مقاله درمورد استان کرمانشاه، استان کرمان، جدول داده، خرده فروشی

دانلود پایان نامه ارشد

برنامهریزان ملی و منطقهای قرار گیرد. بنابراین هرکس به فراخور نیاز جامعه و توانایی خویش باید در حل این مشکل گام بردارد. مهمترین کاربرد جدول داده- ستانده متعارف، تعیین توان تولیدی و اشتغالزایی و شناسایی بخشهای کلیدی اقتصاد است.
با توجه به توان استان کرمانشاه به کمک برنامهریزی خطی و ریاضی میتوان به توسعه همه جانبه استان دست یافت. جدول داده- ستانده متعارف این امکان را فراهم میآورد تا با استفاده از آن اقدامات لازم و مناسب برای توسعۀ استان کرمانشاه انجام شود. نگارنده این پایان نامه نیز بر حسب وظیفه خود در این تحقیق درصدد آن برآمده تا گامی در جهت شناسایی ساختار اشتغال و همچنین تعیین توان اشتغالزایی بخشهای اقتصادی استان کرمانشاه برداشته و به سرمایهگذاریهای صورت گرفته در سطح منطقهای سمتوسو دهد. برای دستیابی به این هدف، ابتدا جدول داده- ستانده استان کرمانشاه را با بهرهگیری از روش سهم مکانی MFLQ و پایههای آماری مورد نیاز شامل «جدول داده- ستانده ملی سال 1385 ، سالنامۀ آماری استان کرمانشاه و آمار حسابهای منطقهای سال های90-1379 مرکز آمار ایران» در دو قالب 37 و14 بخشی برآورد و سپس ماتریس معکوس لئونتیف، ماتریس معکوس تولید، پیوستگیهای پسین وپیشین و همچنین ضرایب فزایندۀ اشتغال، کششهای تقاضای نهایی تولید و اشتغال و هزینۀ ایجاد یک شغل تمام وقت؛ به منظور سنجش توان تولیدی و اشتغالزایی بخشهای اقتصادی محاسبه گردید.

5-2- تحلیل پتانسیل تولیدی اقتصاد استان کرمانشاه
5-2-1- تحلیل ضریب پیوستگی پیشین براساس جدول داده-ستانده استان
ضرایب پیوند پیشین، آثار مستقیم و غیرمستقیم تغییرات بالقوه عوامل اولیه را بر بخشهای مختلف تولیدی مشخص میکند. نتایج حاصل از محاسبه ضریب پیوستگی پیشین برای بخشهای اقتصادی استان که تقریباً ارتباطات پیشین قوی دارند به ترتیب عبارتند از: خدمات آموزش، خدمات عمده فروشی و خرده فروشی و سایر معادن، که بخش خدمات آموزش با ضریب مکانی 60/1 دارای بیشترین ارتباط پیشین در میان بخشهای استان بوده و بخش نفت خام و گاز طبیعی ضعیفترین پیوند پیشین را دارا میباشد.
5-2-2- تحلیل ضریب پیوستگی پسین براساس جدول داده-ستانده استان
ضرایب پیوند پسین، ارتباط بین یک بخش و تأمینکنندگان نهادههایش را نشان میدهد. به این صورت که این ضرایب مجموع نیازهای مستقیم و غیرمستقیم یک بخش برای پاسخگویی به یک واحد تقاضای نهایی محصول آن بخش را نشان میدهد. نتایج حاصل از محاسبه ضریب پیوستگی پسین برای بخشهای اقتصادی استان که تقریباً ارتباطات پسین قوی دارند به ترتیب عبارتند از: خدمات عمده فروشی و خرده فروشی، سایر ساختمانها و خدمات محلهای صرف غذا و نوشیدن، که بخش خدمات عمده فروشی و خرده فروشی با ضریب مکانی 01/1 دارای بیشترین ارتباطات پسین در میان بخشهای استان بوده و بخش نفت خام و گار طبیعی ضعیفترین پیوند پسین را دارا میباشد.

