مقاله درمورد مورفولوژی، ژئومورفولوژی، مکان یابی

دانلود پایان نامه ارشد

بسیارزیادی شود به طوری که عدم توجه به مطالعات ژئومورفولوژیکی در هر مرحله از توسعه شهری و ساخت ساز ضربات و خسارات مالی بسیار زیادی به همراه خواهد داشت بر همین اساس سعی شده است در مطالعات مربوط به مکان یابی به منظور احداث مجتمع های مسکونی شهر شاهرود ابتدا پدید های ژئومورفیک شناسایی شده و نقش آن را در مکان یابی و با استفاده از روش های مختلف و مرسوم در ادبیات برنامه ریزی ژئومورفولوژی به کار بگیریم از سوی دیگر با شناسایی این پدیدها می توان با این سیاست که ویژگی های ژئومورفیک همیشه ناسازگار با سیاست های توسعه شهری نیستند در صدد سازگاری و استفاده از توان های آنها در راستا توسعه شهری گام موثر بر داریم به طور خلاصه اهمیت و ضرورت این تحقیق در دو شماره زیر خلاصه می شود.
1- شناسایی پدیده های ژئومورفیک و توجه به آنها در مکان یابی مجتمع های مسکونی و توسعه شهری.
2- استفاده از پتانسیل ها و فرصت های پدیده های ژئومورفیک در راستا سیاست ها و اهداف توسعه شهری.

