مقاله درمورد دانلود استقراض، بخش اقتصاد، کشورهای توسعه یافته

دانلود پایان نامه ارشد

مبادلات تجاري و تعهدات تقسيم‌بندي مي‌شوند که به موجب قانون عمليات بانکي بدون ربا (بهره) براي هر کدام، در يک يا چند بخش از فعاليت‌هاي اقتصادي کاربرد تعيين گرديده است (جمشيدي، 1373).
گروه اول جنبه اعطاء قرض توسط بانک‌ها را داشته و بانک در زمان اعطاء اينگونه تسهيلات به ‌هيچ وجه عنوان بدنبال أخذ مبلغ اضافي، افزون بر اصل مبلغ وام يا قرض نمي‌باشد. چه در غير اينصورت جنبه ربوي پيدا مي‌نمايد و فقط به‌ ميزان کار انجام شده مجاز به أخذ کارمزد مي‌باشد.
گروه دوم از تسهيلات اعطايي که شامل مضاربه، مزارعه، مساقات، سرمايه‌گذاري مستقيم، مشارکت حقوقي و مشارکت مدني مي‌باشند جنبه مشارکت دارند. مثلاً مشارکت در تأمين تمام سرمايه بصورت نقدي و کار بطور مستقل براي امر تجارت (مضاربه) و يا سرمايه، چه بصورت نقدي و يا غير نقدي و کار بطور نسبي (مشارکت مدني، مشارکت حقوقي و سرمايه‌گذاري مستقيم)، سرمايه بصورت زمين و يا باغات (درختان) و کار (مزارعه و مساقات).
گروه سوم از تسهيلات اعطايي جنبه مبادلات تجاري را داشته و اعطاء تسهيلات پس از انعقاد قرارداد همراه با نقل و انتقال مالکيت خواهد بود و در يکي از قالب‌هائي‌که مورد تأييد فقه اسلامي بوده، مطابق قوانين و مقررات موضوعه انجام مي‌پذيرد. با توجه به ماهيت اينگونه معاملات، در هنگام انعقاد قرارداد و يا مبادله‌، بانک مجاز است سود خود را بصورت قطعي محاسبه و در ابتدا به قيمت تمام شده بيفزايد و چنانچه مبادله بصورت نسيه باشد، قيمت فروش نسيه طبق ضوابط تعيين شده مي‌تواند بيشتر از قيمت فروش نقدي باشد.
گروه چهارم از تسهيلات اعطايي بطور معمول انجام عملي معين در مقابل اجرتي معلوم مانند جعاله و يا پذيرش تعهد مشخصي بنا به درخواست متقاضي مي‌باشد که در قالب عقد ضمان و با أخذ وثائق و کارمزد طبق ضوابط مربوط صورت مي‌پذيرد.

2-1-2-5- بخش اقتصادی
مجموعه اي از فعاليتهاي اقتصادي متشابه و متجانس
يك بخش اقتصادي عبارتند از بخش هاي كشاورزي، صنعت و معدن، مسكن و ساختمان، خدمات و بازرگاني.
شروع هر فعالیت اقتصادی در تمامی بخشهای اقتصادی فارغ از بزرگی و کوچکی فعالیزت ، مستلزم سرمایه گذاری است. هر سرمایه گذاری ابتدا نیازمند تامین مالی از بدو سرمایه گذاری تا مرحله تثبیت می باشد.

2-1-2-6- تجهيز منابع پولي
تجهيز منابع پولي از طريق افتتاح انواع حسابهاي قرض الحسنه پس انداز، جاري و افتتاح حسابهاي سرمايه گذاري كوتاه مدت و بلند مدت جمع آوري مي گردد .

2-1-2-7- تخصيص منابع پولي
از طريق اعطاي تسهيلات بوسيله عقود مختلف در نظام بانكداري اسلامي انجام مي شود ((Obaidullah,2005.

