مقاله رایگان درباره رضایت شغل، رضایت شغلی، اخلاق حرفه ای، اصول اخلاقی

دانلود پایان نامه ارشد

هایی که بر محور وظیفه گرایی ارائه شده اند عبارتند از :
نظریه فرمان الهی- در این نظریه هر آنچه خداوند فرمان دهد درست و اخلاقی است.
نظریه قانون طبیعت- در این نظریه هر آنچه طبیعت تعیین نموده اخلاقی محسوب می شود.
نظریه قانون اجتماعی- در این نظریه هر آنچه قانون دستور دهد معیار اخلاقی است.
نظریه مسئولیت اجتماعی- در این نظریه هر آنچه مسئولیت اجتماعی تعیین کند اخلاقی است.
نظریه هایی که بر محور منفعت گرایی ارائه شده اند عبارتند از:
نظریه سودنگری- بر اساس این نظریه خیر کلی مبنای عمل درست است.
نظریه مبتنی بر عدالت- براساس این نظریه عمل بر مبنای عدالت رفتاری اخلاقی است.
نظریه عدم خشونت- طبق این نظریه رفتار بدون خشونت رفتاری اخلاقی است. (فرامرز قراملکی و همکاران، 1388)
2-1-1-15 تعالیم اخلاقی اسلامی
تعالیم اخلاقی اسلام از سرچشمه وحی و عقل مایه می گیرد. قرآن کریم، روایات پیامبر اکرم، و امامان معصوم آکنده از دستوران اخلاقی است. اصول و دستوراتی که می توان بر مبنای آنها دقیق ترین نظام اخلاقی را پی افکند. علما و دانشمندان اسلامی در خصوص موضوع اخلاق تألیفات زیادی دارند. در تعالیم اسلام فضائل اخلاقی انسان، نمود بعد الهی و افلاکی انسان است و با رفتاری چون تقوا، استقامت، صبر و اعتدال تعبیر می شود. در اخلاق اسلامی کرامت انسان معلول مبارزه مثبت و معتدل او با نفس است. آن کس که جنبه های الهی خود را بازیابد به کرامت می رسد و این بازیافتن خود مقدمه خداشناسی است.
انسان در آیات قرآن حکیم از دو جنبه مورد توجه قرار گرفته است: یکی از جنبه ی الهی و دیگری از جنبه ی حیوانی، بعد الهی او موجب اراده اخلاقی و احترام عزت اوست و بعد حیوانی سرچشمه رذائل و تباهی هاست. جنبه ی حیوانی انسان بیشتر مورد نکوهش قرار گرفته و از آن به مثابه سگ، دیو، طاغوت و اژدها تعبیر شده است. (فرامرز قراملکی و همکاران، 1388)
پیغمبر گرامی اسلام(ص) فرموده است من برای به کمال رساندن مکارم اخلاق برانگیخته شدم اخلاق در اسلام بر اساس آموزه های وحی بنا شده است. از دیدگاه اسلام انسان در زندگی خود موظف به رعایت اخلاق و تقوی است.
سازمان های سرآمد رهیافتی به مدیریت را ترویج می کنند که در ابعاد جهانی قابل طرح بوده و راهنمای آنها به سوی سرآمدی پایدار است. از سوی دیگر اخلاق و مسئولیت های اخلاقی سازمان به عنوان رکن اساسی در موفقیت پایدار سازمان های معاصر شناخته شده است.
