مقاله رایگان با موضوع سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

مجازي
(1000هکتار)

پنبه
1879
74661
20
442
18
416
1993
11557
455766
120
271
113
255
1994
6885
271525
72
257
67
242
1995
2379
93804
25
368
23
346
1996
4268
168320
44
364
42
342
1997
5393
212700
56
340
53
320
ميانگين

برنج
3627
389738
26
517
140
2775
1993
6191
665338
45
570
239
3057
1994
3963
425928
29
595
153
3194
1995
8263
888045
59
608
319
3265
1996
5103
548417
37
694
197
3722
1997
5429
583493
39
597
210
3203
ميانگين

با توجه به موارد ذکرشده، سياست‌هاي کلان مي‌بايد در راستاي گسترش توليد و صادرات پنبه و کاهش توليد و صادرات برنج استوار باشد. همچنين جدول 2-1 بر افزايش توليد سيب‌زميني و گوجه‌فرنگي براي صادرات و به‌منظور افزايش فرصت‌هاي شغلي پافشاري مي‌کند.
2-4-1-3: امنيت غذايي
کشور مصر براي تأمين امنيت غذايي خود که رابط? تنگاتنگ با امنيت اين کشور دارد، همواره بر تنوع منابع وارداتي و تنظيم و تعديل روابط بين‌الملل پافشاري کرده است. براي نمونه، اين کشور در طي سال‌هاي 1997تا2001، گندم موردنياز خود را ازطريق کشورهاي آمريکا، کانادا، ترکيه، استراليا، فرانسه، آرژانتين و چند کشور ديگر تهيه کرده است [23].
2-4-2: چين
کشور چين با 1.3ميليارد نفر جمعيت، حدود 22درصد جمعيت جهان را در خود جاي داده است. درحالي‌که در حدود 7درصد از زمين‌هاي کشت‌پذير و 6درصد آب‌هاي شيرين جهان را داراست، اين آب نيز بسيار ناهمگون در اين کشور پخش شده است؛ به‌طوري‌که بخش شمالي چين با داشتن بيش از نيمي از جمعيت، فقط 20درصد آب‌هاي اين کشور را به خود اختصاص داده است [24]. درحالي‌که سران? ميانگين منابع آب در دسترس در چين 2300 مترمکعب در سال است، اين عدد در شمال 271 مترمکعب در سال است [24]. چين در بخش شمالي خود همواره با کمبود آب مواجه بوده است. ازاين‌رو از پنجاه سال قبل تاکنون، آب از بخش پرآب جنوبي با صرف هزينه‌هاي زياد از سه راه به بخش شمالي منتقل مي‌شده است [25]. بخشي از اين آب در بخش آبياري و توليد مواد غذايي مصرف مي‌شود. بخش جنوبي نيز با واردات غذا و محصولات کشاورزي از شمال چين، بخش عمده‌اي از نيازهاي غذايي خود را تأمين مي‌کند. در سال‌هاي اخير، با ظهور تحقيق کمّي تجارت آب مجازي، بررسي‌ها در اين زمينه نشان مي‌دهد که آب مجازي درحال جابه‌جايي از شمال به جنوب چين از آب حقيقيِ درحال جابه‌جايي از جنوب به شمال چين بيشتر است. اين مسئله خود به بحران کم‌آبي در شمال چين دامن مي‌زند؛ براي نمونه در سال 1999، جنوب چين 52ميليارد مترمکعب آب مجازي به‌صورت ذخيره‌شده در محصولات غذايي از شمال چين وارد کرد. اين اندازه آب از آب حقيقي مقررشده هر ساله به حجم ??تا??ميليارد مترمکعب که ازطريق پروژه‌هاي انتقال آب از جنوب به شمال مي‌رود، بسيار بيشتر است [25]. با رشد جمعيت و صنعتي‌شدن در چين و تلاش روزافزون اين کشور براي حفظ رشد اقتصادي خود، اين واقعيت روزبه‌روز ملموس‌تر مي‌شود. اين نمونه نشان‌دهند? ظرفيت اين تجارت حتي در سطح درون‌کشوري است. مشخص‌کردن مسيرها و دبي‌هاي آب مجازيِ درحال جابه‌جايي و همچنين ساخت مدل‌هايي که تأثير اين جريان را بر اقتصاد و محيط‌زيست مناطق بررسي مي‌کند، ازجمله مطالعات صورت‌گرفته در چين است.
