مقاله رایگان درباره رأي، تعيين، گيري

دانلود پایان نامه ارشد

وسيعي پيدا كرده است، ولي در كاربرد رايج و عام آن به معناي فرآيند رسمي تصميم گيري است كه از طريق آن جمعيتي يك فرد را براي يك امر عمومي انتخاب مي كنند(دايره المعارف بريتانيكا، 2009). همچنين گفته شده است انتخابات يك فرآيند تصميم گيري است كه از طريق آن جمعيتي يك فرد را براي بدست گرفتن يك مقام رسمي انتخاب مي كنند (ويكي پديا، 2009). بنابراين، مي توان گفت، انتخابات فرآيندي است كه طي آن مقامات اداري در سطوح ملي يا محلي با در نظرگرفتن ضوابط معين از طريق مراجعه به آراي شهروندان برگزيده مي شوند(رهنورد، 1389: 15-16). در فرهنگ لغت معين انتخابات عبارت است از برگزيدن چيزي و يا كسي براي كاري و يا برگزيدن شخصي براي رياست جمهوري، براي مجلس، انجمن شهر و… مي باشد(معين، 1385: 263). به عبارتي انتخابات مجموعه عملياتي است كه در جهت گزينش فرمانروايان يا تعيين ناظراني براي مهار كردن قدرت، تدبير شده است. از اين ديدگاه انتخابات به معناي فنون گزينش و شيوه هاي مختلف تعيين فرمانروايان و نمايندگان است و ابزاري است كه به وسيله آن توان اراده شهروندان را در شكل گيري نهادهاي سياسي و تعيين متصديان اعمال اقتدار سياسي مداخله داد(قاضي شريعت پناهي،1373: 679)
امروزه در بيشتر كشورهاي دموكراتيك جهان، براي انتخابات متصديان امور در بخش هاي مهمي همچون مجلس، رياست جمهوري، شوراي شهر، شهرداري ها و… به آراي مردمي رجوع مي كنند. نظام انتخاباتي هر كشور تعيين كننده قانون بازي و رقابتي است كه ميان گروه هاي مختلف سياسي در جريان است؛ چراكه قانون انتخابات تعيين كننده شيوه توزيع قدرت ميان احزاب و گروه هاي سياسي در هر جامعه است(رهنورد، 1389: 16). در واقع انتخاب نماينده از سوي شهروندان ساكن يك حوزه انتخاباتي بيانگر مناسبات افكار سياسي شهروندان و تمايزات اجتماعي و فرهنگي جمعيت ساكن در انواع گوناگون فضاهاي جغرافيايي است(لاكوست، 1391: 260). اداره و حكومت كشور فعاليت اصلي در بسياري از جوامع است. انتخابات داراي عملكردهاي متعددي است. انتخابات ها شرايطي را براي كنترل مردمي مهيا مي سازند و متضمن آن هستند كه حكومت كنندگان(اداره كنندگان كشور)– در چارچوب گزينه هايي كه براي رأي دهنگان ارائه مي گردند– مشهور و مقبول ترين افراد هستند. اين مسئله به نوبه خود حاكي از آن است كه حمايت شهروندي لازم براي حكومت تأمين مي شود. اگر انتخابات به صورت منظم برگزار شوند، مسئوليت هاي حكومت نيز مورد تأكيد قرار مي گيرند؛ چراكه نمايندگان منتخب بايد به صورت متناوب پاسخگوي رأي دهندگان باشند . بر اين اساس انتخابات مجراي ارتباطي ميان حكومت كنندگان و مردم تحت لواي حكومت هستند(تایلور، 1386:16).