اخلاق از طریق اصول اخلاقی در سازمان جاری می شود. این اصول راهنمایی اند که تصمیم گیری در سازمان بر آنها استوار می شود. سازمان ها اصولاً بر اساس ارزش ها و اصول خود و با درنظر گرفتن عوامل بیرونی و مقتضیات درونی سازمان خود تصمیمات خود به خصوص تصمیمات راهبردی را اتخاذ می نمایند. در سازمان ها، اصول اخلاقی (اگر به صورت واقعی رعایت شود) فرآیند منطقی تصمیم گیری را تسهیل و گزینه های مناسب برای تصمیمات فراهم می کند. این اصول نه تنها از رفتارهای مخرب جلوگیری می کنند که نوعی عملکرد و استدلال برتر را برای سازمان پدید می آورند. اخلاق حرفه ای در بنگاه های اقتصادی اسلامی به دلیل هویت اسلامی آنها، ملاک نهایی اخلاق و اصول راهبردی آن را از قرآن و روایات به دست می آورد. (فرامرز قراملکی و همکاران، 1388)
در تعالیم اسلامی بحث محاسبه و مراقبه یا نظارت بر اعمال از مباحث بسیار مهم و مبنایی در اخلاق و عرفان اسلامی می باشد. انسانی که خود را در حضور خدا می بیند، وظیفه ای به نام مراقبت، و تکلیفی به نام محاسبه دارد. چنین انسانی هم رقیب خود است و هم حسیب خویش، هم مواظب کارهای خود است و هم حسابرس کارهای خویش و یک لحظه خود را فراموش نمی کند. لحظه ای که انسان به فکر کمال خود نیست، خود را فراموش کرده است. از نظر اصطلاحی، نظارت فعالیتی است که بایدها را با هست ها، مطلوب ها را با موجودها و پیش بینی ها را با عملکردها مقایسه می کند و نتیجه این مقایسه تصویر روشنی از تشابه یا تمایز بین این دو گروه از عوامل خواهد بود که در اختیار مدیران سازمان قرار می گیرد. بنابراین نظارت عبارت است از مقایسه بین آنچه هست و آنچه باید باشد. در قرآن کلمه نظارت و مشتقات آن 129 بار تکرار شده که اهمیت موضوع را می رساند. (فرامرز قراملکی و همکاران، 1388)
مباحث اخلاقی فراوانی در بندهای مدل تعالی به چشم می خورد که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با مفاهیم و اصولی از اخلاق اسلامی سازگاری دارند. از جمله این اصول به صداقت، مسئولیت پذیری، مدارا و تسامح و تساهل، ارزش های والای اخلاقی و انسانی، حمایت، وفاداری به عهد و پیمان، پاداش و کیفر، تشویق و تنبیه، عدالت، انصاف، نیت و انگیزه، تعاون و مشارکت، رضایتمندی، تعالی و کمال، جلوگیری از اسراف و تبذیر، تلاش های بشر دوستانه، تلاش های دوستدارانه محیط زیست، احترام متقابل، حقوق و تکالیف اخلاقی، وجدان اخلاقی، اخلاق توسعه، اخلاق حرفه ای، مسئولیت اجتماعی و … می توان اشاره کرد. (فرامرز قراملکی و همکاران، 1388)
این نتایج باید ناشی از عملکردهای بخش توانمندساز باشد. از نظر مفهومی مشارکت کارکنان و روحیه راهبردی در سازمان در مورد اهمیت توسعه منابع انسانی و رضایتمندی آنها مباحث فراوانی در متون و منابع اخلاق اسلامی وجود دارد که در همه آنها به رعایت اصول اخلاقی و انسانی از جمله اهمیت دادن به ابعاد والای شخصیتی انسان، رعایت انصاف و عدالت، صداقت و راستگویی و … اشاره دارد. مطالعات کسانی چون کارینگهام22 (1995)، شاین23 (1998) و ایوانز24 (1998) تأکید دارند که کم اهمیت شمردن بعد منابع انسانی یکی از دلایل اصلی شکست پروژه های مدیریت جامعه مشتری در سازمان ها است. همچنین همین مطالعات اذعان دارند که «توسعه کسب و کارها از طریق نوآوری در سازمان ها بیش از هر چیز مرهون رعایت اصول اخلاقی توسط مدیران نسبت به کارکنان است». در حوزه رعایت انصاف، اطلاع رسانی کارکنان، شفاف بودن دلایل اخذ تصمیمات و مشارکت آنها در فرآیند تصمیم گیریهایی که به پذیرش انصاف و استقرار عدالت در سازمان کمک می کند. (فرامرز قراملکی و همکاران، 1388)
