مقاله رایگان درمورد آداب و رسوم، گندم و برنج، اساطیر ایران، پیاده روی

دانلود پایان نامه ارشد

نمایند. این کار در شهر های بزرگ و کوچک، روستاها از جمله از آداب و رسوم کاکاوندی ها برای نوروز می باشد. کاکاوندهای قزوین بر این باورند که سبز شدن نیکوی این
دانه ها نشان از سالی پرخیر و برکت برایشان است( ماسه، 1357: 169).
– سفره نوروزی
از مشهورترین مراسم نوروز، آراستن هفت سین است. گردآوردن هفت چیز که نام آنها با حرف سین آغاز می شوند. سنت مزبور در قدیم هفت قسم بوده است که بر هفت استوانه کنار خانه سبز می کردند. البته قبل از اسلام در ایران به جای هفت سین، هفت شین شامل: شیر ، شهد، شکر، شمشاد، شمع و..مرسوم بوده است که بعد از اسلام به سین تبدیل شده است. اجزای تشکیل دهنده سین عبارتند از: وجود قرآن کریم بر سر سفره می باشد( همان: 170).

عکس شماره 21:سفره نوروزی- آرشیو عکس- عکاس( کاکاوند)

– سکه
نماد برکت و دارایی، وسیله ارتباط میان مردم، واسطه مبادلات اقتصادی که برای رونق و دادو ستدها در سال جدید بر سر سفره گذاشته می شود( همان: 171).
– ماهی
به نشانه خورشید است در ظرف آب که نماد افلاک است( همان: 171).
– سمنو
نشانه نیایش، قدرت و مبارزه با ضعف و نماد رویش و برکت است( همان: 171).
– سیب
نماد صحت و سلامت فرد و جامعه، میوه ای بهشتی و نماد زایش است( همان: 171).
– سنجد
خردگرایی و دعوت به عقل است، بوی برگ و شکوفه آن محرک عشق و دلباختگی است( همان: 171).
– سیر
داروی تندرستی و از بین بنده دردهاست( همان)
– سماق
سمبل عدالت، صبر و امید است( همان)
– سرکه
نشانه پذیرش ناملایمات زندگی است( همان: 172).

– اسپند
در لغت به معنای مقدس و در واقع دافع چشم بد است( همان).
– آینه و شمع
نماد نور و روشنایی ، تابش و شفافیت، شمع روشن کردن نماد همان آتش افروزی در روز اول سال در بام های منازل نیاکان است( همان).
-تخم مرغ
نماد نطفه، باروری و زایش است. در اساطیر ایران، جهان تخم مرغ شکلی است، آسمان چون پوسته تخم مرغ و زرده اش زمین است( همان).
-سیزده بدر
روز سیزدهم فروردین ماه مردم ایل جهت بدر کردن سیزده ( اعتقاد به نحسی این روز) وسایل لازم برداشته و به خارج از منزل( دشت، پارک و جنگل) می روند و سبزه ای را که چند روز قبل روی سفره عید
می گذاشتند و آن را با خود از منزل بیرون برده و به دور می اندازند. همچنین کسانی که وسیله نقلیه در دسترس ندارند با پای پیاده به مزارع و دشت های اطراف رفته و با وسایل مختصر در حالی که کوزه ای را می شکنند و سبزه ای را دور می اندازند می گویند « سیزده بدر، چهارده مبارک». گروهی نیز در این روز به معصوم زاده ها و تکایا رفته و در آنجا بساط آش را تدارک می بینند. دختران جوان ایل ، در این روز برای گشوده شدن بخت خود، سبزه گره می زنند و هنگام گره زدن زیر لب دعایی در جهت گشوده شدن بخت شان زمزمه می کنند( همان: 173).