1-3- اهداف تحقیق
1-3-1-اهداف کلی
– بررسی ویژگی های ژئومورفیک در مکان یابی مناطق بهینه به منظور احداث مجتمع های مسکونی
1-3-1-اهداف جزئی
1-شناسایی مشکلات ناشی عدم برنامه ریزی در این حیطه، توسط سازمان های مربوط
2-نبود الگو تطبیقی برای مطالعات پدیده های ژئومورفیک در راستا توسعه شهری
3-نبود الزامات در ساخت و ساز با توجه به مطالعات پدیده های ژئومورفیک
4-نقش و اهمیت مطالعات ژئومورفیک در مکان یابی مجتمع های مسکونی
5- رسیدن به یک الویت بندی پدیده های ژئومورفیک در شهر شاهرود
1-4- سوال تحقیق
1-آیا پدیده های ژئومورفیک در مکان یابی مجتمع های مسکونی می تواند نقش موثری را ایفا نماید؟
2- آیا مطالعات پدیده های ژئومورفیک در توسعه مناطق بهینه مسکونی در منطقه مورد مطالعه از اهمیت بالایی برخوردار است؟
1-5-فرضیه :
1-به نظر می رسد پدیده های ژئومورفیک در مکان یابی مجتمع های مسکونی می تواند نقش موثری را ایفا نماید.
2-به نظر می رسد برخی پدیده های ژئومورفیک در توسعه مناطق بهینه مسکونی در منطقه مورد مطالعه از اهمیت بالایی برخوردار است
1-6-تعریف اصطلاحات و واژه ها
• مفهوم شهر
شهر یکی از قالب های فیزیکی روابط اجتماعی(اقتصادی- سیاسی) جامعه است و تغییر اتی که در روند شهرنشینی رخ می دهد تابعی است از تغییراتی که در زندگی اجتماعی، اقتصادی، و سیاسی جامعه صورت می پذیرد.(شریعت زاده، 13،1374)
شهر از نظرجمعیت:به مکانی که دارای حداقل جمعیت مشخص شده باشد.در بیشتر کشورها این ملاک برای شهر قرار داده می شود.(پور احمد، 138،1384)
• ژئومورفولوژیک
اشکالی هستند که نمود انها بیشتر به صورت بیرونی می باشد و تاثیرات آنها بسته به نوع فعالتشان بسیار متغیر است به طوری که یک فعالیت ژئومورفیک می تواند خسارات بیشتر از زلزله را بر پیکره مصنوع شهرها وارد سازد(رجایی،34،1389)
• تعریف شهر بر اساس نگرش سیستمی
سیستم شهری، عبارت است از مجموعه عناصر با زیر سیستم هایی که بین آنها شبکه هایی از روابط متقابل جریان داشته و هدف آنها تحقق گونه ای از زندگی اجتماعی برای انسان ها است. به عبارت دیگر، شهر متشکل از یک سری فعالیت های انسانی است که به وسیله جریانات مردم، کالا، انرژی و اطلاعات در یک چارچوب کالبدی به همدیگر مرتبط می شوند.بنابراین با در نظر گرفتن سیستم شهری به عنوان یک کل با یک سیستم کل به هم مربوط می شوند(دانشپور، 3،1379)
1-7- مروری بر ادبیات تحقیق
مارکوز در سال 2008 تاریخ فرسایش خاک و رسوبگذاری های آبرفتی را در حوضه کوچکی از اروپا مرکزی و در ارتباط با فعالیت های بشر مورد مطالعه قرار داد و گودی(1993) نفوذ بشر را در ژئومورفولوژی بررسی نمود.
دکتر حسین نگارش استادیار گروه جغرافیا دانشگاه سیستان و بلوچستان در مقاله ای به عنوان کاربرد ژئومورفولوژی در مکان گزینی شهرها و پیامد های آن که در سال 1389 در مجله پژوهش های جغرافیایی دانشگاه تهران به چاپ رسید.کاربرد ژئومورفولوژی را در مکان گزینی، پراکندگی، حوزه نفوذ، توسعه فیزیکی، مورفولوژی شهری و امثال آن اثر قاطعی دارند و گاه به عنوان یک عامل مثبت و زمانی به عنوان عامل منفی و بازدارنده عمل می کنند در هنگام احداث شهرها باید به دینامسیم محیط طبیعی مثل سیل، زلزله، باد، گسل… توجه کافی مبذول داشت وگرنه شهر در آینده دچار مشکل خواهد شد.
طیبه احمدی، محمدی علی زنگنه اسدی، محمد حسین رامشت، اکبر مقصودی در مقاله ای تحت عنوان محدودیت ها و قابلیت های فرآیندهای ژئومورفیک در توسعه و برنامه ریزی شهر خرم آباد بوده است که در مجله مطالعات جغرافیایی مناطق خشک سال سوم، شماره یازدهم، بهار سال 1392صص-34-19 به چاپ رسید. ویژگی های ژئومورفیک یک مکان جغرافیایی نه تنها در پراکندگی و یا تجمع فعالیت های انسانی موثر است، بلکه در نهایت یکی از عوامل موثر در شکل و سیمای فیزیکی ساخت های فضایی نیز به شمار می آید به علاوه برنامه ریزی های زیربنایی شهر به دور از تاثیرات شرایط توپوگرافی نبوده ونیست. زیرا، توپوگرافی محل و جهت گیری ناهمواری ها در مسائلی نظیر ساخت ساز شهری و یا در ارگانیسم جابه جایی جمیعت شهر و غیره نقش انکارناپذیری دارد.

