مقاله رایگان درباره جهانی شدن، هویت اجتماعی، سبک زندگی

دانلود پایان نامه ارشد

وکنترل کمي‌ را بر آنان اعمال مي‌ کردند .والدین جوان با هویت سردر گم شیوه‌هاي فرزند پروری غیر ثابتی را اعمال مي‌ کردند وجوانانی با هویت دنباله رو والدینشان کنترل زیادی بر آنها اعمال کرده و استقلال را کمتر تشویق مي‌ نمودند (ابطحی، 1389)
3. عوامل اقتصادی : تحقیقاتی که توسط (رولین66) در سال 2007.م.انجام داد نشان داد که شرایط بد اقتصادی در ارتباط غیر مستقیم با کاهش فاکتورهای روانشناختی مثبت کاهش سطوح رشد هویت بوده است تنگنای اقتصادی در ارتباط منفی با رشد هویت در رشد هویت در ارتباط مثبت با سازگاری مثبت روانشناختی است این نکته معین مي‌ کند که ارتباط غیر مستقیمي‌ بین فقر وسلامت روانی وجود دارد که به واسطه رشد هویت است .
4. عوامل مربوط به مدرسه : موفقیت‌هاي تحصیلی در طول سال‌هاي مدرسه وقبول شدن بعدی نوجوان در دانشگاه معمولا عامل موثری در شکل گیری هویت است زیرا راه‌هاي زندگی آینده ی او را هموارتر مي‌ سازد و از نظر حرفه ای نیز اطمینان بیش تری برای او ایجاد مي‌ کند .
5. نقش مذهب : عقاید مذهبی یعنی جوانان معمولا در سنین 12تا 18 سالگی شکل مجرد و مجزایی به خود مي‌ گیرند مثلا خداوند بیشتر به عنوان قدرت انتزاعی تصور مي‌ شود تا همچون موجودی انسان گونه وپدر مانند نظرات مذهبی نیز سهل گیرانه تر مي‌ شود (اریکسون ) مذهب را به عنوان نهاد ارزشمندی مي‌ دانند که در طول تاریخ نقش مهمي‌ را درنیازهای روانشناختی وخصوصا در ارضای اعتماد بشر ایفا کرده است . از نظر وی استحکام اعتماد در دوران کودکی پایه ظرفیت ایمان در بزرگسالی را فراهم میآورد وعضویت در گروهای اجتماعی ،مذهبی وتعلق به اعتقادات ،مسالک وایمان مذهبی ،مانند سپری در مقابیل از خود بیگانگی عمل مي‌ کند. (مقدس،1390)
6. عوامل اجتماعی وفرهنگی : شاید بتوان گفت تاثیر زمینه‌هاي اجتماعی وفرهنگی وچگونگی شکل گیری هویت نوجوانان از سایر عوامل بیشتر است ،عوامل اجتماعی وفرهنگی به عنوان معیارهایی برای هنجارها وارزش ها ،اساسی ترین نقش را در هویت یابی غیر شخصی فرد ایفاد مي‌ کند.(سلطانی، 1392) .
7. عامل تفاوت‌هاي جنسیتی :انتظارات بزرگسالان از نقش اجتماعی برای دختران وپسران متفاوت است این مساله بر ماهیت و رشد آنها در هنگام نوجوانی تاثیر مي‌ گذارد برای پسران مستقل شدن و در زندگی خانوادگی وانتخاب یک شغل در دست یابی به هویت ضروری است و در دختران سه الگوی سنی ونقش قالبی (منتظر ازدواج مي‌ ماند ) کسب نقش و موفقیت در آن و دو بعدی که نسبت به خانواده کار متعهد است) رایج ترین انتظارات است (کدیور، 1389).
8. عامل ترتیب تولد فرزندان در خانواده :فاصله سنی فرزندان باعث مي‌ شود که نه تنها برخورد والدین با آنها متفاوت باشد بلکه این امر رابطه فرزندان با یکدیگر را تحت تاثیر قرار مي‌ دهد وبه تبع آن هویت نیز تحت شعاع قرار مي‌ گیرد (ربانی1390).
