مقاله رایگان با موضوع حقوق بشر، مصرف مواد، سوء مصرف مواد، سازمان ملل متحد

دانلود پایان نامه ارشد

سازمان هاي غيردولتي انجام داده اند. محققين اين طرح پس از بررسي هاي مفصل در نقاط مختلف جهان و استخراج و استنتاج تعاريف گوناگون سازمان هاي غيردولتي در ممالک مختلف، به تعريف جامعي دست يافته اند که با چهار ويژگي متمايز برجسته شده است:

1. سازمان يافتگي:
سازمان يافتگي بدين معناست که تشکل تا حدودي ثبات يافته باشد. ثبت قانوني يا حقوقي مهم نيست، هرچند طي مراحل رسمي و قانوني سرآغاز فعاليت مستحکم تر يک سازمان غيردولتي مي باشد. آنچه اهميت دارد اين است که سازمان از هويت نسبي در اهداف تعريف شده سازمان و داشتن تشکيلات و برنامه هايي که متناسب و تأمين کننده اهداف ترسيمي سازمان باشد، محقق مي شود. تجمع ها و تشکل هاي خلق الساعه و موقت که در زمان هاي خاص بوجود مي آيند و هيچ ساختار واقعي يا هويت سازماني ندارند واجد اين تعريف نيستند.

2. مستقل بودن:
يک سازمان غيردولتي بايد از حيث سازماني از دولت جدا باشد. بايد در نظر داشت لازمه اين شرط آن نيست که اين سازمان ها کمک هايي از دولت دريافت نکنند و مقامات دولتي به عضويت هيات مؤسس آنها در نيايند، بلکه غيردولتي بودن به آنها معناست که از نظر ساختار و تشکيلات از زيرمجموعه هاي دولت محسوب نشوند و احکام اختيارات دولتي را اعمال نکنند. البته منظور از دريافت بيشتر متوجه مشارکت اين سازمان ها با دولت در طرح هايي است که همسو با اهداف هر دو مي باشد. بنابراين اصل، سازمان هاي غيردولتي که به نوعي از بودجه غيرمستقيم دولتي برخوردارند، از امتيازات و عوايد خاصي سود مي برند و يا به لحاظ انتصاب اعضاي بلندمرتبه خود در دستگاه دولتي از مجاري خاصي کسب بودجه مي کنند، نمي توانند يک سازمان غيردولتي حقيقي محسوب شوند.

3. غيرانتفاعي بودن:
اين ويژگي سازمان هاي غيردولتي حقيقي بدان معناست که عوايد حاصل از فعاليت ها يا خدمات، به مؤسسات يا مديران تشکيل تعلق نگيرد در اغلب سازمان هاي غيرانتفاعي در پايان هرسال مالي، درآمد مازاد مجدداً جهت اهداف سازمان سرمايه گذاري مي شود.
يک سازمان غيردولتي مي تواند به پرسنل و اعضايي از خود که به طور کامل در طراحي، اجرا و پيشبرد برنامه هاي تعريف شده آن سازمان فعاليت مستمر دارند، دستمزد پرداخت کند، حتي اگر اين افراد از مؤسسان و مديران سازمان باشند و مازاد مالي بيانگر سود خالص پس از تأمين هزينه هاي مذکور است.