2-5: معرفي زمينه‌هاي مطالعاتي صورت‌گرفته
مشکلات کم‌آبي در مناطق خشک و نيمه‌خشک، تنها مسئله‌اي ملي براي اين کشورها نيست؛ بلکه موضوعي جهاني است که آثار ناشي از آن در درازمدت مي‌تواند هم? کشورها را به چالش بکشد. رسيدن به يک الگوي بهين? تجارت مواد غذايي که بتواند با کمک به تأمين نيازهاي آبي مناطق کم‌آب از فشار بر منابع آبي محدود آن‌ها نيز بکاهد و با ارتقاي شاخص‌هاي اجتماعي و اقتصادي در اين کشورها همراه باشد، بدون همکاري همه‌جانب? کشورهاي صادرکننده و واردکننده امکان‌پذير نيست. بدون شک ديرپايي رشد بالاي اقتصاد جهاني بدون توجه به مزيت نسبي کشورها در توليد محصولات کشاورزي براي استفاد? بهينه از ظرفيت‌ها و منابع و حذف موانع تجاري امکان‌پذير نيست. توسع? تجارت مواد غذايي بر مبناي مزيت نسبي، نيازمند توجه دولت‌ها و نهادهاي جهاني براي تأمين امنيت غذايي کشورهاي واردکننده است. تجارت آب مجازي در سطح بين‌المللي و درون‌کشوري با توجه به تأثير‌گذاري آن بر بخش‌هاي اقتصادي و اجتماعي، نيازمند همکاري بخش‌هاي گوناگون اجرايي و تصميم‌گيري کشور در سطح کلان است. ازاين‌رو به‌منظور شناخت ظرفيت و بررسي ضرورت اين تجارت و ارائ? راهکارهايي براي رفع موانع و تسهيل آن، مطالعات گسترده‌اي در قالب موضوعات گوناگون در اين حوزه انجام شده است. هدف اصلي چنين مطالعاتي، تحريک سياست‌هاي کلان کشورها به‌سمت توسع? تجارت آب مجازي بوده است. موضوع اين مطالعات که بعضي از آن‌ها هنوز در مرحل? مقدماتي است، به‌صورت زير است:
?. محاسب? آب مصرف‌شده براي توليد محصولات آب‌بر در نقاط گوناگون جهان؛
?. ترسيم مسيرهاي آب مجازي درون‌کشوري و بين‌المللي و محاسب? دِبي آن‌ها؛
?. تعيين مزيت نسبي کشورها و مناطق در توليد محصولات کشاورزي با استفاده از نظريه‌‌هاي تجارت بين‌الملل؛
?. بررسي تأثير رژيم غذايي کشورها در مصرف آب از ديدگاه آب مجازي؛
?. بهره‌برداري بهينه از آب آبي و آب سبز؛
?. محاسب? دبي آب مجازيِ درحال جابه‌جايي به‌تفکيک آب آبي و آب سبز؛
?. تجارت آب مجازي و بهره‌برداري بهينه از ظرفيت‌هاي طبيعي؛
?. تجارت آب مجازي و حفظ آب در سطح ملي و جهاني؛
?. تجارت آب مجازي و دسترسي کشورهاي کم‌آب به منابع آب جهاني؛
??. آب مجازي و جايگاه اقتصادي آب؛
??. بررسي تأثيرات اقتصادي و اجتماعي واردات آب مجازي (اشتغال، رفاه اجتماعي، رشد اقتصادي)؛
??. آب مجازي و امنيت غذايي (راهکارهاي افزايش امنيت غذايي)؛
??. جايگاه تجارت آب مجازي در مديريت جامع منابع آب؛
??. نقش حکومت‌ها در تجارت آب مجازي؛
??. تجارت آب مجازي و حل مناقشات بين‌المللي و مديريت آب‌هاي مشترک؛
??. آيا تجارت آب مجازي گمان جنگ بر سر منابع آب را در آينده کاهش مي‌دهد؟