5-2-3- تحلیل ضریب حساسیت براساس جدول داده- ستانده استان
این شاخص از ارتباطات مستقیم و غیرمستقیم پیشین بخشها استخراج میشود. محاسبه شاخص قدرت حساسیت این نکته را نشان میدهد که کدامیک از این فعالیتهای اقتصادی در درونی کردن تولید و یکپارچگی اقتصاد نقش کلیدی داشته و میتواند فعالیتهای زیاد و آثار گستردهای را ایجاد کند. بخشهایی که شاخص حساسیت آنها از یک کمتر باشد، توانایی ایجاد انگیزشی کمتر از میانگین دارند. محاسبه قدرت حساسیت برای بخشهای استان نشاندهندۀ این است که بخشهای خدمات آموزش، خدمات عمده فروشی و خرده فروشی و سایر معادن ترتیب از شاخص حساسیت بالاتری برخوردارند.
5-2-4- تحلیل ضریب انتشار براساس جدول داده-ستانده استان
محاسبه شاخص قدرت انتشار براساس اطلاعات ضرایب پسین این نکته را نشان میدهد که کدامیک از این فعالیتهای اقتصادی نیاز بیشتری به دادههای واسطهای سایر بخشها دارد و تحرک بالایی در سایر فعالیتهای اقتصادی منطقه ایجاد میکنند. بخشهایی که شاخص قدرت انتشار آنها از یک کمتر باشد، توانایی ایجاد انگیزشی کمتری از میانگین دارند. محاسبه قدرت انتشار برای بخشهای استان نشاندهنده این است که بخشهای خدمات عمده فروشی و خرده فروشی، سایر ساختمانها و خدمات محلهای صرف غذا و نوشیدن ، از شاخص قدرت انتشار بالاتری برخوردارند و این بخشها ضریب انتشار بالاتر از یک داشته و میتوانند تحرکزایی بیشتری نسبت به سایر بخشها در اقتصاد استان ایفا نمایند.
بخشهایی همچون خدمات مستغلات و نفت خام و گاز طبیعی ارتباطات ضعیفتری داشته و این بخشها نیاز کمتری به دادههای واسطهای سایر بخشها داشتهاند.

5-2-5- اولویتهای سرمایهگذاری براساس تحلیلهای 5-2-1 تا 5-2-4
جهت نتیجهگیری بهتر، سه بخش نخست کلیدی اقتصاد استان براساس شاخصهای مذکور در جدول زیر ارائه شده است. جدول مذکور که چکیده جداول 4-5 و 4-6 میباشد، نشان میدهد که:
اولاً تقریباً بیشتر بخشهای کلیدی به لحاظ پیوستگیهای پسین و پیشین در اقتصاد استان کرمانشاه، از زیربخشهای خدمات میباشند.
ثانیاً علیرغم محوری بودن بخش کشاورزی، هیچکدام از زیربخشهای کشاورزی جزء بخشهای کلیدی استان به لحاظ تولیدی نبودهاند.
بنابراین براساس شاخصهای محاسبه شده برای 37 بخش اقتصاد استان میتوان نتیجه گرفت براساس فراوانی زیربخشهای بخش خدمات در جدول 5-1، در راستای تصمیمگیری و سیاستگذاری جهت سرمایهگذاری و توجهات بیشتر همانطور که در فرضیه تحقیق بیان شد، اولویت با بخش خدمات استان میباشد. باید در نظر داشت که بخش خدمات که زمانی از سوی بسیاری از اقتصاددان‌ها جدی گرفته نمی‌شد، حالا با گسترش شهرنشینی به یکی از ارکان اصلی فعالیت‌های اقتصادی در کشورهای توسعه‌یافته دنیا تبدیل شده و بخش عمده‌ای از ارزش افزوده این کشورها را به خود اختصاص داده است. با این حال برخی از کارشناسان بر این باورند که رشد بخش خدمات بدون رشد بخش‌های صنعت و کشاورزی اتفاق افتاده و این همان چیزی است که اقتصاد را از مسیر توسعه باز میدارد. از جنبۀ اشتغال نیز اشتغال خدماتی یک اشتغال ناپایدار است که در نتیجه دلالی و واسطه‌گری‌های اقتصادی ایجاد شده و سهم بخش‌های صنعت و کشاورزی را به خود اختصاص داده است. این درحالی است که در کشورهای توسعه‌یافته، توسعه اشتغال خدماتی به منظور پاسخگویی به بخش‌های صنعت و کشاورزی رخ داده و بخش خدمات توانمندی‌های بخش صنعت را گسترش داده است.

