مقاله رایگان با موضوع خودکارامدی، حمایت اجتماعی، توانایی ها، تغییر رفتار

دانلود پایان نامه ارشد

اثرات منفی استرس و موقعیت های استرس زا برای آنان، بیشتر و شدیدتر از دارندگان حمایت اجتماعی بالاتر باشد (سارافینو،1998).
2-11-7 ارتباط حمایت اجتماعی با استرس
پژوهش ها نشان می دهند که حمایت اجتماعی همواره نقش تعدیل کننده ای بر روی استرس دارد. لو معتقد است که حمایت اجتماعی اثرات رویدادهای استرس زا را تعدیل می کند و منجر به کسب عواطف مثبت می گردد. از طرفی حمایت اجتماعی از طریق محافظت و کاهش اثرات زیان آور وقایع استرس زا، نقش مهمی در حفظ سلامتی دارد، بنابراین حمایت اجتماعی بر روی شروع، پیشرفت و بهبود بیماری مؤثر است. حمایت اجتماعی اثرات محافظتی در مقابل استرس دارد و عوارض ناشی از یک تجربه ناخوشایند را به حداقل می رساند (حاجبی،1388).
وجود دوستان در مقابله با بحران های گوناگون زندگی بزرگسالان از قبیل از دست دادن همسر یا زندگی در محلی که یک حادثه طبیعی در آن ها اتفاق افتاده، می تواند مفید و مؤثر باشد. یکی از مواردی که انسان را در مقابله با استرس یاری می دهد، حمایت اجتماعی است. حمایت اجتماعی دارای دو جنبه است: 1- شبکه اجتماعی که به تعداد افرادی که در دسترس اند و فرد را حمایت می کنند، اشاره دارد و 2- کیفیت حمایت که بر چگونگی حمایتی که افراد حمایت کننده اعمال می کنند، اشاره دارد.
تأثیر جنبه ها ی یاد شده بر سلامت افراد متفاوت است. به نظر می رسد کیفیت حمایت اجتماعی در مقایسه با تعداد افراد حمایت کننده تاثیر بیشتری بر بهداشت روانی افراد دارد (خدایاری فرد ،1385).
2-12 کارامدی
افرادی که احساس کارامدی شخصی بیشتری دارند، اغلب در مواجهه با موقعیت هایی که مستلزم چالشگری است، برخورد فعال و پیگیر دارند. در حالی که افرادی که از کارامدی کمتری برخوردارند، یا از این موقعیت ها اجتناب می ورزند و یا واکنشی انفعالی دارند (خدایاری فرد،1388).

2-12-1 خودکارامدی
خودکارامدی59 به عنوان یک مفهوم از مفاهیم تئوری یادگیری اجتمایی مطرح شده است و اولین بار در سال 1997 توسط باندورا مطرح گردید. روسن استوک و همکاران در سال 1988آن را به عنوان یک مورد مهم برای الگوی اعتقاد بهداشتی در نظر گرفتند. گاه واژه خودکارامدی با واژه انتظار از خود به طور مترادف مطرح می شود و البته این واژه با واژه انتظار پیامد متفاوت است. در واقع انتظار پیامد، برآورد فرد از رفتاری است که منجر به پیامدی می گرددکه شبیه به واژه ی منافع درک شده در مدل اعتقاد بهداشتی می باشد. خودکارامدی به معنای ایمانی است که شخص، رفتاری خاص را با موفقیت اجرا کرده و انتظار نتایج بدست آمده را دارد. باندورا60 و همکاران عقیده دارند که احساس خودکارامدی پیش نیاز مهمی برای تغییر رفتار است. خودکارامدی، اطمینان خاطری است که شخص در باره انجام فعالیت خاصی می نماید. این مفهوم، میزان تلاش و سطح عملکرد فرد را تحت شعاع قرار می دهد. در فرایند تغییر رفتار، ارتقای خودکارامدی بسیار قابل اهمیت است. تکرار در عملکرد و ساده کردن و تقسیم نمودن یک کار به مراحل کوچک، می تواند در انجام هر مرحله از کار، فرد را خودکفا نموده و در نهایت به خودکارامدی کامل منجر گردد.