4. داوطلبانه بودن:
يک سازمان غيردولتي حقيقي مي بايست در حد متعارف برنامه هاي خود را با محور داوطلبانه برنامه ريزي کند. اين شرط متضمن دو ملاحظه مرتبط اما متفاوت است؛ تحت اينکه بايد در فعاليت ها و اداره سازمان از طريق هيات مديره با بهره مندي از افراد داوطلب يا ساير تشريک مساعي هاي خود انگيخته به نوعي، داوطلبانه بودن را نمايان کند. ديگر اينکه داوطلبانه بودن به معناي غيراجباري بودن است. بنابراين سازمان هايي که به عضويت درآمدن آنها داراي امتيازات خاص و اجباري است شامل اين تعريف نمي شود، نظير نظام پزشکي و کانون وکلا (چنين سازمان هاي واحدهاي صنفي مي باشند) در واقع خصلت داوطلبانه بودن، خودجوش بودن و عضو پذيري آنها را به همراه دارد(منصور، 1380: 27-25).
در نهايت به تعريف “سالامون لستر” از اساتيد و محققين دانشگاه جان هاپکينز مي پردازيم.
«سازمان غيردولتي، تشکلي سازمان يافته، مستقل، داوطلبانه، منعطف، دمکراتيک و غيرانتفاعي است که فعاليت هاي خود را براي کمک به تقويت بنيه هاي اجتماعي و اقتصادي گروه هاي حاشيه اي، حل معضلات عامه و يا مسائل قشري خاص متمرکز کرده است»(لستر، 45:1991).
نحوه عملکرد اين سازمان ها بصورت نقش هاي اجرايي، مشورتي، انتقادي، نظارتي و گروه فشار ميباشد.

2-2-5- طبقه بندی سازمان های غیر دولتی
سازمان هاي غيردولتي را مي توان از نظر بعد، دامنه موضوعي و جغرافيايي به شرح ذيل طبقه بندي کرد:
2-2-5-1-بعد/دامنه موضوعی:
برخي از اين سازمان ها از قبيل صلح سبز، صليب سرخ و هلال احمر بطور وسيعي با ترکيبي چند مليتي و با دفاتري در چندين کشور و اغلب با شاخه هاي چند در يک کشور واحد و با پرسنلي تمام وقت و حقوق بگيراني بسيار فعاليت مي کنند. در سوي ديگر از نظر موضوع و نوع فعاليت سازمان هايي وجود دارند که در عمل با يک يا دو شخص فعال هستند و به طور کلي به فعاليت داوطلبانه (شايد حتي پاره وقت) وابسته اند و از اين طريق اداره مي شوند و گروه هاي هدف آنها از تنوع بسيار زيادي برخوردار است. بطوري که امروزه علاوه بر سازمان هاي غيردولتي امدادي و رفاهي، مذهبي، خيريه اي، خدماتي، سازمان هايي شکل گرفته اند که در زمينه پيشگيري و ريشه کني سوء مصرف موادمخدر، مبارزه با خشونت، دفاع از حقوق بشر، توسعه، علم و تکنولوژي، هنر و حرفه ها، مطبوعات، زنان، جوانان، پناهندگان و مهاجران، سالخوردگان، محرومين و فقرا و ساير اقشار آسيب پذر فعال هستند. چنين طبقه بندي گسترده اي حوزه فعاليت آنها را وسعت مي بخشد.
برخي از انواع اين سازمان ها عبارتنداز:
– کارگزاري هاي امدادي و رفاهي
– سازمان هاي نوآوري فني
– پيمانکاران خدمات عمومي
– کارگزاري هاي توسعه مردمي
– سازمان هاي خودجوش توسعه
– گروه ها و شبکه هاي مدافع(جباري: 1380).

2-2-5-2-دامنه جغرافيايي:
دامنه فعاليت اين سازمان ها از سطح محلي تا سطح بين المللي متغير است. سازمان هاي غيردولتي ملي در محدوده يک کشور فعالند و حکايت از سطح مياني بين سازمان هاي محلي و بين المللي دارد. سازمان هاي غيردولتي بين المللي نمايانگر فدراسيوني از سازمان هاي ملي يا يک سازمان ملي است که حوزه خود را علاوه بر کشور مبدأ در ساير نقاط دنيا نيز به عنوان کشورهاي تحت پوشش، تعريف مي کنند. اين سازمان ها در نوع خود اغلب کارگزاران قوي و مؤثري هستند. چنين سازمان هايي نوعاً در کشورهاي توسعه يافته اداره و رهبري مي شوند و عمليات خود را در بيش از يک کشور در حال توسعه انجام مي دهند. سازمان غيردولتي بين المللي صلح سبز يا انجمن معتادان گمنام “NA” که موضوعاتي از سطح جهاني تا محلي (ما در هر نقطه اي از دنيا) را برمي گيرند، يکي از اين نمونه هاست.
مثال ديگر، يک سازمان غيردولتي بين المللي ايرلندي است که علاوه بر فعاليت در موضوعات مورد علاقه به وضوح توسعه و حقوق بشر را در تيمور شرقي پيگيري و تعقيب مي نمايد. در ايران، جمعيت آفتاب، انجمن پرسپوليس، جمعيت پيشگيري از اعتياد، از جمله سازمان هاي غيردولتي مي باشند که در زمينه پيشگيري، کنترل و کاهش تقاضاي سوء مصرف موادمخدر فعاليت دارند. در سطح ديگر سازمان هاي غيردولتي کاملاً محلي وجود دارند که به موضوعات صرفاً محلي پيرامون محل سکونت و محيط مشخص علاقمند هستند (مانند مخالفت عليه زباله داني ضايعات کارخانه در يک محله).نوع ديگري از تقسيم بندي سازمان هاي غيردولتي به شرح زیر وجود دارد.
2-2-6- دسته بندي از لحاظ کارکرد های اجتماعي
امروزه مي توان سازمان هاي غيردولتي را به لحاظ کارکرد و مأموريت اجتماعي به سه دسته کلي تقسيم نمود.