رهبری یک بنگاه به دلیل لزوم بینش استراتژیک، سهم مهمی در انجام تعهدات اخلاقی سازمان بر عهده دارد. ترویج ارزشهای اخلاقی و آموزش آن در بنگاه از مسئولیت های هیأت مدیره است. آنها مسئول مستقیم وضعیت رفتاری و هنجارهای اخلاقی در فرهنگ سازمانی هستند. مسئولیت های اخلاقی سازمان در مفهوم عام آن به نحو کل گرایانه، جامع نگرانه و یا گرایش حداکثری و در قالب طرح منسجم و درست سامان یافته تدوین و نظام یافتند و بدین وسیله منشور اخلاقی بنگاه متولد شد بنابراین تدوین با نظام و منسجم این مسئولیت ها را منشور اخلاقی بنگاه می خوانیم. (فرامرز قراملکی و همکاران، 1388)
2-1-2 مفهوم و تعاریف رضایت شغلی
رضایت شغلی به برداشتی که فرد از کار خود دارد و نیز نگرش مثبت فرد نسبت به شغلش اشاره می کند (شهبازی و همکاران، 1387).
در تعریفی دیگر، رضایت شغلی عبارت است از حالت عاطفی مثبت و در عین حال لذت بخشی که یک فرد از کار و شغل خود احساس می کند (لاک25 به نقل از وار26 و اینسیگلو27، 2012).
پس می توان گفت رضایت شغلی یک عنصر اساسی از سلامتی روحی کارکنان و به طور کلی بهزیستی آن ها است (یانگ28 و کسکرت29، 2010).
یا رضایت شغلی معیاری است که گویای راضی بودن و شاد بودن کارکنان از شغل خود می باشد (داوال، تاها وا یسمایی، 2009).
اصطلاح رضایت شغلی به نگرش کلی فرد درباره شغلش اطلاق می شود. کسی که رضایت شغلی اش در سطح بالایی باشد، به کارش نگرش مثبتی دارد، ولی کسی که از کارش ناراضی است، نگرش وی نیز به کارش منفی است (رابینز30، 1991).
رضایت شغلی را می توان به نگرش کارکنان به شش مولفه در نظر گرفت: 1- کار، منظور مجموعه فعالیت های و وظایفی که در یک محیط خاص انجام می گیرد. 2- حقوق، آنچه ماهیانه به طور ثابت به وسیله کارکنان دریافت می شود. 3- سازمان، منظور دستگاه یا وزارتخانه است که فرد در آن مشغول به کار می باشد. 4- همکاران، افرادی که در یک محیط کاری با یکدیگر کار می کنند. 5- ترفیع، احراز از یک پایه بالاتر یا تصدی شغلی که از نظر مسئولیت نسبت به شغل قبلی بالاتر باشد. 6- سرپرست، شخصی یا اشخاصی که به عنوان مدیر و سرپرست در سازمان فعالیت می کنند.
رضایت شغلی عبارت است از حدی از احساسات و نگرش های مثبت که افراد نسبت به شغل خود دارند. هنگامی که یک شخص می گوید دارای رضایت شغلی بالایی است، بدان مفهوم است که او واقعاً شغلش را دوست دارد، احساسات خوبی درباره کارش دارد و برای شغلش ارزشی بسیار قائل است (مقیمی، 1380).
رضایت شغلی عبارت است از احساسات مثبت یا لذت بخشی که هر فرد از راه ارزیابی شغل خود یا تجربیات شغل خود بدان دست می یابد. (مقیمی، 1385).
رضایت شغلی را شامل احساس ها و نگرش هایی می داند که هر کس نسبت به شغل خود دارد و می گوید تمام جنبه های یک شغل مانند جنبه های خوب و بد، مثبت و منفی، همه احتمالاً در ایجاد احساس رضایت (نارضایتی )تأثیر می کنند(رینجو31،1383).
