مقاله رایگان درباره رضایت شغل، رضایت شغلی، جایگاه اجتماعی، تعامل اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

گردد:

1- پرسشنامه رضایت شغلی مینه سوتا(MSq)
MSq یک مقیاس درجه بندی است برای سطوح مختلف خشنودی و ناخشنودی که دامنه آن از خیلی خشنود تا خیلی ناخشنود است. این پرسشنامه بیست(20)وجه شغل را که شامل پیشرفت ، استقلال ، شناخت، جایگاه اجتماعی، شایستگی سرپرستان، جبرانها، سطوح مسوولیت شغلی و شرایط کار را آشکار می سازد. برای تکمیل MSq (20) دقیقه وقت لازم است که می توان تا 10 دقیقه بر آن افزود. این پرسشنامه درجه رضامندی پاسخ دهندگان را در (5) ماده بر اساس مقیاس درجه بندی لیکرت33 می سنجد این موارد شامل بهره مندی از توانایی ، خلاقیت شغلی، تنوع کار، ایمنی شغلی و شرایط مادی زندگی می شود( ویس، دیویس، انگلند و لاف کوئیست، 1967).
2- شاخص توصیف شغلی (jdi)
مقیاس توصیف شغلی (اسمیت34، کندال35 و هولین36، 1969)خلاصه تر از پرسشنامه رضایت مینه سوتا بوده و رضایت از شغل را در پنج بعد خود شغل، سرپرستی، دستمزد، ارتقاء و همکاران می سنجد. در سنجش هر یک وجوه پنج گانه کلمات و عبارات کوتاهی گنجانده شده است پاسخ دهنده ها مشخص می کنند که آیا کلمه یا عبارت توصیف شده درباره مشاغل آنها با استفاده از جواب های «آری» ، «نه» و «نامطمئن» صادق است یا نه. که در پانزده دقیقه تکمیل می شود و به چند زبان چاپ شده است.
3- پرسشنامه عمومی رضایت شغلی:
در این پرسشنامه ، برخلاف پرسشنامه های پیشین آزمودنی باید به شرح و توضیح احساسات و عقاید خود در هر یک از زمینه های مربوط اقدام نماید این پرسشنامه در مجموع دارای پانزده سوال می باشد که آزمودنی باید به صورت تشریحی به آنها پاسخ دهد( بریفیلد37 و روث38،1951).برخی از مشاغل رضایت بخش تر از دیگر مشاغلند به کمک این پرسشنامه، احساس افراد نسبت به شغلشان تعیین می شود و از آنها خواسته می شود واکنش و احساس خود را در برابر هر یک از نوزده جمله با قرار دادن علامت مشخص سازند.
4- پرسشنامه ارضاء نیاز پورتز39(1961):
این پرسشنامه به مقایسه میزان خشنودی افراد از مقدار واقعی وایده آلی می پردازد.
5- مقیاس رضایت شغلی اسپکتور40 (jss- 1985):
این مقیاس متأثر از مقیاس های Msq,Jdi به سنجش نه بعد رضایت شغلی توجه دارد. که این ابعاد به قرار زیر هستند: پرداخت، ترفعیات، سرپرست، منافع حاشیه ای، پاداش های مشروط، زمینه های فعالیت، همکاران، ماهیت کار، ارتباطات.
6- پرسشنامه رضایت شغلی هاپاک41 :
در این پرسشنامه تعداد چهار پرسش چند گزینه ای مطرح گردیده است. مراجعه باید پس از مطالعه هر قسمت مناسب ترین را با علامت مشخص نماید.
شغل، شکلی از خشنودی و رضایت
گروهی از روان شناسان صنعتی و سازمانی بر این عقیده اند که اطلاعات به دست آمده از خشنودی شغلی کلی افراد ممکن نیست ابزار مناسبی از نگرش مثبت و منفی کارکنان همه جنبه های شرایط کاری باشد. ممکن است کارکنان از شرایط معینی راضی و از دیگر شرایط ناراضی باشند. برای مثال ممکن است شما شغل خود را دوست داشته باشید و در محیط کارتان آسایش داشته باشید اما ممکنم است رئیستان را ویا برنامه های بیمه درمان را دوست نداشته باشید، به همین دلیل یک ابزار برای نشان دادن رضایت شغلی کلی و در نشان دادن تفاوتها با شکست مواجه می شود(استانگر42، 1982).