مییرز61در کتاب روانشناسی اجتمایی می نویسد: باندورا به این نکته معتقد است که خودکارامدی در مراحل اولیه با «خودمتقائد سازی»، با این باور که «من می توانم»، «من فکر می کنم» و با بلوف های توخالی به مانند بادکنک پر از هوا، رشد و توسعه نمی یابد؛ بلکه در اثر تحمل چالش ها، مصائب و به ویژه انجام کارها به طور متوالی و پیگیر و تعقیب برنامه های واقع بینانه است که شکل می گیرد (مروتی شریف آباد و همکاران، 1387).
باندورا (1997) می گوید بسیاری از رفتارهای انسان با سازو کارهای نفوذ بر خود(خودکارامدی)، برانگیخته و کنترل می شوند. در میان مکانیسم های نفوذ بر خود هیچکدام مهمتر و فراگیر تر از باور به خودکارامدی شخصی نیست. اگر فردی باور داشته باشد که نمی تواند نتایج مورد انتظار را بدست آورد، و یا به این باور برسد که نمی تواند مانع رفتارهای غیر قابل قبول شود، انگیزه او برای انجام کار کم خواهد شد. اگرچه عوامل دیگری وجود دارند که به عنوان برانگیزنده های رفتار انسان عمل می کنند، اما همه آن ها تابع باور فرد هستند. خودکارامدی در نظریه شناخت اجتمایی آلبرت باندورا روانشناس مشهور، مشتق شده است که به باورها و قضاوت های فرد از توانایی های خود در انجام وظایف و مسولیت ها اشاره دارد. نظریه شناخت اجتمایی مبتنی بر الگوی علی سه جانبه رفتار، محیط و فرد، است. این الگو در ارتباط متقابل بین رفتار، اثرات محیطی و عوامل فردی( عوامل شناختی، عاطفی و بیولوژیک) که به ادراک فرد برای توصیف کارکردهای روانشناختی اشاره دارد، تاکید می کند. بر اساس این نظریه، افراد در یک نظام علیت سه جانبه برانگیزش و رفتار خود اثر می گذارند. باندورا اثرات یک بعدی محیط بر رفتار فرد که یکی از فرضیه های مهم روانشناسان رفتارگرا بوده است، را رد کرد. انسان ها دارای نوعی نظام خودکنترلی و نیروی خودتنظیمی هستند و توسط آن نظام بر افکار، احساسات و رفتارهای خود کنترل دارند و بر سرنوشت خود نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند. در افراد مختلف سطح خاصی از خودکارامدی وجود دارد و از طرف دیگر سطح خودکارامدی افراد در جنبه های مختلف یکسان نیست. ممکن است فرد در انجام تکالیف خاصی از خودکارامدی بالایی برخوردار باشد اما در زمینه دیگری سطح خودکارامدی پایین داشته باشد. از نظر باندورا داشتن یا افزایش احساس خودکارامدی می تواند موقعیت تهدیدآمیز را مبدل به یک موقعیت مطمئن کند. از دیدگاه پژوهشگران، احساس خودکارامدی پایین، با عزت نفس پایین، تفکرات بدبینانه نسبت به خود و توانایی عملکرد خود در ارتباط است. افراد با خودکارامدی پایین، از هر کنشی که به باور آن ها، فراتر از توانایی هایشان باشد پرهیز می کنند. از سوی دیگر، احساس خودکارامدی نیرومند، عملکرد و بهزیستی فرد را افزایش می دهد (میرزایی،1389).
