مقاله رایگان درباره فناوری اطلاعات، نقش اطلاعاتی، عملکرد سازمان، حقوق و دستمزد

دانلود پایان نامه ارشد

ارتباطات، میتوان فناوری را گردآوری، سازماندهی، ذخیره و نشر اطلاعات، اعم از صوت، تصویر، متن یا عدد دانست که با استفاده از ابزار رایانه ای و مخابرات انجام گیرد (اوون،2000به نقل از مددی و همکاران،1393: 129). از دیدگاهی دیگر، واژهی فناوری اطلاعات و ارتباطات، بر فناوری مبتنی بر رایانه و اینترنت برای خدمات رسانی اطلاعاتی و ارتباطاتی به گروه بزرگی از کاربران اشاره دارد (اکاسینیا و ویکتور25،2003 به نقل از مددی و همکاران،1393: 129).
طی دو دهه گذشته، رشد فناوریهای جدید در زمینهی ارتباطات و اطلاعات عامل مهمی در ادغام بازارها و فرایند جهانی شدن بوده است. پیشرفت فناوریهای اطلاعاتی موجب کاهش هزینهها، افزایش بهره وری و… شده است. اساساً فناوریهای اطلاعاتی با برخورداری از توان بالای پردازش اطلاعات و قدرت برقراری ارتباطات راه دور توانستهاند به سرعت فضای جامعه را به سویی سوق دهند که کارهای تخصصی و حرفهای به شکلی مناسب با تکیه بر آنها به انجام برسد. فناوریهای اطلاعاتی با استفاده از توان بالقوه و بالای رایانهها به تأثیرگذاری در جوامع نوین پرداختهاند. از همین رو تلاش گستردهای برای ارتقای کیفیت و کمیت بهرهگیری از این فناوریها انجام شده که میتوان با مدیریت بهتر روشها، فنون و ابزارهای فناورانه به بهبود وضعیت کاربرد آن ها یاری رساند. دلایل ضرورت مدیریت فناوری عبارتند از: غیرقابل تحمل بودن خطا، هزینهها، بهبود و توسعهی نامحدود و آمادگی برای تغییر. با مدیریت و برنامهریزی بهینهی فناوری های اطلاعات میتوان امیدوار بود که توان بالقوه و ظرفیتهای سازمانی، به شیوه بهتری استفاده شوند و اشتباههای مرسوم کمتر و بهره وری مناسب در سازمان تثبیت شود. از این رو توجه به برنامهی مدون و کاربردی فناوری اطلاعات میتواند فواید مثبتی در به کارگیری ابزارهای فناورانه در پی داشته باشد (درودی،1389: 20).
امروزه اهمیت ارتباطات و فناوری اطلاعات برای افزایش سرعت و دقت فعالیتهای مختلف اجتماعی و اقتصادی و در نتیجه، بالا بردن بهره وری آنها به روشنی مشخص شده است، به ویژه سازمانهایی که بخش های مختلف آن در مناطق جغرافیایی پراکنده و دور از یکدیگر قرار گرفتهاند یا مؤسسههایی که موظف به انجام کارهای متنوع و متعدد هستند، بسیاری از مشکلات خود را به کمک این فناوری رفع میکنند. تجارب گوناگون سازمانهای مختلف در سطح دنیا نشان میدهد که فناوری اطلاعات، به راحتی چارهساز بسیاری از مشکلات سیستمهای اطلاعات محور است و قابلیتهای زیادی در حل مشکلات سازمانها دارد. حوزهی ارتباط، یکی از حوزههایی است که در آن فناوری از پیشرفتهای زیادی برخوردار شده و اینترنت نیز طی دو دههی گذشته به طور شگفت انگیزی آن را تحت تأثیر قرار داده است. این ابزار (اینترنت) جهان را به شکل یک دهکدهی کوچکی درآورده است که انسانها میتوانند از طریق آن، از مسافتهای دوردست با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و از یافتههای یکدیگر بهره مند شوند (مددی و همکاران،1393: 128).
گسترش وسیع فناوریهای اطلاعات و ارتباطات که در طول دهه گذشته اتفاق افتاده است، صحنه را برای عصر جدیدی از چالشها و فرصتها در بسیاری از مناطق اقتصادی مهیا کرده است. فناوری اطلاعات امکان برقراری ارتباطات سریع، ارزان و مناسب را فراهم میآورد. به نقل از بانک جهانی (2006) سازمانهایی که از فناوری اطلاعات و ارتباطات بهره میبرند رشد سریعتری دارند، سرمایهگذاری بیشتری میکنند و سودآوری و بهرهوری بیشتری نسبت به سازمانهایی دارند که از این فناوری استفاده نمیکنند (آیدمولهی26،2009: 961)
به همین دلیل فناوری اطلاعات و ارتباطات، یک دارایی مهم استراتژیک به منظور بهبود عملکرد سازمانی و رقابت استراتژیک برای سازمانها به شمار میآید (کیم و همکاران،2008: 500).
در سطح جهانی، توسعهی سیستمهای فناوری اطلاعات و ارتباطات به سرعت در حال تبدیل شدن به یک بخش حیاتی و محوری برای سازمانها است. در حال حاضر، سازمانها برای ارائهی هرچه بهتر خدمات به مشتریان خود در سطح وسیعی درگیر یافتن راهحلهایی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات هستند (مکوری، 2013: 209).

