مقاله رایگان با موضوع هدایت و رهبری، سبک رهبری، خودکارامدی، سیر تکاملی

دانلود پایان نامه ارشد

د فرد احساس کند که مورد علاقه است، از وی مراقبت می شود؛ ارزش و احترام دارد و متعلق به یک شبکه از ارتباطات است ( حاجبی، 1388).
تعریف عملیاتی: حمایت اجتماعی دارای چند بعد است از جمله :حمایت عاطفی ، حمایت اطلاعاتی ، حمایت ابزاری ).لیونز و همکاران، 2009).
خودکارامدی
تعریف مفهومی: خودکارامدی باور محکم به شایستگی هایی است که بر پایه ارزیابی منابع گوناگون اطلاعات در باره توانایی هایمان بدست آمده است. بر اساس این نظریه فرد نه بر اساس مهارت های خود بلکه مطابق قضاوت خود نسبت به کارایی و اثرمندی خود برای انجام یک سری از فعالیت ها، مقابله موثر با موقعیت های دشوار و دسترسی به اهداف مطلوب اقدام می نماید. نظریه خودکارامدی بیان می کند که قضاوت فرد در کارامدی و کفایت خود برای انجام موفقیت آمیز اعمالی که برای رسیدن به پیامدهای مطلوب نیاز است، واسطه ای برای شرکت در آن اعمال می باشد. ادراک و باور به توانمندی خود، نقش تعیین کننده ای برای انجام هر عمل و رفتار دارد(ربانی باوجدان،1390).
ارزیابی عوامل استرس زا
هر عاملی که باعث ایجاد تنش در فرد شود و منجر به بهم خوردن تعادل جسمی و روانی فرد شود عامل استرس زا نامیده می شود.

احساسات مثبت
یک ویژگی عاطفی آگاهانه بوده که رابطه مثبت و معنی داری با حالات و خلق و خوی های احساسی مثبت از جمله اشتیاق و علاقه مندی دارد.
احساسات منفی
عاطفه منفی با حالت ها و خلق و خوی های احساسی منفی از قبیل شرم، عصبانیت و ترس همبستگی نزدیکی دارد.

1-7 مباحث فصول آینده
در فصل دوم این پژوهش به بررسی مبانی نظری و ادبیات موضوع تحقیق پرداخته شده است. فصل سوم به روش جمع آوری داده های مورد نیاز برای پاسخگویی به سوالات پژوهش اختصاص دارد و در فصل چهارم داده های جمع آوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. در فصل آخر نیز نتایج منتج از پژوهش و پیشنهاداتی چند به علاقه مندان جهت انجام پژوهش در زمینه سبک رهبری مناسب جهت کاهش استرس ارائه می گردد.