باندورا خودکارامدی را عاملی می داند که به عنوان یک میانجی شناختی عمل می کند و شناخت وافکار و احساسات افراد را تحت تاثیر قرار می دهد بنابراین وقتی که افراد در معرض رویدادهای منفی و یا موقعیت های استرس زا قرار می گیرند، احساس خودکارامدی بالا به آن ها کمک می کند تا بتوانند آن رویدادها و موقعیت ها را اداره کنند و در نتیجه خود را در برابر بسیاری از مشکلات روانی محافظت کنند. از سوی دیگر احساس خودکارامدی پایین مانع کنار آمدن موثر با موقعیت های تنیدگی می گردد و نشانه های مرضی و اختلال های روانی را افزایش می دهد (میر سمیعی،1387).
همچنین باید به این نکته توجه داشت که ممکن است خودکارامدی تصور شده توسط فرد با خودکارامدی واقعی او مطابقت داشته باشد. شخص ممکن است فکر کند که سطح خودکارامدی او پایین است در حالی که واقعاً سطح آن بالا است و برعکس. اما بهترین موقعیت ان است که آرزوهای فرد با توانایی های او همساز باشد (میرزایی،1389).
به تعریف دیگر، خودکارامدی باور محکم به شایستگی هایی است که بر پایه ارزیابی منابع گوناگون اطلاعات درباره توانایی هایمان بدست آمده است. بر اساس این نظریه فرد نه بر اساس مهارت های خود بلکه مطابق قضاوت خود نسبت به کارایی و اثرمندی خود برای انجام یک سری از فعالیت ها، مقابله موثر با موقعیت های دشوار و دسترسی به اهداف مطلوب اقدام می نماید. نظریه خودکارامدی بیان می کند که قضاوت فرد در کارامدی و کفایت خود برای انجام موفقیت آمیز اعمالی که برای رسیدن به پیامدهای مطلوب نیاز است، واسطه ای برای شرکت در آن اعمال می باشد. ادراک و باور به توانمندی خود، نقش تعیین کننده ای برای انجام هر عمل و رفتار دارد (ربانی باوجدان،1390).
خودکارامدی به توانایی های مشاهده شده فرد در بدست آوردن یک پیشامد مورد علاقه باز می گردد، در حالیکه افراد با خودباوری ضعیف درگیر بررسی های ارزیابانه قبل از انجام کار، شک راجع به مهارت ها و توانایی های خود و به شکست فکر کردن قبل از انجام تلاش در حل مسئله خواهد شد. این باورهای منفی فشار را افزایش داده، استفاده موثر از راهکارهای شناختی را تحلیل برده و در نهایت منجر به شکست فرد در کار می شود. در جایی دیگر خودکارامدی را به دانش و ادراک افراد در مورد خودشان در موقعیت های پیشرفت تعریف کرده اند. خودکارامدی به اطمینان فرد از این که می تواند بطور موفقیت آمیزی وظایف محوله را در سطح طراحی شده انجام دهد، باز می گردد (فرلا62و همکاران، 2009). ساختار خودکارامدی به عنوان توانایی فرد در انجام وظایف ضروری در رسیدن به اهداف تعریف می شود (وونگ63 و همکاران،2010).
2-12-2 ابعاد خودکارامدی
قبل از اینکه باندورا خودکارامدی را به عنوان یک مولفه مهم در تئوری شناخت اجتمایی معرفی کند، برانگیزه اولیه بشر در شرایط انتظارات حاصله بحث کرد. بنابر این در طی بررسی های انجام شده بر روی افراد با روش های مدل بندی پیشرفته، تفاوت های فردی در کلیت ها بدون در نظر گرفتن این حقیقت در نظر گرفته شدند که تمام موارد می تواند به صورتی موفق، برموانع بدون نتایج متنوع در انتهای بررسی تبادل یابد. باندورا این تفاوت خودکارامدی فردی را مدنظر قرار داده و به دنبال اندازه گیری آن با استفاده از مقیاس های خاص بود. باندورا رسماً خودکارامدی ادراکی را به عنوان قضاوت های شخصی از توانایی های فرد به منظور تشخیص و اجرای رشته اعمال در جهت حفظ اهداف مشخص شده تعریف کرد. و به دنبال ارزیابی سطح آن، عموماً تقویت فعالیت ها و مضامین بود. ویژگی های خودکارامدی با استفاده از موارد پرسشنامه ای اندازه گیری می شوند که از نظر کاربردی خاص هستند و در نوع خود متفاوت بوده و میزان اطمینان را در بر می گیرند. با توجه به محتوا، مقیاس های خودکارامدی بر توانایی های عملکرد فردی بجای ویژگی های شخصی نظیر خصوصیات فیزیکی یا روانشناختی متمرکز می شوند.