3-3. اخلاق و عادات

اخلاق و روحیات افرادی که در این ایل زندگی می کنند نشان از اصیل بودن، دوستی ثابت، مقاومت در برابر مشکلات، مهمان نوازی، سلحشوری ،آزادمنشی ،راستگویی ، تعصب در مسائل مذهبی است.مردم ایل کاکاوند دارای ذکاوت و هوش سرشار می باشند و در تیراندازی و پیاده روی بی نظیرند( افشار: 1372: 64).
1-3-3. آئین ها
آداب کهن ایل از قرن ها پیش همچنان پابرجاست. گرامی داشتن نوروز و آتش افروزی شب چهارشنبه سوری از این آداب هاست( همان).

– چهارشنبه سوری
جشنی که در هر گوشه از سرزمین ایران با تنوع در مراسم و چگونگی آداب آن نامی ویژه می یابد. چهارشنبه سوری سنتی ارزنده و ملی است و یکی از مراسمی است که در تمام مناطق ایران از عهد باستان تا کنون انجام می شود و سبب برافروختن آتش، نخست احترامی است که ایرانیان باستان برای آتش را مقدس می دانسته اند و در نگهداری آن گوشا بودند.دومآتش را می افروختند تا به وسیله آن کثافات و پلیدی های زمستان زودوده شود . بدین صورت همه ساله در شب چهارشنبه سوری یعنی غروب سه شنبه از روی آتش می پرند و دوبار این کار را تکرار می کنند و هنگام پرش از روی آتش ، افراد خطاب به آتش چنین می گویند :«زردی من از تو سرخی تو از من »( همان: 66).
– عید قربان
همه ساله در روز دهم ذی الحجه مردم ایل کاکاوند مراسم عید قربان را مانند سایر شهرها و روستاهای کشور برگزار می کنند . در این مراسم خانواده ای که توان مالی دارند گوسفندی نر می گیرند و آن را قربانی کرده و گوشت آن را بین خود و همسایگان تقسیم می کنند. اعتقاد کاکاوندی ها بر این است که هر کسی قربانی کند در روز قیامت سوار حیوان قربانی شده و از پل صراط می گذرد و چون حیوان ناسالم نمی تواند از پل عبور کند بر همین اصل عقیده دارند که قربانی آنها حتما بایستی از لحاظ جسمی سالم باشد. همچنین معتقدند که استخوان حیوان قربانی شده به خاطر تقدمی که دارد باید دفن شود( همان: 68).

– شب چله
شب اول زمستان که شب اول دی ماه می باشد و سردترین شب سال است آغاز چله بزرگ است. کاکاوندها خصوصا کسانی که از لحاظ اقتصادی در سطح بالاتری بودند شب یلدا را جشن می گیرند. شام شب چله معمولا کله پاچه، دل و جگر گوسفند می باشد. همه افراد خانواده دور هم می نشینند و پس از صرف شام و جمع کردن سفره چای می نوشند و شب چره می خورند و به قصه پدربزرگ و مادربزرگ گوش می دهند. در گذشته عرف بر این بود برای دخترانی که تازه شوهر کرده اند و عروسان که دوران نامزدی را سپری می کنند «شو چله» می برند. کشمش، بادام، گردو، گندم، شاه دانه، تخم هندوانه و کدو از جمله تنقلاتی است که مورد استفاده قرار می گیرد. در گذشته مردم ایل کاکاوند در این شب ملاک خوابیدن و بلند شدن شان، تاریکی و روشنایی روز بود. شب چله را بلندترین شب دانسته که در واقع چنین هم هست( همان: 69).

