مقاله درمورد زنان مسلمان، امیرالمومنین، پوشش زنان، قرآن کریم

دانلود پایان نامه ارشد

“اما مساله حجاب و محرم و نامحرم و نگاه کردن و نگاه نکردن همه به خاطر این است که قضیه عفاف در این بین سالم نگه داشته شود. اسلام به مساله عفاف زن اهمیت می‌دهد. البته عفاف مرد هم مهم است. بخصوص زنان نسبت به مردان هم باید عفیف باشند. منتهی چون در جامعه مرد به خاطر قدرت جسمانی و برتری جسمانی می‌تواند به زن ظلم کند و برخلاف تمایل زن رفتار کند. شما امروز هم که در دنیا نگاه می‌کنید و می‌بینید یکی از مشکلات زنان در دنیای غرب بخصوص در کشور ایالات متحده امریکا به همین است که مردان با تکیه به زورمندی خودشان به عفت زن تعدی و تجاوز می‌کنند. آمار منتشر شده از سوی مقامات رسمی خود امریکا را من دیدم که یکی مربوط به دادگستری امریکا و یکی هم مربوط به یک مقام دیگری بود. آمارها واقعا وحشت انگیز است. در هر 6 ثانیه یک تجاوز به عنف در کشور امریکا صورت می‌گیرد.” 195
4-1-2 التزام بر پوشش شرعی
” در فرهنگ و جهان بینی اسلامی انسان امانت دار الهی است و به طریق اولی زن امانت دار الهی است و عهده دار حفظ تربیت و بقاء نسل بشر روی زمین است. و از آنجا که در بینش اسلامی انسان تنها تن و جسم نیست بلکه جسم او زمینه تعالی یافتن انسانیت او می‌باشد از این رو قوای جسمی و غرایز می‌بایست تحت کنترل درآمده و ضابطه‌مند گردد. در بینش اسلامی لباس و پوشش حریم انسان است تا تحریک جنسی را کاهش داده و آن را تحت کنترل خود درآورد. قرآن کریم در بیان فلسفه ازدواج از تعبیر لباس سود جسته می‌فرماید: “هن لباس لکم و انتم لباس لهن…” آنان برای شما لباسی هستند و شما نیز برای آنان لباس هستید. این تشبیه قرآنی هم فلسفه ازدواج را بیان می‌کند و هم به فلسفه پوشش اشاره دارد”196

مهمترین دلایل وجوب پوشش شرعی آیات سوره نور و احزاب است که امر به پوشش حجاب اسلامی که از ارکان عملی و ضروریات شریعت اسلام به شمار می‌رود را مورد توجه قرار داده و می‌فرماید و “لیضربن بخمرهن علی جیوبهن:” زنان باید با سرانداز خود گردن و سینه خویش را بپوشانند”.197
یکی از دلایل مهم پوشش، جلوگیری از رواج فحشاء و فساد در جامعه و کنترل غریزه شهوت انسان میانه روی پیش گیرند و از آن عدول نکنند. گام ابتدایی در کنترل حفظ حریم بین زن و مرد است و این امر در ابتدا با پوشش مناسب پدید می‌آید: خداوند درسوره نور می‌فرماید:”قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ يَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ أَزْكى‏ لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما يَصْنَعُون ” 198 ]به مردان مؤمن بگو كه چشمان خويش فروگيرند و شرمگاه خود نگه دارند. اين برايشان پاكيزه‏تر است. زيرا خدا به كارهايى كه مى‏كنند آگاه است.[
“هدف دین مبین اسلام از محدود کردن زن و مرد در نگاه و حفظ عورت و حجاب ،تنها و تنها پا ک نگاه داشتن انسان‌ها از هرگونه آلودگی و پلیدی ناشی از اختلاط و کنترل نکردن نگاه‌ها وعدم رعایت حجاب است ازاین رو می‌فرماید: رعایت این دستورها موجب پاکی آنهاست نه اینکه موجب پاکتر بودن آنهاست. سخن از پاکی و پاکتری نیست بلکه سخن از پاکی و پلیدی است. یک طرف قضیه پاکی و طرف دیگر پلیدی است”.199
البته پوشش زنان و مقدار آن به دلیل ساختار خاص جسمانی ایشان مورد تاکید بیشتری قرار گرفته است و همچنین از این جهت که میل و گرایش به زینت و خود آرایی و زیبایی دوستی در زنان بیشتر است آیات متعددی به این امر اختصاص پیدا کرده است.