انتخابات در نظام هاي دموكراتيك، سه كاركرد اساسي دارد كه عبارتند از: تعيين حكومت گران، تعيين سياست هاي كلي حكومت و گرايش هاي سياسي و سرانجام، اعطا يا سلب مشروعيت از قدرت عمومي يعني حكومت است(كاوياني راد، 1386:486). همچنين بايد در نظر داشت انتخابات از يك سو، پايه هاي اجتماعي قدرت سياسي و اخلاق اجتماعي شهروندي را نشان مي دهد و از سوي ديگر، ملاك خوبي براي ارزيابي توزيع قدرت در جامعه است(عيوضي، 1388: 158). در مطالعات انتخاباتي، سه حوزه عمده از علايق جغرافيايي وجود دارد: نخست جغرافياي رأي گيري، دوم تأثيرات جغرافيايي بر رأي گيري و نهايتاً تأثيرات جغرافيايي بر نمايندگي. بسياري از مطالعاتي كه پيرامون جغرافياي رأي گيري صورت گرفته اند، مقايسه دو يا چند نقشه را شامل مي شوند و بر اين اساس ، توزيع آرا– كه غالباً در حمايت از احزاب سياسي به صندوق ريخته مي شوند– را با ساير شكل هاي توزيع همراه و منطبق مي سازند. در غالب موارد از چنين انطباقاتي ، پيوندهايي علي و معلولي بدست مي آيند. اين رويكرد كارتوگرفيكي–كه تا حدودي تحت الشعاع شيوه هاي آماري مقايسه توزيع ها قرار گرفته است– ريشه هاي عميقي در جغرافياي فرانسوي دارد و غالباً در آثار آندره زيگفريد كه پدر جغرافياي انتخاباتي است مشاهده مي شود.
ديدگاه هاي آندره زيگفريد و به خصوص اثر جغرافياي انتخاباتي، همواره در عرصه علوم سياسي مورد انتقاد قرار گرفته اند. اكثر منتقدان بر اين باورند كه زيگفريد به جبر محيطي معتقد است و پديده هاي اجتماعي را با مرتبط ساختن آنها با محيط فيزيكي و عوامل محيطي توصيف مي كند. البته در برهه هاي مختلف در عرصه جغرافيا، افراد بسياري بوده اند كه خط فكري ساده انديشانه اي را اتخاذ نموده اند اما زيگفريد با چنين متفكراني متفاوت است. ارتباط ميان محيط فيزيكي، محيط اجتماعي و الگوي رأي دهي در مطالعات زيگفريد پيرامون انتخابات در بخش آردش در فرانسه– در كرانه غربي رود رون- طي دوره 1940-1871 به وضوح به تصوير كشيده شده است. وي در اين پروژه تحقيقي الگوي آراء كسب شده هر يك از احزاب را منعكس كننده سازمان فضايي جامعه مرتبط با آن مي داند و معتقد است كه به اين ترتيب تنوع محيط فيزيكي نيز نمايان مي گردد. رابطه و پيوستگي هايي كه وي به آنها پي مي برد در انتخابات مختلف كاملاً ثابت و مشابه هستند(تايلور،1386،ص5-6)
2-12- عناصر كليدي انتخابات
امروزه انتخابات ابزار مشاركت سياسي است كه با توسعه آن شهروندان مي توانند اراده خود را در شكل گيري نهادهاي سياسي و تعيين نقش آفرينان سياسي اعمال مي كنند. با اين وجود، انتخابات به طور اخص ابزاري است، براي تجلي اراده مردم در سرنوشت كشور خود با انتخاب رئيس جمهوري، نمايندگان مجلس و نقش آفرينان حكومت هاي محلي. در دنياي امروز بهترين شيوه توزيع قدرت به وسيله انتخابات صورت مي گيرد. عناصر كليدي انتخابات عبارتند از:
برگزار كنندگان: عموماً نهادهاي دولتي هستند كه برگزاركنندگان انتخابات در حيطه وظايف آنهاست.
انتخاب شوندگان: افراد واجد صلاحيت كه نامزدي خود را در چارچوب قوانين و مقررات براي تصدي پست اداري به طور رسمي يا غيررسمي اعلام مي كنند.