Msq,Jdi رضایت را از خود شغل اندازه گیری می نمایند. برای نتیجه گیری درباره ی میزان کل رضایت، نمرات هر یک از اشکال دیگر نیز بایداضافه گردد. طی یک بررسی فرم کوتاه Msq به 1850 کارمند داده شد. آنان در رابطه با شغلشان مورد مصاحبه قرار گرفتند و دو سوال عمومی درباره ی رضایت شغل از آنان پرسیده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که همبستگی پایینی میان حاصل جمع اشکال Msq و سوال های عمومی درباره رضایت شغل از آنان پرسیده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که همبستگی پایینی میان حاصل جمع اشکال Msq و سوال های عمومی درباره رضایت شغل وجود دارد. متخصصان این نکته را مورد بحث قرار داده اند که جمع ساده ی نمرات مربوط به رضایت از خود شغل نمی تواند تمام جنبه های رضایت شغلی را در بر می گیرد. بنابراین، پرسشنامه ها تمام عناصر ممکن شغل و یا همه متغیرهایی را که رضایت شغلی را تحت تأثیر قرار می دهند ممکن شغل و یا همه متغیرهایی را که رضایت شغلی را تحت تأثیر قرار می دهند ممکن نیست بتوانند اندازه گیری کنند(اسکارپلیو43 و کمپل44، 1983).
استنتاج فوق به وسیله نتایج مصاحبه ها تایید گردید که پنج جنبه غیر آشکار زیر با پرسشنامه ها اندازه گیری نشده اند:
1- انعطاف در برنامه ریزی ساعات کار
2- ابزار و تجهیزات
3- محیط کار
4- توانائی همکاران در تسهیل کار همکار دیگر
5- خوشایندی ادراک شده از تعامل اجتماعی در محیط کار.
مطالعات نشان دادند که رضایت از این جنبه ها به طور مثبتی با سایر ابزارهای رضایت کلی شغلی و رضایت از زندگی همبسته است. این مطالعات پیچیدگی رضایت شغلی را به طور تجربی نشان دادند. بر این اساس روان شناسان صنعتی و سازمانی کار بررسی اشکال بی شمار شغل را ادامه می دهند. آشکار شده است که بعضی از اشکال به کلیه مشاغل و سازمانها به کار رفته و در حالی که بعضی دیگر به گروه های شغلی معین ارائه شده است.
رضایت شغلی احساس مثبت و منفی و نگرشهایی که ما درباره شغل خود داریم را منعکس می کند که به تعداد زیادی از عوامل مربوط به کار وابسته است و دامنه آن از جایی که ما قرار دادیم تا جایی که احساسی از تحقق در وظایف خود به دست می آوریم، ادامه دارد.
عوامل شخصی مانند سن،سلامتی، طول تجربه شغلی، ثبات عاطفی، جایگاه اجتماعی، فعالیت های تفریحی، روابط خانوادگی و سایر روابط اجتماعی می تواند رضایت شغلی را تحت تأثیر قرار دهد. انگیزه ها و آروزی ها ما و اینکه چگونه این عوامل به وسیله شغل ما بهتر برآورده شوند، نگرش های ما را نسبت به شغل ما تحت تأثیر قرار می دهند.
برای برخی از کارمندان رضایت شغلی امری ثابت است این افراد ویژگی های شغلی را متحمل می گردند و به ویژگی های شغل، مستقل از چهره شغل نگاه می کنند. تغییرات در جایگاه شغلی، دستمزد، شرایط کاری و اهداف، کمترین تأثیر در رضایت شغلی این قبیل افراد ندارد. تمایل شخصی این افراد به طرف شادکامی ( رضایت) و یا ناشادکامی( نارضایت) در تمام زمان و موقعیت ها اندکی تغییر می کند.