عادلی و همکاران برای بررسی ژئومورفولوژی در انتخاب محل دفن زباله، از نقشه های دیجیتالی و سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) استفاده نمودند.که مناسبترین مکان برای دفن زباله با کمترین تهدیدات زیست محیطی، اجتماعی، اقتصادی با استفاده از روش های نامبرده در جنوب شرقی بناب،7 کیلومتری ملکان در جنوب استان آذربایجان شرقی انتخاب و پیشنهاد شد.
کاظمی و همکاران در بررسی از قسمت شمالی شهر شاهرود در طرح پژوهشی که به کارفرمایی استانداری استان سمنان به مرحله انجام رسید، طی آن مطالعات بسیار گسترده ایی در بحث مکان یابی و گسترش محدوده قانونی شهر به مرحله انجام و پژوهش رسید که در نهایت الگو های توسعه به اولویت شرح گسترش از غرب، شرق، شمال و جنوب ارائه شده است.
محمدی و فیض در بررسی عناصر دامنه ای از جمله خزش لغزش و ریزش در مطالعات گسترده از رودسر به کارفرمایی اداره بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان گیلان انجام شد از این عوامل به عنوان عامل های منفی در بخش مکانیابی در سطح روستا های رودسر یاد کرد ه اند.و ایجاد دیوار های حائل و گسترش فضای سبز را در این محدوده پیشنهاد نمو ده اند.
کارل مکنی یکی از پژوهشگران مربوط به علم ژئومورفولوژی می باشد که در بررسی های به عمل آمده از شهر های کشور استرالیا به این نتیجه رسید که اصلی ترین عوامل در حوزه مکانیابی لغزش و ریزش می باشد که توجه به این موارد را از الزامات بسیار مهم بر شمرد.
پریسن هانری از ژئومورفولوژی به عنوان علم مکانیابی یاد می کند و عوامل آن را در بحث مکانیابی بسیار مهم بر میشمرد که از مهمترین آنها مخروط افکنه، مسیل ها و خزش را یاد می کند

1-8-روش شناسی تحقیق
به منظور دستیابی به اهداف تحقیق لازم است روشی برای ارزیابی پیشنهاد شده، سپس صحت و کارایی آن سنجیده شود به گونه ای که بتوان آن را در موارد مشابه نیز به کار گرفت. روش تحقیق حاضر پیمایشی و از انواع مطالعات توسعه ای و کاربردی می باشد مراحل انجام پژوهش حاضر به شرح زیر است
مرحله اول پژوهش، یعنی تدوین روش ارزیابی و کلیات مرتبط با بحث تحقیق، بحثی نظری است که لازمه موفقیت در آن، مطالعه تحلیلی و انتقادی متون تخصصی مربوط است لذا در این تحقیق روش اکتشافی استفاده می شود. طبق تعریف، در روش تحقیق اکتشافی، پژوهشگر با موضوع، مساله یا مفهوم جدیدی درگیر می شود که درباره آن شناخت کمی وجود دارد، لذا ایده پژوهش را نمی توان به خوبی تنظیم کرد.
در مرحله دوم از این تحقیق از نتایج به دست آمده از روش اکتشافی در بخش مطالعات نظری در قالب نمونه موردی در سطح شهر شاهرود به بررسی پدیده های ژئومورفیک در مکان یابی واحد های مسکونی به صورت پژوهش میدانی و با استفاده از نقشه مورد بررسی قرار می گیرد.
در بخش سوم
در این پژوهش نمونه گیری انجام می شود و این نمونه گیری از طریف تصادفی با استفاده از جدول مورگان و حجم نمونه منطقه مورد مطالعه انجام شده است نمونه گیری انواع مختلفی دارد در این تحقیق برای انتخاب نمونه از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای استفاده شده است. این طرح نمونه برداری که بیشترین کارآیی را دارد در مواقعی که اطلاعات مختلف درباره طبقه های متفاوت جامعه آماری که پارامتر های مختلف دارند ، لازم باشد انتخاب خوبی است لازم به ذکر است که از آنجائیکه احتمال می رفت که پرسشنامه های ارسالی به دلایلی ناقص تکمیل شده و در نتیجه ناچار شویم که آنها را حذف کنیم در جهت افزایش میزان دقت و اطمینان ، حجم نمونه ها با مشخص کردن یک درجۀ دقت مطلوب با توصیه استاد محترم راهنما به 293 نمونه افزایش و برآورد گردید.
از جمله آزمونهاي مورد استفاده ، آزمون ضريب همبستگي اسپيرمن بين متغيرهاي مختلف مي باشد كه بر اساس آن با توجه به خطاي مورد نظر معني داري همبستگي بين متغيرها به آماري مورد بررسي قرار مي گيرد. از اين آزمون براي محاسبه همبستگي بين متغيرهاي رتبه اي استفاده مي گردد.