انتخاب كنندگان: شهروندان واجد شرايط رأي دادن كه براي واگذاري قدرت و انتقال آن به نامزدهاي انتخاباتي، وارد عرصه انتخابات مي شوند.
ضوابط انتخاباتي: قواعدي هستند كه براي چگونگي برگزاري انتخابات، شرايط انتخاب شوندگان و انتخاب كنندگان و مانند اينها وضع مي شوند.
زمينه انتخابات: شرايط سياسي، فرهنگي و اجتماعي حاكم در زمان انتخابات(رهنورد، 1389:16). در واقع مشاركت مردم در انتخابات، چگونگي رابطه متقابل جامعه و دولت را به نمايش مي گذارد. بنابراين مي توان گفت، تحصيل مشروعيت يك نظام سياسي به اعتبار آراي شهروندان است، كه از طريق فرآيندي تحت عنوان انتخابات صورت مي پذيرد، لذا نقطه هر قيمومت سياسي منوط به گذر از نظام و فرآيند گزينش كارگزاران سياسي است. بدين ترتيب از انتخابات به عنوان ابزاري با كارويژه هاي زير مي توان نام برد:
نهادينه سازي قدرت.
مشروعيت بخشي به قدرت.
بازسازي و اصلاح هرم قدرت سياسي.
خلق فضايي به منظور تضارب آرا و انديشه ها.
ابزاري براي بازسازي و ترميم مشروعيت سياسي در مقاطع مختلف يك نظام سياسي(رهنورد، 1389:16،17).
2-13- داده هاي انتخاباتي
روش هاي تحليل كه در بررسي نتايج هر گونه انتخاباتي كاربرد داشته باشند به سطح جزئيات داده هاي منتشر شده و منعكس در نتايج، وابسته است. اين عملكرد تا حدودي مرتبط با قانون انتخاباتي است. ماهيت اين قانون تعيين كننده مجموعه داده اي حداقل است كه بايد در جهت نشان دادن روند و پيامدهاي حاصل از آراء مأخوذ به رأي دهندگان، در دسترس عموم قرار گيرد. صرفنظر از نوع جزئيات قانون انتخاباتي ، ناحيه انتخاباتي واحد اصلي اطلاع رساني در خصوص نتايج انتخابات است.
مي توان دو دسته از داده ها را متصور شد كه در راستاي تحليل هاي جغرافيايي از انتخابات مورد بهره برداري قرار مي گيرند. نخست مدارك و منابع به دست آمده از روند رأي گيري كه از طريق واحد هاي فضايي قانوني در دسترس قرار مي گيرند و دوم نتايج پروژه هاي مطالعاتي نمونه پيرامون ليست هاي حزبي و رفتار انتخاباتي. دسته اول به مجموعه هاي جمعيتي و دسته دوم به افراد اشاره دارد(تایلور، 1386: 55-54).
2-14- انواع انتخابات
در بيشتر نظام هاي سياسي دموكراتيك، متناسب با لايه هاي مختلف حاكميت دولتي يا قلمرو جغرافيايي، انواع مختلفي از انتخابات وجود دارند كه برخي از آنها عبارتند از:
انتخابات عمومي: شامل انتخاب مقامات در سطوح مختلف، برمبناي رأي مخفي شهروندان، مانند انتخابات رياست جمهوري و مجلس.
انتخابات اوليه: در اين نوع انتخابات، هيچ نامزدي انتخاب نمي شود. در عوض، رأي دهندگاني كه طرفدار يك حزب هستند، نامزدهاي خود را براي شركت در انتخابات عمومي معرفي مي كنند.
انتخابات ميان دوره اي: اين نوع انتخابات كه گاهي انتخابات ويژه نيز ناميده مي شود، زماني برگزار مي شود كه يك يا چند پست سياسي به دلايلي نظير فوت، بركناري، يا استعفا بلاتصدي باشد.