نظریات خودکارامدی یک جنبه منحصر به فرد نیستند اما به شکل چند بعدی می باشند و بر اساس محدوده عمل متفاوت هستند. برای مثال، نظریات خودکارامدی در مورد اجرای یک تست تاریخ ممکن است متفاوت از نظریاتی باشد که در مورد یک تست بیولوژیکی می باشد. مقیاس های خودکارامدی همچنین بخاطر حساسیت به تنوع؛ در مضمون اجرایی، نظیر یادگیری در یک محیط مغشوش نسبت به یک محیط کاملاً آرام طراحی می شوند. به علاوه، تصورات در مورد خودکارامدی به میزان مهارت اجرایی نسبت به دیگر معیارها بستگی دارد. در نهایت قضاوت های خودکارامدی یک نقش علی در انگیزه آکادمیکی به عهده دارد(میرزایی،1389).
2-12-3 منابع خودکارامدی:
به نظر باندورا احساس خودکارامدی در یک فرد از منابع متعددی ناشی می شود:
پیشرفت های واقعی، تجارب جانشینی از طریق مشاهده دیگران و تایید های آنان از آن جمله اند. داشتن تجربه مستقیم پیشرفت در دستیابی به اهداف مورد نظر، از اهمیت کلی و عام برخوردار است و داشتن همین تجربه در رشد علایق درونی، اهمیت خاصی پیدا می کند. بانفوذترین منبع داوری خودکارامدی، دستیابی با عملکرد است. تجربه های موفقیت آمیز پیشین در تکالیف مختلف نشانه های مستقیمی از سطح تسلط و قابلیت های ماست و پیشرفت های پیشین احساس های خودکارامدی ما را تقویت یا کم کند. متقاعد سازی کلامی، یعنی گفتن به مردم که آن ها توانایی های پیش نیاز برای رسیدن به آنچه می خواهند برسند، برخوردارند. همچنین می تواند احساس خودکارامدی ما را افزایش دهد. این عامل ممکن است متداولترین منبع از این چهار منبع باشد.
رابطه علی بین خودکارامدی و انگیختگی فیزیولوژیکی دو سویه است: ناکارامدی، انگیختگی را بیشتر می کند و انگیختگی بیشتر ادراک ناکارامدی را تقویت می کند. نشانه های فیزیولوژیکی عمدتاً زمانی اطلاعات کارامدی را منتقل می کند که از خودکارامدی اولیه اطمینانی وجود نداشته باشد، یعنی اولین بار باشد که فرد تکلیفی را انجام می دهد(میرزایی،1389).
2-12-4 تفاوت خودکارامدی و اعتمادبه نفس
خودکارامدی میتواند به عنوان یک عامل حمایت کننده برای بهزیستی روانی باشد. اعتماد به نفس از تفاوت بین خود ادراک شده(یک تصویر عینی از خود) و خود

پایان نامه
Previous Entries منبع مقاله درمورد فرسودگی زناشویی، دلزدگی زناشویی، فرسودگی هیجانی، روابط زناشویی Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع کیفیت حسابرسی، قلام تعهدی، اقلام تعهدی، اقلام تعهدی اختیاری