– مراسم خون صلح
بعد از اینکه بزرگان و ریش سفیدان قبیله با پا درمیانی و تلاش فراوان قول عفو و گذشت را از خانواده مقتول گرفتند، با هماهنگی کردن با بستگان مقتول و خانواده قاتل در یک روز مشخص مراسم خون صلح را برگزار می کنند. برای این کار دو یا سه روز قبل دعوت نامه هایی را برای سران قبایل و طوایف می فرستند و آنها را به محل خون صلح که معمولا مسجد یا خانه ای در محل زندگی خانواده مقتول می باشد به صرف ناهار دعوت می کنند. در روز موعود مدعوین، بستگان، خویشان خانواده های قاتل و مقتول حضور می یابند و شخص قاتل کفن می پوشد و شمشیر یا خنجری که غلاف آن را به کمر بسته است همراه یک جلد قرآن روی دست می گیرد و در مقابل نزدیک ترین فامیل مقتول که ریش سفید و بزرگ خانواده مقتول است قرار می گیرد و می گوید که از کار خویش پشیمان است و اینک خود را تسلیم
می نماید. در این مرحله نزدیک ترین فامیل مقتول که معمولا پدر یا برادر مقتول می باشد می تواند با همان شمشیر او را از پای درآورد و یا اینکه کفن را از تن او بیرون بیاورد و شمشیرش را در غلاف کند و با او روبوسی نماید( الفتی، 1384: 54).
تا سالهای پیش رسم بر این بود که خانواده قاتل دختری را به عقد و نکاح دائم یکی از بستگان نزدیک مقتول در می آوردند تا رشته دوستی و صلح و سازش آنان محکم تر گردد. هر چند این رسم هنوز هم در ایل کاکاوند وجود دارد ولی رضایت دختر و پدر و مادرش نیز مهم تلقی می شود.
با گذشت زمان بسیاری از رسومات گذشته مانند رسم خون بس در میان ایل کاکاوند تغییر شکل داده است و امروزه مامورین انتظامی در صورت رخدادن قتل، قاتل را دستگیر و حکم نهایی وی به عهده رای قاضی دادگاه می باشد. اما در بیشتر موارد نیز افراد مصلح ایل کاکاوند زمینه سازش و آشتی خانواده قاتل و مقتول را فراهم می کنند.

– قضاوت و داوری
از گذشته های دور به دلیل نزاع و درگیری های بین افراد و طوایف و ناتوانی حکام، بی توجهی حکومت های وقت به آنها و عدم وجود قانون و مقرات به شیوه امروزی مردم ایل خود مبادرت به وضع یک سری سنن و آداب و مقررات ورزیده و همگی افراد ایل خود را ملزم به اطاعت و رعایت آن مقررات می نمودند. از مهمترین سنت ایل کاکاوند در رابطه با قضاوت و داوری، حل و فصل قتل است که به نام خون صلح معروف گردید که شرح آن داده شد.اما بعد از اتفاق هر قتل، بزرگان و ریش سفیدان و روسای طوایف و تیره های ایل دورهم جمع شده و به خانه مقتول رفته و از بازماندگان دلجویی می گیرند. در واقع بزرگان و ریش سفیدان پس از اتمام مراسم عزاداری بحث های دوره ای خود را پیرامون چگونگی قتل و نحوه انتقام و یا عضو آن در مقابل خون بها آغاز می کردند. پس از چندی نشست و بحث و مذاکره معمولا در اکثر این موارد نتیجه به عفو و گذشت ختم می شد.

– برآورد خسارات
در مورادی مانند اینکه مزرعه ای توسط کسی آتش می گرفت یا گله گوسفندی مزرعه ای را از بین می برد یا هر اقدام دیگری که موجب ضرر و زیان دیگری شود باز ریش سفیدان محل و بزرگان قبیله که دارای تخصص می باشند خسارات وارده را برآورد و از اشخاص وارد کنند خسارت مبلغی را دریافت و به شخص زیان دیده پرداخت می کنند و نظر و رای این بزرگان غیر قابل اعتراض است.