2-3-1- عوامل مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات

چهار عامل تشکیل دهنده فناوری اطلاعات و ارتباطات است، اطلاعات از طریق به هم پیوستن این عوامل تشکیل و جابه جا میشود و تکامل پیدا میکند. این عوامل عبارتند از:
انسان: منابع انسانی، مفاهیم و اندیشه، نوآوری
سازوکار: قوانین، روشها، بهبود و رشد، ارزشگذاری و……
ابزار: نرم افزار، سخت افزار، شبکه و……..
ساختار: سازمان، پیکره و…….
فناوری اطلاعات و ارتباطات توسط انسان با ابزارهای از قبیل رایانه و نرم افزارها با توجه به قوانین سازمان و روشهای موجود، در سازمان به جریان میافتد (رهگذر،1389: 4).
بهرهگیری از رایانه و امکانات دیگر که جزئی از فناوریهای نوین به شمار میرود، در فرایند جمعآوری، پردازش و ذخیرهسازی اطلاعات و به دنبال آن انتقال و بازیابی اطلاعات را فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌نامند. شاید بتوان اصلیترین جزء این عبارت را در مفهوم فناوری جستجو کرد که هستهی آن، رایانه و دانش ارتباطات است. فناوری اطلاعات و ارتباطات اگرچه یک دانش خاص است اما میتوان آن را در هر رشته‌ی علمی خاص جست وجو کرد و به یقین میتوان گفت یکی از مهمترین بخشهای هر دانش و رشتهی علمی و هر شغل، پرداختن به مسأله فناوری اطلاعات و ارتباطات است (رمضانی،1390: 111).