فصل دوم
ادبیات موضوع

2-1 مقدمه
علی رغم این نظر که استرس های مفید نیز وجود دارد و مقداری از فشارهای عصبی برای ایجاد تحرک و تلاش در انسان ضروری است، زمانی که بحث استرس مطرح می شود بیشتر به عوارض و ضایعات آن توجه شده و استرس مضر و مخل مد نظر قرار می گیرد. به هر حال استرس اثرات فراوانی بر عملکرد و فعالیت های اعضای سازمان دارد. مدیران، کارکنان و ارباب رجوع سازمان تحت تاثیر فشار های عصبی، دچار حالات روانی خاصی می شوند و دست به اعمالی می زنند که مستقیماً در بازدهی سازمان منعکس می گردد. فشارهای عصبی دارای آثار جسمانی هم نیز هست و از این طریق به سازمان لطمات شدیدی وارد می کند. استرس های حاد نیروی انسانی سازمان را ضایع می کند و هدف سازمانی را دستخوش تزلزل می سازد(طغیانی، 1390).
بنابراین از وظایف مدیریت ایفای نقش موثر در رهبری سازمانی است. در فرهنگ کاری موجود و با ویژگی های مردم و افراد سازمانی ما، نقش رهبری- مدیریت می تواند به گونه ای موثرتر از آنچه هست در پیشبرد امور و ارتقاء سطح بهره وری سازمان ها ایفا گردد و در تسریع روند رو به گسترش مدیریت جایگاه شایسته خود را پیدا کند. در این راستا شناخت دقیق از نکات ضعف رفتار رهبری – مدیر از دیدگاه شخص مدیر و دیگران اعم از مسولین بالاتر، همکاران و کارکنان ضرورت دارد. شیوه رهبری انطباقی لزوماً بهترین شیوه رهبری نیست. بلکه شیوه مطلوبی برای برگزیدن موثرترین رفتار برای یک موقعیت خاص بحساب می آید بنابر این رهبران موفق و موثر رفتار خود را به گونه ای تنظیم و اعمال می کنند که ضمن تامین نیاز یک و ضعیت خاص، با رفتار خود موجبات رشد و بالندگی اعضاء و سازمان را نیز فراهم آورند.(تنعمی، 1378).
2-2رهبری
بحث رهبری و تاثیر آن بر اثر بخشی سازمان مسبوق سابقه طولانی دارد و تا کنون مورد بررسی و بحث صاحب نظران این رشته بوده است؛ به طوری که متخصصان رهبری راه های مختلفی را برای شناخت موضوع رهبری و ارتباط آن با اثربخشی سازمان انتخاب کرده اند و بر مبنای آن تئوری های متعددی را ارائه نموده اند. شروع مباحث رهبری با تئوری های شخصیتی3 بوده است. این مطالب در مورد صفات رهبران بزرگ بحث می کرد که در آن رهبر به وسیله صفات درونی که با آن به دنیا می آمد، توصیف می شد. بعد از تئوری های شخصیتی نوبت به تئوری های رفتاری4 و سپس به تئوری های اقتضایی5 می رسد. با این توضیح که کانون توجه نظریه های رفتاری بر این موضوع معطوف می شد که معمولاً رهبران اثر بخش چه رفتارهایی را از خود بروز می دهند. بنابر این در نظریه های اقتضایی شناخت شرایط و به مقتضای آن عمل کردن رمز موفقیت رهبران شناخته می شد. در سال های اخیر و در بازگشتی آگاهانه نسبت به آرای مربوط به نظریه های شخصیتی رهبری و در قالبی نو و تحت عناوینی چون نظریه های اسناد رهبری ، نظریه رهبری فرهمند6، رهبری خدمتگذار، رهبری ممتاز، نظریه رهبری مبادله ای و رهبری تحول بخش تحرک ویژه ای صورت گرفته است. ویژگی نظریه های اخیر این است که آن ها به دنبال لحاظ کردن عواملی می باشند که به طور درونی اشخاص را بر می انگیزانند تا به گونه ای اثربخش عمل کنند(مرتضوی، 1384).
انسان گرانبها ترین گوهر آفرینش است و رهبری بزرگترین موهبت یک انسان. هیچ جامعه ای بدون رهبر نمی تواند زندگی کند و هیچ گروهی بدون رهبر به سازمان نمی رسد. موفقیت های سازمان های بزرگ امروزی مرهون هدایت و رهبری شایسته مدیران آن است. هرچه سازمانی از نظر رهبری نیرومندتر باشد، موفقیت آن سازمان بیشتر خواهد بود. اما، رهبری امری اجتمایی، به معنی قدرت تاثیرگذاری در افراد، تحت امر مدیریت، به منظور انجام وظایفی است که به آن ها محول شده است. به عبارت دیگر، رهبری قدرت تاثیر گذاری در اجتماع افراد است که تحت امر رهبر، با مشارکت هم در تحقق اهدافی مشترک کوشش می کنند(حاجی پور، 1389).
به نظر استاگدیل، رهبری فرایند تاثیر بر فعالیت های گروه در جهت تعیین هدف و دستیابی به آن می باشد. رهبری، هنر یا فرایند نفوذ وتاثیرگذاری بر مردم است به نحوی که آن ها با میل و اشتیاق و حداکثر توان خود برای دستیابی به هدف های گروهی کوشش نمایند(خلیلی شورینی،1376). رهبری، مجموعه فرایندهایی است که سازمان را در موقعیت برتر قرار می دهد یا آن را به نوعی با تغییر شرایط سازگار می کند. رهبری آینده را برای افراد تعریف می کند، با چشم انداز آینده، افراد را با یکدیگر متحد می کند و انگیزه ای را در آن ها به وجود می آورد که علی رغم وجود موانع به آن دست یابند(حاجی پور، 1389).
2-2-1 تعاریف رهبری
تعاریف مندرج در جدول یک بیانگر آن است که مفهوم کلیدی و پایه ای رهبری “اعمال نفوذ بر دیگران جهت دستیابی به اهداف” است. به گونه ای که “پیروان” با میل و رغبت در مسیر اهداف تعیین شده گام بردارند.