9. عامل سن :عامل دیگری که در شکل گیری هویت تاثیر میگذارد سن نوجوان است هر چه به طرف سال‌هاي آخر دبیرستان وسپس دانشگاه نزدیک مي‌ شویم تعداد افرادی که به کسب هویت مي‌ رسند افزایش پیدا مي‌ کنند .
هر یک از عوامل منجر به دست یابی نوعی از هویت مانند هویت فردی راهویت اجتماعی وهویت فرهنگی ،هویت ملی یا قومي‌ وهویت دینی یا مذهبی مي‌ شوند که هرکدام کارکرد وخاصیت ویژه ای در زندگی فرد ایفاد مي‌ کند ودر فرهنگ‌هاي قدیمي‌ تر نوجوانان در شکل گیری این انواع هویت از بزرگسالان خود تقلید مي‌ کردند (مقدس،1390).
در فرهنگ‌هاي سنتی کنونی نیز چنین است وفرد با زندگی در محیطی بهتر به هویتی سهل الوصول ویک تکه دست مي‌ یابد اما با پیشرفت جوامع وشیوع زندگی گسترده تر شهری که فرهنگ‌هاي جدید وجوامع هویت یابی برای بسیاری از افراد کار دشواری است و تا وقتی که بحران هویت حل نشده باشد فرد مفهوم یک پارچه ای از خود با سلسله معیارهای ارزیابی ارزشمند خویش در زمینه‌هاي عمده زندگی همچون جهت گیری شغل وجهان بینی وهم چنین ازدواج نخواهد داشت . در این جوامع پیچیده به ناچار تسلیم طلبی وشکل گیری هویت (هویت دنباله رو )جای خود را به درگیری وجست جوگری مي‌ دهد وهویتی چهل تیکه شکل مي‌ گیرد (هاشمی،1389).
کسب هویت ودست یابی به بالاترین سطوح آن موضوعی است که در سال‌هاي اخیر بطور جدی مورد پژوهش ومطالعه قرار گرفته است هم چنین مطالعات پژوهش‌هاي انجام شده هویت در مسائلی از قبیل اعتیاد ،ایدز ،طلاق و….ومشکلات رفتار ی که تهدید کننده سلامت جامعه هستند نقش موثری دارد بدین ترتیب منزلت‌هاي نابالغ هویت به خصوص هویت سردر گم آسیب پذیری افراد را در برابر این مسائل افزایش مي‌ دهد وبالعکس آن منزلت‌هاي بالغ هویت توان رودر رویی با بحران‌هاي پیچیده اجتماعی و روانی را داراست (دلاور،1390).
دقت نظر در چنین مسائلی در ایران و کشورهایی مانند آن که با گسترش روز افزون مدرنیته وجهانی شدن از سویی دیگر با ارزش‌هاي تحمیلی در حال رشد جهان سرمایه داری کشورهای توسعه یافته مواجه اند مي‌ توان از بحران هولناک هویتی که مي‌ توانند گریبانگیر نسل یا نسل هایی گردد جلوگیری نمایید. (مساوات،1392)
2-3-6- تاثیر هویت بر سبک زندگی
با تغییر بافت اجتماعی از حالت سنتی به شکل مدرن و یا شبیه مدرن و در اثر تحولات ناشی از جهانی شدن شاهد تغییرات ماهیت انسان وتغییر هویت اجتماعی وفردی او هستیم که این امر ناشی از آثار و عوارض تمدن جدید صنعتی ،آسیب زدایی شهر نشینی ،زوال همبستگی اجتماعی وافزایش انگیزه ای فرد طلبانه وغیر اجتماعی و در مجموع هویت زدایی اجتماعی بوده است. (گل محمدی، 1388).
جهانی شدن پدیده ای است که جوانب گوناگون زندگی فرهنگی اعم از نگرش جنسیتی دانش آموزان رسمی،هویت و سبک زندگی مردم را تحت تآثیر قرار مي‌ دهد (لطف آبادی،نوروزی،1389) رواج شیوه‌های جدید رفتار اجتماعی برای پرکردن فضاهای زندگی (مثلآ:پاساژ گردی،توجه به رسانه‌هاي مختلفمدیریت بدن،تمرکز بر بدن،و…)فردی شدن،اهمیت یافتن سیاست‌هاي زندگی بر اساس ترجیحات سبک‌هاي زندگی متفاوت،از جمله زمینه‌هاي اصلی هستند که شرایط جدیدی را پیش روی افراد قرار داده اند این به بدان معناست که این تحولات که در قالب جهانی شدن فرهنگی رخ مي‌ دهد علاوه بر تآثیر بر ذوق،سلیقه،گذراندن اوقات فراغت و در نهایت سبک زندگی افراد نگرش به خود و جامعه و میزان هویت اجتماعی آنها تحت تآثیر قرار داده است.