2-2-6-1- سازمان هاي غيردولتي سنتي
این سازمان ها در قالب گروه هاي خودجوش مردمي براي انجام کمک رساني به ديگران در روستاها و شهرها در فرهنگ سنتي ايران و ساير کشورها رواج داشته و دارد. از نمونه هاي آن مي توان اقدام به تشکيل دستجات درو محصولات کشاورزي و باغات در مناطق روستايي و گروه هاي خيريه را ذکر کرد که در تمامي کشورها و از جمله ايران رواج گسترده اي داشته و در حال حاضر نيز عليرغم مشکلات اقتصادي و تحولات جوامع روستايي به آن مبادرت مي شود.

2-2-6-2-سازمان هاي غيردولتي فرهنگي ـ ايدئولوژيک
از نمونه هاي آن مي توان هيأت هاي مذهبي در ميان اقليت هاي مذهبي، جمعيت هاي زنان، جوانان و… را نام برد. برخي از اين تشکل ها بويژه در ايران زائيده اوضاع و احوال جنگ و پس از آن در آغاز دوران سازندگي مي باشند.

2-2-6-3-سازمان هاي غيردولتي مدرن
که خود به دو دسته قابل توجه و با اهميت در وضعيت کنوني سازمان هاي غيردولتي تقسيم مي شوند:

2-2-6-3-1-تشکل هاي توسعه اي
که از يک سو عهده دار فعاليت درخصوص امور مربوط به توسعه فرهنگي، اجتماعي و سياسي در کشورهاي متبوع خود مي باشند و از سوي ديگر، به صورت بين المللي در نقش حاميان سازمان هاي غيردولتي ملي فعاليت مي کنند. اين تشکل ها بيشتر مورد حمايت«شوراي اقتصادي و اجتماعي تشکل ملل متحد» مي باشند.
2-2-6-3-2-تشکل هاي حقوق بشري
همان طور که از نام آن پيداست، با تشکيل در کشورهاي مختلف به گونه اي عهده دار نقش نظارت ملي، و از سوي ديگر عهده دار نقش نظارت بين المللي درخصوص جلوگيري از نقض حقوق بشر در کشورهاي متبوع خود مي باشند. تشکل هايي نظير «ديده بان حقوق بشر» از جمله سازمان هاي بين المللي مي باشند که از سازمان هاي غيردولتي حقوق بشري وگزارش هاي آن به صورت مستند بهره برداري مي نمايند. اما به هر صورت حامي عمده تشکل ها و سازمان هاي غيردولتي حقوق بشري را بايد «کميسيون حقوق بشر» وابسته به سازمان ملل متحد، ذکر نمود که به صورت رسمي، گزارش هاي سالانه خود را درخصوص ميزان رعايت و نقض حقوق بشر در کشورهاي عضو اين سازمان، منتشر مي نمايد. اين گزارش ها به حدي اثر بخش است که در صحنه بين المللي مي تواند به اعمال تحريم و محدوديت هاي شديدي عليه نقض کنندگان حقوق بشر، مورد اشاره در گزارش اين کميسيون، بيانجامد.