انتخابات محلي: اين نوع انتخابات محدود به قلمرو جغرافيايي خاصي است كه مردم همان محل نسبت به انتخاب فرماندار يا شهردار و يا شوراهاي محلي خود اقدام مي كنند.
هم گزيني: يك نوع انتخابات است كه در آن اعضاي يك كميته يا مانند آن توسط افراد واجد شرايط از طريق رأي گيري انتخاب مي شوند.
انتخابات غيرمستقيم: در اين نوع انتخابات رأي دهندگان مستقيماً نامزد مورد نظر خود را براي يك پست سياسي انتخاب نمي كنند. در عوض، به انتخاب افرادي مي پردازند كه آنها به نوبه خود به انتخاب فرد واجد شرايط براي پست مورد نظر انتخاب مي كنند. اين نوع انتخابات يكي از روش هاي قديمي در جهان است كه هنوز در برخي از كشورها متداول است؛ مانند انتخابات مجلس خبرگان در ايران(رهنورد، 1389:19-18).
با پيروزي انقلاب اسلامي و استقرار نظام جمهوري اسلامي در ايران مشاركت سياسي در شكل شركت در انتخابات بسيار مهم و حساس تلقي شد. از آنجا كه حضور گسترده و همه جانبه مردم در انتخابات به نقطه قوت نظام جمهوري اسلامي ايران در عرصه ملي و بين المللي بدل شده است(سيد امامي، 1388: 112). همچنين انواع انتخابات در جمهوري اسلامي ايران كه به صوت سراسري و عمومي برگزار مي گردد عبارت است از:
انتخابات مجلس خبرگان، هر 8 سال يك بار
انتخابات رياست جمهوري، هر 4 سال يك بار
انتخابات مجلس شوراي اسلامي، هر 4 سال يك بار
انتخابات شوراهاي اسلامي كشور، هر 4 سال يك بار(رهنورد، 1389:19).
2-15- مردم سالاري و انتخابات دموكراسي در عمل عبارت است از مديريت علمي جامعه سياسي از راه واقعيت يافتن حاكميت مطلق قانون: به عبارتي دموكراسي مديريت قانونمند جامعه سياسي است كه از راه مكانيزم انتقال اراده ملت به حكومت براي اداره سرزمين به اجرا در مي آيد. اصل جدايي ناپذيري ملت، حكومت و سرزمين ناشي از رابطه عمودي و افقي است كه اراده ملت را به حكومت منتقل مي سازد براي اداره سرزمين. اين رابطه در همان حال جدايي ناپذيري سه عنصر ملت، حكومت و سرزمين را واقعيت مب بخشد و آن را مستحكم مي سازد. در راستاي اين پويايي سياسي است كه ملت اراده خود را براي اداره سرزمين، از راه مكانيزم انتخابات به حكومت منتقل مي سازد، و اين مكانيزم، حكومت مردم سالارانه را واقعيت مي بخشد. به گفته ديگر دموكراسي و انتخابات اراده ملت را پويا ساخته و براي عملي ساختن اداره علمي و قانونمند سرزمين به صورت بهترين وسيله و ابزار كار درمي آورد(مجتهدزاده،1387:84).
نهاد انتخابات از شرايط لازم تحقق مردم سالاري محسوب مي شود(حافظ نيا، 1388:225). با تشكيل حكومت براي اداره امور، يك ملت رفتار يا شيوه زندگي سياسي خود را در محيط جغرافيايي ويژه خود شكل مي دهد. اين تصميم گيري ملت براي چگونه اداره شدن امور سياسيش، معمولاً در نظام حكومت ملتي واقعيت مي يابد و در مجموع، در دو شيوه حكومتي قدرت متمركز(ديكتاتوري) و قدرت تقسيم شده(مردم سالاري) خلاصه مي شود (لطفي شمامي،1389:24)
مردم سالاري گونه ويژه اي از روش هاي

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع شهر اصفهان، انتخاب همسر Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع خانواده گسترده، كاهش اضطراب، گروه کنترل