بعضی از روان شناسان بر مبنای تحقیق انجام گرفته روی دوقلوها پیشنهاد کرده اند که نگرش ها نسبت به کار و بازده ها و یا رضایتی که ما از آن طلب می کنیم. چون پیشرفت، آسایش، جایگاه امن و اختیار، ممکن است ارثی باشد. این نگرش ها و بازده ها ممکن است بیشتر به وسیله عوامل ژنتیکی تا به وسیله اشکال محیط کار ما، تحت تأثیر قرار بگیرند.
بعضی از تحقیقات نشان می دهند که بین 30 تا 40 درصد رضایت شغلی ممکن است به عوامل ژنتیکی مربوط باشد( اروی45، بوجارد46، سگال47 و ابراهم48 1989، بوچارداروی49، کلروسگال50 1992، کلر51، و دیویس521992).
به هر حال عقیده ی استعداد موهبتی به رضایت و نارضایتی (خشنودی و ناخشنودی) جای انتقاد دارد و به تحقیقات دیگری محتاج است، قبل از اینکه این نکته حل گردد(کراپالزانو53، جیسمی54، 1990، نیوتن55 و کی لی56 1991). اگر از عوامل ژنتیکی در رضایت شغلی دفاع شود پس باید نظریه ها، تحقیقات و برنامه هایی که برای تغییر شرایط محیط کار برای افزایش رضایت شغلی طراحی شده اند، از نو ارزیابی شوند.
تحقیقات مربوطه، الگوهای متفاوت رضایت را که شامل نگرش های مربوط به کار و نگرش های شخصی است که ممکن است افراد متفاوت را توصیف کند، پیشنهاد می نماید. یک مطالعه 390 مرد التحصیل دانشگاه را بعد از این که 5 تا 6 سال به صورت تمام وقت در یک شغل مشغول بودند مورد مطالعه قرار داد که این مطالعه نیم رخ خشنودی را به شرح زیر ارائه می کند(شافر57،1987).
1- به طور کلی از زندگی، رضایت بالا در شغل و غیر از شغل.
2- جبران کننده در غیر از شغل، بالا در رضایت شخصی ، پایین در رضایت شغلی.
3- جبران کننده در شغل، به طور کلی ناراضی از فعالیت های شغلی و غیر شغلی اما راضی از دستمزد.
4- ذاتاً ناخشنود(اساساً ناراضی)، به طور کلی ناراضی از محیط کار و دستمزد.
5- ناخشنودی از زندگی به طور کلی، پایین درخشنودی شغلی و غیر شغلی.
اطلاعات به دست آمده نشان داد که کارکنان به طور کلی راضی(شماره 1) بیشتر متمایل هستند که در شغل فعلی باقی بمانند.
افراد جبران کننده در شغل بیشتر تمایل داشتند که شغلشان را تغییر دهند. تعدادی از مطالعات به دست آورده اند که رضایت شغلی به رضایت از تمام جنبه های زندگی مربوط است. افرادی که نگرش های مثبت به شغلشان دارند مایل اند که نسبت به زندگی شخصی و خانوادگی شان احساس مثبت داشته باشند(مهداد،1385)
2-1-2-3 عوامل موثر بر رضایت شغلی
محققان مدت هاست در جستجوی تعیین علل اساسی رضایت از شغل در سازمان و اداره هستند. تاکنون آنها توانسته اند به رشته ای از عوامل ثابت و مرتبط با رضایت شغلی دست یابند، اما دست یابی به یک الگوی جامع تجربی تحقق نیافته است. می توان به اختصار به چند عامل که در این زمینه از اهمیت بیشتری برخوردارند، اشاره کرد:
پورتر،استیرز، به چهار عامل ذیل اشاره کرده اند:
1- عوامل سراسری سازمان؛ یعنی متغیرهایی که به طور وسیع در مورد بیشتر کارکنان صدق می کند. مانند حقوق و فرصت های ترفیع.