به عبارت دیگر در جامعه مدرن نوع و سبک رفتار و کنش‌هاي مصرفی یا سبک زندگی است که هویت‌های فردی و اجتماعی را شکل مي‌ دهد. (کفاشی و همکاران،1389) به طور کلی در چنین فضای اجتماعی علاوه بر سبک‌هاي متفاوت زندگی که توسط افراد انتخاب مي‌ شود فرایند جهانی شدن موجب تغییر در منابع هویتی و هویت گزینی افراد نیز شده است. (خواجه نوری و همکاران،1389).
اهمیت این امر زمانی مشخص مي‌ شود که بدانیم بدون سبک زندگی و هویت اجتماعی یعنی بدون چهارچوب‌هاي مشخصی که شباهت ها و تفاوت ها را آشکار مي‌ سازد افراد یک جامعه امکان برقراری ارتباطی معنا دار و پایدار میان خود را نخواهند داشت (کفاشی و همکاران،1389) همچنین فهم چیستی و چگونگی خود در برابر دیگری که مشخصه هویت است نه تنها در ساختار روانی افراد بلکه در تکاپوهای جامعة انسانی نیز اهمیت زیادی دارد (ذولفقاری و سلطانی،1389).
مسآله بودن این موضوع از آنجا ناشی مي‌ شود که مسیر تغیر سبک‌هاي زندگی و ورود سبک‌هاي جدید زندگی موجب تغییر و تهدید فرهنگی،فردی شدن و افزایش شکافهای اجتماعی،رواج مصرف گرایی،از هم پاشیدگی شبکه‌هاي سنتی ودر نهایت بحران هویت فردی و اجتماعی افراد مي‌ شود در این موضوع افراد هویت خود را به جای منابع سنتی هویت،از خلال مصرف کالاها و سبک‌هاي گوناگون زندگی کسب مي‌ کنند (رضایی،1389).
ایران نیز همچون بسیاری از کشور ها در حال گذار تغییراتی یافته است اما از آنجایی که چنین تحولاتی (که در غرب با عنوان مدرنیته و جهانی شدن روی داده است)از طریق دنیای اطلاعات و ارتباطات و نه در بستر مناسب فرهنگی وارد نقاط مختلف جهان از جمله ایران شده است بحران هایی را در زندگی مردم به وجود آورده است (خواجه نوری،1391).
در ایران اگرچه جامعه مصرفی شکل نگرفته است اما فراوانی برخی کالاها ی مصرفی در چند سال اخیر و تغییر چهرة شهرهای بزرگ از جمله وجود فروشگاه‌هاي مد روز،مجتمع‌هاي تجاری و تفریحی،رستوران ها،فست فود ها،و بصری شدن نشانه ها و نمادهای منزلتی و ….که چهره شهر ها را به عرصه تاخت و تاز و پرسه زنی افراد به ویژه جوانان بدل نموه است ، نشان دهنده جهت گیری افراد جامعه ما به سوی فرهنگ مصرفی و زیبایی شناختی کردن مصرف است (ربانی، 1387).
بنابراین هویت ایرانی امروزه متآثر از عواملی مانند بیشینه تاریخی،اجتماعی و فرهنگی پارادایم جدید فکری،انسان مدرن و فرا مدرن و نظام جهانی و چند بعدی است چنین عواملی باعث شدند که هویت ایرانیان از ساختار ساده با محوریت ایرانی بودن به ساختار پیچیده و ترکیبی با عناصر مدرن اسلامي‌ و ایرانی آن تغیر کند.(آزادارمکی،1386) تحت تآثیر جهانی شدن شاهد تجلی چند وجهی هستیم و صور گوناگون هویت ایرانی در سطح جهانی،ملی و فردی خودنمایی مي‌ کند.ایرانیان هم مسلمان هستند و هم جهانی،درعین حال که هم مذهبی اند و هم مدرن (مقدس و خواجه نوری،1384).
