مقاله رایگان با موضوع حمايت، سلامتي، “

دانلود پایان نامه ارشد

اندازه درست است كه دولتها متعهد هستند حق بر سلامتي را در سرزمين هايي غير از سرزمين تحت صلاحيت خود محترم شمارند . هيچ دولتي نميتواند اقداماتي انجام دهد كه بر حق بر سلامتي افراد ديگر كشورها صدمه بزند يا مانع برخورداري از آن شود . امروزه يكي از اصول شناخته شده حقوق بين الملل اين است كه هيچ دولتي نميتواند اجازه دهد فعاليت ها يي در سرزمين آن دولت انجام پذيرد كه آثار زيان باري از جمله بر محيط زيست دولت ديگر به بار آورد . كميته حقوق اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي در اين خصوص به نمونه اي از مواردي كه دولتها ملزم به احترام به حق بر سلامتي ملتهاي ديگر هستند ، اشاره كرده ميگويد : دولتهاي عضو بايد در همه اوقات از وضع تحريم ها يا اقدامات مشابه محدود كننده عرضه داروها و تجهيزات پزشكي به دولت ديگر خودداري ورزند . محدوديت ها در مورد اقلام مذكور نبايد به عنوان ابزار سياسي و اقتصادي مورد استفاده قرار گيرد .
ج – تعهد به شناسايي
تعهد به شناسايي جزء مهمي از تعهد بين المللي دولتها در قبال حق بر سلامتي را تشكيل ميدهد . اقداماتي كه كشورها در درون سرزمين خود انجام ميدهند ، ممكن است به حق سلامتي ملتهاي ديكر لطمه بزند . شناسايي اين حق به معناي توجه كافي به آن در روابط ميان دولتها است . مطابق نظر شماره 14 كميته ، دولتهاي عضو بايد اطمينان دهند كه توجه شايسته اي به حق بر سلامتي در موافقتنامه هاي بين المللي مبذول گردد . و به اين منظور بايد توسعه موافقت نامه هاي ديگر را بررسي كنند . از سوي ديگر ، دولتها به هنگام انعقاد موافقت نامه هاي ديگر بايد اقداماتي اتخاذ كنند كه اين موافقت نامه ها اثر نامطلوبي بر حق بر سلامتي نداشته باشد . از اين نكته ميتوان در انطباق موافقت نامه هاي موسوم به ” فرا – تريپس” ، با تعهد دولتها در قبال حق بر سلامتي ترديد كرد . چنانكه خواهيم ديد اين موافقت نامه ها در صدد مسدود كردن روزنه هاي انعطاف پذيري در موافقتنامه تريپس هستند . و اين امر آثار نامطلوبي بر حق بر سلامتي بر جاي می نهد.

***

فصل سوم : حق اختراع
مقدمه
در اينجا هدف ما آشنايي با دسته اي از مسائل مربوط به حق اختراع است كه بيشترين ارتباط را با حق بر سلامتي پيدا ميكنند .
عبارت فارسي حق اختراع را به معناي مجموعه قواعد مربوط به حمايت از حقوق مخترعان ، يا دارندگان گواهي اختراع ، به كار خواهيم برد .
در این قسمت بسياري از مباحث مربوط به حق اختراع همچون تاريخچه تحول حق اختراع ، قواعد شكلي مربوط به تشريفات ثبت اختراع و نهاد هاي بين المللي ذي ربط ، از دايره توجه ما خارج خواهند ماند . آنچه مورد توجه ما خواهد بود چند مسئله كليدي در حق اختراع است . موضوع حق اختراع ، شرايط ثبت اختراع ، حقهاي انحصاري دارنده اختراع ثبت شده ، و محدوديت ها و استثناهاي حق اختراع است . پيش از وارد شدن در اين مسائل ، تذكر اين نكته لازم است كه كشورهاي مختلف ، نظام هاي متفاوتي از حق اختراع دارند كه متناسب با اهداف گوناگون ملي آنان تنظيم شده است .. با اين وجود حد اقلي از ضوابط و معيارهاي بين المللي در زمينه حق اختراع ، شكل گرفته است كه جامع ترين تجلي آن در موافقت نامه ابعاد مرتبط با تجارت حقوق مالكيت معنوي(تريپس) در سازمان جهاني تجارت به نظم در آمده است106 . اين موافقت نامه بر تمامي اعضاي سازمان جهاني تجارت الزام آور است .