2-2-7- دسته بندي از لحاظ گروه هاي اجتماعي
اما به لحاظ ديگر نيز سازمان هاي غيردولتي را مي توان تقسيم نمود و آن از لحاظ «گروه هاي اجتماعي» است. اين تشکل ها از لحاظ گروه هاي اجتماعي شکل دهنده آنها به سه دسته تقسيم مي شوند که ذيلاً به اين تقسيم بندي اشاره مي شود.

2-2-7-1- سازمان هاي غيردولتي در حوزه جوانان
این سازمان ها گستردگي قابل توجهي در کشورهاي داراي جمعيت جوان دارند، ايران از جمله اين کشورها و شايد در مرتبه نخست کشورهاي داراي نرخ بالاي جمعيت جوان باشد. اين ويژگي اهميت توجه به اين تشکل را دو چندان مي نمايد.

2-2-7-2- سازمان هاي غيردولتي در حوزه زنان
اين تشکل نيز از جاذبه هاي زيادي در ميان زنان و دختران جوان برخوردار مي باشد. در کشورهاي روبه رشد که مفاهيمي چون حقوق و آزادي زنان، برابري زن و مرد و از اين قبيل رايج گرديده است، اين تشکل ها از رشد فزاينده اي برخوردار مي باشند، در ايران نيز بویژه در دهه اخير، جمعيت ها و نهضت ها و تشکل هاي فراواني تشکيل شده است که براي دفاع از حقوق زنان، رشد و ارتقاي سطح توانايي آنان و عهده داري سهم و موقعيت بيشتري در حوزه هاي سياسي و اجتماعي فعاليت مي نمايند.

2-2-7-3- سازمان هاي غيردولتي اقليت ها: که خود به دو دسته مهم تقسيم مي شوند.
– سازمان هاي غيردولتي اقليت هاي مذهبي؛ که توسط اقليت هاي شناخته شده در کشور تشکيل مي شوند. هدف اين تشکل ها، حفظ آداب و رسوم، شعائر مذهبي و دفاع از حقوق شناخته شده خود در کشور مي باشند.
-سازمان هاي غيردولتي اقليت هاي قومي؛ که در کشورهايي که از قوميت هاي مختلفي ترکيب يافته اند داراي تشکيلات و سازماندهي مي باشند. هدف اين تشکل ها، دفاع از حقوق قومي خود و جلوگيری از نقض و محدودشدن حقوق و آزادي هاي شناخته شده خود در قوانين اساسي و ساير مقررات شناخته شده و رسمي کشورها مي باشد. در کشور ما نيز به ويژه در دهه اخير شاهد تشکيل اين تشکل ها قومي مي باشيم. اين تشکل ها مضافاً به اين که مي تواند به حفظ حقوق به آزادي هاي اين قوميت ها بيانجامد، در صورتي که به خوبي مديريت و نظارت نشود، مي تواند به وسيله اي براي تحريک قوميت ها و نهضت هاي جدايي طلبانه بيانجامد.
آنچه نبايد از آن غفلت کرد آن است که سازمان هاي غيردولتي مدرن در نظام حقوق داخلي و بويژه نظام حقوقي بين المللي داراي نقش جدي و سازماندهي و حمايت هاي همه جانبه سازمان هاي
بين المللي به ويژه سازمان ملل متحد بوده و ضروري است تا در نظام حقوقي ايران مورد توجه قرار گرفته و در جهت هماهنگ سازي اين تشکل ها و تعريف نحوه ارتباط آنها با سازمان هاي بين المللي به ترميم و اصلاح مقررات موجود همت گمارده شود(بيگ زاده : 1379).

2-2-8- انواع سازمان

پایان نامه
Previous Entries مقاله رایگان با موضوع های غیر دولتی، سازمان ملل، سازمان ملل متحد، منشور ملل متحد Next Entries مقاله رایگان با موضوع سازمان های غیردولتی، سازمان ملل، حقوق بشر، حمایت اجتماعی