نگاره 2-1: تعاریف رهبری از دیدگاه صاحبنظران
ردیف
نام محقق
سال
تعریف
1
تانن بام
1959
بکارگیری فرایند ارتباطات در موقعیتی خاص جهت اعمال نفوذ در افراد به منظور جهت دادن آن ها در مسیر اهداف معین
2
هامپ شن
1981
نفوذ بر مرئوسان از طریق برقراری ارتباط با آنان در جهت تحقق اهداف سازمان
3
داتری و ریکس
1984
توانایی نفوذ در افراد که به طور علاقمندانه هدف ها را تعیین می کنند و تحقق می بخشند و حس وفاداری و همکاری همراه با احترام در آنها بوجود می آورد
4
هرسی بلانچارد – دووی
1996
شامل فرایند اعمال نفوذ در رفتار دیگران جهت نیل به اهداف تعیین شده است
5
استون سون و دیگران
2004
توانایی اعمال نفوذ موثر بر دیگران با بهره گیری از دانش- مهارت- بصیرت خود

(ساعتچی و همکاران- 1384)

2-3 نظریه های نوین رهبری
دیدگاه های جدید رهبری: اگرچه نظریه های اقتضایی تقریباً پذیرفته شده اند اما تحقیقات فراوان در این زمینه همچنان با توجه به مسائل جدید جهان ادامه دارد که زایش های نوینی را در برداشته است (سیدجوادین- 1386)که عبارتند از:
2-3-1 نظریه رهبری فرهمند:
کانگر و کانن گو در سال 1987 نظریه رهبری فرهمند را ارائه کردند- مبنی بر این فرض که فرهمندی پدیده ای اسنادی است.
“کاریزما” یک واژه یونانی است به معنای “هدیه ی الهام شده الهی” از قبیل توانایی انجام معجزه یا پیش بینی حوادث آینده. ماکس وبر جامعه شناس- معتقد است این واژه برای توصیف یک شکل نفوذ نه بر مبنای اختیار سنتی یا رسمی بلکه بر مبنای ادراکات زیردست مبنی بر اینکه رهبر دارای ویژگی های استثنایی است- می باشد. به اعتقاد وی- کاریزما هنگام وجود یک بحران اجتماعی رخ می دهد. یک رهبر با ویژگی شخصیتی استثنایی ظهور می کند و دیدگاه اساسی برای حل بحران ارائه می نماید (یوکل،1382).
رهبری فرهمند یا کاریزماتیک شکل بسط یافته نظریه اسنادی است. این نظریه بیانگر این است که اگر پیروان رفتارهای خاصی را از رهبر ببینند- توانایی های خارق العاده یا قهرمانانه ای به وی نسبت می دهند (رابینز- ترجمه پارساییان و اعرابی- 1380)
این گونه رهبران اعتماد به نفس دارند. نسبت به آینده امیدوارند. رفتارهای غیرمعمول دارند و به عنوان عوامل تغییرات اساسی تلقی می شوند. آن ها به عنوان عوامل تغییر شناخته می شوند. نه حافظان وضع موجود (غلامی- 1384)
2-3-2 رهبری الهام بخش:
دیدگاه بلند غالباً به عنوان یک جزء اساسی رهبری اثربخش تعیین شده است. این واژه عموماً برای توصیف فردی که احساس روشنی از آینده و درک قوی از اقدامات مورد نیاز برای رسیدن به آن ها به صور موفقیت آمیز دارد- بکار رفته است.