گفتار اول : موضوع و شرايط تعلق حق اختراع
حق اختراع طبق بند 1 ماده 27 موافقتنامه تريپس به اختراع ها در هر حوزه فن آوري تعلق ميگيرد . ( اختراع به معناي انديشه مخترع است كه در عمل امكان حل مسئله اي خاص در حوزه فن آوري را ميدهد . به عبارت ديگر ، اختراع عبارت است از راه حل جديد براي مسئله اي فني . پديد آوردن ، ابداع محصول صنعتي بي سابقه ، كشف وسيله نو ،‌كاربرد وسايل موجود براي بدست آوردن يك نتيجه يا محصول صنعتي و يا كشاورزي جديد . 107
در اينجا ابتدا به موضوع حق اختراع ، و آنكاه به شرايط قابل ثبت بودن اختراع ميپردازيم.
بند اول : موضوع حق اختراع 108
مفهوم محوري در نظام حق اختراع ، خود ” اختراع ” است كه هيچ تعريفي براي آن ذكر نشده است . در واقع مفاهيم ديگر اين نظام نيز فاقد حدود روشن و پذيرفته شده هستند . مزيت اين مفاهيم سيال در اين است كه قدرت تحرك نظام هاي داخلي را افزايش ميدهد و توان آنها را در توجه به نيازهاي محلي و خط مشي هاي ملي بالا ميبرد . قانونگذار داخلي ميتواند رويكردي متناسب با وضعيت اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي در تبيين اين مفاهيم اتخاذ نمايد . در مورد مفهوم اختراع ،‌كشورهاي عضو سازمان جهاني تجارت داراي اين آزادي عمل هستند كه تعريف خاص خود از اختراع را به كار گیرند .
معمولا ميان اختراع و كشف ، در نظام هاي داخلي تفاوت میگذارند . آنچه مورد حمايت قرار ميگيرد ‌اختراع است و نه كشف . كشف ،‌در كاربرد رايج ، عبارت است از تحصيل دانش نسبت به واقعيتي جديد ولي از قبل موجود در جهان . در مقابل ،‌اختراع ،‌به معناي چيزي است كه كسي ايجاد ميكند يا توسعه ميدهد و از قبل وجود نداشته است .
كشورهاي عضو اين موافقتنامه ، ميتوانند ،‌برخي استثناها بر موضوع قابل تعلق حق اختراع قائل شوند . در اينجا به اين استثناها اشاره ميكنيم .
بند دوم : استثناها از موضوع حق اختراع
به هنگام ارزيابي قابل حمايت بودن يك اختراع ، اولين چيزي كه مورد توجه واقع ميشود اين است كه آيا موضوع ادعاهاي متقاضي ، حائز شرايط موضوع حق اختراع هست يا خير ؟ برخي اختراع هاي مورد ادعا ممكن است به اين دليل از شمول حمايت مستثني شود كه داخل در تعريف اختراع نيست . يا جزء موضوع هايي است كه هر چند مفهوم اختراع بر آنها صدق ميكند ،‌ولي به موجب قوانين حق اختراع قابل حمايت نيست . معمولا در دسته اول ،‌كشفيات نظريه هاي علمي و شيوه هاي رياضي قرار ميگيرند . اما در دسته دوم استثناهايي جاي ميگيرند كه قانون گذار داخلي با نظر به ملاحظات اخلاقي ، اجتماعي و نظم عمومي و غيره ، از اعطاي حمايت به آنها خودداري ميكند. بند 2 ماده 27 موافقتنامه تريپس سازمان جهاني تجارت به كشورهاي عضو اختيار ميدهد مواردي را كه جلوگيري از حمايت حق اختراع از آنها براي حفظ نظم عمومي يا اخلاق ضرورت دارد ، از قابليت تعلق حق اختراع مستثني سازند . در بند 3 ماده 27 هم آمده است 109كه : ” اعضاء همچنين ميتواننددر مورد قابل ثبت بودن اختراعات استثنائات زير را قائل شوند : الف ) روشهاي تشخيص ، درمان و جراحي براي مداواي انسان يا حيوان ، ب ) گياهان و حيوانات غير از ميكروارگانيزمها ، و فرايندهاي اساسا بيولوژيك براي توليد گياهان يا حيوانات غير از فرايند هاي غير بيولوژيك و ميكروبيولوژيك . البته اعضا براي حمايت از گونه هاي گياهي از طريق ثبت اختراع يا به وسيله يك نظام اختصاصي موثر يا تركيبي از آن ها نيز ترتيباتي مقرر خواهند داشت .”