2-3-2- کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات درسازمان

فناوری اطلاعات و ارتباطات در سازمانها دارای کاربردهای متفاوتی است. بیشتر صاحبنظران، این کاربردها را به دو دسته عملیاتی و اطلاعاتی طبقهبندی کردهاند.
کاربردهای عملیاتی
استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در یک تخصص را کاربرد عملیاتی آن مینامند. تهیه فهرست حقوق و دستمزد، صدور احکام کارگزینی، پیشبینی موجودی، برنامهریزی، تولید و توزیع و تخصص نیروی کار، هزینهیابی صنعتی و دیگر وظایف تخصصی از جمله زمینههای کاربرد عملیاتی فناوری اطلاعات است. در این سطح، رایانه موجب گسترش و خودکار شدن کارها و امور اداری شده و در نتیجه، به انجام اقتصادیتر کارها و با سرعت بیشتر آنها میانجامد.
کاربردهای اطلاعاتی
کاربرد اطلاعاتی فناوری اطلاعات و ارتباطات سبب تسهیل جمعآوری، ذخیرهسازی و انتشار اطلاعات می‌شود. به عبارت دیگر، رایانه و فناوریهای اطلاعاتی، در نقش کاربرد عملیاتی به عنوان یک وسیله و ابزار مکانیکی تبدیل داده به ستاده عمل میکنند، در حالی که در نقش اطلاعاتی به عنوان یک عنصر و عامل اصلی در جمعآوری، انتقال و انتشار عوامل اطلاعاتی به شمار میروند. نقش اطلاعاتی به کنترل و انتشار اطلاعات براساس اهداف، مقررات و استانداردهای سازمان کمک میکند. برنامهریزی، آموزش، تحقیقات بازاریابی، پیش‌بینی فروش و غیره از جمله زمینههای کاربرد اطلاعاتی فناوری اطلاعات میباشند (احمدی،1381: 57).

2-3-3- نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرایندهای سازمان

نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرایندهای سازمان، رشد چشمگیری داشته است. اولین نسخههای فناوری رایانه در ابتدا برای نگهداری اطلاعات عملکرد سازمان استفاده میشد؛ اتفاقات و فعالیتهای روزها و هفتههای گذشته را در اختیار مدیران قرار میداد. با توسعه سیستمها و فناوری شبکه، امکان جمعآوری و استفاده از اطلاعات هم زمان با رخداد آنها فراهم شد؛ یعنی اطلاعات عملیات سازمان در لحظه وقوع از طریق شبکه در اختیار مدیران قرار میگرفت. بعدها بسیاری از مراحل ثبت دستی اطلاعات به روشهای اطلاعات رایانهای و اتوماسیون تبدیل شد و برخی مراحل کاری کارمندان نیز حذف شد. سیستمهای رایانهای، اکنون امکان مشاهده و نظارت بر عملکردها را فراهم کرده و خطاها و مشکلات کاری را قبل از وقوع به اطلاع کارمندان و مدیران سازمان میرسانند. بسیاری از فرایندهای دستی قدیمی به طور کامل خودکارشدهاند. این تحولات موجب تغییرات مهمی در ساختار شغلی و تخصصی کارکنان شده است. استفاده از فناوری اطلاعات، علاوه بر اثر روی طبیعت کار و محیط کار، نحوه رقابت سازمانها را هم تغییر داده است. فناوری اطلاعات موجب توسعه و بهینه عملیات داخلی سازمانها، کاهش هزینههای داخلی و تسریع در امر تولید شده است (زرگر،1382: 20).

2-3-4- فناوری اطلاعات و ارتباطات در محیط کار

شاید از جالبترین اثرات فناوری اطلاعات و ارتباطات، تسهیل در ایجاد اشکال سازمانی از قبیل شبکهها، سازمانهای مجازی یا اشکال پیچیدهتر باشد.
استفادهی گسترده از فناوریهای اطلاعات در محیط کار، زمینههای ایجاد سازمانهای پویا و شبکهای را فراهم نموده است. تأثیر فناوری روی ساختار سازمانی در مطالعات و بررسیهای اولیهی به عمل آمده توسط ودد وارد (1985) و پرو (1984) به طور کاملاً واضحی تأیید شده است. فناوریهای اطلاعات و ارتباطات نظیر اینترنت، پست الکترونیک، کنفرانس از راه دور، در کنار فناوریهای تولیدی مثل سیستمهای طراحی به کمک رایانه و مدیریت مواد و سیستمهای موجود بررسی مواد از مهمترین پیشرفتهای اخیر در فناوری محسوب شده که باعث تغییر شکل سازمانها و شیوهی انجام کارها شده است. در دو دههی گذشته، اینترنت شیوهی انجام کارها و نحوهی ارتباط میان افراد در درون سازمان و خارج از آن را به طور شگرفی تغییر داده است (ایجاد سازمانهای مجازی از اثرات مهم آن میباشد). فناوریها با فراهم سازی ابزار جدید تولیدی و اطلاعات برای افراد، سازمانها و ساختارهای سازمانی را تغییر شکل میدهند. فناوریهای اطلاعاتی، ارتباطاتی و تولیدی، ابزاری برای سهولت هماهنگی، ارتباط میان مدیران و افراد درون سازمان و تأمین کنندگان و توزیع کنندگان فراهم میآورد. به این ترتیب، فناوری به مثابه یک تسریع کنندهی انتقال ساختار سازمانها به سوی طرحهای نوین سازمانی برای قرن بیست و یکم عمل مینماید (زرگر،1382: 21).