فصل سوم:
سياست‌‌هاي مديريتي منابع آب در کشورهاي منتخب آسيايي

3-1: عوامل ملي و منطقه‌اي مؤثر بر منابع آب
3-1-1: وضعيت آب در جهان
آب شيرين درياچه‌ها و رودخانه‌ها و جويبارهاي دنيا که کمتر از 1درصد کل ذخير? آب کر? زمين را تشکيل مي‌دهد، از راه ريزش بخار آب اتمسفر به‌صورت برف و باران بر زمين، همواره فراهم مي‌شود. اما انداز? زيادي از آب فروريخته از اتمسفر، پيش از آنکه به زمين برسد، با کمک گازها و ذرات حاصل از فعاليت آدمي در اتمسفر آلوده مي‌شود. علاوه‌بر اين، آب از سطح زمين تبخير مي‌شود و به‌صورت بخار آب خالص به اتمسفر صعود مي‌کند. انداز? زيادي بخار آب اتمسفر بر اقيانوس‌ها فرو مي‌ريزد و آن اندازه از آب اتمسفر که بر خشکي مي‌بارد، منبع ارزند? تجديد‌پذير آب شيرين را تشکيل مي‌دهد که زندگي جانداران خشکي به آن وابسته است [33].
کمبود آب به نحو فزاينده‌اي به‌صورت مانعي بر سر راه رشد اقتصادي و اجتماعي درآمده و رشد جمعيت و گسترش روزافزون صنعت و کشاورزي، اثرهاي کمبود آب را بيش‌ازپيش نمايان ساخته است. براساس محاسب? کارشناسان سازمان ملل متحد، در مناطق کم‌آب، براي هر 600 نفر سالانه يک ميليون مترمکعب آب فراهم است و تا سال 2025 ميلادي، شمار کشورهايي که دچار کمبود خواهد شد، به 65 کشور خواهد رسيد .[33]
براساس برآورد بنياد منابع جهاني، سالانه 41هزار کيلومترمکعب آب از خشکي‌ها به درياها مي‌ريزد که با بخار آبي که در اتمسفر از اقيانوس به خشکي منتقل مي‌شود، در موازنه است. از اين اندازه در حدود 27هزار کيلومترمکعب به‌صورت سيلاب مهارنشدني به درياها وارد مي‌شود. مقداري از 41هزار کيلومترمکعب آبي که از خشکي راهي درياها مي‌شود، با کمک ريش? گياهان جذب مي‌شود و در خشکي نگه داشته مي‌شود. از اين چرخ? آب در حدود 9هزار کيلومترمکعب براي استفاد? تمامي مردم دنيا باقي مي‌ماند که براي تأمين نيازهاي جمعيتي 20ميلياردي کفايت مي‌کند؛ ولي به‌دليل اينکه جمعيت انسان و آب قابل استفاده به‌صورت همسان پراکنده نشده‌اند، ميزان دسترسي محلي به آب بسيار گوناگون است. پخش جهاني منابع تجديدشوند? آب در جدول 3-1 آمده است.
زمينه‌هاي مصرف آب در کشورهاي مختلف يکسان نيست؛ ولي انداز? آبي که به مصرف کشاورزي مي‌رسد، از همه بيشتر است. درواقع، 73درصد انداز? ميانگين آبي که سالانه در دنيا مصرف مي‌شود، به کشاورزي اختصاص دارد. نزديک به 3ميليون کيلومتر مربع زمين، با اين اندازه آب آبياري مي‌شود و سالانه به نسبت 8درصد بر اين مساحت افزوده مي‌شوند .[33]
يکي از مشکلات مربوط به آب که از آبياري بيش از حد کشتزارها ناشي مي‌شود، شورشدن خاک است. درحال حاضر، سالانه بيش از يک ميليون هکتار زمين از اين طريق، در سراسر دنيا شور مي‌شود. علاوه‌بر اين مسائل، هريک از فعاليت‌هاي آدمي که اثر گلخانه‌اي را شدت بخشد و به دگرگوني‌هاي آب و هوا بينجامد، بر چرخ? آب و در چگونگي آن تأثير مي‌گذارد. بالاآمدن سطح آب دريا به ميزان 0.5تا1.5 متر در قرن آينده، نه‌تنها مشکل سيلاب‌هاي ساحلي را به‌همراه خواهد آورد، بلکه به شورشدن مخازن آب شيرين، پيدايش زمين نمناک تازه و تباه‌شدن زمين‌هاي نمناک کنوني و افزايش بيش از حد نسبت آب شور به آب شيرين در زمين خواهد انجاميد [33].
جدول 3-1: پخش جهاني منابع تجديدشوند? آب (منبع: [33])
منطقه
منابع تجديدشوند? آب
(ميليارد مترمکعب خالص سالانه)
جمعيت
(ميليون نفر)
سرانه
(مترمکعب)
اقيانوسيه
769
21
36619
آمريکاي لاتين
10766
466
23103
آمريکاي شمالي
5379
287
18742
اروپاي شرقي و آسياي ميانه
7256
495
14659
آفريقا
4184
559
7485
اروپاي غربي
1985
383
5183
آسيا
9985
3041
3283
خاورميانه و شمال آفريقا
35
284
1250