گرچه واژه دیدگاه بلند اغلب با رهبری فرهمند جور است اما رهبری الهام بخش فراتر از رهبری فرهمند است- زیرا رهبری الهام بخش توانایی ایجاد و بیان یکی دیدگاه واقع بینانه- قابل اعتماد- جالب و جذاب از آینده برای یک سازمان می باشد- به طوری که رشد یافته و وضعیت موجود را بهبود ببخشد.
رهبری الهام بخش یک سبک رهبری مبتنی بر ارتباط شفاهی رهبر با پیروان است. به گونه ای که رهبر در تبیین اهداف سازمان از ارزش ها و اعتقادات مورد قبول پیروان آنچنان استفاده کند که ضمن جلب تعهد و اعتماد آنان نسبت به اهداف انگیره فوق العاده ای را در آنان برای دستیابی به آن اهداف ایجاد نموده و تلاش فوق العاده آنان را برای رسیدن به آن اهداف به دنبال داشته باشد ضمن اینکه توفیق در دستیابی به آن اهداف رضایت خاطر پیروان را نیز تامین نماید و این چیزی است که به آن رهبری اثربخش می گویند (حاجی پور، 1389).
2-4 سیر تکاملی نظریه های هدایت و رهبری
در حقیقت سیر تکاملی نظریه های هدایت و رهبری –شامل چهار دسته نظریه-به شرح زیر است:
1. نظریه سنتی(صفات مشخصه رهبری)؛
2. نظریه های رفتار رهبری؛
3. نظریه های موقعیتی و اقتضایی؛
4. نظریه های رهبری تحول آفرین؛
2-5 رهبری چندگانه
برخی معتقدند نیازهای گوناگون گروهی می تواند به وسیله افراد مختلف برآورده شود چرا که افراد مختلف بهتر می توانند نقشهای رهبری را که بر ای تامین هر یک از نیازهای معین طرح گردیده ایفا کنند و نباید برای اجرای وظایف گوناگون تنها به یک نفر متکی بود. آن ها استدلال می کنند که رهبری اساساً در مسولیت گروه است و هیچ فردی به تنهایی تمام وظایف رهبر را انجام نمی دهد یا به عهده نمی گیرد. بسیاری از مولفان از این اندیشه که گروه ها لزوما ناچار نیستند فقط یک رهبر داشته باشند طرفداری می کنند. واتسن به شیوه مشابهی به این مسئله اشاره می کند که افراد مختلف در گروه ممکن است از جنبه های گوناگون دارای نفوذ و توانایی رهبری باشند. بدین صورت که برخی از جهت ایجاد نظم در گروه توانایی بیشتری دارند.بعضی دیگر توانایی آرام کردن وضعیت های بحرانی را دارند، دیگران به علت قضاوت و شخصیت خود مورد احترام فراوان گروه هستند و سرانجام برخی دیگر به علت تخصص و دانش خود ممکن است مورد احترام باشند(حاجی پور، 1389).
2-6 سبک رهبری
رهبری عبارت است از توانایی نفوذ در افراد که به طور علاقه مندانه اهداف را تعیین و تحقق بخشد و حس وفاداری و همکاری همراه با احترام را در آن ها به وجود

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان با موضوع رهبری تحول آفرین، حمایت اجتماعی، سبک های رهبری، خودکارامدی Next Entries منبع مقاله درمورد زنان شاغل، بهزیستی روانشناختی، نیروی کار، دلزدگی زناشویی