جدول 5- 1 بخشهای کلیدی اقتصاد استان کرمانشاه براساس شاخصهای پیوندی تولید
نام شاخص

بخش کلیدی
شاخص پیوند پیشین
شاخص پیوند پسین
شاخص قدرت حساسیت
شاخص قدرت انتشار
بخش کلیدی اول
خدمات آموزش
خدمات عمده فروشی و خرده فروشی
خدمات آموزش
خدمات عمده فروشی و خرده فروشی
بخش کلیدی دوم
خدمات عمده فروشی و خرده فروشی
سایر ساختمانها
خدمات عمده فروشی و خرده فروشی
سایر ساختمانها
بخش کلیدی سوم
سایر معادن
خدمات محلهای صرف غذا و نوشیدن
سایر معادن
خدمات محلهای صرف غذا و نوشیدن
ماخذ: نتایج تحقیق

5-3- تحلیل پتانسیل اشتغالزایی استان کرمانشاه
ضرایب فزاینده اشتغال که براساس آمار و اطلاعات اشتغال و جمعیت فعال سال 1390 استان کرمانشاه و همچنین ماتریس معکوس لئونتیف محاسبه میشود، نفر- شغل ایجاد شده به ازای اثرات مستقیم و غیرمستقیم تغییر ارزش یک واحد مشخص از تقاضای نهایی را نشان میدهد. محاسبه ضریب فزاینده برای 14 بخش اقتصادی استان نشاندهنده این است که بخشهای آموزش، سایر خدمات، حملونقل، انبارداری و ارتباطات و کشاورزی، شکار و جنگلداری به ازای افزایش یک میلیارد ریال در تقاضای نهایی اشتغالزاترین بخشها هستند و بخشهای اداره امور عمومی و خدمات شهری و مستغلات، کرایه و خدمات کسب و کار کمترین توان ایجاد اشتغال را دارند.
5-3-1- تحلیل کششهای تقاضای نهایی تولید و اشتغال استان کرمانشاه
رتبهبندی بر اساس کششهای تقاضای نهایی اشتغال میتواند تا حدودی به دلیل در نظر گرفتن ظرفیت نسبی بخشها متفاوت از رتبهبندی به وسیله شاخصهای پیوند باشد. بخشهای صنعت، کشاورزی، شکار و جنگلداری، ساختمانهای مسکونی، عمدهفروشی، خردهفروشی، تعمیر وسایل نقلیه و کالاها، مستغلات، کرایه و خدمات کسب و کار، اداره امور عمومی و خدمات شهری، آموزش و حملونقل، انبارداری و ارتباطات بخشهای با کشش تولید بالاتر از متوسط و همچنین بخشهای کشاورزی، شکار و جنگلداری، آموزش، ساختمانهای مسکونی، عمدهفروشی، خردهفروشی، تعمیر وسایل نقلیه و کالاها، سایر خدمات، حملونقل، انبارداری و ارتباطات، صنعت و واسطهگریهای مالی، بخشهای با کشش اشتغال بالاتر از متوسط هستند. همچنین، بهطور متوسط، کشش تقاضای نهایی تولید از کشش تقاضای نهایی اشتغال بیشتر است.