بند سوم : اختراع هاي مغاير با نظم عمومي يا اخلاق
بند 2 ماده 27 موافقتنامه تريپس به اعضاي سازمان جهاني تجارت اجازه ميدهد : ” اعضا ميتوانند از اختراعات قابل ثبت ، اختراعاتي را مستثني سازند كه ممانعت از استفاده تجاري از آنها در قلمرويشان براي حفظ نظم عمومي يا اخلاق ، از جمله حفظ حيات يا بهداشت انسان ، حيوان يا گياه يا براي اجتناب از لطمه جدي به محيط زيست ضرورت دارد . مشروط بر اينكه چنين استثنايي صرفا به خاطر اين نباشد كه قانونشان چنين استفاده اي را منع كرده است ” . فرض اساسي اين بند اين است كه حق اختراع ، حق برتر نيست . حقهايي وجود دارد كه بر حق اختراع غلبه ميكند . بنابر اين نظام حق اختراع نميتواند بر منافعي برتر حاكم باشد . هر دو اصطلاح كليدي نظم عمومي و اخلاق فاقد معناي روشن ، عيني ، و جهان شمولند . نظم عمومي ، مفهومي نيست كه در همه نظامهاي حقوقي معناي واحدي داشته باشد .
در مورد مفهوم اخلاق ، با آنكه ميتوان به اصولي عام و جهاني از اخلاق معتقد بود ، ترديدي در اين واقعيت نيست كه هر فرهنگي ارزشهاي اخلاقي خاص خود را دارد و نميتوان برداشت واحدي از اخلاق را به همه فرهنگها تحميل كرد.
بند چهارم : شيوه هاي تشخيص و درمان طبي
قسمت الف بند 3 ماده 27 موافقتنامه تريپس ، شيوه هاي تشخيص و درمان طبي انسان و حيوان را قابل استثنا ميداند . البته اين استثنا مبتني برفقدان شرط قابليت كاربرد صنعتي بوده است .
اما بايد به اين نكته توجه كرد كه آنچه قابل استثنا ميباشد ، فقط خود شيوه هاي درمان و مداواي انسان يا حيوان است . داروها ، محصولات ، تجهيزات ، يا ابزار وارداتي كه براي انجام اين شيوه ها مورد استفاده قرار ميگيرد ، در صورتي كه شرايط حمايت را دارا باشند قابل استثنا نميباشند .