2-3-5- انتخاب فناوری اطلاعات و ارتباطات

در شرایط کلی، برای انتخاب فناوری اطلاعات و ارتباطات، مناسب آن است که تأثیر عوامل داخلی و خارجی بر سازمان مد نظر قرار گیرد. پذیرش نظام اطلاعاتی از یک سو با دانش فناورانه، کامیابیهای حرفهای و نیز موفقیتهای حاصل از کاربرد ویژهی فناوری قرین است و از سوی دیگر امکان دستیابی به امکانات فناورانه و شرایط خاص محیطی و فرایندهای پشتیبانی است که در نهایت به انتخاب یک نظام و فناوری خاص اطلاعاتی منجر میشود. در این رابطه عوامل متعددی میتوانند مد نظر قرار گیرند.
تطبیق ویژگیهای کار حرفهای با فناوری متناسب، انطباق با زیرساخت نظام اطلاعاتی موجود، کاربرپسندی، پشتیبانی بهینه از خدمات و امکانات فناوری، هماهنگی کامل برای فعالیت در محیط شبکه، هزینه، کارآیی، کامل و جامع بودن امکانات برنامهها برای انجام فرآیندهای تخصصی و شرایط نصب راحت و بدون مشکل از زمرهی ویژگیهای مهمی است که باید در انتخاب فناوری اطلاعات رعایت کرد.
همچنین فناوری مورد نظر باید توانایی توسعه در زمینههای مورد نظر سازمان را داشته باشد تا به راحتی بتون از امکانات آن بهره گرفت و در محیط خارج از سازمان نیز کاربرد و توانایی ارتباط داشته باشد. به خصوص با توجه به امکان دورکاری و گسترش حیطهی فعالیت حرفهای، این ویژگی از اهمیت بالایی برخوردار است. از سوی دیگر کارکنان باید بتوانند امکان کار مناسب با فناوری را به دست آورند. کارکنان سازمان رکن اصلی در بهرهگیری از فناوری محسوب میشوند و بنابراین میزان انطباق تواناییها و مهارتهای کارکنان با امکانات کاری فناوری باید لحاظ شود. انتخاب فناوری یک عمل پیچیده و کاملاً حرفهای است که ضرورت دارد تا از متخصصان گوناگون در این زمینه استفاده شود. حتی پیشنهاد میشود که از مشاورانی خارج از سازمان نیز در کنار متخصصان سازمانی بهره گرفته شود تا به یک انتخاب مطلوب منجر شود (درودی،1389: 33).
بنابراین امروزه فناوری اطلاعات به عنوان یکی از تکنولوژیهای نوین بشری، نه تنها خود دستخوش تغییرات ژرفی شده است

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درباره فناوری اطلاعات، انعطاف پذیری، سلسله مراتب، ارتباطات بین سازمانی Next Entries مقاله رایگان درباره فناوری اطلاعات، تکنولوژی اطلاعات، ارتباطات بین سازمانی، سیستمهای اطلاعاتی