تعریف یک رفتار دشوار و اعمالی که از آن تعریف می شود باید 4 عامل را در برگیرد (ای.كرك و گالاگر، 1376).
– عامل مزاحم : چه چیز و یا چه كسی عامل این مسأله است؟
– عامل رفتار دشوار :‌ رفتار دشوار چگونه تعریف می‌شود؟
– عامل محیطی : در چه موقعیتی مشكل رفتاری رخ می‌دهد؟
– عامل مورد زحمت :‌ چه كسی رفتار را مشكل تلقی می‌كند؟
قانون آموزش و پرورش برای تمام كودكان معلول، اصطلاح «آشفتگی عاطفی جدی» را پیشنهاد كرده و آن را چنین تعریف می‌كند : این اصطلاح به معنای حالتی است كه در آن كودك، خصوصیاتی را در مدتی طولانی و با درجه‌ای شدید از خود نشان می‌دهد. به‌طوری كه آن رفتار تأثیر ناگواری بر پیشرفت تحصیلی او باقی می‌گذارد. این خصوصیات عبارتند از :
– ناتوانی در یادگیری در صورتی كه نتوان آن را معلول عوامل هوشی، حسی و یا بهداشتی دانست.
– ناتوانی در ایجاد ارتباطی رضایت‌بخش با همسالان و معلمان.
– رفتار یا احساساتی نامتناسب در موقعیت‌های طبیعی و عادی.
– نشان دادن ناشادی و یا افسردگی مداوم گرایش به نشان دادن علایم جسمانی و یا ترس در رابطه با مسائل شخصی و یا درسی(ای.کرک، 1376).
2-3-2 رفتار بهنجار52 و نابهنجار53
نكته مهم در تعاریف اختلالات رفتاری، تعریفی از رفتار و بهنجاری و نابهنجاری آن است. منظور از رفتار به‌گونه‌ای كه در روان‌‌شناسی تعریف شده آن دسته از حالات، عادات، اعمال و گفتار است كه همواره قابل‌مشاهده، اندازه‌گیری، ارزیابی و بررسی و پیش‌بینی باشد. اما تمییز مفهوم نابهنجار از بهنجار كار دشواری است اگرچه ملاك‌های متعددی برای این تمییز مطرح ‌شده، ولی كافی نیستند. در واقع می‌توان گفت كه بهنجاری و نابهنجاری روی یك پیوستار قرار دارند و همین امر است كه تمایز روشن بین این دو مقوله را دشوار می‌سازد. نابهنجاری، همان بهنجاری است اما دچار افراط یا تفریط شده است. با وجود مسائل مطرح‌شده، معیارهایی وجود دارد كه اگرچه ناكافی هستند ولی به این تمایز كمك می‌كنند. یكی از ملا‌ك‌ها این است كه آیا رفتار باعث درد و رنج می‌شود یا خیر. معمولا رفتار نابهنجار باعث ناشادی افراد می‌شود. ملاك دیگر این است كه بررسی شود یك رفتار تا چه حد ناسازگارانه است، به این معنا كه آیا این رفتار با بهروزی فرد و جامعه تداخل می‌كند یا خیر. ملاك سوم، بررسی این وضعیت است كه آیا رفتار بر اساس زمان و مكان قابل توجیه عقلانی است یا خیر.ملاك چهارم، بررسی میزانكنترلی است كه فرد بر رفتارش دارد. معمولا رفتارهای نابهنجار در كنترل و احاطه فرد قرار ندارند. ملاك بررسی این موضوع این است كه آیا رفتار حاضر، از جمله‌ رفتارهایی است كه با قراردادهای اجتماعی(هنجار اجتماعی) در تضاد است و این رفتار توسط گروه اقلیت یا اكثریت مورد توجه است یا نه. رفتارهایی كه با ارزش‌های جامعه تطابق ندارند و توسط اقلیتی از جامعه بروز می‌كنند، می‌توانند نابهنجار تلقی شوند.همچنین در تعریف اختلال رفتاری باید به میزان54، شدت55، طول مدت56، تناسب سن57 و موقعیتی58 كه رفتار در آن بروز می‌كند توجه داشت.