5-3-2- تحلیل هزینه ایجاد یک فرصت شغلی تمام وقت در استان کرمانشاه
هزینه لازم برای ایجاد یک فرصت شغلی در اقتصاد استان کرمانشاه بر حسب افزایش در تقاضای نهایی هر بخش، به عنوان شاخص دیگری برای رتبهبندی بخشها مورد استفاده قرار گرفته است. از نظر هزینۀ لازم برای ایجاد یک فرصت شغلی نیز، بخش مستغلات، کرایه و خدمات کسب و کار پر هزینهترین بخش از اقتصاد استان است که با کمترین پتانسیل اشتغالزایی با افزایش19/0 میلیارد ریال در تقاضای نهایی آن و هزینۀ 5 میلیارد ریال، یک فرصت شغلی تمام وقت در اقتصاد استان ایجاد میشود.
5-4- پاسخ به سؤال و فرضیه تحقیق
با توجه به این که نتایج مطالعه نشاندهنده این است که براساس شاخصهای مختلف در خصوص فرضیه تحقیق میتوان نتیجه گرفت که زیربخشهای خدمات در کنار سایر زیربخشهایی از بخشهای صنعت و کشاورزی فراوانی بیشتری به خود اختصاص داده و دارای بیشترین توان اشتغالزایی بوده و این فرضیه که در میان بخشهای اقتصادی استان کرمانشاه، بخش خدمات بیشترین توان اشتغالزایی را دارا میباشد، پذیرفته شد.

5-5- پیشنهاداتی برای مطالعات آتی
با توجه به نتایج حاصل در خصوص پیوندهای پسین و پیشین(شاخص انتشار و حساسیت در خصوص تولید)، ضرایب اشتغال، کششهای تقاضای نهایی و هزینه ایجاد یک شغل پیشنهادهای زیر ارائه میشود:
هیرشمن به عنوان پایهگذار رشد نامتوازن بر این عقیده بود که کشورهای در حال توسعه، منابع کافی برای تزریق در تمام بخشهای اقتصاد را ندارند پس باید سرمایهگذاری در بخشهای کلیدی صورت پذیرد تا منافع زیادی داشته باشد و بتواند موجبات رشد کشور یا منطقه را فراهم کند.
در شرایط کنونی باید علاوه بر اشتغالزایی مستقیم بخشها به اشتغالزایی غیرمستقیم آنها نیز توجه شود و بخشهایی در اولویت قرار گیرند که اشتغالزایی کل بالایی دارند. چه بسا اگر تولید این بخشها افزایش پیدا کند، به دلیل ارتباط تنگاتنگی که با سایر بخشها دارند، کل اقتصاد را به حرکت درآورده و در نتیجه اشتغال بیشتری را تحریک و ایجاد خواهند نمود.

از آنجایی که یکی از مشکلات اساسی استان کرمانشاه بیکاری افراد تحصیلکرده است، پیشنهاد میشود، پژوهشی دربارۀ اشتغال نیروی متخصص و غیرمتخصص با استفاده از جدول داده- ستانده انجام پذیرد.

با توجه به اینکه تهیه و تدوین ضرایب فنی شهرستانی نیز میتواند کمک بسزایی به برنامهریزی سطح شهرستانی کند، پیشنهاد میشود جدول داده- ستانده به صورت شهرستانی نیز برای استانها تهیه شود.

به دلیل کمبود منابع مالی و سرمایهگذاری، به برنامهریزان توسعه اقتصادی استان و بانکها و مؤسسات اعتباری پیشنهاد میگردد که جهت ارائه تسهیلات بانکی به فعالیت بخشهای اقتصادی از این ابزار جدول داده- ستانده منطقهای جهت برنامهریزی استفاده نمایند.

فهرست منابع و مآخذ
الف-کتاب:
سوری، علی، تحلیل داده- ستانده، نشر نور علم، چاپ اول، 1384
ب- منابع فارسی:
اسفندیاری، علی اصغر، تعیین صنایع کلیدی بر مبنای شاخص پیوندهای فراز و نشیب در اقتصاد ایران، با استفاده از جدول داده- ستانده سال 1365،

پایان نامه
Previous Entries مقاله درمورد استان کرمانشاه، استان کرمان، کسب و کار، خدمات شهری Next Entries مقاله درمورد 0/000001، 0/000003، 0/000000، 0/000007