]واژه “خمر” در عبارت “ولیضربن یخمرهن علی جیوبهن” به معنای روسری و مقنعه است. که زنان سر و سینه خود را با آن می‌پوشانند[.200 “این عبارت اشاره دارد به اینکه زنان قبل از نزول آیه لبه روسری خود را به شانه یا پشت سر خود می‌افکندند به طوری که گردن و کمی از سینه آنها نمایان می‌شد قرآن دستور می‌دهد روسری خود را بر گریبان خود بیفکنند تا هم گردن و هم آن قسمت از سینه که بیرون است مستور گردد.”201 زن مسلمان تجسم حرمت و عفت جامعه است حفظ پوشش به نوعی احترام گذاردن به زن و محفوظ نگه داشتن وی از نگاه‌های شهوانی و حیوانی است. امیرالمومنین (علیه السلام) می‌فرماید: “زکات الجمال العفاف”202 زکات زیبایی عفاف است.[
در آیه شریفه امر به حجاب و پوشش اسلامی برای زنان پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) و همه زنان مسلمان به صورت واضح و آشکار مطرح شده است. “يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلابِيبِهِنَّ” 203
] اى پيامبر! به همسرانت و دخترانت و همسران كسانى كه مؤمن هستند بگو: چادرهايشان را بر خود فرو پوشند [تا بدن و آرايش و زيورهايشان در برابر ديد نامحرمان قرار نگيرد.[
“جلباب پارچه بزرگی است که از روسری بلندتر و از عبا کوچکتر است که زن بوسیله آن سر و گردن و سینه اش را می‌پوشاند”.204 “که معمولا هنگام خروج از منزل آن را می‌پوشد”.205
در عبارت “یدنین علیهن من جلابیبهن” خداوند می‌فرماید: که زنان روسری‌های خود را نزدیک بیاورند تا گلو و سینه‌هایشان بطور کامل پوشانده شود و دیده نشود.در ادامه آیه خداوند: فلسفه و حکمت این حکم اشاره می‌کند و می‌فرماید این پوشش موجب می‌شود که زنان به عفاف و نجابت شناخته شوند. چرا که وقتی زنی در پوشش کامل باشد کسی به خود جرات جسارت نمی‌دهد و امنیت ایجاد می‌شود. زیرا در بین جوامع بشری همیشه مردانی که به دلیل نداشتن تربیت صحیح انسانی، به دنبال فرصتی هستند تا زنان را مورد سوء استفاده‌های جنسی قرار دهند و یا به زنان بی حرمتی کنند آنچه باعث برهم ریختن امنیت می‌شود عدم پوشش مناسب زنان است که موجب تحریک مردان شده و ناامنی را در پی دارد.انسان در پناه محفاظ احساس آرامش می‌کند پوشش اسلامی نیز نگهبان زن است و به او امنیت و آرامش می‌دهد پس هر چه این پوشش کامل تر شود درصد امنیت و حفاظت زنان بالا می‌رود.”.206
البته استثائاتی درزمینه پوشش اعضا ونیز پوشش برخی افراد وجوددارد که دراینجا بطوراختصار مطرح می کنیم:
الف-اعضایی که بطورطبیعی مکشوف هستند: ” در آیه ای که خداوند حکم وجوب حجاب را بیان می‌فرماید در ادامه بیان می‌کند که برخی از اندام زن البته با وجود شرایط خاص نیاز به پوشش ندارد.”ولایبدین زینتهن الاماظهر منها”زنان زینت‌های خود را آشکار نکنند مگر آن مقداری که ظاهر است.در معنای زینت در آیه نظرات متعددی وجود دارد”.207 “اما نظر بهتر و صحیح‌تری که اتفاق نظر بر آن است این است که آنچه زن مجاز است که آن را بدون پوشش بگذارد صورت و دست‌ها تا مچ است”.208