در این بین فرهنگ جوانان ایرانی متآثر از این رقابت ها،منازعات و تبادل ها و تصورات فرهنگی بیش از بقیه گروه‌هاي جامعه متنوع شده است تا جایی که فرهنگ و هویت جوانان به یکی از دغدغه‌هاي کلان نظام تبدیل شده است و سیاست گذاران فرهنگی رواداشته است تا میزان تآثیر گذاری نهادها و سازمان‌هاي فرهنگی رسمي‌ را در این زمینه افزایش دهند. (شالچی،1387 )به عبارت دیگر چون جوانان در مقایسه با گروه ها و قشرهای دیگر روابط اجتماعی گسترده تری دارند و با مظاهر و وسایل تجدد نو سازی جهانی شدن و همچنین اندیشه ها و هویت‌هاي جدید آشنایی و برخورد بیشتری مي‌ یابند بیش از دیگران در معرض تغییرات هویت قرار مي‌ گیرند به علاوه با توجه به اینکه حدود 60 درصد از جمعیت جامعه ما را جوانان تشکیل مي‌ دهندو (کلانتری و حسنی، 1387 )و کارکرد غیر قابل انکار سیاسی و اجتماعی و فرهنگی جوانان در روند تحولات عمومي‌ مطالعه پیرامون چگونگی تکوین هویت اجتماعی آنان بسیار ضروری به نظر مي‌ رسد (پاینده، 1389).

2-4- مرور ادبیات و سوابق مربوطه
مطالعه اسچنل و بیکر نشان داد افراد اغلب عقاید و تجربیات معنوي و مذهبی ر ا به عنوان منبعی براي معنا در زندگی شان در نظر مي‌ گیرند.(اسنل67، 2011)به علاوه، تحقیقات بسیاري (از جمله فرنچ68 ، 2009 ، سونس و هوتسبات69، 2007 ؛ پوهلمن70و همکاران، 2007 ؛ مارتوس 71و همکاران، 2010 ) نشان داند که بین مذهب و معناي زندگی ارتباط مثبتی وجود دارد. هریس و استاندارد بیان کردند که ارتباط مثبتی بین معنا در زندگی و بهزیستی معنوي و اهمیت معنویت در دانشجویان دانشگاه وجود دارد. همچنین نتایج مولکار72 حاکی از ارتباط مثبت بین معنا در زندگی و یکتاپرستی است.(استگر732010) در همین راستا، شالون در تحقیقات خود به این نتیجه دست یافت که جوان هایی که بیشتر معنوي هستند، بیشتر نماز یا عبادت انجام مي‌ دهند و احتمالاً بیشتر احساس هدفمندي و معنا در زندگی مي‌ کنند. (شالون 742009)مطالعه پارگارمنت، ماگیارروسل و موري سوانگ، در تحقیقات خود بیان کردند که افراد مذهبی ممکن است معناي بیشتري در زندگی تجربه کنند، به خصوص زمانی که مذهبشان به سمت مقدسات گرایش دارد و کامل (بینقص) است (مارتوس752008)
طبق گزارش پژوهشی، که توسط حاجلو و همکاران منتشر گردید، سطوح هویت یابی نوجوان توسط میزان مذهبی بودن آنان پیشبینی شده است.(حاجلو و همکاران، 1391 ، ) در پژوهشی دیگر، همبستگی سبک هاي هویت و سازه هاي جهت گیري اسلامی- شامل دو سازه باورها و مناسک، و اخلاق توسط( مغانلو و همکاران، 1388) بررسی گردید. سازه اخلاق اسلامي‌ داراي رابطه مثبت و معنی داري با سبک هویت اطلاعاتی و رابطه منفی و معنی داري با سبک سردرگم/ اجتنابی داشت. بیشترین ارتباط سازه باورها و مناسک اسلامی، با سبک هویت هنجاري و سپس، با

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان درباره هویت یابی، دوره نوجوانی، بحران هویت Next Entries مقاله رایگان درباره سبک زندگی، سبک هویت، سلامت روان