رضایت شغلی را نگرش کل فرد نسبت به شغلش تعریف می کند(ترجمه پارسائیان و اعرابی، 1374).
رضایت شغلی یکی از عوامل مهم در موفقیت شغلی است؛عاملی که موجب افزایش کارایی و نیز احساس رضایت فرد می گردد(شفیع آبادی،1378).
از تعاریف ارائه شده درباره ی «رضایت شغلی» چنین بر می آید که این مفهوم بیانگر احساسات و نگرش های مثبتی است که شخص نسبت به شغلش دارد. وقتی که گفته می شود کسی از رضایت شغلی سطح بالایی برخوردار است؛یعنی به طور کلی شغلش را دوست می دارد،برای آن ارزش قایل است و به گونه ای مثبت به آن می نگرد و در یک کلام از احساس خوب و مطلوبی نسبت به آن برخوردار است.
معلمان هسته مرکزی دستگاه تعلیم و تربیت و جریان حقیقی این امر حیاتی می باشند. تأثیر معلم در جامعه به قدری است که می توان گفت: سعادت مملکت در دست کسانی است که به تعلیم و تربیت فرزندان کشور مشغول می باشند. اشتغال صحیح و گزینش افراد مناسب برای انجام مشاغل، از مهمترین عوامل رشد اقتصادی واجتماعی و تأمین کننده ی سلامت روانی انسان ها و نیل به خود کفایی و بی نیازی از دیگران محسوب می شود ولی نکته مهم علاوه بر اشتغال فرد این است که آیا او در حین اشتغال به یک شغل از انجام دادن آن احساس رضایت دارد و آیا محیط کار برای او لذت بخش می باشد؟ و با این که مجبور است برای ارضای نیازها و علائق خود به منافع دیگری چشم بدوزد؟ در این زمینه عوامل متعددی می توانند نقش تعیین کننده ای داشته باشند که مهم ترین آنها، انگیزهایی می باشد که در جذب فرد به سوی آن شغل موثرند. لذا می توان گفت که رضایت شغلی مجموعه ای از احساس های سازگار و ناسازگاری است که افراد به وسیله ی آن به کار خود می نگرند(سید مصطفایی،1378).
با توجه به اینکه تاکنون در زمینه اخلاق حرفه ای تحقیقات متعددی صورت گرفته است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بین اخلاق حرفه ای و رضایت شغلی کارکنان یک سازمان با اثر بخشی و کارائی آنان ارتباط مستقیم وجود دارد، به این سبب آگاهی از عوامل تاثیر گذار در عوامل مطرح شده و میزان رضایت کارکنان از شغل خود، مورد توجه پژوهشگر قرار گرفته است که در همین زمینه پژوهشگر با بیان عوامل موثر بر رضایت شغلی بر آن است تا به وسیله آن بتوان به شناسایی مولفه های اخلاق حرفه ای اسلامی مدیران آموزشی و رضایت شغلی دبیران مقطع متوسطه شهر بندرعباس پرداخت و از طریق توانمند سازی این قشر مهم و تأثیر گذار، گام مهمی در بهسازی نیروی انسانی استان هرمزگان در بخش آموزش و پرورش که یکی از ارکان مهم توسعه در هر جامعه ای می باشد، بپردازد.
2-1-2-1 اهمیت رضایت شغلی
اهمیت رضایت شغلی از یک سو به دلیل نقشی است که این سازه در پیشرفت سازمان و نیز بهداشت و سلامت روان نیروی کار دارد از سوی دیگر، به این علت است که علاوه بر تعاریف و مفهوم پردازی های متعدد و گاه پیچیده، محل تلاقی و نیز سازه مشترک بسیاری از حوزه های علمی، مانند: روان شناسی، جامعه شناسی، مدیریت، حتی

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درباره رفتار اخلاقی، اخلاق حرفه ای، منابع انسانی، فرهنگ سازمانی Next Entries مقاله رایگان درباره رضایت شغل، رضایت شغلی، جایگاه اجتماعی، تعامل اجتماعی