– نقص عضو
یکی دیگر از مواردی که نظر، رای بزرگان و ریش سفیدان برای حل و فصل آن ضروری است قطع انگشت و شکستن دندان، بریدن گوش، کور شدن چشم و از کارافتادگی هر کدام از اعضای بدن است. در اینگونه موارد باز رای و نظر بزرگان و عرف محل مورد قبول طرفین دعوا بوده است ولی امروزه مکافات و مجازات این قبیل جرایم را دادگاه تعیین می کند. در صورت اتفاق افتادن عمل زشت و ناپسند زناء که از استثنائات بوده است بزرگان و ریش سفیدان و دیگران قصد گرفتن رضایت از کسی را ندارند وهمگی به اتفاق رای بر نابودی زن و مرد خیانتکار می دهند و هیچگونه وساطت یا پادرمیانی و یا تقاضای عفو و گذشت برای مرتکبین این کار صورت نمی گیرد و بلافاصله هر دو به مجازات می رسند.

– سوگند
در صورتی که مالی از کسی به سرقت می رفت صاحب مال به هر کس که مشکوک می شد آن شخص و یا اشخاص بایستی زیر نظر بزرگان و ریش سفیدان قبیله سوگند یاد می کردند که پاک هستند و مرتکب سرقت نشده اند. مراسم سوگند با قرآن مجید یا با حضور در مرقد امامزاده و یا در مسجد انجام می گیرد( همان).

– کر حضرت عباس ker:
کر حضر عباس سنگ چینی است که برای جلوگیری از دزدی و سرقت اموال به کار می رود مثلااگر فردی در بیابان گرفتار شود و نتواند اموال خود را حمل نماید روی اموالش چند سنگ می چیند و مطمئن است که کسی آن اموال را نمی دزدد و یا بر سر خرمن گندم و برنج خود چند سنگ روی هم می چیند و اطمینان دارد که خرمن او مورد دستبرد قرار نمی گیرد. چون اموالش را به حضرت عباس سپرده است. طبق باورهای مردم ایل کاکاوند به محض چیدن سنگ بر روی اموال، حضرت عباس حاضر می شود و از اموال سنگ چین شده حفاظت می کند و دزد با دیدن سنگ چین وجود حضرت عباس را حس کرده و قدرت دزدیدن اموال از او سلب می شود و معتقدند حضرت عباس با ضرب یک شمشیر او را از پا در می آورد( کیانی، 1387: 72).

4-3. اعتقادات مذهبی

مردم ایل کاکاوند مسلمان و 99 درصد آنها شیعه اثنی عشری هستند. این مردم از کودکی تحت تاثیر صمیمیت بزرگترها، مداحی، نمایش، تعزیه و موعظه روضه خوان ها در محرم قرار می گیرند و در بزرگی نیز مطالب کتاب های جوهری، سراج القلوب و سایر کتب مذهبی در ذهن شان نقش می بندد و در نتیجه امامان معصوم به ویژه حضرت علی را به عنوان شخصیتی اسطوره ای و فوف بشر تصور می کنند. حکایت مادربزرگ ها در این ایل بزرگ بر این حقیقت است که وقتی فاطمه بنت اسد حامله بود برای آوردن مشک آب در راه گرفتار شیری درنده شد. ناگهان جوانی خوش سیما از راه رسید و فریادی بر شیر زد تا دور شود. زمانی که علی(ع) به دنیا آمد موقع پیچیدن در قنداق تکانی خورد و بند قنواق را پاره کرد.حضرت علی از مادر می پرسد که زمانی برای پر کردن مشک آب رفته بودی چه کسی تو را از خطر شیر درنده نجات داد؟ مادرش پاسخ می دهد یک جوان ناشناس که من گردنبندم را به او دادم. حضرت علی می گوید: آن جوان من بودم و نشانی گردنبند مادر را می دهد( همان).
– عزاداری ماه محرم

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درمورد فرهنگ عامه، فرهنگ و تمدن، آداب و رسوم، ایران باستان Next Entries مقاله رایگان درمورد امام حسین، زنان و دختران، باورهای دینی، مردم شناسی