براي بسياري از کشورهاي دنيا، تنها مشکل آب، مربوط به تأمين انداز? کافي نيست؛ بلکه کيفيت آن نيز نگران‌کننده است؛ چراکه وقتي منابع آب آلوده شدند، استفاده‌اي از آن نمي‌شود و مثل اين است که اصلاً آن منابع وجود ندارد.
3-1-2: وضعيت آب در منطق? خاورميانه و آسيا
منطق? خاورميانه با معضل کمبود شديد آب دست به گريبان است و ازاين‌روست که آب وارد معادلات سياسي منطقه شده است. کمبود آب، مشکلي جهاني است که حتي در کشورهاي پرآب، مانند آمريکا نيز رخ نمايانده است؛ ولي در منطق? خاورميانه و شمال آفريقا اين مسئله شديد‌تر است.
منطق? خاورميانه و شمال آفريقا، خشک‌ترين منطقه در جهان است؛ زيرا حدود 5درصد از جمعيت کل جهان را در خود جاي داده است و اين درحالي است که فقط 1درصد از منابع جهاني جايگزين‌پذير را در اختيار دارد. جمعيت اين منطقه 280ميليون نفر است که درمقايسه‌با 30 سال گذشته، دو برابر شده و طي 30 سال آينده نيز دو برابر خواهد شد. جمعيت شهرها با نرخ 4درصد درحال افزايش است و 60درصد از جمعيت اين منطقه نيز در شهرها زندگي مي‌کنند. اين بدان معني است که تقاضاي آب براي مصارف خانگي و صنعتي به‌صورت وحشت‌آوري درحال افزايش است و اين در وضعيتي است که حفر چاه و آبياري زمين‌هاي زراعي موجب افزايش مصارف کشاورزي شده است. اين موضوع مضمون گزارشي است که بانک جهاني در سال 1996 منتشر کرده است .[33]
هدف اين گزارش همانا افزايش آگاهي دربار? بحران وسيع آب در منطقه و نيز مقدمه‌اي براي برنامه‌ريزي درجهت رفع اين بحران‌ها بوده است. در کنفرانس هبيتات18 که در استانبول برگزار شد، اعلام شد که در قرن آينده، اساسي‌ترين و حاد‌ترين مسئله در پيدايش و رشد شهرها، همانا مسئل? آب خواهد بود. نيز تا سال 2010، اکثر شهرها در کشورهاي درحال توسعه با کمبود شديد آب مواجه خواهند شد و اين موضوع بر سلامتي و بهداشت جوامع تأثير سوء خواهد گذاشت. قاهره و کراچي در رأس شهرهايي قرار دارند که با مشکل آب روبه‌رو هستند [33].
در ماه نوامبر 1996، فرانسه ميزبان کنفرانس “اروپا و مديريت منابع آب” بود و کارشناسان به مسئل? آب

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع روانشناسی، ناخودآگاه، فارسی میانه Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع ناخودآگاه، اساطیر ایران، بررسی تحلیلی