اما قسمت ب بند 3 ماده 27 تريپس بسيار بحث انگيز و درگير ابهام است . در اين قسمت گياهان و حيوانات في نفسه از موضوع حق اختراع قابل استثنا دانسته شده اند . بعلاوه فرايندهاي اساسا بيولوژيك براي توليد گياهان و حيوانات هم ميتواند استثنا شود . گياهان و حيوانات در حالت عادي ساخته دست انسان نيست و نميتوان آنها را اختراع ناميد . در اين قسمت از انسان سخن برده نشده است . ميتوان گفت وقتي حيات گياهي و حيواني قابل استثنا باشد ، به طريق اولي حيات انساني نيز چنين خواهد بود چرا كه ملاحظات اخلاقي در اين جا قويتر ميباشد . بر اساس اصول نظام حق اختراع ، اشكال موجود حيات بدون آنكه مورد دستكاري انسان قرار گيرد ، فاقد شرايط ثبت بودن اختراع است . مسئله اصلي اين است كه آيا مداخله در اشكال حيات و دست ورزي آنها ميتواند دليلي بر تعلق حق اختراع به آنها شود يا خير ؟ در اين جا است كه حوزه بحث انگيز تعلق حق اختراع به گياهان ، حيوانات ، و ريزارگانيسم هاي دست ورزي شده توسط انسان پديدار ميگردد .
قسمت ب از بند 3 ماده 27 به بند فن آوري زيستي 110 موسوم است علت اين امر آن است كه اختراع مربوط به ميكرو ارگانيزم ها و فرايندهاي غير بيولوژيك و ميكروبيولوژيك به حوزه فن آوري زيستي تعلق دارد. همچنين تفاوت گونه گياهي 111 كه بايد مورد حمايت قرار گيرد ، با صرف ” گياه ” ، در اين است كه براي بوجود آوردن گونه گياهي ، بايد مداخله اي فني صورت گيرد . اين مداخله از طريق داخل كردن ژن خاصي به يك گياه صورت ميگيرد .
نقش نظام حق اختراع در رشد صنعت فن آوري زيستي نقشي كليدي و حياتي است . كشورهايي كه در ابتداي مسير اين فن آوري هستند ، ‌روز به روز به اهميت حمايت قانوني از نتايج تحقيقات فن آوري زيستي بيشتر پي ميبرند . در واقع جذب سرمايه گذاري لازم براي ادامه اين تحقيقات ، نيازمند تدارك و اجراي حق اختراع ميباشد . آيا ميتوان اين تحقيقات را به طور كامل با بودجه عمومي مورد حمايت قرار داد ؟ از سوي ديگر فقدان حمايت از حق اختراع در حوزه فن آوري زيستي ، محققان شركتها و موسسات تحقيقاتي را وادار ميسازد به كتمان نتايج تحقيقات خود اقدام كنند و به حمايت قانوني از اسرار تجاري روي آورند .
تفسير دادگاه هاي امريكا از موضوع حق اختراع ، به گونه اي بوده است كه ” هر آنچه در زير نور خورشيد و ساخته انسان باشد ” ، در قلمرو اين موضوع جاي ميگيرد . 112
اين عبارت معروف توسط ديوان عالي امريكا در قضيه داياموند عليه چاكرابارتي در سال 1980 بيان گرديد113 . قضيه اي كه نقطه عطف در حمايت از حمايتهاي فن آوري زيستي در جهان به شمار ميرود. در اين پرونده ، چاكرابارتي ميكروارگانيزمي ( باكتري سودومانوس ) با مهندسي ژنتيك ساخته بود كه هيدروكربن ها را تجزيه ميكرد . و مي شكست . و ميتوانست در پاك كردن نشت و سرريز نفت مورد استفاده باشد . اداره ثبت امريكا از اعطاي گواهي اختراع به اين ميكروارگانيزم امتناع كرده بود و استدلال ميكرد كه ميكروب ها چون موجودات زنده اند ، قابل حمايت به عنوان اختراع نميباشند . ديوان عالي اين تصميم را رد كرد . چرا كه معتقد بود معيار موضوع قابل حمايت، اين است كه آيا ماده زنده نتيجه مداخله انساني است يا خير ؟ و نیز آنكه آيا اختراع موجود زنده را در بر ميگيرد يا خير ؟
ديوان به اين نكته اذعان داشت كه قوانين طبيعت ، پديده هاي فيزيكي ، و

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان با موضوع حقوق بشر، نقض حقوق، مخاصمات مسلحانه Next Entries مقاله رایگان با موضوع اشخاص ثالث