ب-زنان سالخورده
استثناء دوم از حکم وجوب پوشش در مورد زنان سالخورده و پیر است که خداوند می‌فرماید:”والقواعد من النساء اللاتی لایرجون نکاحا فلیس علیهن جناح ان یضعن ثیباهن غیر متبرجات بزینه وان یستعففن
خیرلهن.”209 ]زنان از کار افتاده‌ای که امید ازدواج ندارند گناهی بر آنان نیست که در برابر مردم لباس‌های رویین خود را بر زمین بگذارند. به شرط اینکه در برابر مردم خودآرایی نکنند و اگر خود را بپوشانند برای آنها بهتر است و خداوند شنوا و داناست. [پس،” اصل مسأله‏ى حجاب از احكام ثابت و ضرورى اسلام است، ولى مسائل مربوط به كيفيّت پوشش، بر اين اساس تنظيم مى‏شود كه تمايلات جنسى را تحريك نكند و عامل حفظ عفّت و پاكدامنى باشد. «لا يَرْجُونَ نِكاحاً فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ» “210 و” گفته كه قرائت اهل بيت عليهم السلام “ان يضعن من ثيابهن”است كه كلمه من براى تبعيض باشد چه ظاهر است كه وضع جميع ثياب نمي كند وَ” أَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ و ان يستعففن” مبتداست و خير لهن خبر آن به اين تقدير كه:”و استعفافهن خير لهن “يعنى طلب عفت و صلاح ايشان و دور نكردن چادر يا چادر و مقنعه در نظر نامحرم بهتر است مر ايشان را. پس وضع پوشش از براى قواعد از نظر نامحرم رخصت است ايشان را اما پوشيدن بهتر و به ثواب نزديكترست”وَ اللَّهُ سَمِيعٌ “و خداى تعالى شنواست مكالمه ايشان را با رجال، عَلِيمٌ داناست”211
و مفسران دیگر نیز گفته اند: “چون مراد نپوشيدن بعضى از لباس‏ها است نه تمام آنها و در تعيين آن لباسى كه جائز است بر آنان نپوشيدن آن روايات مختلفه از ائمه اطهار وارد شده كه قدر متيقّن از آن چادر است و در بعضى معجرهم اضافه شده ولى در بعض ديگر معجر را مخصوص به كنيز قرار داده‏اند و ظاهرا براى آنها قدرى از موى سر كه معمولا از معجر بيرون مي ماند و قدرى از ساعد كه غالبا از آستين بيرون ميآيد و امثال اين ترخيص شده ولى باز اگر عفت را شعار خود نمايند و چادر سر كنند و اين مقدار را هم بپوشانند براى آنها بهتر است چون اصلا حجاب زن خوب است اين مقدارهم براى رفع حرج ترخيص شده و خداوند شنوا است گفتار آنها را با مردان و دانا است مقصود آنها را از معاشرت با آنان و به طرز گفتار و مقصود باطنى آنها از معاشرت پاداش خواهد داد اگر خوب باشد خوب و اگر بد باشد بد و در صورتى كه مراد از ثياب كه جمع ثوب است فقط چادر باشد و شامل معجر و مقنعه كه معمولا روى معجر مى‏انداختند نشود يا بايد بعض تقدير نمود و قرائت صادقين (عليهما السلام) را شاهد آن قرار داد يا بايد گفت چون ثياب اضافه به جمع شده افراد آن كثير است اگر چه از يك نوع باشد مانند آنكه بگويند زنها بد نيست چادرهاشان را بردارند علاوه بر آنكه”ثياب”غالبا به معناى لباس استعمال ميشود بدون ملاحظه وحدت و تعدد.”212