2-1-2-8- موفقیت
 مفهوم موفقیت بدون تعریف هدف ممکن نیست. برای موفق شدن شما اول باید برای خود هدفی را تعریف کنید و بعد برای رسیدن به آن از تمام فرصت ها، امکانات و توانایی های خود استفاده نمایید. ممکن است در طول مسیر هدف شما کمی تغییر هم کند اما مهم این است که در پایان راه و درنقطه رسیدن به هدف شما احساس رضایت و آرامش کنید و از هدفی که انتخاب کرده بودید پشیمان نشده باشید. هدف ها و مأ موريت هاي  سازمان دليل وجودي  هر سازمان است (صادق پور ، مقدس، 1377). موفقيت سازمان عبارت است از دست يابي به توفيقات بلند مدت و مستمرسازمان ها درايفاي مأ موريت ها ومسئوليت ها.
2-1-3- بانکداری اسلامی
چرا بانكداري اسلامي در ايران بوجود آمده است ؟
بر اساس اهداف حكومت اسلامي بوجود آمده پس از پيروزي انقلاب در ايران، قانون اساسي نيز بر مبناي موازين اسلام و احكام اسلامي تنظيم شد، كه به تبع در چنين نظامي سازمانها، موسسات، ادارات، نهاد و … مي بايست سيستم كار و شيوه عمل خود را در جامعه بر اساس قوانين شرعيه اسلامي تنظيم كنند. در راستاي تحقق اين اهداف، بانكها از همان اوايل سالهاي انقلاب در صدد جايگزين طرحي نوين كه بر مبناي موازين اسلامي بوده مي باشد به جاي سيستم بانكداري سنتي سرمايه داري بوده اند.
البته با اندكي تعمق در خصوص اشكال بانكداري سيستم سنتي پايه و اساس كار بانكها بر مبناي بهره (ربا) استوار است و ربا به معناي زياده بر اصل است كه چه به صورت وجه نقد و چه به صورت جنس باشد از نظر شرع اسلام دريافت و پرداخت آن حرام است لذا مي بايست طرحي جديد از بانكداري اسلامي جايگزين بانكداري سنتي مي گرديد .
براي تحقق اين هدف مجلس شوراي اسلامي ماموريت يافت به همراه فقهاي حوزه علميه و كارشناسان فني در زمينه بانكداري، قانون عمليات بانكي بدون ربا در 8 شهريور 62 به تصويب مجلس شوراي اسلامي و در 10 شهريور 62 به تاييد شوراي نگهبان و سپس جهت اجرا به وزارت اقتصاد و امور دارايي و نهايتاً به سيستم بانكي كشور اعلام گرديد .
اساس كار بانكها بر روي دو محور اصلي استوار است :
الف –تجهيز منابع پولي ، كه از طريق افتتاح حسابهاي قرض الحسنه جاري، قرض الحسنه پس انداز ، سپرده گذاري كوتاه مدت و بلند مدت صورت مي گيرد.
ب –تخصيص منابع پولي كه از طريق اعطاي تسهيلات (وامها) در قالب عقود مختلف درهريك ازبخشهاي اقتصادي (كشاورزي، صنعت و معدن، مسكن و ساختمان، خدمات و بازرگاني) صورت می‎گیرد (Obaidullah,2005) .
موضوع تحقيق ارتباط مستقيم با قسمت اخير دارد، يعني تلاش بر اين است، نشان داده شود كه صندوق مهر امام رضا (ع) استان گيلان در پرداخت اعتبارات يا تسهيلات خود به مشتريان در بخشهاي مختلف اقتصادي چه مقدار موفقيت داشته است و آنگاه عملكرد اين صندوق با ساير بانكهاي فعال در استان مورد مقايسه قرار خواهد گرفت تا نهايتا نشان داده شود كه موقعيت صندوق در اعطاي تسهيلات نسبت به ساير بانكها در سالهاي مورد مقايسه چگونه بوده است .