2- عوامل بلافصل محیط شغلی؛ متغیرهایی که گروه های شغلی را تشکیل می دهد. همانند شیوه ی سرپرستی و کیفیت روابط با همکاران، شرایط کار و محل کار.
3- عوامل محتوایی یا فعالیت های بالفعل شغلی؛ مانند قلمرو شغل (میزان تنوع ، استقلال و مسوولیت) و وضوح نقش
4- عوامل فردی؛ویژگی هایی که یک فرد را از دیگری متمایز می سازد. همچون سن، سنوات خدمت و شخصیت، اعتماد به نفس، عزم و بلوغ (محمد زاده، 1375).

لاک58 مهمترین عوامل موثر بر رضایت شغلی را چنین خلاصه می کند:
1- کار پر مخاطره ذهنی که فرد می تواند با موفقیت با آن سازگار می شود( موفقیت در سازگاری با کار)
2- علاقه فردی به خود شغل که هر قدر علاقه فرد به شغل بیشتر باشد میزان رضایت او بیشتر خواهد بود.
3- کاری که از نظر جسمانی بیش از حد خسته کننده نباشد. (هر قدر فرد بیشتر خسته شود. رضایتش کمتر خواهد بود و هر قدر کمتر خسته شود میزان رضایتش بیشتر خواهد بود).
4- پاداش برای عملکرد، منصفانه، آموزنده و منطبق با خواست فرد باشد.
5- شرایط کار که با نیازهای فیزیکی سازگار باشد و به اهداف شغلی کمک کند.
6- احساساً احترام به نفس از سوی شاغل ، او هر قدر از سوی دیگران نسبت به خود بیشتر احساس احترام کند، میزان رضایتش بیشتر خواهد بود.
7- عواملی که در محیط کار، نیاز به ارزش شغلی را تسهیل می کند، از قبیل افزایش حقوق و ترفیع.
رضایت شغلی: به طور کلی، اکثر صاحب نظران بر این باور هستند که ، رضایت شغلی احساسات مثبت فرد در مورد شغل خود است. در تعریف مشابه، گراهام59 (1982) ، رضایت شغلی را میزان احساسات مثبت یک فرد و نگرش های او نسبت به شغل خویش تعریف می کند.
در این زمینه بوتنداچ60 و ویت61 (2005)، پیشنهاد می کنند که رضایت شغلی به دیدگاه و ارزیابی های افراد در مورد شغل بر می گردد و این دیدگاه بر اثر نیازها، ارزش ها و انتظارات قابل تغییر است بنابراین، افراد شغلشان را بر اساس عواملی ارزیابی می کنند که از نظر خودشان مهم است.
رضایت به رابطه میان انتظارات سازمانی و نیازهای فردی اشاره می کند. رضایت زمانی در حد مطلوب است که انتظارات سازمان با نیازها و تمایلات مشخص، توافق و هم خوانی داشته باشد. عدم توافق و تطابق این دو، مشکلاتی از لحاظ خشنودی طرفین به وجود خواهد آورد.
خشنودی تابع توافق و تعادل میان انتظارات و شرایط سازمان و پیش آمادگی ها و نیازهای شخصی فرد است. در حالتی که تعادل و تطابق داشته باشد، رفتار به طور همزمان برآوردنده انتظارات سازمان و نیازهای فرد خواهد بود(طوسی،1375).
رضایت شغلی می تواند ابعاد متفاوتی داشته باشد و هم می تواند به نگرش های کلی یک کارمند اشاره کند و هم به قسمت هایی از شغل یا حرفه او مربوط گردد، مثلاً احتمال دارد یک کارمند در سازمانی دارای رضایت شغلی کلی و عمومی بوده، به

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درباره رضایت شغل، رضایت شغلی، اخلاق حرفه ای، اصول اخلاقی Next Entries مقاله رایگان درباره سلامت روان، آموزش و پرورش، اخلاق کار، عملکرد کارکنان