و همچنین است نظر مفسران با توجه به آیات حجاب در خصوص نوع پوشش زنان در حضور نامحرمان که در قرآن کریم آمده است”أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَة” این گونه بیان می دارند:”مراد از «نساء» در آیه، فقط زنان مسلمانان است و شامل زنان غیرمسلمان نمی‌شود. روایاتی در تایید این نظیر نیز وجود دارد.در این روایات استدلال شده به این که ممکن است زنان غیرمسلمان توصیف زیبایی زنان مسلمان را برای شوهران و مردان خود کنند و این خود عاملی برای فتنه علیه زنان مسلمان می‌شود.” .213
امام صادق(علیه السلام) چنین می‌فرمایند: “لاینبغی للمراه ان تنکشف بین یدی الیهودیه و النصرانیه فانهن یصفن ذلک لازواجهن. “214 ]سزوار نیست زن مسلمان در برابر زن یهودی یا نصرانی برهنه شود چرا که آنها آنچه را که دیده‌اند برای شوهرانشان توصیف می‌کنند. [ و همچنین بيان شده ” كه مطلق كافران در حكم مردان بيگانه‏اند، و جايز نيست كه زنان مؤمنه نزد آنها برهنه شوند و مواضع زينت خفيه بر ايشان نمايند، زيرا حكم دين ميان اهل اسلام و كفر رسم آشنائى بر انداخته و عفايف را از ملاقات عفاريت، ممنوع ساخته تا به اغوا و اضلال ايشان در وادى گمراهى نيفتند.” 215
]منظور از”اولی الاربه من الرجال:”اربه” در اصل از ماده “ارب” بروزن “عرب”چنان که راغب در مفردات می‌گوید به معنی شدت احتیاج است که انسان برای بر طرف ساختن آن چاره‌جویی می‌کند گاهی نیز به معنی حاجت به طور مطلق استعمال می‌شود[.216
مقام معظم رهبری هم در مورد نوع پوشش برتر ، این گونه می‌فرمایند: چادر هم بهترین نوع حجاب است و هم یک نشانه ملی است که هیچ منافاتی با هیچ نوع تحرک و فعالیتی برای زن ندارد.217

4-1-3 حیاء
پوشش و حیا تفکیک ناپذیرند. تا جلوه‌ای از حیا در زنی وجود نداشته باشد پوشش را هم با جدیت مراعات نخواهد کرد. از آنجا که مساله حیا و نقش آن در عفاف بسیار پررنگ است نگاهی در ابتدا به مفهوم واژه حیا می‌اندازیم.
معنای لغوی ” حیاء” عبارت است از : شرم، حیرت و وحشتی است که در آدمی پیدا می‌شود،از آگاه شدن دیگری به عیب یا نقص او.218
” حیاء، عفاف و پوشش تدبیری است که خود زن برای بالابردن ارزش و حفظ موقعیت خود در برابر مرد به کار می‌برد” .219
امام باقر (علیه السلام)می‌فرماید: ” فان الله عزوجل کریم یستحیی و یحب اهل الحیاء” 220
]خداوند صاحب عزت و جلال کریمی است که حیا می‌کند و اهل حیا را دوست دارد.[
در برخی روایات واژه‌هایی مانند: لباس، ستر، حجاب، کساء وثوب به حیاء نسبت داده شده است . امیرالمومنین (علیه السلام)می‌فرماید: ” احسن ملابس الدین

پایان نامه
Previous Entries مقاله درمورد قرآن کریم، امیرالمومنین، امام صادق، اجرای احکام Next Entries مقاله درمورد امیرالمومنین، عوامل محیطی، آیات و روایات، تاثیر و تاثر