1-9- روش‌ها و ابزار تجزيه و تحليل داده‏ها:
بررسی های میدانی وضیعت ژئومورفولوژیکی استقرار سکونتگاه شهر شاهرود در مورد پیشینه پدید های مربوط به پدیده ای مورفولوژیکی مرحله اصلی این تحقیق بشمار می آید. اطلاعات حاصل از مطالعات میدانی با داده ها و نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی و عکس های هوایی منطقه و همچنین جایگاه زمین ساختی منطقه و سابقه لرزه خیزی آن مطابقت داده شده است.

2-1-شهر
شهر به عبارت ساده یک واحد اجتماعی –سیاسی ویک واحدفعالیتی فیزیکی و جمعیتی است و یا بصورت کامل تر شهر مجموعه ای از ترکیب عوامل طبیعی اجتماعی ساخته شده توسط انسان است که در آن جمعیت ساکن متمرکز شده است.در نگرش های جهانی تمایز سکونتگاه های شهری از سایر سکونتگاه ها بر ابعاد اکولوژیک شامل تراکم بالای جمعیت ، وسعت بزرگ و اشغال ساکنان شهری در بخش دوم و سوم (صنعت ، خدمات ) و در حال حاضر بخش چهارم شامل بانکداری ، هتل داری و… و همچنین بر ویژگی های اجتمایی و فرهنگی سکونتگاه های شهری ، سکونتگاه های رو ستایی تاکید میگردد.(زیاری،1374،ص77)
2-2-مادر شهر (Metropolis) و کلان شهر (Megalapolis)
مادر شهر ، شهری است که از نظر مرکزیت دولتی و فعالیت های اقتصادی یا فرهنگی بر دیگر سکونتگاه ها برتری دارد و حداقل500000 هزار نفر جمعیت داشته و این جمعیت در فاصله زمانی 45 دقیقه تا مرکز شهر زندگی می کنندو وسیله پیمودن این فاصله در دسترس اکثریت است.
در نظریه مکان مرکزی ، مادر شهر به مکانی گفته می شود که حداقل دارای یک میلیون نفر جمعیت باشد و در سلسله مراتب شهری بتواند به صورت مرکز کنترل اقتصاد جدید در آید و بر ناحیه ای دارای پنج نفر تا سی میلیون نفر جمعیت مسلط شود.
کلانشهر : شامل یک ناحیه شهری است که از چند هسته و متروپل تشکیل گردیده. ناحیه ای که در آن روستاها و شهرکهای یک مادر شهر در نتیجه توسعه وسایل ارتباطی و افزایش سرعت وسایل نقلیه ، با حومه ها و شهرک های مادر شهری دیگر پیوند میابند و از پیوند آنها یک بافت زنجیری از مادر شهر هها و شهر ها به صورت وسیع ترین شکل شهری تشکیل می شود که در اصطلاح به آن کلان شهر می گویند (شکویی، حسین،1384،ص44)
2-3-مکانیابی
مکانیابی از ابتدای استقرار انسان در زمین جهت دستیابی به منابع بهتر غذا و یافتن محل کمین در شکار و جنگ،ایجاد سرپناه و محل کار صورت گرفته است.انتخاب مکان مناسب برای یک فعالیت در…….یکی از تصمیمات پایدار برای انجام یک طرح گسترده است که نیازمند تحقیق در مکان از دیدگاه های مختلف میباشد.در مکانیابی نیاز به اطلاعات زیادی داریم و حجم بزرگی از اطلاعات جزئی برای معرفی مکانهای مختلف باید جمع آوری،ترکیب و تجزیه و تحلیل شوند تا ارزیابی صحیحی از عواملی که ممکن است در انتخاب تاثیر داشته

پایان نامه
Previous Entries مقاله درمورد ژئومورفولوژی، مورفولوژی، مجتمع های مسکونی Next Entries مقاله درمورد مکان یابی، سلسله مراتب، مکان مرکزی