میزان :‌ به این نكته كه رفتار در یك دوره زمانی چقدر رخ می‌دهد،‌ اشاره دارد. گاهی بیشتر كودكان بدون اجازه از جای خود بلند می‌شوند، كتك‌كاری می‌كنند اما كودكی كه هر روز نزاع می‌كند یا هر دو دقیقه از جایش برمی‌خیزد، میزان بالا و غیرعادی از این‌گونه رفتارها را نشان می‌دهد.
شدت : به نیرومندی یا بزرگی رفتار اشاره دارد. برای مثال چنانچه كودكی به خاطر ناكام شدن در رسیدن به هدف با مشت بر روی میز بزند، ممكن است ضربه‌ای كه به میز می‌زند به گونه‌ای باشد كه سر و صدای زیادی ایجاد كند و یا اینكه به قدری شدید باشد كه به دست یا میز آسیب وارد كند. مورد اول پاسخی عادی در نظر گرفته می‌شود، اما مورد دوم رفتار شدید‌تر به عنوان واكنشی غیرعادی تلقی می‌گردد.
طول مدت : مقدار زمانی است كه یك رفتار دوام یابد. هر كودكی ممكن است گاهی به دلیل آسیب دیدن احساساتش بهانه‌گیری و گریه و زاری كند. اما قشقرق و گریه و زاری كه یك ساعت یا دو ساعت ادامه می‌یابد با طغیان ده دقیقه‌ای كاملا متفاوت است.
تناسب سنی : رفتارهای متناسب با سن به این واقعیت اشاره دارند كه برخی از رفتارها در كودكان سنین معین، كاملا بهنجار است اما همان رفتارها اگر به سنین بعدی ادامه یابند یا اینكه قبل از سن مورد انتظار بروز كنند، می‌تواند مشكل‌ساز و نابهنجار تلقی شوند. مثلا ترسیدن از هیولا در خانه و چسبیدن به والدین رفتارهایی هستند كه اگر از سوی كودكان 5 یا 6 ساله دیده شوند متناسب با سن هستند اما اگر در سنین بالاتر مشاهده شوند، غیرطبیعی تلقی می‌شوند. البته نكته مهمی كه باید به خاطر سپرد این است كه وجود دوره واحدی از آنچه نابهنجار به نظر می‌رسد، به معنی وجود آشفتگی و اختلال رفتاری در كودك نیست. حوادثی كه در زندگی كودك رخ می‌دهند، همین‌طور فشارها و تغییرات بشری او می‌توانند منجر به بروز مشكل رفتاری شده یا باعث شوند او چندین هفته رفتارهای جدید و مشكل رفتاری نشان دهد (کاکاوند، 1385).
رفتارهایی نابهنجار در نظر گرفته می‌شود كه چندین ماه ادامه پیدا كند و علت قابل شناسایی بلافاصله نداشته باشند مثل جدایی والدین، مرگ یكی از بستگان و …. با توجه به مطالب یاد شده شاید به توان اختلالات رفتاری را این چنین تعریف كرد : رفتارهای گوناگون افراطی، مزمن، انحرافی كه گستره آن شامل اعمال تهاجمی یا برانگیختگی ناگهانی، ‌اعمالاً افسرده‌گونه و گوشه‌گیرانه می‌باشد و بروز آن ها به دور از انتظار مشاهده‌كننده است، به‌طوری كه وی آرزوی توقف این‌گونه رفتارها را دارد (کاکاوند، 1385).

2-3-3 قضاوت درباره مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان
والدین و معلمان، اغلب رفتاری از کودکان و نوجوانان را که مخل نظم و کارآیی در خانه و مدرسه است، رفتار دشوار یا مشکل رفتاری توصیف میکنند. مثلاً کودکی که مانند بزرگسالان به خواب بعد از ظهر علاقمند نیست، و یا به محض آن که او را در رختخواب یا تختش

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درمورد آموزش مهارت، فرزندپروری، عقب ماندگی، مشکلات رفتاری Next Entries مقاله رایگان درمورد مشکلات رفتاری، اختلالات رفتاری، آموزش و پرورش، اختلالات شخصیت