2-1-4- نظام جديد بانكداري (نظام بانكداري اسلامي ) و تفاوت آن با بانكداري سنتي
مجموعه فعاليتها و عملياتي كه توسط بانكها صورت مي گيرد، بانكداري ناميده مي شود. تجهيز و مصرف منابع پس انداز جامعه وصول برات، سفته، صدور ضمانتنامه، گشايش اعتبارات اسنادي و … از جمله عملياتي هستند كه بانكها انجام مي دهند. دو عمل تجهيز منابع پس انداز جامعه و مصرف آن از جمله اصلي‎ترين عمليات بانكي است. به عبارت ديگر، عمليات تجهيز منابع پس انداز جامعه و مصرف آن هسته اصلي بانكداري را تشكيل مي دهد .
در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، افول قدرت افسانه ای بانک های تجاری موجب شده است که این بانک ها بعضا به منظور جبران کاهش قدرتشان، به ارائه خدمات مشاوره، ابزار مالی سفارشی و خدمات مدیریت ریسک و مواردی از این دست رو بیاورندAl-Jarhi, 2003)).
با این حال از دهه هشتاد ورشکستگی بانک های تجاری یک پدیده طبیعی در اقتصاد های پرتوان دنیا شده است که همراه یا پس از بحران های اقتصادی رخ می دهد. این مسائل و شکست مکرر بامکها موجب شده است که برخی اقتصاد دانان نیز اعتقاد داشته باشند که سیستم بانکی از مشکلات ساختاری رنج می برد و نیازمند اصلاحات اساسی است (Spong, 1993).
بانكداري اسلامي نيز از قاعده مستثنا نيست. بانكداري اسلامي نيز نظير بانكهاي ديگر با استفاده از منابع پس‎انداز گروهي از افراد جامعه، نياز مالي گروهي ديگر را تامين مي كند. بدين ترتيب از نقطه نظر اتكاي بر منابع پس انداز جامعه، تفاوتي بين بانكداري اسلامي و سنتي وجود ندارد، لكن آنچه بانكداري اسلامي را از بانكداري سنتي متمايز مي كند همانا ماهيت بانكداري اسلامي است كه تفاوت شكلي و ماهوي با شيوه هاي رفتاري بانكداري سنتي دارد. شيوه هاي رفتاري در روابط حقوقي كه بين بانك و مشتري ايجاد مي شود تجلي مي يابد. به عبارت ديگر كليه عمليات بانكي در چارچوب روابط حقوقي كه بين بانك و مشتري بوجود مي آيد شكل مي گيرد .
تحقق ربا وقتي متصور است كه منحصرا روش تجهيز منابع و روش مصرف منابع توسط بانك بر مبناي رابطه حقوقي (قرض) پايه گذاري شده باشد (النجار و همكاران، 1368).
در نتيجه اولاً چنانچه اين روشها به نحوي طراحي و تدوين و بالاخره اعمال شود كه عمليات تجهيز يا مصرف منابع ناشي از قرض نباشد طبعاً اين عمليات ربوي نبوده و بالحال با موازين اسلامي تعارض نخواهد داشت، ثانياً چنانچه روش مربوط به تجهيز يا مصرف منابع در چهار چوب عقد قرض انجام شود بايد منحصراً به صورت حسنه باشد و بانكداري اسلامي عمدتاً از تجميع همين ويژگي ها بوجود مي آيد .
به طور خلاصه چون در جامعه اسلامي قرض منشا انتقال مالكيت است لذا قرض دهنده در مدت استقراض، نه مالك سرمايه است و نه ريسك را متحمل مي شود ودر نتيجه حقي بر دريافت چيزي اضافه تر از مبلغ اصل قرض را ندارد در حاليكه در جامعه غير اسلامي ممكن است مالكيت منابع استقراض با عمل منتقل نشود و در نتيجه در مورد سود با ريسك در قرض رفتاري متفاوت وجود داشته باشد (Iqbal, 2004).
جريان منابع مالي از بانك به مشتري و بر عكس مي تواند به جاي اينكه در شكل قرض صورت گيرد در شكل سرمايه براي مباشرت در امر تجارت و توليد بر قرار گردد اين مباشرت به نوبه خود مي تواند مستقيما توسط مالك سرمايه در شكل اصالت با توسط نماينده وي در شكل وكالت، نمايندگي يا عامليت باشد در واقع اشكال اخير مي تواند نقش اصلي را در ساختار بانكداري اسلامي ايفا كند .
با تعمق بيشتر در مورد موضوع مي توان با بيان ديگر اظهار داشت منطق كه بين سه گروه سپرده گذار، بانك و سرمايه گذار وجود دارد .اين سه گروه در عده فعاليتهاي اقتصادي جامعه به نحوي كاملا وابسته شريك و سهيم مي باشند. چنين وابستگي در فعاليتها چنان اتحاد و پيوستگي و همبستگي شكست ناپذيري را بوجود مي آورد كه در تاريخ بانكداري جهان بي سابقه و بي نظير است .
به عكس در بانكداري سنتي كه اساس عمليات آن روي قرض پايه گذاري شده است ريسك عمليات به نحوي مطلوب توزيع نمي شود. در واقع هم صاحبان منابع تجهيز شده و هم مصرف كنندگان اين منابع بر مبناي روابط حقوقي ايجاد شده بين بانك و مشتري داين و مديون بانك مي باشند. بر اين مبنا سپرده گذار به صورت جداگانه و مستقل و فارغ از هر نوع اتفاق مطلوب يا نامطلوب اقتصادي، بانك را مديون خود تلقي نموده و تحت هر شرايط بانك را ملزم به تاديه طلب خود مي داند. در عين حال بانك به صورت جداگانه و مستقل و فارغ از هر اتفاق مطلوب يا نامطلوب اقتصادي گيرنده تسهيلات اعتباري را مديون خود تلقي كرد و تحت هر شرايطي وي را موظف به تاديه طلب خود مي داند. بدين ترتيب در اين سيستم بانكداري در ارتباط حقوقي كاملاً ناپيوسته و مستقل بين بانك و سپزده گذار را از يك طرف و بين بانك و گيرنده تسهيلات اعتباري از طرف ديگر ايجاد مي شود كه اولاً غير منطقي و نا مشروع بوده و ثانياً بدليل ناپيوسته بودن روابط حقوقي مذكور، هرگونه رويداد نامطلوب يا خطر براي گروه دوم مستقيماً موجوديت بانك را متزلزل كرده و مالاً منافع گروه سوم يا سپرده گذار را با خطر مواجه مي كند زيرا همانطوري كه ذكر شده در اين محيط دو گروه سپرده گذار و سرمايه دار به صورت كاملاً مستقل و انتزاعي در فكر منافع خود هستند و بانك تنهايي يا در واقع صاحبان سرمايه بانك بايد تحمل كل ريسك حاصل از فعاليتهاي اقتصادي آن را بكنند. طبعاً در چنين محيطي، نامطلوب ترين شكل بانكداري قابل تحقق است و اين گونه بانكها هر لحظه با ريسك توقف يا ورشكستگي به مفهوم آنچه در مورد هر فعاليت اقتصادي ديگر متداول است روبرو خواهد شد در حاليكه در بانكداري اسلامي به دليل پيش گفته اتفاق چنين وضعيتي نزديك به محال و شايد هم غير ممكن است (توتونچیان، 1371).

2-1-5- مباني انديشه اي نظام اعتباري فعلي ايران
براساس اعتقاد ديرينه مردم ايران به حكومت حق و عدل قرآن در پي پيروزي انقلاب اسلامي ايران و استقرار نظام جمهوري اسلامي:
1- حاكميت ارزشهاي اسلامي در كليه شيون زندگي و تمامي قوانين و مقررات و محور كار قرار گرفت.
2- همچنين براي تامين استقلال اقتصادي جامعه و ريشه كن كردن فقر و محروميت و بر آوردن نيازهاي انساني در جريان رشد با حفظ آزادي او در نظام اقتصادي جديد افزايش توليدات كشاورزي، دامي و صنعتي كه نيازهاي عمومي را تامين كند و كشور را به مرحله خود كفايي برساند و از وابستگي برهاند مورد تاكيد واقع شده

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع ديني، تجربي، انساني Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع ديني، انساني، آقاي